Hexano

Hexanoa sei karbono-atomoz osatutako hidrokarburo ase lineala (C6H14) das. Likido lurrunkor kolorgea da, toxikoa eta sukoia da eta petrolioaren destilaziotik sortzen da, eta erretxinen disolbatzaile gisa erabiltzen da bereziki. Gasolinak % 3 inguru hexanoa izaten du.

Industrian hexano terminoa usa daiteke hidrokarburo-nahasteak izendatzeko non % 60a inguru izaten den eta gainerakoa 2-metilpentanoa (isohexanoa), 3-metilpentanoa eta, kasu batzuetan,  C5, C6, eta C7 zikoalkanoak. Nahaste hauek purutasun handirik behar ez duten zereginetan baliatzen dira, garbitzeko disolbatzaile gisa esaterako.

 Isomeroak 
IzenaIUPAC FormulaEgituran-hexanohexanoCH3(CH2)4CH3 128x128pxisohexano2-metillpentano(CH3)2CH(CH2)2CH3 149x149px3-metilpentanoCH3CH2CH(CH3)CH2CH3 149x149px2,3-dimetilbutano(CH3)2CHCH(CH3)2 115x115pxneohexano2,2-dimetilbutano(CH3)3CCH2CH3 161x161px

 Erabilera 
Industrian hexanoak adhesibo askoren formulazioan erabiltzen dira, zapatak itsasteko baliatzen direnak esaterako. Ehungintzan ehunak koipegabetzeko erabitzen da, adibidez, lehorreko garbiketan. Elikagai-industrian hazietatik olioa erauzteko baliatzen dira, nahiz eta praktika horrek eztabaidak eragiten dituen osasun-segurtasunaren ikuspegitik.

Laborategietan ur- eta lurzoru-laginetatik koipeak eta olioak erauzteko baliatzen dira hexanoak. Kromatografian disolbatzaile ez-polar tipikoa da.

 Toxikotasuna 
Alkano toxiko bakarra da n-hexanoa. Eragin fisiologikoak ez du hexanoak berak eragiten, bere metabolizazioan sortzen diren produktuek baizik, 2,5-hexadionak bereziki. Nerbio-zelulak funtzionatzeko ezinbestekoak diren amina batzuekin erreakzionatzen du konposatu horrek, hots, neurotoxikoa da. Nahikoa da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Alkanoak