Azido maloniko

Azido malonikoa edo azido propanodioikoa, konposatu organikoa da, CH2(COOH)2 formula duena, azido dikarboxilikoen familiakoa. Solido kristalino zuria da. Uretan, metanoletan, etil eterretan, piridinatan eta etanoletan disolbagarria da. Korrosiboa eta narritagarria da.

 Sintesia 
Azido malonikoa 1858an prestatu zuen lehen aldiz Victor Dessaignes kimikari frantziarrak, azido malikoa oxidatuz.

Industrialki sintetizatzeko hainbat aukera dago. Sintesibide tradizionala azido kloroazetikoa sodio zianuroz tratatuz hasten da.

514x514px|Synthesis of malonic acid

Ziklopentadienoa ozonoz tratatuz ere sintetiza daiteke azido malonikoa.

 Erabilera 
Azido malonikoa eta bere esterrak erabilera adierazgarria dute sintesi organikoan. Adibidez barbiturikoak eta beste farmako batzuk sintetizatzeko usatzen dira. Kosmetikan eta elikagaigintzan ere baliatzen dira.

 Patologiak 
Azido malonikoak gantz-azidoen sintesian parte hartzen du giza gorputzean. Giza gorputzean dagoen azido malonikoaren kontzentrazioaren arabera patologiak sor daitezke. Azido malonikoaren kontzentrazio  altuekin batera azido metilmalonikoaren kontzentrazio altuak badaude, gaixotasun metaboliko baten seinale izan daiteke,  aziduria malonikoa eta metilmalonikoa konbinatua (CMAMMA hain justu). Odoleko plasman azido malonikoaren azido metilmaloniarekiko proportzioa kalkulatuz, CMAMMA aziduria metilmaloniko klasikotik bereiz daiteke.

 Erreferentziak 

Kategoria:Azido dikarboxilikoak
Kategoria:Frantziako asmakizunak
Kategoria:1858 zientzian