Tenplete

Tenplete bat tenplu klasiko txiki baten itxura edo profila duen forma arkitektonikoa da. Esanahi erlijiosoa izan dezake edo ez. Hainbat ingurunetan aurki daitezke, hala nola elizetan, tenpluetan, hilerrietan, museoetan, lorategietan edo etxean.

Leku txiki sakratu edo santua izan daiteke, jainko zehatz, arbaso, heroi, martiri, santu, deabru edo antzeko errespetuzko irudi bati eskainia dagoena, berau gurtzeko sortua. Sarritan, idoloak, erlikiak edo beste objektu batzuk izaten dituzte, beti ere, gurtzen edo oroitzen den izakiari lotuak.
Arkitekturan eta artearen historian asko erabiltzen da hitz hau. Arkitekturan, hainbat forma har ditzake. Gehienetan, diseinu arretatsuko eta tamaina txikiko eraikuntza da, agian diskretuki goratua, ia beti, eskala txikian, oinplano zirkularreko izan daitekeena, tenplu klasiko baten traza imitatzen duena. Parke eta lorategiak apaingarri gisa jantzi ohi ditu, baina hizlarien tribuna ere izan daiteke, edo ekitaldi bateko buru izan daiteke. Festa eta gertakizunetan, herri jakin batzuekin orkestra txikiren bat hartzeko leku aproposa izaten da. Emango zaion funtzioaren arabera diseinatuko da eta beste izen bat eman dakioke: Belvedere, estalpe/pendis, glorieta, estalpea, edikulua, biribilgunea, pabiloia, kioskoa., errotonda. Baldakin baten antzeko itxura duen monumentu erlijiosoa edo zibila ere izan daiteke, inolako estilo definituaren mende egon gabe, kale, plaza, bidegurutze edo zubietan egon daitekeena gertaera historiko baten edo mitologia edo erlijioaren oroigarri gisa, nabarmendu nahi den zerbait markoztatuz, hala nola irudi bat, iturri bat, objektu sinboliko bat eta abar: kaperatxoa. edikulua, guruztoki edo santutxo eta beste. Etxe batean, horman edo areto baten zokoan kokatutako kapera xehea izango da, bizilagunen deboziorako. Adibidez, larario bat. Tabernakulu baten forma urrunetik ere irudikatzen duen edozein forma arkitektoniko izan daiteke Eraikin dotoreak koroatu ohi ditu, edertzea beste helbururik gabe. Elizetan tabernakulua eta ogi sagaratua edo beste deboziozko zerbait babesteko eta erakusteko pieza egiteko aukeratutako forma izaten da, adibidez, baldakina. Erretaula baten osagaia ere izan daiteke.

Metalgintzan ere egiten dira arte katolikoan.  

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Santutegiak