Matthew Perry (aktorea)

Matthew Langford Perry (Williamstown, Massachusetts, 1969ko abuztuaren 19a - Los Angeles, Kalifornia, 2023ko urriaren 28a) kanadar zinema eta telebistako aktorea izan zen. Friends telesaileko Chandler Byngenen papera egiteagatik izan da ezaguna.

 Gaztaroa eta hezkuntza 

Matthew Langford Perry Williamstownen (Massachusetts) jaio zen, 1969ko abuztuaren 19an. Bere ama, Suzanne Marie Morrison (Langford abizenarekin 1948an jaioa),Perry, Matthew (2022) https://web.archive.org/web/20231029195516/https://books.google.com/books/about/Friends_Lovers_and_the_Big_Terrible_Thin.html?id=gmlVEAAAQBAJ&source=kp_book_description. Flatiron liburuak 30.orrialdea https://books.google.com/books?id=gmlVEAAAQBAJ originaletik Urriak 29an, 2023an.  kanadar kazetaria da, Pierre Trudeau Kanadako lehen ministroaren prentsa-idazkaria izan zena. Bere aita, John Bennett Perry (1941ean jaioa), Estatu Batuetan aktore eta modelo izandakoa da.

Perryk urtebete zuenean, gurasoak banandu ziren, eta ama Keith Morrisonekin ezkondu zen, emisioko kazetari kanadarrarekin. Batez ere amak zaindu zuen txikitan, Ottawan (Ontario), baina Toronton eta Montrealen ere bizi izan ziren epe laburrean. Rockcliffe Park Public Schoolen eta Ashbury Collegen ikasi zuen, Ottawako barnetegi bat dena. Amaren aldeko lau anai-arreba gazteago zituen —Caitlin, Emily, Will eta Madeline—, baita Maria izeneko aitaren aldeko ahizpaorde gazteago bat ere. Neba-arrebek txalotu egiten zuten bere lehen emanaldietan.

10 urte zituela, Perry jarrera desegokia izaten hasi zen. Hala nola, dirua lapurtzen zuen, erre egiten zuen, bere klaseko emaitzak okerrera joan ziren eta Justin Trudeau Kanadako lehen ministro izango zen ikaskidea jipoitu zuen.Karimi Wamichi, Faith (April 2, 2017). "Justin Trudeau challenges actor Matthew Perry to fight rematch". CNN. Archived from the original on October 28, 2022. Retrieved October 28, 2022.  Geroago, bere ama Morrisonekin seme-alabak izaten hasi zenean, bere portaera desegokia familiaren parte sentitu ez izanari egotzi zion. Honela idatzi zuen: "Sarritan kanpoan egoten nintzen, etxe barrura begira, edonorako hegaldian, bakarka, hodeietan gora zihoan mutiko hura bezala sentituz."Gariano, Francesca (October 29, 2023). "Matthew Perry said his sisters, brother 'never turned their backs' on him. Everything to know about his 5 siblings". Today. Archived from the original on October 29, 2023. Retrieved October 29, 2023. 14 urterekin, Perry alkohola kontsumitzen hasi zen, eta 18 urte bete zituenean egunero edaten zuen.Kennedy. Dana (Abuztuaren 18, 2002). https://web.archive.org/web/20190626220948/https://www.nytimes.com/2002/08/18/arts/film-the-fame-he-craved-came-but-it-wasn-t-enough.html originaletik Ekainak 26an, 2019an. Tenisean aritzen zen, askotan egunean 10 orduz,Kennedy, Dana (August 18, 2002). "The Fame He Craved Came, but It Wasn't Enough". The New York Times. Archived from the original on June 26, 2019. eta Kanadako lehen mailako jokalari junior bihurtu zen, tenislari profesionalaren ibilbidea egiteko aukera izan zuen. Hala ere, bere aukerak murriztu egin ziren Ottawatik joan zenean, 15 urterekin, bere aitarekin Los Angelesen bizitzeko, non lehiak askoz gogorragoak baitziren.

15 urterekin, Matthew interpretazioa ikasten hasi zen Buckley eskolan, Sherman Oakseko (Los Angeles) eskolan, eta 1987an graduatu zen. Batxilergoan zegoela, komedia inprobisazionaleko ikastaroak hartu zituen "L.A. Connection"-en, Sherman Oaksen.Koseluk, Chris (Urriak29, 2023). "Matthew Perry,Chandler  polit eta barregarria 'Friendsen' , . The Hollywood Reporter. Artxibatua the originaletik Urriak 29, 2023. 

