Etapa-polimerizazio

Etapa-polimerizazioa urrats independenteen bidez gertatzen den polimerizazio-mekanismoa da. Lehenengo etapan, bi talde funtzional edo gehiago dituzten monomeroek erreakzionatu egiten dute dimeroak eratzeko, gero trimeroak eta oligomero handiagoak, eta, batzuetan, kate luzeko polimeroak.

 Sailkapena 
Etapa-polimerizazio guztiak bi taldetan bana daitezke usatzen den monomero-klasearen arabera. Lehenengo taldean funtzio-talde bera errepikatuta dutenak sartzen dira, hots, monomero bakoitzak talde funtzional mota bakarra edukiko du. Bigarren taldean funtzio-talde desberdinak dituzten monomeroen kondentsazioak sartzen dira; monomeroek kasu honetan bi talde funtzional desberdin izango dituzte. 

Adibidez poliamidak bi modutara lor daitezke: 

 Bi monomero desberdin usatuz,

n H2 N-R-NH2 + n HOCO-R'-COOH -> H-[HN-R-NHCO-R']n-OH + (2n-1)H2O

 Edo monomero bifuntzional bat, aminoazido bat esaterako, baliatuz: 

n NH2-R-COOH ->H-[NH-R-CO]n-OH +  (n-1)H2O 

Polimeroaren egitura desberdina izango da bide batetik edo bestetik joanda.

 Katearen izaera 
Etapa-polimerizazioek katea polimerikoak eratzen dituzten prozesuan parte hartzen duten monomeroak bi funtzio-talde baino gehiago ez badituzte. Monomero baten edo gehiagoren funtzionaltasuna bi baino handiagoa bada, eratzen diren polimeroak adarrak izango dituzte kate nagusitik zintzilik. Baldintza egokietan egitura adarkatuak sare tridimentsionalak emango dituzte. Egitura adarkatuak sare bihurtzen den uneari gelifikatze-puntu esaten zaio eta likatasuna bat batean handitzen delako nozitzen da.  Horrelakoak dira bakelitaren moduko polimero termoegonkorrak.

 Etapa-polimerizazioa vs kate-polimerizazioa 
Etapa-polimerizazioakate-polimerizazioaKatea hazteko moduaHazkuntza matrizialaHazkuntzan monomeroa eransten da bakarrik katearen mutur batean edo bietanMonomeroa erreakzioan zeharMonomeroa laster bukatzen da erreakzioaren hasieranErreakzio-denbora luzea izanik ere monomeroa gelditzen da erreakzionatu barikErreakzio-etapakAntzeko urratsak gertatzen dira prozesu osoan zeharUrrats desberdinak aldiberean gertatzen dira: hasera, hedatzea, amaitzea eta kate-transferentziaBatez besteko pisu molekularraBatez besteko pisu molekularra astiro handintzen da eta erreakzio-denbora luzeak behar dira handitzekoKateak oso azkar luzatzen dira polimerizazioaren hasieranNolakoa katearen muturra?Muturrek aktibo jarraitzen dute: amaierarik ezMutur aktiborik ez polimerizazioa amaitzeanHasarazlerik behar?Ez, ezinbestean.Halabeharrez

 Polimero-klaseak 
Etapa-polimerizazioz polimero-klase hauek sintetizatzen dira:

 Poliesterrak. Beira-trantsiziozko tenperatura eta fusio-puntu altuak, ezaugarri mekaniko onak 175 C bitartean eta produktu kimikoekin erresistentzia ona dute. Zuntz edo film moduan merkaturatzen dira.
 Poliamidak (nylona). Erresistentzia handia, elastikotasun eta urradurekiko erresistentzia ona, zailtasun ona eta  erresistentzia egokia disolbatzailearekiko dituzte. Sokak, zuntzak, hariak eta ehunak egiten dira horiekin, besteak beste.
 Poliuretanoak. Elastomero gisa produzi daitezke urradurekiko erresistentzia ona, gogortasuna, elastikotasun egokia eta disolbatzailearekiko erresistentzia ona dituztelako. Apar gisa ere erabiltzen dira isolatzaile onak direlako besteak beste.
 Poliureak. Beira-trantsiziozko tenperatura handia dute eta erresistentzia txukuna koipe, olio eta disolbatzailearekiko.
 Polisiloxanoak. Egoera fisiko askotan produzitzen dira: likido, argizari, erretxina eta kautxu gisa.
 Polikarbonatoak. Gardenak dira eta beren burua itzaltzen dute. Inpaktuarekiko sendotasun handia eta egonkortasun termiko ona dituzte.
 Polisulfitoak. Olio eta disolbatzailearekiko erresistentzia azpimarragarria, gaseko irarganezintasun ona eta zahartzearekiko eta ozonoarekiko erresistentzia ona dituzte.
 Polieterrak. Jokamolde termoplastiko egokia eta uretako disolbagarritasuna dute. 
 Fenol formaldehido erretxinak (bakelita). Bero-erresistentza ona, egonkortasun dimentsionala eta disolbatzaile gehienekiko erresistentzia dute. Ezaugarri dielektriko onak ere badituzte. Moldaketaz landutako piezak egiteko usatzen da, besteak beste.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Polimeroen kimika
Kategoria:Erreakzio kimikoak