Tarsila do Amaral

Tarsila de Aguiar do Amaral (Capivari, São Paulo, Brasil,1886ko irailaren 1a - ib., 1973ko urtarrilaren 17a) margolaria izan zen, Brasilgo mugimendu modernistan adierazgarriena. 272 pintura, 6 horma-irudi eta 1.300 marrazki inguru egin zituen.

2025ean Guggenheim Bilboo museoan bere 147 lan inguru jarri zituzten ikusgai.

 Bizitza 
ezkerrera|thumb|200px|Manifestu antropofagoaren argitalpen originala Andradeko Oswalden Antropofagia aldizkarian, 1928an. Erdiko irudia Tarsila do Amaral artista brasildarraren marrazkia da, 1928ko "Abaporu" pinturarena
ezkerrera|thumb|200px|The Abaporu, artista brasildar baten pinturarik ospetsuena.
Tarsila do Amaralen gurasoak Lydia Dias de Aguiar eta José do Amaral Stanislaus ziren. Aitaren aldeko aitona, “O Milionario” izenez ezaguna, enpresaburu aberatsa zen. São Paulo hiriko Sion ikastetxean ikasi zuen. 1902an, bera eta ahizpa Europara joan ziren gurasoekin, eta Bartzelonako Sagrado Corazón ikastetxean utzi zituzten. Bi urte geroago, Tarsila Brasilera itzuli zen eta bere amaren lehengusu batekin ezkondu zen, André Teixeira Pintorekin, eta harekin izan zuen alaba bakarra, Dulce. 1913an banandu eta São Paulora joan zen. Oswald de Andraderekin ezkondu zen 1926an, eta 1930ean banandu zen. 

 Ibilbidea 
Tarsila do Amaral da Brasilgo mugimendu modernistaren lehen faseko margolari adierazgarriena. 1928ko Abaporu margolanak Mugimendu Antropofagikoa inauguratu zuen herrialdeko artista plastikoetan.

1916an William Zadig eskultore suediarraren tailerrean hasi zen lanean, eta hurrengo urteetan marrazketa eta pintura ikasi zuen Pedro Alexandrino irakasle akademikoarekin eta geroago George Elpons artista alemanarekin. Tarsilaren hasierako produkzioa animalia edo ardandegien estudioetara eta erretratuen zirriborroetara mugatu zen, apunteen koadernoetan bildu baitzuen.

1920an Parisera joan zen eta Académie Julienera joan zen. Han Émile Renard-en orientazioa jaso zuen. Frantzian, Fernand Léger ezagutu zuen eta 1922ko Artista Frantsesen Areto Ofizialean parte hartu zuen, kubismoaren eraginpeko teknikak garatuz. Urte berean, Brasilera itzulita, Anita Malfatti, Menotti del Picchia, Mário de Andrade eta Oswald de Andrade elkartu ziren. 'Boston taldea' sortu zuten, Arte Modernoaren Asteko ideiak defendatzeko, eta herrialdeko mugimendu modernistaren buru jarri zen.

1926an, banakako lehen erakusketa egin zuen Parisko Cobrer Galerían. Handik aurrera, haren lanek ezaugarri primitibista eta natibista sendoak hartu zituzten. Garai hartako ezaugarria da Abaporu koadroa, mugimendu antropofagikoaren inspirazio izan zena, eta lehen manifestu antropofagotzat ere har daiteke.

1933an, gizarte-gaiekin lotura handiagoa zuen pintura garatu zuen, eta horren adibide dira Beharginak eta Bigarren Klasea lanak. São Pauloko lehen Biurtekoetan azaldu zen eta atzera begirako bat irabazi zuen São Pauloko Arte Modernoko Museoan (MAM) 1960an. 1963ko São Pauloko Biurtekoan areto berezi bat eskaini zitzaion eta hurrengo urtean aurkeztu zen Veneziako 32.Biurtekoan.

Tarsila do Amaral zinemara eta telebistara eraman zuten, Ester Góesek Eternamente Pagu filmean (1987) eta Eliane Giardinik Um Só Coração (2004) eta JK (2006) miniserieetan.

Moma-k bere lanaren erakusketa bat inauguratu zuen, eta Latinoamerikako lehen artista latinoamerikarra eta zortzigarren atzera begirakoa izan zen, Diego Rivera, Cândido Portinari, Roberto Matta, Manuel Álvarez Bravo, Armando Reverón, José Clemente Orozco eta Joaquín Torres García izan ondoren.

 Lanak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Tarsila do Amaralen orri ofiziala
 Tarsila do Amaral Juan March Fundazioan
 Tarsila do Amaral e edo Modernismoa, 2006ko abenduaren 1eko bideoa.

Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Brasilgo margolariak
Kategoria:Modernismoaren margolariak
Kategoria:São Paulon hildakoak