 Ibilbidea 

 1979–1993: Hasierako rolak 
Perryren lehen paper kreditatua eszena txiki bat izan zen 1979ko 240-Roberten, haur aktore gisa. Los Angelesera bizitzera joan eta gutxira, Perry, roletarako entzunaldiak egiten hasi zen. Matthewk Not Necessarily the News (1983), Charles in Charge (1985) eta Silver Spoons (1986) telesailetan parte hartu zuen. 1987an eta 1988an, Chazz Russellen papera egin zuen Second Chance telesailean (geroago Boys Will Be Boys deitua izan zena). Zineman, 1988an egin zuen debuta Perryk, A Night in the Life of Jimmy Retrodon filmarekin. 1989an, hiru ataleko arku bat izan zuen Growing Pains filmean, Carol Seaverren mutil-lagun Sandy interpretatuz, mozkortuta gidatzeagatik gertakari batean hiltzen dena.

Perry 1990eko CBS sitcom Sydney-n ohiko aktore gisa zen, Valerie Bertinelliren pertsonaiaren anaia gazteena interpretatu izan zuen. 1991n, Beverly Hills 90210, Roger Azarian bezala, aktore gonbidatuaren agerraldia egin zuen. 1993an ABC telebista katean emititu zen Home Free telesailean, protagonista bezala antzeztu zuen.

 1994–2004: "Friends"-ekin aurrerapausoa 
ezkerrera|thumb|Perryk 1995eko Emmy Sarietarako entsegutik irteten. 
Perry LAX 2194 izeneko sitcom baterako pilotuaren lanean hasi zen , 200 urte barruko Los Angelesko aireportuko ekipajeak maneiatzeko sail batean gertatzen zena.  Hasiera batean beste telesail bateko pilotu batean paper bat egiteko ezgai bihurtu zion horrek; Six of One, geroago Friends deitua. LAX 2194 pilotua erori ondoren, Six of One-n zati bat irakurtzeko aukera izan zuen eta Chandler Bing interpretatzeko aukeratu zuten. 24 urterekin, bertako antzezle talde nagusiko kiderik gazteena zen. Pilotua egin ondoren eta ikuskizuna noiz emitituko zain zegoela, Williamstown Theater Festivalen antzezten eman zuen 1993ko uda osoa, Gwyneth Paltrowrekin batera.

Friends oso arrakastatsua izan zen, eta Perry mundu guztian zehar ospetsu bihurtu zuen.Kennedy, Dana (August 18, 2002). "The Fame He Craved Came, but It Wasn't Enough". The New York Times. Archived from the original on June 26, 2019. 2002an Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc eta David Schwimmer aktoreekin batera, atal bakoitzeko milioi bat dolar irabazten zuten. Programari esker, Emmy sarietarako izendapena lortu zuen 2002an, komediazko telesail bateko aktore protagonista apartaren sarirako. Besteak beste, Fools Rush In, Almost Heroes, Three to Tango, The Whole Nine Yards eta haren jarraipen The Whole Ten Yards, eta Serving Sara filmetan agertu zen Perry. 1995ean, Jennifer Aniston eta biak Microsoft Windows 95erako 60 minutuko sustapen-bideo batean agertu ziren, abuztuaren 1ean VHSn argitaratua. 

The West Wing telesailean Joe Quincy antzezteagatik, Perryk Emmy sarietarako bi izendapen jaso zituen, 2003an eta 2004an telesail dramatiko batean aktore gonbidatu berezia izateagatik."Matthew Perry". Emmy Awards. Archived from the original on June 5, 2013. Retrieved October 29, 2023. Todd Merrick abokatu gisa agertu zen ere Ally McBealen telesaileko bi ataletan. 2004an egin zuen debuta zuzendaritzan, eta Scrubs komedia-dramaren laugarren denboraldiko atal batean aritu zen; atal horretan bere aitarekin batera agertu zen.

 2005–2022: Geroagoko lana 
TNT-ek 2006ko abuztuaren 13an estreinatu zuen The Ron Clark Story. Perry filmeko protagonista izan zen, eta Urrezko Globo eta Emmy sarietarako izendapena jaso zuen bere interpretazioagatik."Matthew Perry". Emmy Awards. Archived from the original on June 5, 2013. Retrieved October 29, 2023. 2006tik 2007ra, Aaron Sorkinen Studio 60 draman agertu zen Sunset Stripean. Matt Albieren papera egin zuen Bradley Whitfordek interpretatu zuen Danny Trippekin batera, porrot egin zuen sketch show bat salbatzeko ekarritako idazle-zuzendari bikotea.https://variety.com/2006/film/awards/studio-60-on-the-sunset-strip-1200513375/

