Florence Price

Florence Beatrice Price (sortzez Smith abizena; LittleRock, Estatu Batuak, 1887ko apirilaren 9a – Chicago, 1953ko ekainaren 3a) estatubatuar konpositore klasikoa, piano-jotzailea, organo-jolea eta musika-irakaslea izan zen. Price konpositore sinfonikotzat hartzen den lehen emakume afroamerikarra da, eta orkestra garrantzitsu batek interpretatu zuen lehena.

 Bizitza 

 Lehen urteak 
Florence Beatrice Smith 1887ko apirilaren 9an jaio zen Little Rocken, Arkansasen. Bere gurasoak Florence (Gulliver) eta James H. Smith izan ziren, eta bi neba izan zituen. Garai hartako arraza-arazoak gorabehera, familia oso errespetatua izan zuen eta ondo moldatzen zen bere komunitatean.  Aita haginlaria zen eta ama, Florenceren musika-prestakuntza goiztiarra gidatu zuena, musika irakaslea. Lau urte zituela egin zuen lehen piano-interpretazioa, eta 11 urterekin argitaratu zuen lehen konposizioa.

14 urte zituenean, graduazioan Florence bere ikasgelako ikasle onena izan zen. Bigarren Hezkuntzaren ondoren, Bostongo (Massachusetts) Ingalaterra Berriko Musika Kontserbatorioan matrikulatu zen, pianoan eta organoan espezializatzeko. Hasieran, afroamerikarren aurkako arraza-bereizkeria saihesteko, mexikartzat  jo zuen bere burua eta bere jaioterria asmatu egin zuen, "Pueblo Mexico" izendatu zuen. Kontserbatorioan, konposizioa eta kontrapuntua aztertu zituen George Chadwick eta Frederick Converse konpositoreekin. Han zegoela, Smithek lehen hari-hirukotea eta sinfonia idatzi zituen. 1906an ohoreekin graduatu zen eta organoko artista-diploma eta irakaskuntza-ziurtagiri batekin.

 Musikari ibilbidea 
Smith Arkansasera itzuli zen, eta irakasten hasi zen 1910ean Atlantara, Georgiara, joan aurretik. Han, Clark Atlanta Unibertsitatean, historikoki beltzenean, musika-saileko buru jardun zuen. 1912an, Thomas J. abokatuarekin ezkondu zenean, Little Rockera, Arkansasera, itzuli zen, hantxe baitzegoen bulegoa. Little Rock-en zenbait arraza-gorabehera izan ondoren, batez ere 1927an gizon beltz bat lintxatu ondoren, Price familiak alde egitea erabaki zuen. Hegoalde "sakonean" bizi ziren familia beltz asko bezala, iparraldera aldatu ziren Migrazio Handian, Jim Crowen arraza-bereizketaren segregazio legeetatik ihes egiteko, eta Chicagon, hiri industrial garrantzitsu batean, ezarri ziren.

Chicagon, Florence Pricek konpositore lanetako garai berri eta pozgarria hasi zuen. Konposizioa, orkestrazioa eta organoa ikasi zituen hiriko irakasle nagusiekin, Arthur Olaf Andersen, Carl Busch, Wesley La Violette eta Leo Sowerby barne. 1928an pianorako lau lan argitaratu zituen. Chicagon egon zen bitartean, Price Chicago Musical Collegen, Chicago Teacher's Collegen, Chicagoko Unibertsitatean eta American Conservatory of Musicen izena eman zuen hainbat alditan, hizkuntzak, arte liberaletako irakasgaiak eta musika ikasteko. 1931n finantza-arazoak eta senarraren abusuak zirela-eta, Price dibortziatu egin zen. Bere bi alaben ama ezkongabea bihurtu zen. Hilabete-amaierara iristeko, film mutuen proiekzioetarako organo-jole gisa lan egin zuen eta izengoiti baten pean irratiko iragarkietarako abestiak konposatu zituen. Denbora horretan, Price lagunekin bizi izan zen. Azkenik, Margaret Bonds ikasle eta lagunarekin, pianista eta konpositore beltzarekin,bizitzera joan zen. Adiskidetasun horrek Price Langston Hughes idazlearekin eta Marian Anderson kontraltoarekin lotu zuen. Biak gailendu ziren artearen munduan, eta Price konpositore gisa arrakasta izaten lagundu zuten.

