Zorongo (zapia)

Zorongoa edo katxirulo () Aragoin eta Nafarroako Erriberan erabiltzen den gizonezko zapi tradizionala da. Koloretako zapi bat da, tolestuta eta lotuta dagoena gizonaren buruan (ez emakumearenean), baina erabat estali gabe, kopeta gerriko moduan inguratuz. Cachirulo izena, jatorrian, Aragoiko zati batean bakarrik erabiltzen zen, eta beste leku batzuetan, berriz, zapi edo zorongo.

Jatorri musulman argia du, eta moriskoek XVII. mendera arte gorde zuten. 

 Gaur egun 
Gaur egun, koadro gorriek eta beltzek osatzen dute modelorik ezagunena. Hala ere, tradizioz, tipologia askotarikoa izan da: urdinak eta beltzak, moreak eta beltzak, auak, marradunak edo loredunak. Cachirulo more eta beltzak Teruel probintziarekin lotu ohi dira.

Lotzeko bi modu daude: zabalduena, burua alde batera biltzean datzana, eta ohikoa, Sobrarbekoa, buru osoa atzekoz aurrera biltzea, kopetaren gainean biltze horizontal bat osatuz.

Zapi hauek jotero jantzi klasikoaren bereizgarriak dira, nekazari-jantziaren sinplifikazioa baino ez dena. Hala ere, Aragoiko jantzi tradizionala askotarikoa da, bai jatorri geografikoaren arabera, bai erabileraren eta klase sozialaren arabera. Horrela bereizten dira jaunartze-jantziak, jai-jantziak, nekazari-jantziak, etab. Horrenbestez, hainbat eta hainbat zapi desberdin daude, eta jantzi horiek beste edozein koloretakoak izan daitezke, baita beltzak ere (adinekoenak), edo estanpatuak. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Aragoiko kultura
Kategoria:Jantzi herrikoiak
Kategoria:Espainiako jantziak
Kategoria:Euskal Herriko jantziak
Kategoria:Gizonezkoen burukoak