Briand-Kellogg ituna

Briand-Kellogg ituna edo Parisko ituna 1928ko abuztuaren 27an sinatu zen Parisen, Frantzia. 15 herrialde sinatzaileek uko egiten zioten elkarren arteko harremanetan politika nazionalak ezartzeko gerra tresna gisa erabiltzeari. Ituna Nazioen Ligatik kanpo egin zen, eta oraindik ere baliagarria da.

Ituna Frantziako Atzerri Arazoetako ministroak eta Bakearen Nobel Sariak sustatu zuten, Aristide Briand, 1927an, Franklin B. Kellogg estatu-idazkariaren aurrean, gerra politika nazionaleko tresna gisa aldarrikatu eta debekatzeko asmoz. Itunak ez zuen bere helburua lortu, baina arrakasta batzuk izan zituen. Bi gobernuek ituna onartu eta ituna aurkeztu zuten zenbait herrialdetan, eta horietatik 15ek bat egin zuten hasiera batean: Alemania, Australia, Belgika, Kanada, AEB, Frantzia, India (britainiarren agindupean), Irlanda, Italia, Japonia, Zeelanda Berria, Polonia, Erresuma Batua, Hego Afrika eta Txekoslovakia, eta 1929ko uztailaren 24an sartu zen indarrean. Ondoren, ituna beste 57 herrialdek sinatu zuten.

Lehen sinatzaileen artean, 1929ko otsailaren 9an, Sobietar Batasuna eta bere mendebaldeko herrialdeak zeuden, Errumania barne. Sinadura honi Litvinov Protokoloa izena ematen zaio. Sinatzaileek Briand-Kellogg ituna martxan jarri zuten beste potentzia batzuei itxoin gabe sinadurarako. Hala ere, Besarabiako Afera oraindik mahai gainean zegoen eta Sobietar Batasunaren eta Errumaniaren arteko harremanak oraindik konplexuak izan ziren, eta Besarabiaren gaineko aldarrikapenek jarraitu zuten. 

Tratatuak ez zituen gatazka armatuak geldiarazi, baina Mantxuriaren inbasio japoniarrean, Etiopiaren inbasio italiarrean eta, batez ere, Poloniaren inbasio alemaniarrean bakearen aurkako krimenaren akusazioa oinarritzeko erabili zen, Nurenbergeko epaiketetan. Hala ere, itunak ez du aplikaziorako inongo neurririk aurreikusten eta, horregatik, kritika handiak jaso ditu.

 Edukia 
Itunak hitzaurre bat eta hiru artikulu ditu, nahiz eta lehenengo bietan soilik arautzen den gatazkak konpontzeko gerrara ez jotzearen printzipioa:

 Ondorengoak 
Kellogg-Briand Itunaren antzeko xedapenak sartu ziren geroago Nazio Batuen Gutunean eta beste tratatu batzuetan, eta horrek AEBetako kanpo-politika aktiboagoa ekarri zuen, ituna sinatzetik hasi zena.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Bakearen kultura
 Nazioen Liga

 Kanpo estekak 

Kategoria:1928 politikan
Kategoria:Gerrarteko garaiko itunak
Kategoria:Gerra-legeak
Kategoria:Nurenbergeko epaiketak
Kategoria:Bake itunak
Kategoria:Calvin Coolidgeren lehendakaritza
Kategoria:Afganistango Erresumako itunak
Kategoria:Albaniako Errepublikako itunak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako itunak
Kategoria:Australiako itunak
Kategoria:Austriako Lehen Errepublikako itunak
Kategoria:Barbadosko itunak
Kategoria:Belgikako itunak
Kategoria:Britainiar Indiako itunak
Kategoria:Bulgariako Erresumako itunak
Kategoria:Costa Ricako itunak
Kategoria:Danimarkako itunak
Kategoria:Danzig Hiri Askeko itunak
Kategoria:Ditadura Nacionaleko itunak
Kategoria:Dominikar Errepublikako itunak
Kategoria:Egiptoko Erresumako itunak
Kategoria:Erresuma Batuko itunak
Kategoria:Errumaniako Erresumako itunak
Kategoria:Espainiako itunak
Kategoria:Estoniako itunak
Kategoria:Etiopiako Inperioko itunak
Kategoria:Finlandiako itunak
Kategoria:Frantziako Hirugarren Errepublikako itunak
Kategoria:Greziako Bigarren Errepublikako itunak
Kategoria:Guatemalako itunak
Kategoria:Hego Afrikako Batasuneko itunak
Kategoria:Herbehereetako itunak
Kategoria:Hondurasko itunak
Kategoria:Hungariako Erresumako (1920–1946) itunak
Kategoria:Irlandako Herrialde Askeko itunak
Kategoria:Islandiako itunak
Kategoria:Italiako Erresumako (1861–1946) itunak
Kategoria:Japoniako Inperioko itunak
Kategoria:Jugoslaviako Erresumako itunak
Kategoria:Kanadako itunak
Kategoria:Kubako itunak
Kategoria:Letoniako itunak
Kategoria:Liberiako itunak
Kategoria:Lituaniako itunak
Kategoria:Luxenburgoko itunak
Kategoria:Nikaraguako itunak
Kategoria:Norvegiakoko itunak
Kategoria:Pahlaviren Irango itunak
Kategoria:Panamako itunak
Kategoria:Peruko itunak
Kategoria:Poloniako Bigarren Errepublikako itunak
Kategoria:Sobietar Batasuneko itunak
Kategoria:Suediako itunak
Kategoria:Thailandko itunak
Kategoria:Turkiako itunak
Kategoria:Txekoslovakiako itunak
Kategoria:Txileko itunak
Kategoria:Txinako Errepublikako (1912–1949) itunak
Kategoria:Venezuelako itunak
Kategoria:Weimar Errepublikako itunak
Kategoria:Zeelanda Berriko itunak