Lanperna irintsu

Lanperna irintsua (Amanita strobiliformis) Amanitaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria izan arren, kontu handiz ibili behar da Amanita zuriekin, espezie hilgarriren batekin nahas baitaiteke. Aurkitu daitekeen onddorik ederrenetako bat da. Zuri garbia da alde guztietan, kapelako garatxoak bakarrik dira tonalitate grisaxkakoak.

Sinonimoak: Agaricus solitarius, Hypophyllum strobiliforme, Agaricus strobiliformis (Basionimoa), Lepidella strobiliformis, Amanita ovoidea var. ammophila, Aspidella chlorinosma f. strobiliformis, Amanita chlorinosma f. strobiliformis, Armillaria strobiliformis, Aspidella solitaria f. gracilis.

 Deskribapena 
Kapela: 7 eta 15 cm arteko diametrokoa, lehenik globo itxurakoa, gero ganbila eta azkenean zabaldua. Azal leuna, hezea, zuria, erdialdea grisaxka, itxura desberdineko garatxoek apainduta: eskuarki, plaka angelutsuak izaten dira, gris-errauts kolorekoak, batzuetan piramide moztuen forman. Ertza soberakinekin modu irregularrean, zirpilduz lihazki zurietan (eraztun-hondarrak).

Orriak: Zuriak, estu, kotoi itxurako ertzarekin.

Hanka: Lodia, betea, berdina, hatzei itsasten zaizkien ezkata irintsu iheskorrez estalia gaztaroan, oinarria erraboil oboide batean loditzen da, ezkata edo burlet zentrokide batzuk ditu, gehiago edo gutxiago markatuak, bolba funsgabea eta iheskorra adierazten dutenak. Kotoi itxurako eraztuna, iheskorra eta krema itxurakoa.

Haragia: Zuria eta biguna, zapore atseginekoa eta usain ahulekoa.
Etimologia: Amanita grekotik dator eta Zilizia eta Siria  arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu  orokor gisa. Solitaria epitetoa latinetik dator, bakartia esan nahi duen "solitarius" hitzetik. Isolatuta hazten delako, eta ez taldeka.

 Jangarritasuna 
Jangarria.

 Nahasketa arriskua 
Amanita echinocephala delakoarekin, baina honek orri zuri berdexkak ditu eta mintzezko eraztuna. Amanita strobiliformis espeziearekin, autore batzuen ustez Amanita solitaria-ren forma bat da, honek garatxo piramidal lodi eta erregularrak ditu. Eta Amanita ovoidea, batez ere, bolba sendo eta mintzezkoagatik  bereizten da, batzuetan zuria da eta beste batzuetan okre-horixka.

Amanita zuriekin ere nahas daiteke, horietako batzuk oso toxikoak dira.

 Sasoia eta lekua 
Udan eta batez ere udazkenean, parke eta baso argietan, kare-lurretako bideetatik gertu, espezie nahikoa urria.

 Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Argentina, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia, Australia, Benin, Hegoafrika.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Amanita
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Argentinako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Beningo onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Hegoafrikako onddoak