Astaputz erraldoi

Astaputz erraldoia, putzaundia, otsoputz handia (Calvatia gigantea) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.Colmeiro, Miguel: «Diccionario de los diversos nombres vulgares de muchas plantas usuales ó notables del antiguo y nuevo mundo», Madrid, 1871. Gaztetan gleba zuria denean jan daiteke, baliteke propietate sendagarriak izatea ere, baina kontuz, metalak xurgatzen ditu. Espezie hau maiz agertzen da komunikabideetan, tamaina ikusgarria duelako.

Sinonimoak: Lycoperdon polymorphum var. glabrum, Lycoperdon maximum, Lycoperdon bovista var. glabrum, Lycoperdon proteus var. bovista, Lycoperdon proteus, Lycoperdon craniolare, Bovista gigantea, Langermannia gigantea, Globaria gigantea, Bovistaria gigantea, Globaria bovista, Calvatia maxima, Calvatia bovista, Calvatia primitiva, Lasiosphaera gigantea, Langermannia maxima.

 Deskribapena 
Karpoforoa: Oso handia, globo itxurakoa eta hanka gabea. Diametroa 65 cm-koa izan daiteke eta 25 kg hartu dezake. Bere tamainagatik, urtero espezie bitxi gisa egunkarietan agertzen dena da. Oinarria antzua da, eta zahartzean belardietan lehortzen da. Karpoforoak, gaztea denean gleba zuri bat du eta zahartzean berde-horixka koloreko hauts-itxurako masa baten bihurtzen da.

Etimologia: Calvatia hitza "calvus" hitzetik dator, burusoila, hau da: garezur baten antza duen onddoa. Maximun epitetoa latinetik dator, handiena esan nahi duen "Maximus" hitzetik. Neurri oso handia duelako.

 Jangarritasuna 
Perretxikoa zuria den bitartean jan daiteke. Bere ahaideak Lycoperdon generoko espezieak bezala, gozoenak frijituta dira. Aragoiko Pirinioetan, xerra bat mozten diote kontsumitzeko, eta gainerakoa zelaian uzten dute astaputza atera gabe, hurrengo egunetarako.

 Nahasketa arriskua 
Tamaina handikoa izanik, ez da erraza nahastea.

 Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Zelaietan, belardietan eta lorategietan.

 Banaketa eremua 
Ipar Amerikako ekialdea, Europa, Erdialdeko Amerika, Asiako iparraldea, Australia, Zeelanda Berria, Malaysia, Benin, Aljeria.

 Taxonomia eta nomenklatura 
Espeziea 1786an deskribatu zuen lehen aldiz August Batsch naturalista alemanak, Lycoperdon giganteum izenarekin. 

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Calvatia
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Brasilgo onddoak
Kategoria:Kolonbiako onddoak
Kategoria:Costa Ricako onddoak
Kategoria:Txileko onddoak
Kategoria:Argentinako onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Svalbardeko onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Mongoliako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Malaysiako onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Beningo onddoak
Kategoria:Aljeriako onddoak