Astaputz mailukatu

Astaputz mailukatua (Calvatia utriformis) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Propietate sendagarri ezagunak ditu, batez ere desintoxikatzaileak eta hanturaren aurkakoak. Espezie honen izena genero hauetako beste batzuk bezala, maiz aldatzeak zaildu egiten du espezie bakoitzaren behin betiko kokapena. Gaur egun Lycoperdon utriformis izen onartua da, baina zale askok Calvatia utriformis izenez ezagutzen dute.

Sinonimoak: Lycoperdon areolatum, Lycoperdon gemmatum, Lycoperdon papillatum, Lycoperdon bovista var. echinatum, Lycoperdon bovista var. vulgare, Lycoperdon echinus, Lycoperdon caelatum, Lycoperdon infundibulum, Lycoperdon quadricorne, Lycoperdon gemmatum var. papillatum, Bovista uteriformis, Bovista caelata, Lycoperdon caelatum var. ß areolatum, Bovista favosa, Lycoperdon fontanesii, Mycenastrum uteriformis, Calvatia bovista, Lycoperdon favosum, Lycoperdon uteriforme, Utraria caelata, Utraria caelata var. utriformis, Bovistaria caelata, Calvatia caelata, Calvatia fontanesii, Calvatia tatrensis var. gruberi, Handkea utriformis, Handkea utriformis var. gruberi.

 Deskribapena 
Karpoforoa: 6 eta 12 cm arteko diametrokoa, globo itxurakoa edo udare-formakoa, zuri-grisaxka gaztetan. Oinarria antzua, kanpoko azala edo exoperidioa  geruza zuri ilupaduna da, piramide-formako apaindurak sortuz arrakalatzen dena, barruko geruza agerian utziz, endoperiodoa, arre kolorekoa, glebari eusten diona.

Gleba: Hasieran zuria, gogorra eta trinkoa, gero hori-berdexka eta biguna, azkenean arre-oliba kolorekoa, esporak heldu direlako. Endoperiodoaren hausturak ostiolo irregular handi bat sortzen du. Gleba desagertzen denean, perretxikoaren beheko aldea geratzen da zelaian, kolore marroiko katiluaren itxurakoa. Bere hondakinak urte batetik bestera aurkitu ohi dira.

Etimologia: Calvatia hitza “calvus” hitzetik dator, burusoila, hau da: garezur baten antza duen onddoa. Utriformis epitetoa berriz, utriforme-tik dator, larruazal formakoa esan nahi du

 Jangarritasuna 
Perretxikoa gaztea denean eta gleba zuria, gogorra eta trinkoa duenean, atseginez jan daiteke.

 Nahasketa arriskua 
Lycoperdon eta Calvatia zurixkekin. Langermannia gigantea perretxikoaren ale txikiekin nahas daiteke.

 Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean, belardietan, larreetan eta zelaietako txilarretan.

 Banaketa eremua 
Europa, Asia kontinentala, Japonia, Ipar Amerika, Hegoafrika, Aljeria, Maroko, Txile, Argentina, Bolivia, Kolonbia, Australia, Papua Ginea Berria, Zeelanda Berria, Thailandia, Malaysia.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Calvatia
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Kolonbiako onddoak
Kategoria:Boliviako onddoak
Kategoria:Txileko onddoak
Kategoria:Argentinako onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Svalbardeko onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Israelgo onddoak
Kategoria:Irango onddoak
Kategoria:Kirgizistango onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Hego Koreako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Thailandiako onddoak
Kategoria:Malaysiako onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Papua Ginea Berriko onddoak
Kategoria:Hegoafrikako onddoak
Kategoria:Marokoko onddoak
Kategoria:Aljeriako onddoak