Price eta Bonds elkarrekin hasi ziren beren konposizio eta interpretazioengatik aintzatespen nazionala lortzen. 1932an, Price eta Bondsek konposizioak aurkeztu zituzten Wanamaker Fundazioaren sarietarako. Pricek lehen saria irabazi zuen Sinfonia Mi minorrean lanarekin eta hirugarrena Sonata pianoan lanarekin, eta horrek 500 dolarreko saria eman zion. (Bonds izan zen lehen postuan abestien kategorian, "Sea Ghost" abestiarekin.) Chicagoko Orkestra Sinfonikoak, Frederick Stocken zuzendaritzapean, 1933ko ekainaren 15ean estreinatu zuen Sinfonia, eta Priceren pieza orkestra garrantzitsu batek interpretatutako emakume afroamerikar baten lehen konposizioa bihurtu zuen.

Priceren beste orkestra-lan batzuk Detroiteko WPA Symphony Orchestrak, Chicago Women's Symphony eta Women's Symphony Orchestra of Chicagok interpretatu zituzten. Pricek orkestrarako beste lan zabal batzuk idatzi zituen, ganbera-lanak, arte-kantak, biolinerako obrak, organorako ereserkiak, pianorako piezak, moldaketa espiritualak, lau sinfonia, pianorako hiru kontzertu eta biolinerako kontzertu bat. Bere obra ezagunenetako batzuk hauexek dira: "Three Little Negro Dances", "Songs to a Dark Virgin", "My Soul's Been Anchored in the Lord" piano, orkestra eta ahotserako, eta "Moon Bridge". Pricek melodia eta erritmo afroamerikar asko erabili zituen bere obra askotan. Haren "Overture on Negro Spirituals" kontzertua, "Sinfonia en Mi menor " eta "Negro Folksongs in Counterpoint" hari-laukoterako, haren adibide bikainak dira. 1940an Price American Society of Composers, Authors and Publishers delakoan sartu zen, konpositore gisa egindako lanarengatik. 1949an, Pricek bi moldaketa espiritual argitaratu zituen, "I Am Bound for the Kingdom" eta "I'm Workin 'on My Buildin'", eta Marian Andersoni, erregulartasunez interpretatu zituenari, eskaini zizkion.

 Bizitza pertsonala eta heriotza 
1912an, Price Thomas J. abokatuarekin ezkondu zen eta berarekin Atlantatik Arkansasera itzuli zen. Elkarrekin bi alaba eta seme bat izan zituzten; Florence (1975. m.), Edith eta Thomas. Price haurrak Chicagon hazi ziren. Florence Price  1931ko urtarrilean banandu zen, eta 1931ko otsailaren 14an Pusey Dell Arnett alargunarekin (1875-1957) ezkondu zen. Pusey Dell Arnett aseguru-agentea eta Chicago Unions-eko beisbol-jokalari ohia zen, bera baino hamahiru urte nagusiagoa. Bera eta Arnett 1934ko apirilean banandu ziren; itxuraz ez ziren inoiz dibortziatu. 1953ko ekainaren 3an, Price garun-isuria zela-eta, hil egin zen Chicagon, Illinoisen, 66 urte zituela.

 Aurkitutako eskuizkribuak 
Hil ondoren, haren lanaren zati handi bat ilundu egin zen, gizarte modernoaren gustu aldakorretara egokitutako musika-estilo berriak agertu baitziren. Bere lanaren zati bat galdu egin zen, baina konpositore afroamerikar eta beste emakume batzuek beren lanengatiko arreta handitu ahala, Priceren lana ere bai. 2001ean, Women's Philharmonicek bere konposizio batzuekin albuma sortu zuen. Karen Walwyn pianistak eta The New Black Repertory Ensemblek Concerto in One Movement eta Sinfonia mi minorrean interpretatu zituzten 2011ko abenduan.  

2009an, Illinois estatuko St. Anne herriko kanpoaldeko etxe abandonatu batean aurkitu zuten bere lan eta idatzien bilduma nabarmena. Bilduma horrek dozenaka partitura zituen, besteak beste, bere biolinerako bi kontzertuak eta bere laugarren sinfonia. Alex Rossek The New Yorker-en 2018ko otsailean esan zuen bezala, "Pricek ez zuen kanonean sartzea bakarrik lortu; bere musikaren kopuru handi bat hondamenditik hurbil egon zen. St. Anne-n erortzeko zorian dagoen etxe hori sinbolo boteretsua da, herrialde batek bere historia kulturala ahaz dezakeela erakusten duena."Ross, Alex, "The Rediscovery of Florence Price", The New Yorker, February 5, 2018.

