Zaku-astaputz

Zaku-astaputza (Lycoperdon excipuliforme) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Hainbat modutan ager daiteke, ziba potolo moduan edo iltze edo borra moduan aurki daiteke. Erdipurdiko jangarria gaztetan, gleba oraindik zuri dagoenean.

Sinonimoa: Calvatia excipuliformis.

 Deskribapena 
Karpoforoa: 4 eta 8 (10)  cm arteko diametrokoa eta (5) 7eta 15 cm arteko alturakoa. Zuria edo marroi-horixka. Oin lodi batek eusten dion esfera forma du. Zati esferikoan dago karpoforoaren zati ugalkorra, esporak sortzea eta biltegiratzea da bere helburua. Oina antzua da, helburua sostengatzea eta esporak sakabanatzen laguntzea da. Karpoforo osoak gainazal pikortsua du; gaztetan gleba zuri bat izaten du; helduaz bigunagoa egiten da eta marroi-ilun kolorea hartzen joaten da esporazko hautsa bihurtzeko, heltzearen ondorioz karpoforoa ireki egingo da eta kanpora aterako dira.

Etimologia: Lycoperdon hitza grezierazko “lupa de lupo”-tik dator, onddoak esporen hauts bafadak isil-isilik jariatzen dituelako zapaltzean. Excipuliforme epitetoa berriz latinezko “excipitus” hitzetik dator, eta pitxer forma, esan nahi du.

 Jangarritasuna 
Gaztetan jateko modukoa da, gleba zuria denean.

 Nahasketa arriskua 
Lycoperdon perlatum astaputzarekin, honek tamaina handia hartzen duenean.

 Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Basoetan, sarreretan, ertzetan, bideetan, koniferetan eta hostozabaletan.

 Banaketa eremua 
Mundu osoa, Afrika, Ekialde Ertaina eta Indiako azpikontinentea izan ezik Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Groenlandia, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Iran, Kirgizistan, Mongolia, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria eta Kaledonia Berria.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lycoperdon
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Erdialdeko Amerikako onddoak
Kategoria:Groenlandiako onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Irango onddoak
Kategoria:Kirgizistango onddoak
Kategoria:Mongoliako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Taiwango onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Kaledonia Berriko onddoak