Byung-Chul Han

Byung-Chul Han (edo Pyong-Chol Han) ( Seul, 1959 Werner Stegmaier (Hrsg.): Europa-Philosophie. De Gruyter, Berlin/New York 2000, , S. 191 (online). Musik & Ästhetik, Band 1, 1997,  ) Hego Koreako filosofo eta saiakeragilea, kultur ikasketetan aditua eta Berlingo Arte Unibertsitateko irakaslea da. Alemanez idazten du, eta pentsamendu garaikideko filosofo garrantzitsuenetarikotzat hartzen da kapitalismoari, lan gizarteari, teknologiari eta hipergardentasunari egindako kritikengatik.  Han-ek hausnartu egiten ditu gai ugari: nerbio-depresioa, arreta gabezia hiperaktibitatearen nahasmendua, nortasunaren mugako nahasmendua, burnout-a, Internet, maitasuna, pop kultura, boterea, arrazionaltasuna, erlijioa, hedabideak, subjektibotasuna, nekea, indarkeria eta abar.

 Biografia 

Filosofia ikasi zuen Friburgoko Unibertsitatean eta Alemaniako literatura eta teologia Municheko Unibertsitatean . 1994an doktoretza egin zuen Friburgon, Martin Heidegger-i buruzko tesi batekin. 2000. urtean, Basileako Unibertsitateko Filosofia Sailean sartu zen, eta han amaitu zuen habilitazioa. 2010an fakultateko Staatliche Hochschule Gestaltung für kide bihurtu zen Karlsruhe, non bere interes arloetan ziren filosofia du XVIII, XIX eta XX, eta etika, the social filosofia da, fenomenologia, orduan eta kultur antropologia, eta estetika, eta erlijioa, komunikabideen teoria eta kulturarteko filosofia. 2012az geroztik, filosofia eta kultur ikasketetako irakaslea da Berlingo Arteen Unibertsitatean (UdK), eta bertan sortu berri den Studium Generale edo ikasketa orokorrak programa zuzentzen du. Ni saiatzen naiz oraina pentsamenduetan interpretatzen. Pentsamendu horiek dira, hain zuzen, aske egiten gaituztenak.

 Obra 

 Gardentasunaren gizartea 
Gaur egun gardentasuna bezainbeste gailentzen den lemarik ez da diskurtso publikoan. Han-en ustez, gardentasuna ustelkeria eta informazio askatasunari begira soilik aipatzen duenak, ez du ezagutzen bere benetako garrantzia. Konfiantza desagertu eta gizarteak zaintza eta kontrolerako konpromisoa hartzen duenean agertzen da. Koertzio sistemikoaz ari gara, inperatibo ekonomikoa, ez morala edo biopolitikoa. Gauzak garden bihurtzen dira prezioaren dimentsioan adierazten direnean eta singulartasuna kentzen zaienean. Gardentasunaren gizartea berdina denaren infernu da. 

 Ederraren salbazioa 
Leundutakoa, ezin hobeak direnak dira gure garaiko ezaugarriak. Jeff Koons-en eskulturak, smartphone-ak eta depilazioak komunean dutena. Ezaugarri hauek nabarmentzen dute Han-ek beste saiakera batzuetan aipatzen duen egungo «gehiegizko positibotasuna» eta hemen artearen eta estetikaren alorrean zentratu eta garatzen duena. 

 Desberdinaren kanporatzea 
Bestea zegoen garaiak pasa dira. Bestea lagun gisa, bestea infernu gisa, bestea misterio gisa, bestea desio gisa desagertzen ari dira, berdina denari bide emanez. Berdinaren ugaritzea da, hazkuntza gisa planteatuta, gaur egun gizarte-gorputzaren alterazio patologiko horiek osatzen dutenak. Gizartea gaixotzen duena ez da lerrokatzea edo kenketa, ezta debekua eta errepresioa ere, baizik ete hiperkomunikazioa, gehiegizko informazioa, gainprodukzioa eta hiperkontsumoa baizik. Desberdina denaren kanporatzeak eta berdina denaren infernuak prozesu suntsitzaile guztiz ezberdina jarri dute martxan: depresioa eta autosuntsiketa. 

 Psikopolitika 
Byung - Chul Han filosofoak bere begirada kritikoa kapitalismo neoliberalaren botere-teknika berrietara bideratzen du, hauek psikearen esparrura sarbidea ematen baitute, bere ekoizpen indarrik handiena bihurtuz. Psikopolitika da, Han-en ustez, botere zapaltzailea erabili beharrean, sedukzio-botere limurtzaile eta adimentsu bat erabiltzen duen dominazio-sistema da, jendea bere borondatez men egitea lortzen duena. Erregimen errepresibo batek erresistentzia baino ez du eragiten. Aitzitik, erregimen neoliberalak, askatasuna zapaldu baino ustiatu egiten duenak, ez du inolako erresistentziarik jasaten. Ez da errepresorea, seduktorea baizik. Dominazioa bihurtzen da erabatekoa askatasun gisa aurkezten den unean.  

 Nekearen gizartea 
Han-ek egungo gizartea nahasmendu neuronalen paisaia patologiko gisa ezaugarritzen du, hala nola depresioa, arreta gabezia hiperaktibitatearen nahasmendua, nortasunaren mugako nahasmendua eta burnout sindromea. Adierazten duenez, hauek ez dira " infekzioak " "infartuak " baizik, eta ez dira pertsonengan immunologia fenomeno negatibo batek eragindakoak, "gehiegizko positibotasunak" baizik. 

 Erosen agonia 
Nartzisismoa eta autoerreferentziak nagusi dituen gizarte batean kokatzen du Han-ek "desiraren galera", besteari, arrotzari, norbera ez denari dedikatzeko gaitasunaren desagertzea. Geure buruaren inguruan ibiltzen gara, geure burura mugatzen gara, besteekin harremanak eraiki ezinik eta maitasuna eta sexualitateari ere eraginez: sozialki sexuak, pornografiak eta exhibizionismoak desplazatzen ari dira maitasuna, erotismoa eta desioa. Gehiegizko positibotasun eta autoerreferentziak interkazioen galtzea dakar.

 Indarkeriaren topologia 
Indarkeriaren eta indibidualtasunaren arteko erlazioan zentratzen da, indarkeriak, -desagertu beharrean-, agertzeko moduak aldatu eta sotilagoki funtzionatzen duela frogatuz. Gerra moduko indarkeriak beste bati lekua eman dio, anonimo, desubjektibo eta sistemiko bati, bere antagonistarekin, askatasunarekin, bat egiten duen heinean agerian jartzen ez dena.

Sigmund Freud, Walter Benjamin, Carl Schmitt, Richard Sennett, René Girard, Giorgio Agamben, Deleuze / Guattari, Michel Foucault, Michel Serres, Pierre Bourdieu eta Martin Heideggerren bitartez, Han-ek indarkeriaren kontzeptu propioa definitzen du. Irauteko eta hutsik ez egiteko eskakizun bakarrak bultzatuta, eraginkortasunaren anbizioak jota, uko egile eta sakrifikatzaile bihurtzen gara aldi berean, muga-, autoesplotazio- eta kolapso-zurrunbilo batean sartuz. Han-en indarkeriaren azterketa argiak ideia ez-ortodoxo asko eskaintzen ditu eta ez du beldurrik zentzu komuna kritikatzeko askatasun-, indibidualtasun- eta betetze pertsonalaren gizartearen kontzepzio modernoaren inguruan ikusten duen alde ezkutuak azaleratuz.

Botereari buruz 
Lan honetan, Han-ek aurre egiten dio botere kontzeptuaren inguruan dagoen kaos teorikoari, bere agerpen ezberdinak ulertzeko aukera emango digun “oinarrizko forma” bat bilatuz. Botere hertsatzailea -ezegonkorra eta bitartekaritza txikikoa men eginiko beste subjektuarekiko- eta bestearen askatasunetik jarduten duen boterea -askoz egonkorragoa eta bitartekaritza handikoa- bereizten ditu. Hala ere, bi kasuetan bere burua bestearengan jarraitzeko saiakerak ezaugarri duen botere forma berezia aitortzen du.

Lan honen amaieran, boteretik arras desberdina den bestearenganako bitartekaritza bakarra adeitasunak ematen duela ondorioztatzen du. Adeitasunak "boterearen etizaziorako" ahalmena du, norberak bestearengan bere burua berreskuratzeko beharrik ez izatea ahalbidetzen duen heinean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Reflexiones en torno a Byung-Chul Han (bideoa, UNED, 2017)

Kategoria:XXI. mendeko filosofoak
Kategoria:Hego Koreako filosofoak
Kategoria:Alemaniako saiakeragileak
Kategoria:Alemaniako filosofoak
Kategoria:Aforismoegileak