Arteak

Arteak kulturen eta gizarteen giza sormenaren teoria, aplikazioa eta adierazpen fisikoa dira, objektuak, inguruneak eta esperientziak sortzeko trebetasunak eta irudimena erabiliz. Arteen barruko kategoria tradizionaletan literatura sartzen da (poesia, drama, prosa, etab.), ikusizko arteak (pintura, marrazketa, diseinua, etab.), arte grafikoak (pintura, marrazketa, diseinua eta gainazal lauetan adierazitako beste forma batzuk), arte plastikoak (eskultura, modelatua), dekorazio-arteak (lakatuak, altzarien diseinua, mosaikoa, etab. ), arte eszenikoak (antzerkia, dantza, musika), musika (konposizio gisa) eta arkitektura (askotan barnealdeen diseinua barne).

 Arteen sailkapena 
 Erdi Aroa 
Arteen sailkapena feudalismoaren eta Goi Erdi Aroaren ideologiaren parte da. Arte liberalak (hau da, esku-lanetatik libratzen zutenak eta, beraz, goi mailako pertsonentzat onargarriak zirenak) eta arte mekanikoak (eskuzko lana behar zutenak eta, beraz, goi mailakoek egiten ez zituztenak). Arte liberalei zazpi arteak izena eman zitzaien, karolingiar hezkuntza sistemari lotuta: triviuma (gramatika, erretorika eta dialektika) eta quadriviuma (aritmetika, geometria, astronomia eta musika). Mekanikak ere zazpi zirela esaten zen.

 Pizkundea eta sei arteak 
Pizkundetik aurrera, artistaren figura eta haren jarduera (humanistarenekin identifikatuta) balioesteak kontzeptu berriak sortzea ekarri zuen. Charles Batteuxek 1746an arte handietakoa eta arte ederrak deitu zituen. Bien gainjartzeak sei arteren zenbaki bat ematen du (zenbaki hori bat dator arteen sailkapen txinatar batekin).

Ez dago sei arte horien artean (pintura, eskultura, arkitektura, musika, dantza eta poesia -edo literatura-) unibertsalki onartutako ordenaziorik lehen, bigarren, hirugarren, laugarren, bosgarren edo seigarren arte bat identifikatzen duenik.

 Zinema: zazpigarren artea 
García Fernández eta Sánchez Gonzálezen arabera, Ricciotto Canudoren obratik abiatuta, 1911n argitaratutako Manifiesto de las siete artes zinemari zazpigarren artea deitu zitzaion zerrendara gehitzeko.

Honela geratuko litzateke zerrenda:

 Arkitektura
 Eskultura
 Pintura
 Musika
 Dantza
 Poesia/literatura
 Zinema

Denborarekin, beste ahots batzuk agertu dira, zerrenda horretan adierazpide berriak sartzea eskatzen dutenak. Zortzigarren artea, bederatzigarren artea, etab. Izendapenak modu ez hain unibokoan erabiltzen dira arte gisa identifikatzeko eta, beraz, prestigiatzeko, ahalik eta mailarik handienean jarriz adierazpen artistiko eta kultural guztien artean, komikia, argazkia, diseinu grafikoa, telebista, publizitatea, bideojokoak, tatuajeak, origamia, etab.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arte zerrendak
Kategoria:Estetika
Kategoria:Kultura
Kategoria:Arteak
Kategoria:Humanitateak