Txirrindularitza Olinpiar Jokoetan

Txirrindularitza Olinpiar Jokoetan lehen ediziotik egiten da (Atenas 1896). Mosku 1980ra arte, gizonezkoek bakarrik parte hartu ahal izan zuten, bai errepideko zein pistako ekitaldietan; Los Angelesen 1984an, emakumezkoen errepideko proba egin zen lehen aldiz; Seul 1988an, lehen aldiz lehiatu ziren emakumeak pistako proba batean. Atlanta 1996an, mendiko bizikletaren diziplina gehitu zitzaion programari (cross country probarekin), eta, azkenik, Pekin 2008an, BMX diziplina gehitu zen.

Mundu Txapelketaren ostean, nazioarteko txirrindularitza-lehiaketa gorena da. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (NOB) antolatzen du, Nazioarteko Txirrindularitza Batasunarekin (UCI) batera.

 Lehiaketak 
Lehiaketa-programak, gaur egun, 22 proba ditu, txirrindularitza olinpikoko lau modalitatetan banatuta: errepideko 4 proba, 12 pistako, 2 mendiko eta 4 BMXeko.
 Errepidea   Errepidea bakarka Errepidea bakarka Erlojupekoa bakarka Erlojupekoa bakarka Mendia   Ziklo-krosa Ziklo-krosa BMX   lasterketa bakarra lasterketa bakarra Estilo librea Estilo librea Pista   Abiadura bakarka Abiadura bakarka Abiadura taldeka Abiadura taldeka Jazarpena taldeka Jazarpena taldeka Keirin Keirin Omnium Omnium Madison Madison
 Edizioak 
Zenb.UrteaLekuaInstalazioakI1896Atenas (Grezia)Atenas–Maratón (errepidea)Faliroko Berria Belodromoa (pista)II1900Paris ( FrantziaFrantzia)Vincennesko Belodromoa (pista)III1904San Luis (AEB) Francis Field (pista)IV1908Londres (Erresuma Batua)White Cityko Estadioa (pista)V1912Stockholm (Suedia)Lago Mälar (errepidea)VI1920Anberes (Belgika)Merksem–Lier–Amberes (errepidea)Amberes Zuremborgeko Belodromoa (pista)VII1924Paris ( FrantziaFrantzia)Colombes–Pontoise–La Feuillieko Estadio Olinpikoa (errepidea)Vincennesko Belodromoa (pista)VIII1928Amsterdam (Herbehereak)Amsterdam–Scheveningen (errepidea)Estadio Olinpikoa (pista)IX1932Los Angeles (AEB)Roosevelt Highway (errepidea)Rose Bowl Estadioa (pista)X1936Berlin (Alemania)AVUS–Spandauko eskualdea (errepidea)Berlin Sport-Klubaren Estadioa (pista)XI1948Londres (Erresuma Batua)Windsor Great Park (errepidea)Herne Hill Belodromoa (pista)XII1952Helsinki (Finlandia)Käpyläko Zirkuitua(errepidea)Helsinkiko Belodromoa (pista)XIII1956Melbourne (Australia)Broadmeadowseko Zirkuitua(errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)XIV1960Erroma (Italia)Grottarossako Zirkuituaeta Vía Cristoforo Colombo (errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)XV1964Tokio (Japon)Hachiojiko Zirkuitua(errepidea)Hachiojiko Belodromoa (pista)XVI1968Mexiko Hiria (Mexiko)Ciudad Sateliteko Zirkuitua(errepidea)Agustín Melgar Belodromo Olinpikoa (pista)XVII1972Munich (Alemania)Grünwaldeko Zirkuitua eta Munich-Lindau autobidea (errepidea)Txirrindularitza Estadio Olinpikoa (pista)XVIII1976Montreal (Kanada)Mont-Royaleko Zirkuitua eta 40 autobidea (errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)XIX1980Mosku (SESB)Krylatskoyeko eskualdeko Zirkuitua eta Bielorrusiako autobidea (errepidea)Krylatskoyeko Belodromoa (pista)XX1984Los Angeles(AEB)Mission Viejo eta Artesia Freeway (errepidea)Carsoneko