Azido propanoiko

Azido propanoikoa edo propionikoa konposatu organikoa da,  CH3CH2CO2H formula duena, azido karboxilikoen familiakoa. Usain txarreko likidoa da, uretan disolbatzen dena. Bere gatz eta esterrei propionato edo propanoato esaten zaie. 

Amida, ester, anhidrido eta halogenoekin deribatuak eratzen ditu.

 Sintesia 
Industriakl azido propanoikoa nagusiki etilenoaren hidrokarboxilazioz egiten da nikel karboniloa katalizatzaile moduan usatuz.

CH2=CH2 + CO + H2 ->[Ni(CO)4] CH3CH2COOH

Propanalaren oxidazioz ere lor daiteke kobalto- edo manganeso-gatzak katalizatzaile modan erabiliz.

CH3CH2CHO + 1/2 O2 ->[Mn(C3H5O2)O]CH3CH2COOH

Azido propionikoa bioteknologikoki ere presta daiteke  Propionibacterium generoko bakterioak usatuz.

 Erabilera 
Azido propanonikoak erabilera zabala du kontserbagarri gisa, lizuna eta hainbat bakterio haztea eragozten duelako. Animalien pentsuetan zein giza elikagaietan erabiltzen da. Pentsuetan azidoa zuzenean edo bere amonio-gatza baliatzen da da. Giza elikagaietan sodio edo kaltzio propionatoa usatzen dira. Europar Batasunak onartuta ditu azido propanoikoa eta bere gatzak elikagaien kontserbagarri gisa.
+kontserbagarriaE zenbakiaAzido propanoikoaE280Sodio propanoatoaE281Kaltzio propoanoatoaE282Potasio propanoatoaE283
Azido propionikoaren esterretako  batzuk fruta-usaina dute eta aromatizatzaile moduan erabiltzen dira. Industria kimikoan nitxoko erabilera batzuk ere baditu.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Azido karboxilikoak
Kategoria:1844 zientzian