Anja Cetti Andersen

Anja Cetti Andersen (Hørsholm, Danimarka, 1965eko irailaren 25a) astronomo eta astrofisikari daniarra da. Irakasle elkartua da Niels Bohr Institutuan, Kopenhagen, eta ikerketak egiten dituen Kosmologia Iluneko Zentroko kudeaketa-taldeko kide da.

Hainbat lan akademiko eta liburu idatzi ditu, hitzaldiak ematen ditu eta zientzia dibulgatzaile onenetakotzat hartzen da. Bere lana hauts kosmikoan kontzentratzen da, eta molekula konplexuen, izarren eta planeten eraketan duen rola.

Planeta txiki bat izendatu zuten bere omenez, 8820 Anjadersen, ordezko izendapen honekin: 1985 VG = 1961 CE1 = 1978 YO1 = 1992 SG24 = 1994 CS1.

 Biografia 
Lizentziatura gradua 1991n jaso zuen, Magister gradua 1995ean eta Doktoregoa 1999an Kopenhageko Unibertsitatean. Bere tesia Cosmic Dust and Late-Type Stars izan zen. Doktoretza ondoko tesia Carlsberg Foundationek finantzatu zuen, lehenik Astronomia eta Fisika Espazialeko Departamentuan Uppsalako Unibertsitatean, eta gero Kopenhageko Unibertsitateko Behatoki Astronomikoan. Horren ondoren, Alma Materrek finantzatuta, Zientzien Fakultateak Goi Hezkuntzako Irakaskuntzan eta Irakaskuntza Praktikan diploma bat eman zion. Astronomiarekiko interesa zazpigarren mailan zegoela sortu zitzaion, Uffe Grae Jorgensenek, Danimarkako astronomoak, bere eskola bisitatu zuenean. Anja eta Uffe elkarrekin ari dira lanean Kopenhagen. Andersenek hiru seme-alaba ditu: Julie, Cecilie eta Jakob.

 Karrera 

 Ikerketak 
Anja Andersenen ikerketaren ezaugarria da fisika, kimika, geologia eta biologiaren arteko elkargunean garatzen dela, eta diziplinarteko ikuspegia dagoela bere lan-metodoan. Berak dio «astronomo atipiko sentitzen dela, askotan laborategian egoten naizelako meteoritoen konposizio kimikoa aztertzen, eguzki-sistemak nola eratzen diren jakiteko eredu teorikoetan ezagutza hori erabili ahal izateko».

Bere lehen ikerketa meteorito ale presolareekin izan zen. 2003an Sussane Hofnerrekin egindako lanak erakutsi zuenez, «Hautsaren deskribapen mikro-fisiko egokia funtsezkoa da AGB izarren masa-galeraren tasak aurreikusteko». Hofnerrekin lan egiten jarraitu zuen, hauts kosmikoak bultzatutako haizearen ulermenean garapen berriak gidatuz. Uppsalako ikertzaileekin ere lan egin du «hauts-aleen propietate optikoak nola aldatzen diren» aztertzeko, izarra utzi eta izarrarteko ingurunean sartzen direnean. Gaur egun, irakasle elkartua da Niels Bohr Institutuan, Kopenhagen, eta bere Kosmologia Iluneko Zentroko kudeaketa-taldeko kide da, non ikerketak egiten dituen. Hauts kosmikoak eraketa planetario goiztiarrean duen eragina ikertzen duen bitartean, Lurreko bizitza ezkerrerantz okertutako aminoazidoek eta eskuinerantz okertutako azukreek zergatik eraikitzen duten ulertzeko ereduak ere lantzen ditu.

 Zientziaren hedapena eta aktibismoa 
Bere arloan ikertzaile nagusienetako bat den bitartean, jendeari, eta «bereziki gazteei, ikerketa berri zirraragarriei buruz» esatearen garrantzian sinesten duen zientzialaria ere bada. Idazle gisa, Dane Peter Clausenekin egiten du lan, eta astronomiari buruzko lanak egiten ditu publiko orokorrarentzat. Haurrentzako liburuak idatzi ditu, non astronomia maila oinarrizkoago batean azaltzen duen, gainera "Hauts esterlarra eta galaxiak" idatzi zituen, eta duela gutxi "Bizitza mirari bat da", azken hau Anna Mejlhede teologoarekin batera. Bere sari asko irakasteko gaitasunagatik izan dira, eta publikoari zientzia dibulgatzen  izan duen irismenagatik.

