Fluoxetina

Fluoxetina konposatu organikoa da, C17H18F3NO formula duena. Konposatu organofluoratua eta eter eta amina funtzio-taldeak ditu egituran da. Solidoa da. Uretan disolbaezina da. Narritagarria eta toxikoa da. 

Fluoxetina serotoninaren birkaptazioaren inhibitzaile selektiboa eta ezaugarri hori medio botika gisa usatzen da nahasmendu depresiboak, larritasun-krisiak, nahasmendu obsesibo-konpultsiboa, bulimia, menstruazioaren aurreko disforia-nahasmendua eta izu-nahasmendua tratatzeko. Fluoxetina, noizbehinka, alkoholismoa, arreta-defizitaren nahasmendua, loaren nahasmendu jakin batzuk (bereziki, narkolepsiari lotutako kataplegia-sintomak), migrainak, trauma osteko estresaren nahasmendua, Tourette sindromea, trikotilomania, obesitatea eta sexu-arazo batzuk tratatzeko ere erabiltzen dute ere.

Fluoxetina Espainian Prozac eta Luramon markekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da. Frantzian Prozac markarekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da. Ahoz hartzen da pilula moduan.

Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaien zerrendan dago.

 Sintesia 
Fluoxetina estereozentroa duen konposatu kirala da. Terapeutikoki errazemato gisa usatzen da, hau da, (S) eta (R) enantiomeroen 1:1 nahaste gisa.

Literaturan fluoxetinaren (nahaste errazimikoaren) hainbat urrats anitzeko sintesi deskribatzen dira, baita (R)- edo (S) enantiomeroak sintetizatzera bideratutako zenbait bide ere.

1975ean deskribatutako lehen sintesiak β-dimetilaminopropiofenonatik eta p-trifluorometilfenoletik abiatuta fluoxetina errazemikoa sortzen du

 Albo-ondorioak 
Albo-ondorio ohikoenen artean daude gosea galtzea, goragalea, beherakoa, buruko mina, lo egiteko arazoak, aho lehorra eta disfuntzio sexuala. Albo-ondorio larrien artean, serotonina sindromea, mania, konbultsioak, 25 urtetik beherako pertsonengan suizidio-jokabidearen arrisku handiagoa eta odoljario-arrisku handiagoa daude.

 Ingurugiro-kezka 
Fluoxetina eta beste sendagai batzuk giza gorputzektik gernuaren bidez uretara doaz eta bertan denbora luzez iraun dezakete. Errekako intsektu-larbek hartzen dute han. Metatu egiten dute, gainera, eta, ondorioz, intsektuok jaten dituzten animaliek ugaltzeko arazoak eduki ditzateke gero. Australiako ikerketa batean kalkulatu dute ornitorrinkoek, intsektiboroak izanik, gizakiek hartzen duten antidepresibo-kontzentrazioaren erdia hartzen dutela, egunero, haien elikagaiekin, errekatik.

Zebra-arrainekin eginiko ikerketek erakutsi dute zebra-arrainen enbrioi arrak sei egunez izan zituzten fluoxetinaren eraginpean. Arrainek kortisol-maila baxua zuten (depresioan kortisol-maila altua izaten da), eta apaltze horrek heldutan ere irauten zuela. Are gehiago: hurrengo hiru belaunaldietan ere kortisol-maila ohi baino baxuagoa zen. Horrekin batera, ingurua esploratzeko joera ere galtzen zutela ikusi zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antidepresiboak
Kategoria:Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaiak
Kategoria:GABAA errezeptore positiboaren modulatzaile alosterikoak
Kategoria:CYP2D6 inhibitzaileak