Liao dinastia

Liao dinastia (, khitanez: Mos Jælud) edo Khitan Inperioa, ofizialki Lao Handia deitua, Yelu klaneko khitan mongolek Txina konkistatu ostean sortu zuten dinastia da.

Khitanek, gaur egungo Mantxurian duela mende asko bizi ziren tungus talde etnikoetako batek, 907. urtean Kithan izena hartu zuen estatu bat sortu zuten. Geroago, Txinako iparraldea konkistatu ondoren, estatuak txinatar estiloko gobernu-formak bereganatu zituen, Liao izen dinastikoa hartuz, bere antzinako lurraldeko izen bereko ibaitik (gaur egungo Txinako Liaoning probintzian dagoena). Liaotarren inperioa Song dinastiarekin (hegoaldean) eta Txinako ipar-mendebaldeko zati bat gobernatzen zuen Tangut Inperioarekin (edo Mendebaldeko Xia dinastia) bizi izan zen.

Khitanen inperioa 1125. urtean erori zen behin betiko, beste herri altaiko batek garaitua, yurchenek, Liaotarren lurraldea konkistatu eta euren dinastia propioa (Jin dinastia) sortu zutelarik.

"Khitan" izenetik datorkio Erdi Aroan Txinak Europan zuen "Katai" izena. Txinaren egungo izenek, errusieraz (Kitai), mongolieraz (Qitad) eta uigurraz (Hitay), jatorri bera dute.

 Enperadoreen zerrenda 

+ Lao dinastiako enperadoreakTenplu izenaHilondoko izena1Jurchen izenaAgintaldiaEra eta urteak Taizu (太祖 Tàizǔ)  Shen Tian Huangdi  Yelü Abaoji (耶律阿保機 Yēlǜ Ābǎojī)  907-926  Shence (神冊 Shéncè) 916-922 Tianzan (天贊 Tiānzàn) 922-926 Tianxian (天顯 Tiānxiǎn) 926 Taizong (太宗 Tàizōng)  Xiao Wu Huangdi  Yelü Deguang (耶律德光 Yēlǜ Déguāng)  926-947  Tianxian (天顯 Tiānxiǎn) 927-938 Huitong (會同 Huìtóng) 938-947 Datong (大同 Dàtóng) 947 Shizong (世宗 Shìzōng)  Tian Shou Huangdi  Yelü Ruan (耶律阮 Yēlǜ Ruǎn)  947-951  Tianlu (天祿 Tiānlù) 947-951 Muzong 穆宗 Mùzōng)   Yelü Jing (耶律璟 Yēlǜ Jǐng)  951-969  Yingli (應曆 Yìnglì) 951-969 Jingzong (景宗 Jǐngzōng)   Yelü Xian (耶律賢 Yēlǜ Xián)  969-982  Baoning (保寧 Bǎoníng) 969-979 Qianheng (乾亨 Qiánhēng) 979-982 Shengzong (聖宗 Shèngzōng)  Wen Wu Da Xiao Xuan Huangdi  Yelü Longxu (耶律隆緒 Yēlǜ Lóngxù)  982-1031  Qianheng (乾亨 Qiánhēng) 982 Tonghe (統和 Tǒnghé) 983-1012 Kaitai (開泰 Kāitài) 1012-1021 Taiping (太平 Tàipíng) 1021-1031 Xingzong (興宗 Xīngzōng)  Xiao Zheng Huangdi  Yelü Zongzhen (耶律宗真 Yēlǜ Zōngzhēn)  1031-1055  Jingfu (景福 Jǐngfú) 1031-1032Chongxi (重熙 Chóngxī) 1032-1054  Daozong (道宗 Dàozōng)    Yelü Hongji (耶律洪基 Yēlǜ Hóngjī)  1055-1101  Qingning (清寧 Qīngníng) 1055-1064Xianyong (咸雍 Xiányōng) 1065-1074Taikang (太康 Tàikāng) o Dakang (大康 Dàkāng) 1075-1084Da'an (大安 Dà'ān) 1085-1094Shouchang (壽昌 Shòuchāng) o Shoulong (壽隆 Shòulóng) 1095-1101  Tianzuodi (天祚帝 Tiānzuòdì)   Yelü Yanxi (耶律延禧 Yēlǜ Yánxǐ)  1101-1125  Qiantong (乾統 Qiántǒng) 1101-1110Tianqing (天慶 Tiānqìng) 1111-1120Baoda (保大 Bǎodà) 1121-1125 1: Hilondoko izen osoak jakiteko, enperadore bakoitzaren artikulura jo.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Txinako dinastiak
Kategoria:XII. mendean desagertutako herrialdeak
Kategoria:Mantxuriako historia
Kategoria:Txinako historiako herrialdeak
Kategoria:Eurasiako nomadak
Kategoria:Desagertutako inperioak