Esne-gorri

Esne-gorria (Lactarius salmonicolor) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Erdipurdiko janaria.  Lactarius deliciosus taldeko espezierik kaskarrena da. Tamaina handikoa da, ez du berde arrastorik kapelan, kolorez aldatzen ez den laranja koloreko latex-a du eta izeien azpian ateratzen da. Nahikoa arrunta da Nafarroako Pirinioetan, baina ez Euskal Herriko gainerako lekuetan.

Sinonimoak: Lactarius rubrifluus, Lactarius subsalmoneus.

 Deskribapena 
Kapela: 5 eta 15 cm arteko diametrokoa, ganbila, ondoren laua, amaieran gingilduna eta hondoratua; laranja kolorekoa, batzuetan arrosa edo horixka eta ia inoiz ez zonatua; beherantz biribilkatuta, gero zabaldu egiten da.

Orriak: Estu, itsatsiak edo dekurrenteak, laranja zurbil kolorekoak, zauriak poliki-poliki beltz bihurtzen dira.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Hanka: Hori-laranja kolorekoa, hutsa, zilindrikoa, askotan laranja bizi koloreko gorriune ilunagoekin.

Haragia: Laranja kolorekoa, eta ordu askotan kolore hau mantentzen du, gero ilundu egiten da, beltzerantz edo arrerantz aldatuz. Laranja koloreko latex-a, distiratsua, zapore gozoa.

Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis" esnetik dator; esneari dagokio. Latex-a jariatzen duelako ebakitzean edo haustean. Salmonicolor epitetoa latinetik dator eta izokin kolorea esan nahi du. Bere koloreagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarria, baina Lactarius deliciosus baino gutxiago estimatua.

 Nahasketa arriskua 
Lactarius deliciosus delakoarekin, baina Lactarius salmonicolor espeziaren diferentzia nagusia kapelaren kolorearen uniformetasunean datza, haragiaren koloreak aldatu gabe jarraitzen du, azkenik belztu egiten da eta ez du tonalitate berderik hartzen. Lactarius semisanguifluus eta Lactarius deterrimus espezieekin ere nahas daiteke.

 Sasoia eta lekua 
Udazkenean, koniferoen basoetan eta pagadietan, batez ere izei edo izei faltsuen azpian.

 Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Kaukasia, Israel, Himalaiako eremua, Txina.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:lactarius
Kategoria:1953. urtean deskribatutako taxonak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Israelgo onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Txinako onddoak