Konstante matematiko

Konstante matematiko bat zenbaki bat da, kalkuluetarako esanahi berezia duena . Esate baterako, π konstanteak ("pi" ahoskatua) zirkulu baten zirkunferentziaren eta bere diametroaren arteko erlazioa adierazten du.   Balio hori beti berdina da edozein zirkulurentzat.

Konstante matematiko guztiak zenbaki definigarriak dira, eta, eskuarki, zenbaki konputagarriak ere badira (Chaitin konstantea salbuespen esanguratsua izanik).

Konstante fisikoak ez bezala, konstante matematikoak ez dira neurketa fisikoetatik eratortzen.

 Konstante matematiko nagusiak 
Hurrengo taulak konstante matematiko garrantzitsu batzuk jasotzen ditu:
IzenaIkurraBalioaEsanahiaPi, Arkimedesen konstantea edo Ludofen zenbakiaπ≈3,141592653589793Zenbaki transzendentala, zirkulu baten perimetroaren eta diametroaren arteko erlazioa ezartzen duena. Zirkulu unitarioaren azalera ere bada.E, Napierren konstanteae≈2,718281828459045Logaritmo naturalen oinarria den zenbakia, batzuetan "zenbaki naturala" deitzen zaio.Urrezko proportzioaφUrrezko proportzioa: Bi zenbaki izanda, zenbaki handiena zati txikiena eta bien arteko batura zati zenbaki handiena berdina denean.2-ren erro karratua, Pitagorasen konstantea1 luzerako aldea duen karratuaren diagonalaren luzera den zenbaki irrazionala. Zenbaki hau ezin da zatiki gisa adierazi.

 Konstantea kalkulu-matematikoan 
Kalkuluan, konstanteak hainbat modutan erabiltzen dira eragiketaren arabera. Adibidez, funtzio konstante baten deribatua zero da. Izan ere, deribatuak funtzio batek aldagai batekiko duen aldaketa adierazten du, eta konstanteak, definizioz, aldatzen ez direnez, deribatua zero da.

Aldiz, funtzio konstante bat integratzean, konstantea integrazio aldagaiaz biderkatzen da. Limite bat ebaluatzean, konstantea ebaluazioaren aurretik eta ondoren bezala mantentzen da.

Adibidea
Izan bedi  konstante-funtzioa non edozein x baliotarako  den. Orduan:

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)
 Simon Plouffe, Konstanteen taulak
 Xavier Gourdon eta Pascal Sebah-en zenbakien, konstante matematikoen eta algoritmoen orrialdea
 Matematikako konstanteak

 Ikus, gainera 
 Funtzio konstantea
 Ikur matematikoen zerrenda

 Kanpo estekak 

 WolframAlpha
 Jarraipena Zatikien kalkulagailua
 Alderantzizko kalkulagailu sinbolikoa, Plouffe-ren alderantzizkoa

Kategoria:Matematika