Awadhiera

Awadhiera Indiako iparraldean hitz egiten den Indo-ariar adarreko ekialdeko indiar hizkuntza da. Gaur egungo Uttar Pradesh eskualdeko Awadh eskualdean hitz egiten da batez ere. 

 Historia 
Braj Basha hizkuntzarekin batera, asko erabili zen literaturako hizkuntza gisa XIX. mendean Hindustaneraren estandarra lekuz aldatu aurretik. Hain zuzen ere, dialekto edo mintzaira multzo bertsua hitz egiten zen India iparraldeko Ganges arroaren parte handi batean, baina Delhi hiriburuko aldaera gailendu zen hindiera bilakatuz, besteak beste britainiar agintearen bultzadaz.

 Izenak 
Awadh izena Ayodhyari lotuta dago, antzinako hiriari, alegia, Rama jainko hinduaren aberriari. 

Awadhieraren izen alternatiboak dira: Oudhi edo Oudhera, Awadh eskualdea Oudh idazten baitzuten britainiarrek; Baiswari (Baiswara erregioaren izenetik eratorria), baita Purbi edo, "ekialdera" nolabait anbiguoki, eta Kοsali, Kosala erreinu zaharraren izenetik.

Awadhiera batez ere Uttar Pradesh zentroa hartzen duen Awadh eskualdean hitz egiten da. Mendebaldean, mendebaldeko Hindierak mugatzen du, bereziki Kannauji eta Bundeli hizkuntza aldaerek, eta ekialdean biharieraren bhojpurerazko dialektoak. Iparraldean, Nepalek eta nepalerak mugatzen du, eta hegoaldean, Bagheliera deritzonak, Awadhieraren antz handia duenak.

 Hedapena 
Awadhiera honako barrutietako hizkuntza da::

 Lakhimpur Kheri
 Sitapur
 Hardoi
 Lucknow
 Unnao
 Kanpur-Nagar

 Barabanki
 Rae Bareli
 Amethi
 Baharich

Ekialdeko parteetan, awadhierak bere forma aldatzen du, eta termino berezi bat dago, "Ekialdeko Awadhiera Estandar" dialektorako, zeinak bhojpurieraren ukituak dituen. Dialekto horretan, honako barrutiak sartzen dira: 

 Ayodhya
 Ambedkar Nagar
 Allahabad
 Jaunpur
 Sultanpur
 Pratapgarh
 Gonda
 Bastia
 Siddharthnagarko mendebaldeko zatiak
 Kaushambi
 Mirznik 
 Gyanpur

 Beste herrialdeetan 
Awadhiera Nepalgo bi probintziatan hitz egiten da, Lumbini eta Sudurpaschim probintzietan. Indiarren diasporan, Karibeko komunitate batzuek hitz egiten dute, baina batez ere Fijiko indiarrek.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Awadhierazko wikipedia.

Kategoria:Fijiko hizkuntzak
Kategoria:Indiako hizkuntzak
Kategoria:Indo-ariar hizkuntzak