Izarputz gorriska

Izarputz gorriska, izarputz gorrixka edo lurrizar gorriska (Geastrum rufescens) Geastraceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria. Nahiko arrunta Euskal Herrian.

Sinonimoa: Geastrum vulgatum.

 Deskribapena 
Karpoforoa: Ez da higroskopikoa, hasieran hipogeoa, hau da, lurrazpikoa eta esferikoa, gero exoperidioa edo kanpoko geruza 5-8 puntako izar-forman irekitzen da. 4 cm-ko diametrokoa. Hasieran, exoperidioa beix zurbil kolorekoa da eta mamitsu samarra, zahartzean ilundu egiten da, eta haragia zimeldu egiten zaio. Izarraren erdialdean endoperidio marroi-krema kolorekoa dago, globo formakoa, barruan masa harro bat edo gleba du, kapilizioak eta esporek osatua, goiko aldean, peristomak inguratutako zulo edo ostiolo bat du, finbriatua eta mugatu gabea da, eta hortik ateratzen dira esporak heldu ondoren. Barrualdean, endoperidioa eta exoperidioa (izarren besoak) zuzenean elkartzen dira, oin baten beharrik gabe.

Etimologia: Geastrum terminoa grekotik dator, lurra esan nahi duen "gé" hitzetik eta izarra esan nahi duen "áster" hitzetik. Fibriatum epitetoa latinetik dator, zerrendekin esan nahi duen "finbriatus" hitzetik.

 Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

 Nahasketa arriskua 
Geastrum vulgatum edo rufescens delakoarekin nahas liteke, honengandik bereizten da txikiagoa izateagatik eta exoperidioan  inolako kolore gorrixkarik ez izateagatik.

 Sasoia eta lekua 
Urte osoan hazten da, koniferoetan, hostozabaletan eta larreetan.

 Banaketa eremua 
Asia, Europa, Amerika.

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Geastrum
Kategoria:Onddo ez jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Costa Ricako onddoak
Kategoria:Kolonbiako onddoak
Kategoria:Guyana Frantseseko onddoak
Kategoria:Brasilgo onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Israelgo onddoak
Kategoria:Indiako onddoak
Kategoria:Tajikistango onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko onddoak