2018ko azaroan, New Yorken egoitza duen G. Schirmerren etxeak zera iragarri zuen, Florence Priceren katalogo osoko munduko eskubide esklusiboak eskuratu zituela."News - G. Schirmer Acquires Florence Price Catalog"Michael Cooper, "A Rediscovered African-American Female Composer Gets a Publisher," The New York Times, Nov. 15, 2018

 Konposizio-estiloa 
Bere prestakuntza Europako tradizioaz blai egon zen arren, Priceren musika batez ere Estatu Batuetako "hizkuntza" da eta bere sustraiak erakusten dituena. Lekuko "hitz-estilo" batekin idatzi zuen, hiri-gizartearen errealitatearekin bat datozen soinuak eta ideiak erabiliz. Kristau konprometitua izanik, eliza afroamerikarreko musika erabiltzen zuen konposizio material gisa. George Whitefield Chadwick aholkulariari jarraituta, Price izpiritual beltzen elementuak sartzen hasi zen, testua erabili ordez, kantu horien erritmoa eta sinkopa nabarmenduz. Bere melodiak bluesean inspiratuta eta Europako teknika erromantiko tradizionalekin nahasita zeuden. Tradizioaren eta modernismoaren loturak afroamerikarrek garai hartan hiri handietan zuten bizimodua islatzen zuen.

 Lanak 

 Sinfoniak 

 1. sinfonía ,  mi menorrean (1931–32);  Rodman Wanamaker lehiaketan Lehenengo saria, 1932
 2. sinfonía , sol menorrean (c. 1935)
 3. sinfonía , do menorrean (1938–40)
 4. sinfonía , re menorrean (1945)

 Kontzertuak 

 Pianorako kontzertua re menorrean (1932-1934), sarritan Concierto para piano en un movimiento izenaz ezagunagoa, nahiz eta lana hiru mugimendu bereizitan egon.
 Biolinerako 1. kontzertua, re maiorrean (1939)
 Biolinerako 2. kontzertua, re menorrean (1952)
 Rapsodia / Piano eta orkestrarako fantasia (data ezezaguna, agian osatu gabea)

 Orkestrarako obrak 

 Ethiopia's Shadow in America (1929-32)
 Mississippi River Suite (1934); "suite" gisa katalogatuta egon arren, lana eskala handiko mugimendu jarraituan interpretatzen da, eta Misisipi ibaiaren hainbat kanta ezagun aipatzen dira, hala nola "Get Down, Moses", "Nobody Knows the Trouble I’ve Seen" eta "Deep River".
 Chicago Suite (data ezezaguna)
 Colonial Dance Symphony (data ezezaguna)
 Kontzertua: 1.obertura (data ezezaguna); "Sinner, Please Don’t Let This Harvest Pass" espiritualean oinarritua.
 Kontzertua: 2.obertura (1943); hiru espiritualetan oinarritua ("Go Down Moses", "Ev'ry Time I Feel the Spirit" eta "Nobody Knows the Trouble I've Seen")
 The Oak, poema tonala (1943); batzuetan Songs of the Oak izenekoa.
 Suite of Negro Dances (1951n interpretatua; Three Little Negro Dances obraren pianorako orkestra-bertsioa, 1933); Suite of Dances ere esaten zaio
 Dances in the Canebrakes (izen bereko pianorako piezaren orkestra-bertsioa, 1953)

 Abesbatzaren lana 

 Ahotsa eta pianoa 

 Aintzatespenak 

 1964an, bere ohorean Chicagoko eskola publikoek Florence B. Price Oinarrizko Eskola ireki zuten (Price Lit & Writing Lehen Hezkuntzako Eskola ere deitzen zaio) 4351 South Drexel Boulevard-en, Chicagoko North Kenwood auzoan (Illinois). Priceko eskola horretako ikasleak afroamerikarrak ziren batez ere. Eskolak 1964. urteaz geroztik lan egin zuen, eta eskola-barrutiak 2011. urtean kentzea erabaki zuen, errendimendu akademiko txikia zuela-eta, azkenean, 2013. urtean itxi zen. Eskolan Priceren pianoa zegoen. 2019tik eskola izan zen eraikinak herriko eliza bat du. 
 2019ko otsailean, Arkansas Honors Collegek kontzertua eman zuen Priceren omenez. 
 2020ko abuztuan Florence Price Nazioarteko Jaialdian Priceren musika eta ondarea ospatzeko hasierako bilera Marylandeko Unibertsitateko Musika Eskolan egin zen.
 2021eko urtarrilaren 4tik 8ra, Price izan zen BBC Radio 3ko asteko konpositorea.
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Amerikarrak
Kategoria:Emakume musikagileak
Kategoria:piano-jotzaileak
Kategoria:Emakume musika-irakasleak