Artesao

ArtesaoEuskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia. Nabaskoze almiranterriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.

1366n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Aizpurgiko Almiranterrira pasa ziren.

Bertako biztanleak artesaotarrak ziren.

 Izena 
Artesao toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

 Artesana (1027)
 Artesano (1064)
 Artesano (1342)
 Artessano (1349)
 Arthesano (1366)
 Artesano (1534)
 Artesano (1800)
 Artesao (1898)
 Artesao (1975)

 Geografia 
Artesao Nabaskoze almiranterrian barruan dago, Zaraitzu ibaiaren ibar geografikoan. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibai hau Irati ibaiaren adarra da.

 Ingurune naturala eta kokapena 
Nabaskozeko Almiradioa Nafarroako Foru Komunitatearen ekialdean dago. Nabaskoze kontzejuak edo almiradioburuak 636 metroko altitudea du itsas mailatik. Bere barruan bi unitate geomorfologiko handi bereizten dira: hegoaldean mendilerro bat eta iparraldean ordoki uhindu bat. Idokorriko mendilerroak Nabaskoze udalerriaren eta Gazteluberri eta Erromantzatua udalerrien arteko muga markatzen du. Mendebaldean, Idokorri gainak eta Illongo mendilerroak osatzen dute. Azken horren barruan daude San Kiriko mendia (1172 m), Monda (1281 m), Collado (1219 m) eta Borregil (1420 m). Mendilerroa Zaraitzu ibaiak mozten du zeharka, Aizpurgiko arroila eratuz. Goi-lautada uhindua udalerriaren iparraldean zabaltzen da, Zaraitzu eta Biniese ibaien artean, batez beste 790 metroko altuera du eta bi ibaien haranen artean dago zintzilik.

 Klima eta landaredia 
Artesaok klima submediterraneoa du, hego-mendebaldeko zenbait puntu izan ezik, horiek subatlantikoak baitira, eta foke eta karasol babestuak, gune mediterraneoak baitira. Urteko batez besteko tenperatura 12º eta 9 ° C artekoa da, urteko prezipitazioak 1000 eta 1400 mm artekoak, urtean 100 eta 120 egun euritsu bitartean gertatzen dira, eta ebapotranspirazio potentziala 700 eta 650 mm artekoa.

Almiranterriko baso-azaleraren % 42,6 pinu gorriak dira. Eremu hezeenetan pagoek populatzen dute, baso-azaleraren eta haritzen % 22,6, eta arroila eta karasoletan, klimatologikoki Mediterraneoko enklabeak direnak, arte artadi karraskak, % 3,4. 317 ha inguru birpopulatzekoak dira, batez ere basoko pinuak (baso-azalera osoaren % 20,2), Austriako pinu beltzak % 26,6 eta Austriako larizioak % 23,7.

 Estazio meteorologikoak 
Nabaskoze almiranterrian dagoen, Nabaskoze kontzejuan, itsasoaren mailatik 615 metrora, Nafarroako Gobernuak 1928n jarritako estazio meteorologikoa dago.

 Historia 
Bere zitaletako bat Leireko monasterioari eman zioten 1099n. XIII. mendean jenderik gabe egongo zen. Haren izena, XIV. mendean Nafar Koroaren mende zegoena, gero Aizpurgikoari erantsi zitzaion.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Nabaskoze
 Pirinioaurrea
 Zangozako merindadea
 Nafarroa Garaia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nabaskozeko herri hutsuak