Azpibeltz odoltsu

Azpibeltz odoltsua (Agaricus haemorrhoidarius) Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Jangarri ona da, baina ez oso ezaguna eta bildua. Agaricus campestris perretxikoaren antzeko kalitate gastronomikoak ditu.

Sinonimoak: Pratella haemorrhoidaria, Psalliota haemorrhoidaria, Pratella sylvatica var. haemorrhoidaria, Fungus haemorrhoidarius, Agaricus sylvaticus subsp. haemorrhoidarius, Agaricus sylvaticus var. haemorrhoidarius.

 Deskribapena 
Kapela: 12 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta bukaeran zabaldu egiten da. Ertz inkurbatua eta apendikulatua, errezel zuriaren hondarrekin. Azal bereizgarria, fibriloso-ezkatatsua, arre-okre antzeko kolorekoa, ukitzean gorriz zikintzen da. Schäffer erreakzioa negatiboa.

Orriak: Estu, desberdinak, libreak, arrosa-gorrixka kolore bizikoak, bukaeran arre-purpura ilun kolorekoak. Ertz irregularrekoak eta alboak baino kolore argiagokoak. Espora-jalkina arre-purpura kolorekoa.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: 13 cm arteko garaierakoa eta 2,5 cm arteko lodierakoa, erraboildun samarrekoa, laster barnehutsa, leuna eraztunetik gora eta flokonoso-ezkatatsua azpitik, zurixka, ukitzean gorriz zikintzen da. Eraztun superoa, mintzezkoa, ertz flokosoa, batzuetan koskaduna, zuria.

Haragia: Lodia, zuria, ebakitzean gorritu egiten da, usain eta zapore fungiko atseginak ditu.

Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. Haemorrhoidarius epitetoa berriz latinetik dator, hemorroidea, esan nahi duen. "haemorrhois" hitzetik. Haragiak kolore gorria hartzeko duen joeragatik.

 Jangarritasuna 
Jangarri bikaina.

 Nahasketa argazkia 
Agaricus sylvaticus delakoarekin nahas daiteke eta baita Agaricus langei espeziearekin ere, honek, markatuago ditu ezkatak eta batez ere koniferoetan hazten da.

Oharra: Gorritzen diren espezieen artean, hobekien bereizten dena da, kapelan dituen zuntzengatik eta ez duelako ia ezkatarik 

 Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean hostozabalen basoetan, batez ere Quercus zuhaitzetan, baina baita koniferoen basoetan ere.

 Banaketa eremua 
Europa (Batez ere Frantzia), Ameriketako Estatu Batuak, Kanada.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Agaricus
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Europako onddoak