Belodromo Olinpikoa (pista)XXI1988Seul (Hego Korea)Tongil-ro Txirrinda Zirkuitua(errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)XXII1992Barcelona (Katalunia)Sant Sadurní d'Anoia eta Kataluniako Zirkuitua(errepidea)Hortako Belodromoa (pista)XXIII1996Atlanta (AEB)Atlantako Zirkuitua eta inguruak (errepidea)Stone Mountain Parkeko Belodromoa (pista)Georgia International Horse Park (mendia)XXIV2000Sydney (Australia)Parque Centennial (errepidea)Dunc Gray Belodromoa (pista)Fairfield City Farm (mendia)XXV2004Atenas(Grezia)Atenasko Zirkuitua eta inguruak (errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)Parnitha Mendiko Txirrinda Zirkuitu Olinpikoa (mendia)XXVI2008Pekin (Txina)Yongdingmen plazatik Juyong pausu arteko Zirkuitua(errepidea)Laoshango Belodromoa (pista)Laoshango Mendiko Txirrinda Zirkuitua (mendia)BMXentzako Laoshan Pista (BMX)XXVII2012Londres (Erresuma Batua)Londreseko eta Richmond Upon Thameseko zirkuituak (errepidea)Londreseko Belodromoa (pista)Hadleigh Farm (mendia)Veloparkeko BMX Zirkuitua (BMX)XXVIII2016Río de Janeiro (Brasil)Copacabana–Grumari Fuertea eta Grumariko Zirkuitua(errepidea)Belodromo Olinpikoa (pista)Mendiko Txirrinda Parke Olinpikoa (mendia)BMXeko Zentro Olinpikoa (BMX)XXIX2020Tokio (Japon)Tokio eta Shizuoka Prefekturetako ibilbidea eta Fujiko Nazioarteko Zirkuitua(errepidea)Izuko Belodromoa (pista)Izuko Mendiko Txirrinda Zentroa (mendia)Ariakeko Hiri Kirol Parkea (BMX)XXIX2024Paris ( FrantziaFrantzia)Jenako zubian irteera izango duen Zirkuitua(errepidea)Saint-Quentin-en-Yvelines Belodromoa (pista)Colline d'Élancourt (mendia)Saint-Quentin-en-Yvelineseko BMX Estadioa eta Concordia Plaza (BMX)
 Domina-taula historikoak 
 Domina-taulak Tokio 2020rako eguneratu dira.
 Guztira 
Zenb.HerrialdeaGuztira1  Frantzia412725932  Erresuma Batua383427993  Italia341612624  AlemaniaBarruan du:  Mendebaldeko Alemania,  Alemaniako Errepublika Demokratikoa eta 263027835  Herbehereak232216616  AEB172221607  ErrusiaBarruan du: SESB,  eta 16920458  Australia151920549  Danimarka811102910  Belgika79112711  Suitza61182512  Espainia5561613  Suedia4581714  TxekiaBarruan du: Txekoslovakia332815  Kanada2591616  Txina233817  Kolonbia224818  Austria202418  Norvegia202420  Letonia201321  Zeelanda Berria1541022  Hegoafrika143823  Grezia130424  Kazakhstan110225  Eslovenia101226  Argentina100126  Ekuador100126  Estonia100129  Polonia0741130  Japonia023531  Ukraina022432  Malaysia011232  Mexiko011232  Venezuela011235  Kuba010135  Portugal010135  Uruguai010138  Hong Kong002239  Bielorrusia001139  Jamaika001139  Lituania0011 Guztira263263259785

 Errepide probak 
Zenb.HerrialdeaGuztira1  Herbehereak1053182   Italia974203   Frantzia846184   Errusia817165   AEB544136   Alemania4105197   Belgika446148   Suedia358169   Suitza3431010   Erresuma Batua2861611   Danimarka251812   Australia212513   Espainia210314   Kazakhstan110214   Hegoafrika110216   Eslovenia101217   Austria100117   Ekuador100117   Grezia100120   Polonia042621   Kanada012322   Kolonbia010122   Portugal010124   Norvegia002225   Txekoslovakia001125   Letonia001125   Lituania0011 GUZTIRA686865201

