Agaricus abruptibulbus

Agaricus abruptibulbus Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Almendra mingotsen usain susmagarria izan arren, jateko ona da.

Sinonimoak: Agaricus arvensis var. abruptus, Agaricus abruptus, Agaricus cretacellus, Psalliota cretacella, Psalliota abruptibulbus.

 Deskribapena 
Kapela: 6 eta 10 cm arteko diametrokoa, hasieran oboidea edo kanpai itxurakoa, gero laua titi txiki batekin, zuria, hori ilunez zikintzen da ukitzean edo igurztean.

Orriak: Estu, oinetik urrun, hasieran zurbilak, zahartzean arrosa-grisaxkak. Ertza esterila eta zurbila.

Hanka: Luzea, zilindrikoa edo oinarrirantz lodituta, erraboil baztertu oso garatu batean amaitzen da. Eraztun zuri eta mehe bat du, oso goian, leuna goi aldetik, eta azpitik gurdien gurpilaren forman, hortzekin.

Haragia: Mehea, zuria kapelan, zerbait arrosa kolorekoa oinarena, batez ere erraboilean. Almendren usain arinekoa.

Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, Perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.  Abruptibulbus epitetoa berriz latinetik dator, "abruptus" hitzetik, hautsia, arraildura esan nahi du. Oinean erraboil baztertua edo ia baztertua duelako.

 Jangarritasuna 
Jangarri ona batzuentzat, beste batzuk uko egiten dioten arren.

 Nahasketa arriskua 
Agaricus sylvicola delakoarekin, Agaricus essettei eta Agaricus xanthoderma espeziarekin, lehenengoak anis usain handia du, eta bigarrena fenol usainarekin, gainera apur bat toxikoa da.

Agaricus essettei eta Agaricus abbruptibulbusen arteko desberdintasunak morfologikoak eta geografikoak dira batez ere

 Morfologia: Agaricus essettei: perretxiko honek marroi arrosatik oliba arrearen txapela du, 8 cm-ko diametroa izan dezakeena. Bere oina zuria da, sendoa eta askotan erraboil-oinarria du. Orriak arrosak dira eta gero marroi bihurtzen dira adinarekin. Agaricus abruptibulbus: perretxiko honek txapel marroitik marroi ilunera du, askotan Agaricus essettei-rena baino txikiagoa. Bere oina zuria da, oro har Agaricus essettei-rena baino lirainagoa, baina baita erraboildun oinarria ere. Orriak arrosa kolorekoak dira hasieran eta gero marroi bihurtzen dira zahartzean.

 Habitat eta banaketa: Agaricus essettei: Ipar Amerikan aurkitzen da batez ere, hostozabalen basoetan bereziki. Agaricus abruptibulbus: Ipar Amerikan ere aurkitzen da, baina ohikoagoa da Europan eta munduko beste eskualde epeletan.

 Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean pinudietan ateratzen da. Batzuetan, lurrean eroritako pinu-[[Orratz (botanika)|orratzek] ia estalita.

 Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia, Taiwan, India, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Agaricus
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Taiwango onddoak
Kategoria:Indiako onddoak
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko onddoak