Alertze-ardagai

Alertze-ardagaia (Fomitopsis officinalis) Fomitopsidaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukaldaritzarako balio. Onddo honek historia luzea du, bere ezaugarri terapeutikoak direla eta. Badirudi grekoek eta erromatarrek purgatzaile gisa erabiltzen zutela.

Sinonimoak: Boletus laricis, Agaricus laricis, Boletus purgans, Agaricus purgans, Polyporus officinalis, Polyporus laricis, Boletus agaricum, Piptoporus officinalis, Cladomeris officinalis, Leptoporus officinalis, Ungulina officinalis, Fomes laricis, Fomes albogriseus, Fomes officinalis, Fomes fuscatus, Placodes officinalis, Fomitopsis officinalis, Laricifomes officinalis, Agaricum officinale.

 Deskribapena 
Kapela: 10 eta 20 cm bitartean neurtzen du normalean, baina oso handia izan daiteke eta  metro erdiko altuera eta 30 cm-ko zabalerara irits daiteke. Zaldi apatx globo itxurakoa da, eta oinik gabea. Besaulki itxurakoz hornitua dago, eta gune kolore zurikoak eta marroi-grisaxkak ditu. Zarakar oso mehe batez jantzia dago eta bere ertzak oso kamutsak dira.

Tutuak: Laburrak, oso geruzatuak, zurixkak, gero krema kolorekoak.

Poroak: Biribilduak eta txikiak edo pixka bat angelutsuak eta krema-zurixka kolorekoak.

Haragia edo bilbea: Lodia eta biguna edo harroa, gero gogortu egiten da, zuri-horixka kolorekoa, irin usainekoa eta zapore mikatzekoa.

Etimologia: Officinalis epitetoa latinetik dator, sendagarria esan nahi duen "officinalis" hitzetik. Medikuntzan erabiltzen delako.

 Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

 Nahasketa arriskua 
Fomitopsis pinicola oso antzekoa da, baina pinu enborretan hazten da.

 Sasoia eta lekua 
Urte osoan bizi da alertzeen enborretan. Beste konifero batzuetan ere bizi daiteke, baina segur aski mendiko alertzeak parasitatzen aurkituko dugu.

 Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Turkia, Himalaiako eremua, Japonia, Txina.

 Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, alertze-ardagaia desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago.Zerrenda Gorria, Aranzadi Zientzia Elkartea Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Fomitopsidaceae
Kategoria:1941. urtean deskribatutako onddoak
Kategoria:Onddo ez jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Sendabelarrak