Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena

Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena Europako Kontseiluko kide diren estatuek onetsi zuten, Estrasburgon 1987ko azaroaren 26an bildurik. Giza Eskubideen Europako Hitzarmenaren ondoren, Torturari Aurrea Hartzeko Hitzarmena Europako Kontseiluaren tratatu garrantzitsuenetakotzat jotzen da. Hitzarmenak ikuspegi berri eta prebentiboa ematen du giza eskubideen urraketen kudeaketan. Ondoren, bi protokolok aldatu zuten. Gainera, Torturari Aurrea Hartzeko Batzordea sortu zen, Hitzarmenaren xedapenak betetzeko. Organo hori gaituta dago estatu alderdien jurisdikzioaren barruan pertsonak askatasunik gabe uzten diren edozein leku bisitatzeko, konbentzioko artikuluei jarraiki.

2020tik aurrera, Europako Kontseiluko kide diren 47 estatuek berretsi dute Hitzarmena. Gainera, hitzarmena berrestea ezinbesteko baldintza bihurtu da azken urteotan Europako Kontseiluan sartu diren estatu guztientzat.

 Historia 

 Helburua 
Hitzarmena berritzailea zen, sortu zituen betebeharrak betearazteko lehen tresna baitzen. Beraz, helburua dokumentu bat sortzea zen, betetzen ez dutenei ondorio egokiak aurkeztuko zitzaizkiela bermatzeko.Cassese, Antonio (1989). "A New Approach to Human Rights: The European Convention for the Prevention of Torture". The American Journal of International Law. 83 (1): 128–153. doi:10.2307/2202800. JSTOR 2202800. Izan ere, Nazio Batuen Gutuna edo Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsala ezin zituzten bortxaketak zorrotz geldiarazi edo konpondu. Beraz, tortura erabat saihestea zen gakoa.

 Aurrekariak 
1976an Jean-Jacques Gautierrek egindako proposamen batean du jatorria.Cassese, Antonio (1989). "A New Approach to Human Rights: The European Convention for the Prevention of Torture". The American Journal of International Law. 83 (1): 128–153. doi:10.2307/2202800. JSTOR 2202800. Gautier Torturaren aurkako Suitzako Batzordearen sortzailea izan zen. Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordean (CICR) inspiratu zen, eta gerrako presoak zeuden lekuetara bisitak egin zituen. Presoen baldintzak hobetzea iradoki zuen. Hala ere, CICRk (une hartan) Genevako Hitzarmenetan parte hartzen zuten estatuen arteko nazioarteko gatazka armatua zegoenean soilik egin zitzakeen bisita horiek. Hala, bada, Gautier-ek proposatu zuen bisita-sistema hori zabaltzea pertsonak askatasunik gabe dauden gainerako lekuetara, hala nola, espetxeetara, polizia-etxeetara, erakunde psikiatrikoetara eta prebentziozko atxiloketa-zentroetara. Proposamen hori, Nazio Batuen Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker eta apalesgarrien aurkako Hitzarmenaren oinarria izan zen. Proiektua 1980ko apirilean aurkeztu zen, Giza Eskubideen Batzordeak ebaluatu zezan.

Gautier-en ideiak Europako Kontseiluak hartu zituen orduan, gutxienez eskualde mailan egiteko. Azkenik, 1983ko ekainean, txosten bat egin zen atxilotuak torturaren eta tratu edo zigor krudel, anker edo iraingarrien aurka babesteari buruzko Europako Konbentzioaren proiektuarekin. 1983ko irailean onartu zuen txostena Batzar Aholku-emaileak.Cassese, Antonio (1989). "A New Approach to Human Rights: The European Convention for the Prevention of Torture". The American Journal of International Law. 83 (1): 128–153. doi:10.2307/2202800. JSTOR 2202800. Hainbat urtez eztabaidatu zuten, Europako Batzordea eta Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren iritziei buruzko eztabaidak barne. 1986ko ekainean, adostutako proiektu bat amaitu zen, eta Ministroen Batzordeari helarazi zitzaion eta 1987ko ekainaren 26an onartu zuen. 1987ko azaroaren 26an sinatu zen. Une hartan, Europako Kontseiluko 21 estatu kide guztiek sinatu zuten hitzarmena. 2020tik aurrera, Kontseiluko kide diren 47 estatuek sinatu dute. Hirugarren estatuak ere atxiki daitezke."Chart of signatures and ratifications of Treaty 126". Council of Europe. 15 May 2020.

 Protokoloak 
Hitzarmenak bi protokolo ditu:

 1.go Prokoloa, 151.zenbakia duen tratatua: kide ez diren estatuei hitzarmena sinatzeko aukera ematen duena, 2002ko martxoaren 1ean sartu zen indarrean.
 2. Protokoloa, 152.zenbakia duen tratatua: egitura teknikoari aldaketak egiten dizkiona, adibidez, batzordea berrizteko aldiari dagokiona.

