Isabel Parra

Violeta Isabel Cereceda Parra, ezagunagoa Isabel Parra izenez  (Santiago, Txile, 1939ko irailaren 29a) txiletar egile abeslaria, interpretatzailea eta folklorista da. Txileko Kantagintza Berriaren ordezkari nagusietako bat da.

 Bizitza 
ezkerrera|thumb|200px|Violeta Parra Museoaren inaugurazioa
Isabel Parra Violeta Parra musikagile eta floklorista abeslariaren alaba da eta haren ondarea, Violeta Parra Fundazioaren bidez zabaltzeko arduradun nagusia. Isabel amarekin batera hasi zen estilo desberdinetako errepertorio herrikoia abesten Santiagoko hainbat lokaletan. Folklorean sustraitutako kantari lana Parisen hasi zen, Ángel Parra nebarekin batera kantatuz eta Los Parra de Chillán izeneko LP-a grabatuta. Txilen Demon zigiluarekin grabatzen hasi zen Neo folklorearen hasieran, baina berehala lortu zuen mugimendu horretatik bereiztea, gaia eta interpretazio-estiloa zela eta. Txileko kulturari funtsezko ekarpena egin zion, neba Angelekin batera Peña de los Parra sortzean eta Silvio Rodríguezen konposizioak Txilen zabaltzean. Hirurogeiko hamarkadaren amaieran, Txileko Kantagintza Berria delakoaren zutabe bihurtu zen, eta ospetsu egin zen Cantando por amor, Lo más quiero eta beste konposizio batzuekin. 1968ko abuztuan, Iglesia Joven mugimenduarekin bat egin zuen Santiagoko katedralaren okupazioan, eta esparruaren barruan kantatu zuen, fededunei sarrera debekatzen zitzaien bitartean.

 Erbestea 
Augusto Pinochet diktadoreak 1973an Salvador Allende presidente sozialistaren aurka egindako kolpe militarraren ondoren, Isabel Frantziara joan zen—1974ko otsailean iritsi zen alabarekin—, eta, ondoren, Argentinara, 1987an Txilera itzultzeko. Garai hartakoak dira beste gai famatu batzuk, hala nola erbesteari buruzko Ni toda la tierra entera, edo Como una historia, Víctor Jarari poeta eta abeslariari eskainia. Denboraldi horren zati handi bat Patricio Castillorekin partekatu zuen, bere grabazio eta errezitaldietan musikari nagusi bihurtu baitzen. Dokumentu, gutun, testigantza eta argazkietan oinarrituta, El libro mayor de Violeta Parra, 1985ean Madrilen argitaratu zen biografia ere antolatu zuen.

 Txilera itzultzea 
Diktadurak itzultzeko ezarri zituen eskakizunengatik, neurri batean, Txilerako itzulerak ez zuen nahi adinako arrakastarik izan. Txilera itzuli eta demokrazia berrezarri zenetik, Violeta Parra Fundazioaren lanean jardun zuen. Harrezkero, argitaratu gabeko abestien bi disko baino ez ditu kaleratu (Lámpara melodiosa eta Colores), gehi antologia bat eta bi konpilazio argitaratu gabeko gai batzuekin (Poemas eta Puras cuecas). 2005ean, Viñako Kantu Jaialdiaren folklore-gaitasuna irabazi zuen Cuecas al sol abestiarekin, Camila Méndezek interpretatua. 2004 eta 2006 urteen artean, Canto para una semilla filmaren berrestreinaldian parte hartu zuen, txiletar Inti-Illimani musika-talde historikoarekin batera.

2003an, Ni toda la tierra entera argitaratu zuen, kontzertuetako "afiche"-en erreprodukzioak, Thiago de Mello poeta brasildarraren, Silvio Rodríguez trobadore kubatarraren eta bere aita Luis Cerecedaren abestiak eta gutunak biltzen zituen lekukotza, eta beste musikari batzuen argazkiak. 2013an berrargitalpen bat atera zuen, Cuarto Propio zigiluarekin. Hauxe azaldu zuen Isabelek:«Milaka txiletarrek bizi izan zuten erbesteratzea; ez ahaztea da nire asmoa. Ezin da ahaztu historia beldurgarri hori, eta liburua diktadurak utzitakoaren testigantza da.»Javier García. Isabel Parra: "El museo de Violeta lleva 20 años esperando", La Tercera, 22 de marzo de 2013; consultado el 22 de marzo de 2013thumb|250x250px|Isabel Parra, Roberto Trenca gitarra-jotzaile napolitarrarekin, Casa de América Latinoko kontzertu batean, Paris, 2008.
 Diskografia 
Diskografia emankorra du, eta hogei disko baino gehiago ditu bakarlari gisa. Disko horiei Ángel Parra nebarekin batera Isabel eta Ángel Parra bikotean argitaratu zituenak gehitu behar zaizkie, baita laguntzaile gisa parte hartu dituen albumak edo beste interpretatzaile batzuekin batera interpretatutakoak ere.

Hona hemen bere albumak. Gainerakoak eranskinetan daude.
 Isabel eta Ángel Parra 
 1963 - Au Chili avec los Parra de Chillán
 1966 - Txileko Los Parra
 1967 - Violeta Parrarena
 1968 - La peña de los Parra, II
 1976 - Isabel eta Angel Parra
 1981 - Isabel eta Ángel Parra

 Bakarlari gisa 

 Filmografia 
UrteaIzenburuaRolaOharrakErref.:1970AutorretratoMusikaFikziozko film luzea1983Chile, no invoco tu nombre en vanoMusikaFilm luze dokumentala1984RegresoMusikaFilm labur dokumentala2002Cofralandes IV – Evocaciones y valsesInterpreteaFilm luze dokumentala2015PerlaMusikaFikziozko film luzea

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 1985 - Violeta Parraren liburu nagusia
 Kanpo estekak 
 Isabel Parraren gune ofiziala
 Cancioneros.com-eko Isabel Parraren kantutegia eta diskografia osoa

Kategoria:Santiagotarrak (Txile)
Kategoria:Txileko komunistak
Kategoria:Diktadura militarretik erbesteratutako txiletarrak
Kategoria:Gaztelaniazko abeslariak
Kategoria:Txileko kantautoreak
Kategoria:Emakume kantautoreak
Kategoria:Gitarra-jotzaileak
Kategoria:Isabel Parra
Kategoria:Txileko folkloristak
Kategoria:Emakume folkloristak