Alertze-lerdeki

Alertze-lerdekia (Gomphidius maculatus) Gomphidiaceae familiako onddo espezie bat da. Jateko moduko espeziea, mendiko alertzeetan ateratzen dena. Zuhaixken artean, goroldiotan.

Sinonimoak: Agaricus viscidus var. ß atropunctus, Cortinarius viscidus var. atropunctus, Gomphidius stillatus, Leucogomphidius maculatus.

 Deskribapena 
Kapela: 3 eta 5 cm arteko diametrokoa, mamitsua eta likatsu samarra. Hasieran ganbila, gero irekia, gehienetan kamutsa, titirik gabea. Azala arrosa-arre kolorekoa orban ilunekin. Ertza beherantz biribildua.

Orriak: Hasieran zurixkak, ondoren arrosa-ardo kolorekoak eta azkenean beltzaranak; zabal, dekurrenteak, sabeldunak, bereizgarriak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Hanka: 6 - 7 x 0,8 - 1 cm, altua, ia berdina, errezel likatsurik gabea. Hasieran zipriztin arreekin zurixka, geroago ilundu egiten da eta ardo-purpura koloreko tonua hartzen du; oinarrian horitu egiten da.

Haragia: Solidoa, argia, azalaren azpian tonu gorri-ardo kolorekoa hartzen joaten da, hori-limoi kolorekoa oinarrian. Zapore leunekoa eta usain ez oso nabarmenekoa.

Etimologia: Maculatus epitetoa latinetik dator, zikindua dagoela esan nahi duen "maculatus" hitzetik. Orbanez estalita egoteagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarria.

 Nahasketa arriskua 
Gomphidius gracilis delakoarekin, honek kapela arre-ardo kolorekoa du, orriak ez dira zikintzen eta ez dira beltzez koloreztatzen (ez dute arrosara biratzen); oin zurixka, pixkanaka beltzez margotzen dena eta oinarri horixka duena. Arrosara jotzen duen haragi zurixka. Zenbait autoreren iritziz, Gomphidius maculatus espeziearen aldaera bat da.

 Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, mendiko alertzeen azpian.

 Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Islandia, Europa, Errusia, Japonia, Txina, Zeelanda Berria.

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gomphidiaceae
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak