Txutxu

Txutxu Nafarroa Garaiko erdi-ekialdeko mendia da, San Martin Unx, Lerga eta Uxue artean dagoena; gailurra (932 metro) azken herri horretako dermioan dago.

 Geografia 
Uxueko mendilerroko gailurrik altuena dugu Txutxu. Gorabehera handirik gabeko mendiak dira horiek eta parke eolikoak ezarri izanak ez du preseski handitu mendialde horien interesa. Ibilbide gehienak pistetan barrena egiten dira eta bide zaharrak desagertu egin dira. Hurbil daude Herrerico, Txutxu Bajo eta Mendiandia kaskoak. 

 Igoera 
Uxue izan ohi da Txutxu mendira igotzeko abiapuntua. Herri hau Pirinioak eta Erribera eskualdeen artean dago, Mediterraneoko isurialdean. 
Uxuek garrantzia izan zuen Nafarroako historian. Iruñeko Erresumako gotorleku indartsuena zen jada IX. mendean (Nafarroako Erresuma sortu aurretik). Eliza lehenagokoa da, VIII. mendekoa. XI. mendean, Karlos II.a Nafarroakoa izan zen eliza erromanikoari nabe gotikoa eta pasabide batek loturiko dorre multzoa gehitzen hasi zena.

Gaur egun haize-errotaz josita dagoen arren, ingurua oso da aberatsa landareei dagokionez, eta leku ezin hobea hegaztiak behatzeko ere. Gari-soro, erkametz, arte eta ezpel artean igotzen da mendi honetara. Gailurreraino iristeko ibilbideak ez dauka galbiderik, Uxue herrira iritsi aurretik, kilometro bat lehenago irteten den bidexka hartu eta gailurrera jarraitzea besterik.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroa Garaiko mendiak