Bitigar sendo

Bitigar sendoa (Leucopaxillus lepistoides) Tricholomataceae familiako  onddo espezie bat da. Arrautza nahaskietan bikaina, gaztetan zaporetsuagoa da, Agaricus onenen, kalitatera iristen da eta zelaietako Lepistak (nuda eta personata) baino hobea da, zahartzean haragia bigundu egiten zaio eta usaina ere txarragoa du.

Sinonimoak: Tricholoma lepistoides (Basionimoa), Aspropaxillus lepistoides, Clitocybe lepistoides.

 Deskribapena 
Kapela: 10 eta 20 cm arteko diametrokoa. Zuria, oso lodia, trinkoa, haragitsua, ia globo-itxurakoa hasieran, gero ganbila. Ertza biribildua, lodia eta erregularra. Azal lehorra eta matea du gaztetan, pruinaduna, pitzatua eta satinatua heltzean.

Orriak: Zuri-krema edo krema kolorekoak, oso estu, desberdinak, meheak, banangarriak, eskotatuak edo Itsatsi-dekurrenteak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

Hanka: Zuria, pruinaduna, lodia, oso laburra, mozkotea lodia eta betea.

Haragia: Oso zuria eta lodia, nahiko sendoa gaztetan, elastiko samarra eta biguna bukaeran. Zapore leun eta atseginekoa.

Etimologia: Leucopaxillus terminoa grekozko "leucos" hitzetik dator eta zuria esan nahi du. Bere koloreagatik. Lepistoides epitetoa ere grekotik dator, "lepistós" hitzetik, eta biluzik esan nahi du, apaingarri berezirik ez duen onddoa.

 Jangarritasuna 
Bikaina. Jose Manuel Ruiz Fernandezek lehen saria irabazi zuen perretxiko honekin Galdakaoko sukaldaritza lehiaketan, 1976ko urrian.

 Nahasketa arriskua 
Leucopaxillus candidus eta Leucopaxillus giganteus jangarriekin eta Entoloma sinuatum pozoitsuarekin.

 Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean mendiko zelai eta larreetan, nahiko urria eta arraroa eskualde askotan.

 Banaketa eremua 
Batez ere Euskal Herria eta Iparraldeko Espainia. Frantzia, Hungaria, Kaukasia, Ameriketako Estatu Batuak.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Leucopaxillus
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Frantziako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Hungariako onddoak
Kategoria:Espainiako onddoak