Orthornavirae

Orthornavirae birus-erreinu bat da, azido erribonukleikoz (RNA) egindako genomak dituena; genoma horiek RNAren mendeko RNA polimerasa (RdRp) bat kodetzen dute. RdRp hori RNA biralaren genoma RNA mezularian (mRNA) transkribatzeko eta genoma errepikatzeko erabiltzen da. Erreinu horretako birusek ere eboluzioari eragiten dioten zenbait ezaugarri partekatzen dituzte, hala nola mutazio genetikoen tasa handiak, birkonbinazioak eta berrantolamenduak.

Orthornaviraeko birusak Riboviria eremukoak dira. Erreplikaziorako RdRp baten ordez alderantzizko transkriptasa bat kodetu zuen molekula ez-biral bat izan daitekeen arbaso komun batetik eratortzen dira. Erresuma bost phyllumetan banatzen da, eta birusak beren genoma motaren, ostalarien gamaren eta antzekotasun genetikoaren arabera bereizten dituzte. Hiru genoma mota dituzten birusak sartzen dira: harizpi anitzeko RNA birusak, harizpi negatiboko RNA birusa eta harizpi bikoitzeko RNA birusa. 

Birus-gaixotasun ezagunenetako asko erreinu honetako RNA birusek eragiten dituzte, besteak beste, koronabirusak, ebolaren birusa, gripearen birusa, elgorriaren birusa eta amorruaren birusa. Aurkitu zen lehen birusa, tabakoaren mosaikoaren birusa, erreinu honetakoa da. Historia modernoan, RdRp kodetzen duten ARN birusek gaixotasun-agerraldi ugari eragin dituzte, eta ekonomikoki garrantzitsuak diren labore asko kutsatzen dituzte. Birus eukariotiko gehienak, gizakien, animalien eta landareen birus gehienak barne, RdRp kodetzaileen RNA birusak dira. Aitzitik, birus prokariotiko gutxi daude erreinuan.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Riboviria
Kategoria:Birusak
Kategoria:RNA birusak
Kategoria:RNA