 Pista probak 
Zenb.HerrialdeaGuztira1   Erresuma Batua332520782   Frantzia282118673   Italia2397394   Alemania211921615   Australia121718476   Herbehereak111610377   AEB111513398   Errusia8812289   Danimarka6692110   Belgika3451211   Espainia333912   Txina233813   Kanada2261014   Txekia221515   Zeelanda Berria144916   Suitza121417   Austria102318   Argentina100118   Estonia100118   Norvegia100121   Hegoafrika033622   Grezia030323   Japonia023524   Ukraina022425   Polonia012326   Malaysia011226   Mexiko011228   Kuba010128   Uruguai010130   Hong Kong002231   Bielorrusia001131  Kolonbia001131   Jamaika0011 GUZTIRA171171170512

 Mendi probak 
Zenb.HerrialdeaGuztira1   Frantzia41162   Suitza263103   Italia20134   Alemania11135   Txekia11026   Herbehereak10127   Norvegia10017   Erresuma Batua10017   Suedia100110   Kanada021311   Polonia020212   Espainia013413   Belgika010114   AEB002215   Errusia0011 GUZTIRA14141442

 BMX probak 
Zenb.HerrialdeaGuztira1   Kolonbia21362   Erresuma Batua21143   Letonia20024   AEB13265   Herbehereak11246   Australia11026   Frantzia11028   Venezuela01129   Zeelanda Berria010110   Suitza0011 GUZTIRA10101030

 Domina gehien dituzten txirrindulariak 

 Rio 2016ra eguneratua

 Gizonak 
Zkia Txirrindularia Herrialdea Urteak Guztira 1 Chris GaurErresuma Batua 2000–2012 6 1 0 7 1 Jason KennyErresuma Batua 2008–2016 6 1 0 7 3 Bradley WigginsErresuma Batua 2000–2016 5 1 2 8 4 Marcus HurleyAEB 1904 4 0 1 5 5 Daniel MorelonFrantzia 1964–1976 3 1 1 5 6 Florian RousseauFrantzia 1996–2000 3 1 0 4 7 Jens Fielder Alemania 1992–2004 3 0 bi 5 8 Edward ClancyErresuma Batua 2008–2016 3 0 1 4 9 Paul MasonFrantzia 1896 3 0 0 3 9 Robert CharpentierFrantzia 1936 3 0 0 3 11 Burton-DowningAEB 1904 2 3 1 6 12 Jens Lehman Alemania 1992–2000 2 2 0 4 12 Joan Llaneras España 2000–2008 2 2 0 4

 Emakumeak 
Zkia Txirrindularia Herrialdea Urteak Guztira1Leontien van MoorselHerbehereak2000–200441162Laura TrottErresuma Batua2012–201640043Kristin ArmstrongAEB2008–201630033Félicia BallangerFrantzia1996–200030035Anna MearesAustralia2004–201621366Victoria PendletonErresuma Batua2008–201221037Kristina Vogel Alemania2012–201620138Erika SalumäeEstonia1988–199220028Antonella BelluttiItalia1996–200020028Paola PezzoItalia1996–200020028Marianne VosHerbehereak2008–201620028Mariana PajónKolonbia2012–202021038Joanna Rowsell-ShandErresuma Batua2012–2016200214Jeannie Longo-CiprelliFrantzia1992–2000121415Sabine Spitz Alemania1992–19961113

 Ikus ere 

 Errepideko Txirrindularitzako Mundu Txapelketa
 Pista Txirrindularitzako Mundu Txapelketa
 Mendi Bizikletako Mundu Txapelketa
 BMX Txirrindularitza Mundu Txapelketa

 Kanpo estekak 
IOC orriak: errepideko txirrindularitza, pistako txirrindularitza, mendiko bizikleta eta BMX txirrindularitza 
 P. The-Sport.org: errepideko txirrindularitza, pistako txirrindularitza, mendiko bizikleta eta BMX txirrindularitza 
 UCIren webgunea (ingelesez).
 olympedia.org Datu-basea: errepideko txirrindularitza, pistako txirrindularitza, mendiko bizikleta eta BMX txirrindularitza .
Erreferentziak eta Oharrak

Kategoria:Udako Olinpiar Jokoetako kirolak