 Estatu kideetako parte-hartzaileak 
Kide diren estatuen sinadura eta gora-beherak:
+EstatuaHitzarmena sinatzeaHitzarmena berresteaHitzarmena indarrean sartzeaOharrakAlbania1996ko urriaren 2an1996ko urriaren 2an1997ko otsailaren 1eanAndorra1996ko irailaren 10ean1997ko urtarrilaren 1ean1997ko urtarrilaren 5eanArmenia2001eko maiatzaren 11an2002ko ekainaren 18an2002ko urriaren 10eanAustria1987ko azaroaren 26an1989ko urtarrilaren 6an1989ko maiatzaren 1eanAzerbajan2001eko abenduaren 21ean2002ko apirilaren 15eanKonbentzioak 2002ko abuztuaren 1eanAzerbaijanek, ordea, adierazi du "ezin duela bermatu Konbentzioko xedapenen aplikazioa" Armeniako Errepublikak okupatutako lurraldeetan, harik eta lurralde horiek okupazio horretatik askatu arte.Belgika1987ko azaroaren 26an1991ko uztailaren 23an1991ko azaroaren 1eanBosnia eta Herzegovina2002ko uztailaren 12an2002ko uztailaren 12an2002ko azaroaren 1eanBulgaria1993ko irailaren 30ean1994ko maiatzaren 3an 1994ko irailaren 1eanKroazia1996ko azaroaren 6an 1997ko urriaren 11an1998ko otsailaren 1eanZipre1987ko azaroaren 26an1989ko apirilaren 3an1989ko abuztuaren 1eanTxekiar Errepublika1992ko abenduaren 23an 1995eko irailaren 7an1996ko urtarrilaren 1eanDanimarka1987ko azaroaren 26an1989ko maiatzaren 2an1989ko irailaren 1eanEstonia1996ko ekainaren 28an 1996ko azaroaren 6an 1997ko martxoaren 1eanFinlandia1989ko azaroaren 16an1990eko abenduaren 20an1991ko apirilaren 1eanFrantzia1987ko azaroaren 26an1989ko urtarrilaren 9an1989ko maiatzaren 1eanGeorgia2000ko otsailaren 16an2000ko ekainaren 20an 2000ko urriaren 1eanHala ere, Georgiak dio "ez dela izango Konbentzioaren xedapenak urratzearen eta Batzordeko kideen segurtasunaren erantzule".
 Hori Abjasiako lurraldeetan eta Tskhinval eskualdean bakarrik aplikatzen da, harik eta Georgiaren lurralde-osotasuna erabat berrezarri eta lurralde horien gaineko kontrola "legezko agintariek" egin arte.Alemania1987ko azaroaren 26an1990eko otsailaren 21ean 1990eko ekainaren 1eanGrezia1987ko azaroaren 26an1991ko abuztuaren 2an 1991ko abenduaren 1eanHungaria1993ko otsailaren 9an 1993ko azaroaren 4an1994ko martxoaren 1ean Islandia1987ko azaroaren 26an1990eko ekainaren 19an1990eko urriaren 1eanIrlanda1988ko martxoaren 14an1999ko martxoaren 14an1989ko otsailaren 1eanItalia1987ko azaroaren 26an1988ko abenduaren 29an1989ko apirilaren 1eanItaliak adierazten du pribilegio eta immunitateei buruzko eranskinaren 2. paragrafoko a) letra ez dela interpretatu behar "Batzordeko kideen ekipajearen edozein polizia edo aduana kontrol alde batera utzita".

 Horrek esan nahi du kontrola Konbentzioaren 11. artikuluan ezarritako konfidentzialtasun-arauak errespetatuz egiten dela.Letonia1997ko irailaren 11an1998ko otsailaren 10ean1998ko ekainaren 1ean Liechtenstein1987ko azaroaren 26an 1991ko irailaren 12an1992ko urtarrilaren 1ean Lituania1995eko irailaren 14an 1998ko azaroaren 26an1999ko martxoaren 1eanLuxenburgo1987ko azaroaren 26an1988ko irailaren 6an1989ko otsaileanMalta1987ko azaroaren 26an1998ko martxoaren 7an1989ko otsailaren 1eanMoldovako Errepublika1996ko maiatzaren 5ean1997ko urriaren 2an 1998ko otsailaren 1eanMonako2005eko azaroaren 30ean2005eko azaroaren 30ean2006ko martxoaren 1eanMontenegro2004ko martxoaren 3an2004ko martxoaren 3an 2006ko ekainaren 6anHerbehereak1987ko azaroaren 26an1988ko urriaren 12an1989ko otsailaren 1eanHerbehereetako Erresumak hitzarmen hori onartzen du, baita "Europako Erresumarako eranskina, Antilla Neerlandesak eta Aruba" rekin ere.Iparraldeko mazedonia1996ko ekainaren 14an1997ko ekainaren 6an1997ko urriaren 1eanNorvegia1987ko azaroaren 26an1989ko apirilaren 21ean 1989ko abuztuaren 1ean Polonia1994ko uztailaren 11an1994ko urriaren 10ean1995eko otsailaren 1eanPortugal1987ko azaroaren 26an1990eko martxoaren 29an 1990eko uztailaren 1eanErrumania1993ko azaroaren 4an 1994ko urriaren 4an 1995eko otsailaren 1eanErrusia1996ko otsailaren 28an1998ko maiatzaren 5ean1998ko irailaren 1eanSan Marino1989ko azaroaren 16an1990eko urtarrilaren 31n 1990eko maiatzaren 1eanSerbia2004ko martxoaren 3an2004ko martxoaren 3an2004ko uztailaren 1eanEslovakia1992ko abenduaren 23an1994ko maiatzaren 11an 1994ko irailaren 1eanEslovenia1993ko azaroaren 4an1994ko otsailaren 2an 1994ko ekainaren 1eanEspainia1987ko azaroaren 26an1989ko maiatzaren 2an1989ko irailaren 1ean Suedia1987ko azaroaren 26an 1988ko ekainaren 21ean1989ko otsailaren 1ean Suitza1987ko azaroaren 26an1988ko urriaren 7an1989ko otsailaren 1eanTurkia1988ko urtarrilaren 11an 1988ko otsailaren 26an 1989ko otsailaren 1eanUkraina1996ko maiatzaren 2an 1997ko maiatzaren 5ean1997ko irailaren 1eanErresuma Batua1987ko azaroaren 26an1988ko ekainaren 24an1989ko otsailaren 1eanHitzarmena berretsi egin da Britainia Handiko eta Ipar Irlandako Erresuma Batuari, Jerseyko Bailiwickari eta Man uharteari dagokienez.2013ko urriaren 30ean, hitzarmena Txipreko Akrotiri eta Dhekeliako eremu subiranoetara zabaldu zen, eta lurralde horien arduraduna Erresuma Batua da, nazioarteko harremanei dagokienez. 
 Kide ez diren estatuetako parte-hartzaileak 
Gaur egun, sinatzaileen zerrendan Europako Kontseiluko kide diren estatuak baino ez dira sartzen. Hirugarren estatuek sina dezakete, baina inork ez du sinatu 2020. urtera arte."Chart of signatures and ratifications of Treaty 126". Council of Europe. 15 May 2020.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hitzarmena
 Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hautazko Protokoloa 

 Kanpo estekak 
 Torturari eta Bestelako Tratu edo Zigor Anker edo Degradatzaileei Aurrea Hartzeko Europako Konbentzioa

Kategoria:Erresuma Batuko itunak
Kategoria:Ukrainako itunak
Kategoria:Ipar Mazedoniako itunak
Kategoria:Suitzako itunak
Kategoria:Suediako itunak
Kategoria:Espainiako itunak
Kategoria:Esloveniako itunak
Kategoria:Eslovakiako itunak
Kategoria:Serbia eta Montenegroko itunak
Kategoria:San Marinoko itunak
Kategoria:Errusiako itunak
Kategoria:Errumaniako itunak
Kategoria:Portugalgo itunak
Kategoria:Poloniako itunak
Kategoria:Norvegiako itunak
Kategoria:Herbehereetako itunak
Kategoria:Montenegroko itunak
Kategoria:Monakoko itunak
Kategoria:Moldaviako itunak
Kategoria:Maltako itunak
Kategoria:Luxenburgoko itunak
Kategoria:Lituaniako itunak
Kategoria:Liechtensteingo itunak
Kategoria:Letoniako itunak
Kategoria:Italiako itunak
Kategoria:Irlandako itunak
Kategoria:Islandiako itunak
Kategoria:Hungariako itunak
Kategoria:Greziako itunak
Kategoria:Georgiako itunak
Kategoria:Frantziako itunak
Kategoria:Finlandiako itunak
Kategoria:Estoniako itunak
Kategoria:Danimarkako itunak
Kategoria:Txekiar Errepublikako itunak
Kategoria:Zipreko itunak
Kategoria:Kroaziako itunak
Kategoria:Bulgariako itunak
Kategoria:Bosnia eta Herzegovinako itunak
Kategoria:Belgikako itunak
Kategoria:Azerbaijango itunak
Kategoria:Austriako itunak
Kategoria:Armeniako itunak
Kategoria:Andorrako itunak
Kategoria:Albaniako itunak
Kategoria:Giza eskubideen instrumentuak
Kategoria:Europako Kontseiluko itunak
Kategoria:Giza eskubideak
Kategoria:Mendebaldeko Alemaniako itunak