Azpiarrosa goiztar

Azpiarrosa goiztarra (Entoloma clypeatum) Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Jateko ona da denbora askoan prestatzen bada, baina gordinik astuna da. Perretxiko arriskutsua da, beste Entoloma toxiko batzuekin nahas daitekeelako.

Sinonimoak: Agaricus intybaceus, Amanita clypeata, Agaricus fertilis, Hypophyllum papillare var. firmus, Agaricus fertilis var. ß intybaceus, Agaricus phonospermus var. ß intybaceus, Rhodophyllus clypeatus, Hyporrhodius clypeatus, Entoloma strictius var. irregulare, Entoloma bahusiense.

 Deskribapena 
Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, 12 cm-ra irits daitekeena. Ezkutu baten forma du, izenak adierazten duen bezala. Gaztetan ezkila formakoa, gero laua eta titiduna, ertz izurtua, leuna, higrofanoa. Arre kolorekoa edo gris-horixka, orban erradial gris ilun samarrekin.

Orriak: Lehenbizi zurbilak, gris argiak, gero arrosa kolorekoak esporengatik. Zabal samar, nahiko zabalak. Ertza irregularra dute eta oinerantz biribildu-itsatsiak.

Hanka: Zuria, kurbatua, gehienetan laburra, sendoa, beherantz mehetua eta oinak, oinarritik beste ale batzuekin  bat eginda. Pixka bat grisaxkaz tindatuta, haritsu samarra. Horiz zikintzen da ukitzean.

Haragia: Zurixka, pixka bat arrea, samurra, haritsua, nahiko lodia. Irin freskoaren usaina eta zapore atsegina du.

Etimologia: Entoloma grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.  Clypeatum epitetoa latinetik dator, ezkutua esan nahi duen "clypeus" hitzetik. Titidun kapelagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarri ona.

 Nahasketa arriskua 
Udaberriko espezie hau ez da inoiz nahastu behar Entoloma sinuatum delakoarekin, oso pozoitsua; udazkenean ateratzen da. Udaberriko Entolomen artean, jangarriak, honako hauek bereiz daitezke: Entoloma aprile perretxikoak txapel higrofanoa du, koipetsua; oin barnehutsa, gris-marroixka; orri grisaxkak eta haragi hauskorra. Entoloma sepium delakoak kapela ez du hain higrofanoa, zuri-marroixka; oina, zuntz gorrixkekin, eta intsektuen ziztadetan gorritzen den haragia. Entoloma saundersii espeziea belardietan hazten den udazkeneko espeziea da, kapela lodia du eta titiduna, ez da higrofanoa eta oin zuria du.

 Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta uda hasieran, leku belartsuetan. Soropilaren antzera hasten da eta ugaria da.

 Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guadalupe, Bolivia, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia, Txina, Taiwan, Australia.

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Entoloma
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Guadalupeko onddoak
Kategoria:Boliviako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Taiwango onddoak
Kategoria:Australiako onddoak