Distira (optika)

Distira, gainazal batek argia noranzko espekularrean (ispilu baten antzekoa) nola islatzen duen adierazten duen propietate optiko bat da. Objektu baten itxura bisuala deskribatzeko erabiltzen den parametro garrantzitsuetako bat da. Distira eragiten duten faktoreak materialaren errefrakzio-indizea, argiaren intzidentzia-angelua eta gainazalaren topografia dira.

Itxurazko distira ispilu-islapenaren (gainazaletik islatzen den argia kopuru berdinean eta sartzen den argiaren angelu simetrikoa) kantitatearen araberakoa da, islada difusoarekin, beste norabide batzuetan sakabanatutako argi kantitatearekin alderatuta.

 Teoria 
eskuinera|thumb| Ispilu-islapena eta islapen difusoa
Argiak objektu bat argitzen duenean, harekin hainbat modutan elkarreragiten du:

 Barruan xurgatua (hein handi batean kolorearen arduraduna)
 Haren bidez transmititua (azaleraren gardentasunaren eta opakutasunaren araberakoa da)
 Bertatik edo barruan barreiatuta (islapen difusoa, lanbroa eta transmisioa)
 Bertan ispilu-islatuta (distira)

Gainazaleko ehunduraren aldaerek zuzenean eragiten dute ispilu-islapearen mailan. Gainazal leuna duten objektuak, hau da, oso leunduak edo fin-fin sakabanatutako pigmentuak dituzten estaldurak dituztenak, distiratsuak agertzen dira begiari, argi-kantitate handia ispilu-norabidean islatzen delako, gainazal zimurtsuek, berriz, ez dute ispilu-argirik islatzen, argia beste norabide batzuetan barreiatzen baita, eta, beraz, aspergarria dirudi. Gainazal horien irudiak sortzeko kualitateak askoz baxuagoak dira, islak lausoak eta desitxuratuak agertzea eragiten du.

Substratu-material motak gainazal baten distiran ere eragiten du. Material ez-metalikoek, hau da, plastikoek, etab., islatutako argi-maila handiagoa sortzen dute argi-angelu handiago batean argiztatzean, argia materialean xurgatzen baita edo materialaren kolorearen arabera modu difusoan barreiatzen. Metalek ez dute efektu hori jasaten edozein angelutan islada kantitate handiagoak sortzen.

 Historia 
Distiraren pertzepzioari buruzko lehen ikerketak Ingersoll-i Ingersoll Elec. World 63,645 (1914), Elec. World 64, 35 (1915); Paper 27, 18 (Feb. 9, 1921), and U. S. Patent 1225250 (May 8, 1917)  egozten zaizkio, 1914an paperean distiraren eragina aztertu baitzuen. Tresneria erabiliz distira kuantitatiboki neurtuz, Ingersollek bere ikerketan oinarritu zuen argia ispilu-islapenean polarizatuta dagoela dioen teorian, difusoki islatutako argia polarizatu gabe dagoen bitartean. Ingersoll-en "glarimetroak" ispilu-geometria zuen 57,5°-ko intzidentzia eta ikuste angeluekin. Konfigurazio hori erabiliz, distira neurtu zuen, iragazki polarizatzaile baten bidez ispilu-osagaia erreflektantzia osotik kentzen zuen kontraste metodo baten bidez.

A. H. Pfund-en 1930eko hamarkadako lanean A. H. Pfund, ”The measurement of gloss“, J. Opt. Soc. Am. 20, 23.23 (1930) iradoki zuen distiraren oinarrizko froga (objektiboa) ispilu-distira izan arren, gainazalera errealaren itxura distiratsua (subjektiboa) ispilu-distiraren eta inguruko azaleraren eremuko argi difusoaren arteko kontrastearekin lotzen da (orain "kontraste-distira" edo "lustre" deitzen zaio).

Distira bereko gainazal zuriak eta beltzak begiz alderatzen badira, gainazal beltza beti distiratsuagoa agertuko da, ispilu-argiaren eta ingurune beltzaren arteko kontraste handiagoa delako gainazal zuriarekin eta ingurunearekin alderatuta. Pfund ere izan zen distira zuzen aztertzeko metodo bat baino gehiago behar zirela iradokitzen lehena.

1937an, Hunterrek Hunter, R. S., “Methods of determining gloss”, RP958 J. Res. NBS, Volume 18 (1937) distirari buruzko ikerketa-lanaren zati gisa, itxurazko distirari egotzitako sei irizpide bisual ezberdin deskribatu zituen. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Optika