Andersenek zientzian eta zuzendaritza-postu akademikoetan emakumeen hazkundea sustatzen du. 2007ko Genero Berdintasunaren aldeko Konferentzian honako hau esan zuen: «Nahiago dut goi-kargu bat izan emakume izateagatik eta zer egin dezakedan erakusteagatik, atetik kanpo eseri eta inoiz aukerarik ez izatea baino. Niretzat ez du axola zartailu bat edo azenario bat erabiltzen baduzu, aukera hori besterik ez dugu behar».

 Sariak 

 2016: H.C. Ørsted Medal Zilarrezko Domina, zirkulu zabaletan zientzia zehatzak bikain hedatzeagatik.
 2011: Hedapen Saria (Det NaturvidenskabelegFakultets Formidlingspris), Fakultateko jarduerak jendearen eskura jartzeko egin duen ekarpen bikainagatik.
 2009: Svend Bergsøes Fonds Formidlingspris Saria, dibulgazio bikainagatik.
 2009: Mathilde Saria —Mathilde Fibigerren omenez—, akademian genero-berdintasuna lortzeko egindako ekarpenengatik.
 2008: Danimarkako Master eta Doktoreen Elkartearen Ikerketa-Saria, «Nazioartean aintzatetsitako abangoardiako ikerketak eta ikerketaren emaitzak komunikatzeko eta astronomiarekiko interes handia sortzeko trebetasun paregabea» izateagatik.
 2007: Zientzia Teknikoen Danimarkako Akademiako kide hautatua.
 2006: Radio Danesaren Rosenkjιr Saria, dibulgazio bikainagatik.
 2006: Kirstine Meyer Saria, ikerketa bikainagatik.
 2006: 2006ko Gazte Bikainen Saria — The Outstanding Young Person (TOYP) —, Nazioarteko Junior Ganberarena eta Gazte Liderren Nazioarteko Federazioarena, lorpen akademikoengatik.
 2005: Europako Batasuneko Komunikazio Zientifikoko Descartes Saria, arlo horretan duen bikaintasun bikainagatik.
 2004: Danimarkako Goi Mailako Hezkuntza eta Zientzia Ministerioaren 2004ko Zientzia Bikain Saria.
 2000: Allan Mackintosh Saria dibulgazio zientifikoagatik, Jette Mackintosh eta Niels Bohr Institutuak emana.
 1999: Andersen aurkezle izan zen Kosmos programak Prix Magazine saria irabazi zuen Telebista Zientifikoaren Nazioarteko Jaialdiaren 16. ospakizunean. Kosmos izan zen programa ezagunena DR2an 1998an.
 1997: Danimarkako Astronomia Elkartearen Urteko Idazlearen Saria 1997an.

 Menbresiak 

 2007tik: Danimarkako Zientzia Teknikoen Akademia.
 2003tik: Nazioarteko Astronomia Batasuna.
 2001etik: Europako Elkarte Astronomikoa.
 1999tik: Foreningen for Kønsforskning i Danmark.
 1997tik: Europako Fisika Elkartea.
 1996az geroztik: Meteoritoen Elkartea.
 1994tik: Danimarkako Fisika Elkartea.
 1993az geroztik: Danimarkako Astronomia Elkartea.
 Gainera, NORDITA Fisika Teorikoko Institutu Nordikoaren kidea da, eta Astrofisika eta Astrobiologiako Ikerketa Batzordean dago.

 Lan-taldeak 
 2009tik: VLgruppe 77 - København.
 2007tik: Albrightgruppen.dk.
 2005etik: Fisikako Emakumeen Sare Nordikoa; The Nordic Metwork of Women in Physics (NORWIP).
 2003tik: Skeptica.dk.
 1999tik: Emakumeak Fisikan Suedian.
 1998tik: Emakume Zientifikoen Sarea, Europar Batasuneko programa batek ezarria.
 1995etik: Danimarkako Fisikako Emakumeen Sarea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Anja Andersenen twitter orria
 Anja Andersenen facebook orria

Kategoria:Emakume astronomoak
Kategoria:Danimarkako astronomoak
Kategoria:fisikariak
Kategoria:astrofisikariak
Kategoria:Emakume zientzialariak