Mitra muin

Mitra muina  edo mitra ziza (Gyromitra esculenta) Gyromitra generoko onddo espezie bat da. Pozoitsua gordinik, jangarria da ondo egosi  ondoren, hala ere, jangarritasuna eztabaidagarria da, batzuetan heriotza ere eragin baitu, batez ere haurrengan. Sorian kantitate handietan biltzen ziren Frantziara eta Italiara lehortuta esportatzeko. Badirudi gaur egun erabat debekatuta dagoela saltzea.

 Deskribapena 
Kapela: 6 eta 12 cm arteko diametrokoa, globo itxurakoa, puztua, irregularra, Barnehutsa, burmuinaren itxurakoa, gainazal osoa estaltzen duen zimur eta irtengune bihurgunetsu sakonekin, marroi-gaztaina kolorekoa, arre-morexka hezetutako zatietan, barnealdea zuria.

Himenioa: Himenioak kapelaren kanpoaldea estaltzen du. 

Hanka: Normalean laburra (2 - 6 x 1,5 - 3), zilindrikoa, luzetarako zimur batzuekin, Barnehutsa, zurixka edo arrosaz zerbait koloreztatuta.

Haragia: Mehea, hauskorra, zapore ahulekoa eta ia usaingabea.

Etimologia: Gyromitra terminoa grekotik dator, biribila esan nahi duen "gyros" hitzetik eta diadema esan nahi duen "mitra" hitzetik. Esculenta epitetoa latinetik dator, "esculentus" hitzetik, jateko balio duela esan nahi du. Bere jangarritasunagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarri ona lehortuta, hala ere, kontu handiz ibili beharreko perretxikoa da, gordinik oso arriskutsua izan daiteke, baita hilgarria ere. Noizbait freskotan kontsumitzen bada, denbora luzez prestatzea gomendatzen da, kantitate txikiak kontsumitzea, eta ez otordu jarraituetan.

 Nahasketa arriskua 
Gyromitra infula delakoarekin, antzeko kolorea eta neurriak ditu, honek ordea, zati handi uhindu, leun eta bananduez osatutako mitra du. Gyromitra gigas berriz, askoz handiagoa da, kolore argiagoa du, hurrarena, eta ia ez du oinik.

 Sasoia eta lekua 
Udaberrian koniferoen basoetan (pinuak, alertzeak, izeiak), baso mugetan, erretako leku zaharretan.

 Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Groenlandia, Kanariak, Europa, Errusia, Himalaiako eskualdea, Mongolia, Ipar Korea, Hego Korea, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Nigeria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gyromitra
Kategoria:Onddo hilgarriak
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Erdialdeko Amerikako onddoak
Kategoria:Groenlandiako onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Mongoliako onddoak
Kategoria:Ipar Koreako onddoak
Kategoria:Hego Koreako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Nigeriako onddoak