Edurne Agirrezabala Ugaldebere

Edurne Agirrezabala Ugaldebere (Oiartzun, 1956ko apirilaren 1a) antzezlea, sortzailea, feminista eta egoera gogorretatik bizirik irten den euskal emakume saiatua.

 Bizitza 
Ama Milleneko Pepita Ugaldebere Mendiburu izan zen; aita, berriz, Angel “Militxo” Agirrezabala Lekuona. Bost senideren artean, bigarrena da Edurne.  

Ikasketak Iturriotz auzoko eskolan burutu zituen eta lehen mailako ikasketen ziurtagiria lortuta, eskola-graduatua jaso zuen.  

14 urterekin hasi zen lanean eta 26rekin senarra erbesteratu eta berarekin batera herritik alde egin zuen. Alaba zaharrenak lau hilabete bete zituenean itzuli zen berriro Oiartzuna, autonomo gisa lanbide berriari ekinez. Egoerak hala behartuta, etxetik egiten zuen lana. Bi alabaren ama eta senarra kartzelan egonik, urte zailak bizitzea tokatu zitzaizkion. 

 Antzerki mundua 
Zaletasuna txikitatik datorkio. Herrian bazegoen antzerkiak egiteko kultura. Intxisu taldea hor zegoen eta auzoan bertan jaietan egiten ziren antzerki saioak. Edurnek 13 urterekin utzi zuen antzerkietan parte hartzea, geroago, 42 urterekin, ezustean berreskuratuko zuena. Herri irratian entzundako iragarki batek piztu zion harra. Alazne eta Iratz alabek, 13 eta 15 urte zituztela-eta, bere burua gai ikusten zuen abentura berrian murgiltzeko

 Formazioa 
AET, Donostiako Arte Eszeniko Tailerren burutu zuen. Lehenik hiru urteko ikasketa trinkoa eginda (1998-2001ra) eta ondoren 2016an, urte beteko bestea.

 Sortzaile lanetan 
Antzerkiari esker sortzeko gaitasuna deskubritu zuen. Bereak ditu hainbat aldiz antzeztu dituen lau bakarrizketa obra:

 2003an. Ogiyik karri etzun semia/El hijo que vino sin pan (Pradejon herrirako itzulia)
 2010ean. Zilbor-hestea. Aurrekoaren laburpen egokitua

 2008an. Gezurrezko printzea
 2010ean. Sarean zintzilikatua
 2015ean. Birziklatu beharra

Antzerkia zer izan den definitzen hasita, beretzat iluntasuneko leihoa izan dela dio, bere zamaren arintasuna, noraezaren salbazioa. Ikusleak sentitzen ditu eta euren irribarrea lortzeak harrotzen du. Modalitate aldetik umorezkoak ditu gustuko, tartean drama nahasten bada ere. Ikusleengan barre nahiz negarra sorrarazteko gaitasuna badu. Mota askotako aretoetan aurkeztu behar izan ditu emanaldiak, horietako asko emakumearen nazioarteko egunaren bueltan. Zinema eta telebistan ere aritu izan da, baina zuzeneko emanaldiak ditu gustukoen.

 Ibilbidea 

 Txirene antzerki taldea. 
Behin formazioa bukatuta, Begoña Amunarrizekin batera sortu zuen taldea 2003an. Txirene modura antzeztutako obrak sekulako arrakasta izan zuten, batez ere Ogiyik karri etzun semea. Obra hau Oiartzungo Gaztetxearen urteurren ospakizunerako sortu zuen, alabak eskatuta.

Teknikari lanetan Joxan Inziarte aritzen da eta kartel egile modura Iratz Inziarte.

 Emanaldiak 
 Nora hoa, neska? Begoña Amunarrizek euskaratua eta bien artean taularatua

2004ean. Ogiyik karri etzun semia/El hijo que vino sin pan. Bakarrizketa  
2010ean. Zilbor-hestea

 Gezurrezko printzea. Bakarrizketa      

 Sarean zintzilikatua. Bakarrizketa    

 Birziklatu beharra. Bakarrizketa

 Orratx antzerki taldea. 
Lierni Fresnedok zuzentzen duen Lezoko Orratx antzerki taldeko partaide da 2004tik

 Emanaldiak 
 Komediante tunante baino 

 Zozoak beleari ipurbeltz 2005

 Gezurra gezurraren gainean 2007 

 Trapujale 2008 

 Zuhaitzak zutik hiltzen dira 2009 
 Gatazka hasi da 2011 
 Hemen da kabareta 2012 
 Kale gorrian 2013 
 Hariak 2014 
 Kale hop 2015     
 Valium bada 2016
 Gau festa 2018 
 Bernarda Albaren bost alabak. 2019   
 Antroan Intro 2021
 Ay karmela 2022 
 Ai ai ai badatorrela 2023 
 Ubu errege 2024 
 Bidaia Galduak 2025 
 Antzerki gaua 2025 

 Irakasle lanetan 
2012-2016 bitarte, zuzendari modura jardun zuen Txinalka antzerki taldeko tailerrak ematen

Tarte horretan, lau obra sortu zituzten:

 Hiru minutuko ametsak 

 Oh Paris 

 Familiaren izenean

 Kale nagusia 19

 Zineman partehartzea figurante berezi modura 

 Izarren argia (2010) Monja paperean
 Lasa eta Zabala (2014) Lasaren ama paperean

 Telebistan 

 Goenkale1999 Hasieran Ameliaren pertsonaia egiten eta gero figurante modura
 Goazen!2019 Telmoren amaren paperean

 Beste 

 EAB Euskal aktoreen batasuneko partaide da eta kezkatzen du gaur egungo kultura munduko egoerak 

 Hainbat ekitaldietako partaide. Aurkezte lanetan  eta Hiru Binaka egitasmoko partaide 

 Lortutako saria 

 Asvinenea, Adunan. (2010)  IV. Poltsikoko Antzerki Lehiaketa irabazitakoa da, Zilbor-hestea obra egokituarekin 

 Herritar aitortza 
"Oiartzuar emakumeak udalekuetan" egitasmoaren barruan, bere izena eraman zuen haur talde batek 2018an.

▶ Lan asko egina da Edurne, saiatua. Jendearen eskaerei ezetz esaten ez du jakin izan inoiz. Izan ditu garaiak eguneroko lana, Orratxeko emanaldiak eta Txirenekoak, denak batera aurrera eramatea tokatu izan zaizkionak. Eta gustura. 63 urte bete zituenetik jubilatua dago, baina jarraitzen du antzerkiko emanaldiekin. Bizitzak esango dio noiz arte.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Bernarda Albaren bost alabak-en inguruko elkarrizketa 2019/10/04
 Oiartzun Irratiko “Amapola morea” saioan. Bizitzako pasarteak

Kategoria:Oiartzuarrak
Kategoria:Euskal antzerkigileak
Kategoria:Feministak
Kategoria:Emakume antzerkigileak
Kategoria:Go!azeneko aktoreak
Kategoria:Emakume sortzaileak