Hizkuntza sintetiko

Hizkuntzalaritzaren esparruan, eta zehazki hizkuntza-tipologiaren alorrean, hizkuntza sintetiko bat (malgukari) edo, kontrara, analitikoa den ebazteko perpausaren baitan erlazio sintaktikoak adierazteko moduari erreparatzen zaio. Hizkuntza sintetikoetan gramatika-formak eratzeko hizkiak edo afixuak (atzizki, aurrizki edo artizkiak) erabiltzen dira eta hitzok modu autonomoan funtzionatzen dute. 

 Motak 
Hizkuntza sintetikoen baitan bi azpitalde nagusi daude: flexio hizkuntzak eta aglutinatzaileak edo fusio hizkuntzak. Flexio hizkuntzetan hitz erro bati propietate gramatikala ematen dioten morfemak gehitzen zaizkio eta, aldiz, aglutinazioa hitz bakar batean bi morfema edo gehiago konbinatzea da. Morfema horiek erantsitako informazioak hitz baten kategoria gramatikala zein den adierazi dezakete, adibidez, hitz bat perpauseko subjektua edo objektua den. Hizkuntza sintetikoak, flexio hizkuntzak zein fusio hizkuntzak izan, polisintetikoak edo oligosintetikoak izan daitezke, baina hizkuntza polisintetiko gehienak aglutinatzaileak edo fusio hizkuntzak dira.

 Flexio hizkuntzak 
Besteak beste, honakoak dira flexio hizkuntzak:

 Euskara
 Japoniera
 Koreera
 Turkiar hizkuntzen familia osoa
 Swahilia
 Nahuatla
 Kitxua
 Aimara
 Guaraniera
 Tagalo
 Malaysiera
 Bantu hizkuntzak

 Fusio hizkuntzak edo aglutinatzaileak 
Besteak beste, honakoak dira fusio hizkuntzak:

 Poloniera
 Errusiera
 Ukrainera
 Sanskritoa
 Paxtunera
 Hindustanera
 Kaxmirera
 Punjabera
 Greziera
 Latina
 Italiera
 Frantsesa
 Gaztelania
 Portugesa
 Errumaniera
 Irlandako gaelera
 Alemana
 Faroera
 Islandiera
 Albaniera

 Ezaugarriak 
Hizkuntza sintetikoetan hizkuntza analitikoetan baino morfema gehiago dago hitz bakoitzeko. Bestela esanda, hizkuntza analitikoek hitzeko morfema proportzio txikiagoa dute, aditz laguntzaile gehiago erabiltzen dituzte eta informazio gramatikala transmititzeko gehien erabiltzen dena hitz ordena da.

 Erreferentziak 


 Kanpo estekak 

Kategoria:Hizkuntzalaritza
Kategoria:Hizkuntza-tipologia