2006an, Perry Numb filmatzen hasi zen, despertsonalizazio nahasmendua pairatzen zuen gizon batean oinarritutako filma. Argitalpena hainbat aldiz atzeratu zen, baina azkenean 2008ko maiatzaren 13an DVDan argitaratzea lortu zuten. Perry Londresko agertokian ere agertu zen, Chicagoko David Mameten Perversity sexual filmean. 2008an Birds of America film independenteko protagonista izan zen Perry.  Showtimek The End of Steve izeneko pilotua onartu zuen, Perryk eta Peter Tolanek idatzi eta ekoitzitako komedia iluna.

 Filmografia 
 Zinema 
UrteaIzenburua RolaOharrak1988A Night in the Life of Jimmy ReardonFred Roberts1989She's Out of ControlTimothyFat Man and Little BoyBomb TechnicianKredituetan agertu barik 1994Getting InRandal Burns1997Fools Rush InAlex Whitman1998Almost HeroesLeslie Edwards1999Three to TangoOscar Novak2000The Whole Nine YardsNicholas "Oz" OseranskyThe KidMr. VivianCameo (kredituetan agertu barik)2002Serving SaraJoe Tyler2004The Whole Ten YardsNicholas "Oz" Oseransky2006The Ron Clark StoryRon Clark2007NumbHudson MilbankEkoizle eragilea ere bai2008Birds of AmericaMorrie200917 AgainOlder Mike O'Donnell 

 Telebista 
UrteaIzenburuaRolaOharrak1979240-RobertArthur"Bank Job" atala1983Not Necessarily the NewsBob"Audrie in Love" atala1985Charles in ChargeEd"The Wrong Guy" atala1986Silver SpoonsDavey"Rick Moves Out" atala1987Morning MaggieBradley McAllisterTelefilma1987–1988Boys Will be BoysChazz Russell21 atal1988Dance 'til DawnRogerTelefilma1988Just the Ten of UsEd"The Dinner Test" atala1988Highway to HeavenDavid Hastings2 atal1989Empty NestBill at 18Episode: "A Life in the Day" atala1989Growing PainsSandy3 atal1990SydneyBilly Kells13 atal1990Who's the Boss?Benjamin Dawson"Roomies" atala1990Call Me AnnaDesi Arnaz Jr.Telefilma1991Beverly Hills, 90210Roger Azarian"April Is the Cruelest Month"1992Dream OnAlex Farmer"To the Moon, Alex!" atala1992SibsChas"What Makes Lily Run?" atala1993Deadly RelationsGeorge WesterfieldTelefilma1993Home FreeMatt Bailey13 atal1994Parallel LivesWilli MorrisonTelefilma1994L.A.X. 2194BlaineTelefilma1994–2004FriendsChandler Bing236 atal1995Caroline in the City"Caroline and the Folks" atala1995The John Larroquette ShowSteven"Rachel Redux" atala1997Saturday Night LiveHost"Matthew Perry/Oasis" atala2001The SimpsonsBere burua (ahotsa)"Treehouse of Horror XII" atala2002Ally McBealTodd Merrick2 atal2003The West WingJoe Quincy3 atal2004ScrubsMurray"My Unicorn"atalazuzendaria ere bai2005Friday Night Lights Short SceneFootball PlayerTelebistarako laburra2006The Ron Clark StoryRon ClarkTelefilma2006–2007Studio 60 on the Sunset StripMatt Albie22 atal2008The End of SteveSteve LegendTelefilma; ekoizle egile eta sortzailea2011Childrens HospitalBere burua"The Black Doctor" atala2011Mr. SunshineBen Donovan13 atalsortzailea/ekoizle egilea/idazlea ere bai2012–2013The Good WifeMike Kresteva4 atal2012–2013Go OnRyan King22 atalekoizle egilea2014Cougar TownSam Johnston"Like a Diamond"2014Playhouse PresentsThe Charismatic Man"The Dog Thrower" atala2015Web TherapyTyler Bishop2 atal2015–2017The Odd CoupleOscar Madison38 atalekoizle egilea/idazlea ere bai2017The Good FightMike Kresteva3 atal2017The Kennedys: After CamelotTed KennedyTelebistarako minisaila; 4 atalekoizle egilea 2021 Friends: The Reunion Bere burua HBO Max berezia

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Massachusettsarrak
Kategoria:Kanadako aktoreak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako aktoreak
Kategoria:Kanadar estatubatuarrak
Kategoria:Los Angelesen hildakoak