Karraspina ditare

Karraspina ditarea (Verpa digitaliformis) Morchellaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria da, baina babestea komeni da, urria delako eta interes zientifikoa duelako. Gainera haragi gutxi du.

 Deskribapena 
Kapela: Zimurtsua, plisatua, titare edo txano moduan, oinaren goiko aldean sartua, zintzilik. 1,5 eta 3 cm bitarteko altuerakoa, batzuetan zabala bezain luzea; lehoi-okre kolore samarrekoa, kanpoko aldean zurixka eta grisaxka barruko aldean.

Himenioa: Ez du gelaxkarik, Morchella espeziekoak izaten dituzten bezala eta kapelaren kanpoaldeari dagokio.

Hanka: Luze samarra, 5 - 10 (15) cm-koa eta 1 - 1,5 (2) cm-ko lodierakoa, zilindrikoa, liraina, hauskorra, barnehutsa, muturretan mehetua. Zuri-horixka kolorekoa, zeharkako eraztunak osatzen dituzten ezkatatxoz estalia. Kapelaren diskoari goiko aldetik soldatuta.

Haragia: Mehea, biguna, hauskorra. Zapore gozoa du eta usain leuna.

Etimologia: Verpa terminoa, zakila, esan nahi duen "vérpa" hitzetik dator, Karpoforoaren formagatik. Digitaliformis epitetoa latinetik dator, titare, esan nahi duen "digitalis" hitzetik. Kapela titare forman duelako.

 Jangarritasuna 
Jangarria, baina ez mamitsua.

 Nahasketa arriskua 
Verpa krombholzii txikiagoarekin, oin motzagoa du eta kapela ilunagoa. Verpa pusilla delakoarekin ere bai, honek kolore hori bizia du oinean, Verpa digitaliformis espeziearen miniatura polit bat da.

 Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, karraspina ditarea desagertzeko arriskuan dauden onddoen Euskal Herriako-Kantauriar Zerrenda Gorrian dago.Zerrenda Gorria, Aranzadi Zientzia Elkartea Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

 Sasoia eta lekua 
Apirilean eta maiatzean, basoko bideetan zehar, heskaietan eta lorategietan.

 Banaketa eremua 
Onddo hauek Ipar Amerikan (Ameriketako Estatu Batuetan), Europan eta Eurasian zehar hedatuta daude, Errusia eta Erdialdeko Asia barne (Tajikistan). Gainera, Ekialdeko Asian, Japonian, ere aurkitzen dira.

 Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, karraspina ditarea desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Morchellaceae
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Tajikistango onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak