Mervyn Peake

Mervyn Laurence Peake (Kuling, Txina, 1911ko uztailaren 9a - Burcot, Oxfordshire, 1968ko azaroaren 17a) ingeles idazle eta ilustratzailea izan zen.

Aita mediku misiolaria Txinan zen eta Mervyn 1911ko Iraultza baino hiru hilabete lehenago jaio zen Lu mendiko gailurrean. 1922an familia Ingalaterrara itzuli zen. Royal Academy of Arts-en ikasi zuen eta margolaritzari ekin zion, nahiz eta olerkiak ere argitaratu zituen. 1938an eleberri bat argitaratu zuen bere ilustrazioekin.

Bigarren Mundu Gerra hastean, gerrako artista izendatzeko eskatu zuen, baina ez zuen lortu. Errege Artilleriara bidali zuten, nahiz eta 1942an nerbio-krisi baten ondoren izendapena lortu. 1943 eta 1948 artean izan zen bere arorik emankorrena, ilustrazioan eta idazketan. Bere osasuna hondatzen hasi zen eta dementziak ezgaitu egin zuen 1968an hil zen arte.

Eleberriak, poesia, helduentzako eta haurrentzako istorio laburrak, eta antzerki-lanak eta irratirako lanak idatzi zituen. Bere lanik aipagarriena Gormenghast izeneko eleberri zikloa da. Batzuetan lan hau J. R. R. Tolkienekin alderatu izan da, nahiz eta fikzio surrealista hau Charles Dickensen eta Robert Louis Stevensonen lanarekiko maitasunean inspiratuago egon.

 Bizitza goiztiarra 
Mervyn Peake Kulingen jaio zen, Jiujiangeko Lu mendiaren tontorrean, 1911n, iraultza eta Txinako Errepublika sortu baino hiru hilabete lehenago. Aita, Ernest Cromwell Peake, Londreseko Elkarte Misiolari Kongregazionalistako medikua zen, eta ama, Amanda Elizabeth Powell, Txinara etorria zen misiolari laguntzaile gisa. Ernest eta Amanda 1903ko uztailean elkartu ziren Kulingen (ingelesezko "cooling" hitzetik), Lu mendian, Jiujiangtze ibaiaren inguruan, Europako udako misiolari egoitza batean. Hong Kongen ezkondu ziren urte bereko abenduan.

1914an Lehen Mundu Gerra baino lehentxeago Ingalaterra bisitatzeko baimena eman zitzaien Peakei, eta 1916an Txinara itzuli ziren. Mervyn Peake Tientsin Grammar Schoolera joan zen, harik eta familia 1922ko abenduan Ingalaterrara joan zen arte, Siberiako trenbidearen bidez. Geroago nobela bat idatziko zuen garai hartaz, Umzimbooboo Kaffirsen Buruzagi Zuria izenekoa. Peake ez zen inoiz Txinara itzuli, baina ikusi da txinatar eraginak antzeman daitezkeela bere lanetan, besteak beste, Gormenghast-eko gazteluan bertan, zeinak bere jaioterria den Kulingen, antzinako Pekingo hiri harresituan, baita Tianjinen hazi zen esparru itxian ere.

Bere heziketa Eltham Collegen jarraitu zuen, Mottinghamen (1923-29), non bere talentuak Eric Drake ingeles irakasleak bultzatu zituen. Peakek Croydongo Arte Eskolan osatu zuen heziketa formala 1929ko udazkenean, eta gero 1929ko abendutik 1933ra Errege Akademiako Eskoletan, non oliotan margotu zuen lehenengoz. Ordurako bere lehen poema luzea idatzia zuen: A Touch O 'The Ash. 1931n, Errege Akademiak onartutako koadro bat zuen erakusgai, eta "Grupo Soho" izenekoarekin erakutsi zuen bere lana.

 Karrera. 
Bere lehen karrera 1930eko hamarkadan Londresen izan zen margolari gisa, nahiz eta Sark Channel uhartean bizi izan zen denbora batez. 1932an Sarkera joan zen lehenengo aldiz, non Eric Drake bere irakasle ohia artisten kolonia bat eraikitzen ari zen.  1934an, Peakek Sarkeko artistekin erakusketa bat egin zuen, bai Drakek eraikitako Sark Galerian, bai Londresko Cooling Gallery-n, eta 1935ean Royal Academy-n eta Londresko Leger Gallery-n.

1936an, Londresera itzuli zen eta The Insect Play-rako jantzi eta jantziak diseinatzeko enkargua jaso zuen, eta bere lana The Sunday Times-en goraipatu zuten. Bizitza marrazten irakasten ere hasi zen Westminster School of Art-en, non 1937an ezkondu zen Maeve Gilmore margolaria ezagutu zuen. Hiru seme-alaba izan zituzten: Sebastian (1940 – 2012), Fabian (1942) eta Clare (1949).

Peakek margolanen erakusketa arrakastatsua izan zuen Londresko Calmann Galleryn 1938an, eta bere lehen liburua, Captain Slaughterboard Drop Anchor piraten erromantze autoilustratua (1936an idatzi zuen istorio batean oinarritua), 1939an argitaratu zuen lehen aldiz Country Life aldizkariak. 1939ko abenduan, Chatto & Windusen enkargua jaso zuen haurrentzako liburu bat ilustratzeko, Ride a Cock Horse and Other Nursery Rhymes, 1940ko Gabonetako azokarako argitaratua.

 Zerrenda. 
Bigarren Mundu Gerra hastean, gerra-artista bihurtu zen, bere trebezia herrialdearen zerbitzura jarri nahi baitzuen. Adolf Hitler artistaren erakusketa bat imajinatu zuen, non gerraren irudi beldurgarriak eta titulu ironikoak eskaintzen ziren, nazien buruzagiaren "artelanak" bezala.  Marrazkiak Britainiar Informazio Ministerioak erosi zituen arren, Peakeren aplikazioa baztertu egin zen eta armadan sartu zen, non Errege Artilleriarekin zerbitzatu zuen lehenik, Errege Ingeniariekin gero. Titus Groan idazten hasi zen garai hartan.

1942ko apirilean, gerra-artista gisa komisioak eskatzeari — edo Londresko gerra-kalteak irudikatzeko baimena emateari — uko egin ondoren, nerbio-krisia izan zuen eta Southport ospitalera bidali zuten. Udazkenean, Informazio Ministerioak sei hilabetez hartu zuen artista grafiko gisa propaganda-ilustrazioak lantzeko. Hurrengo udaberrian Armadatik atera zen. 1943an, Gerra Artisten Aholku Batzordeak (WAAC) Smethwickeko Chance Brothers fabrikan beirateak margotzeko enkargua eman zion. Bertan, erradio katodikozko hodiak ekoizten ari ziren radar multzo goiztiarretarako.  Peakeri denbora osoko eta hiru hilabeteko WAAC kontratua eman zioten fabrikako hainbat gai irudikatzeko, eta RAF pilotuak desobeditzen erakusten dituen koadro handi bat aurkezteko ere eskatu zioten .  Koadro horietako batzuk Manchesterreko Arte Galeriako erakusketa iraunkorrari buruzkoak dira.

 Geroko bizitza 
1956an, Mervynek eta Maevek Espainia bisitatu zuten, lagun batek finantzatua, Peakeren osasuna, jada gainbehera zihoana, oporretarako hobetzea espero zuena. Urte hartan bere Boy in Darkness eleberria William Golding eta John Wyndhamen ipuinekin batera argitaratu zen Never, Time izeneko liburuki batean. Abenduaren 18an, BBCk "Behatzailearen begia" bere irrati-lana eman zuen (geroago "Baten ahotsa" bezala berrargitaratua), non abangoardiako artista bati elizako horma-irudi bat margotzeko agintzen zaion. Peakek itxaropen handia jarri zuen The Wit to Woo antzezlanean, azkenean Londresko West Enden antzeztu zena 1957an, baina porrot kritiko eta komertziala izan zen.  Horrek eragin handia izan zuen, osasuna azkar endekatu zitzaion eta berriro ospitaleratu zuten nerbio krisi batekin. Garai hartan, Michael Moorcockek argitaratu zuen batez ere Mundu Berriak lanean, 1950eko hamarkadaren erdialdetik sostengu sendoa zuena.

 Lanak 
Gormenghast
 Titus Groan (1946)
 Gormenghast (1950)
 Boy in Darkness (1956)
 Titus Alone (1959)
 Titus Awakes (2011, Maeve Gilmorek osatutako eleberria)
Boy in Darkness and other stories (2007)

Beste lan batzuk
 The White Chief of the Unzimbooboo Kaffirs (1921)
 Captain Slaughterboard Drops Anchor (1939)
 Shapes and Sounds (1941)
 Rhymes without Reason (1944)
 The Craft of the Lead Pencil (1946)
 Letters from a Lost Uncle (from Polar Regions) (1948)
 Drawings by Mervyn Peake (1949)
 The Glassblowers (1950)
 Mr Pye (1953)
 Figures of Speech (1954)
 The Rhyme of the Flying Bomb (1962)
 Poems and Drawings (1965)
 A Reverie of Bone and other Poems (1967)
 Selected Poems (1972)
 A Book of Nonsense (1972)
 The Drawings of Mervyn Peake (1974)
 Mervyn Peake: Writings and Drawings (1974)
 Twelve Poems (1975)
 Peake's Progress (1978)
 Ten Poems (1993)
 Eleven Poems (1995)
 The Cave (1996)
 Collected Poems (2008)

 Liburu ilustratuak 
 Captain Slaughterboard Drops Anchor (bere burua) (Country Life, 1939)
 Ride a Cock Horse and Other Nursery Rhymes (Chatto & Windus, 1940)
 The Adventures of The Young Soldier in Search of The Better World (C.E.M. Joad) (Faber and Faber Ltd, 1943) 
 The Book of Lyonne (Burgess Drake) (The Falcon Press, 1952)
 Hunting of the Snark (Lewis Carroll)
 Alice in Wonderland (Lewis Carroll)
 The Rime of the Ancient Mariner (Samuel Taylor Coleridge)
 Household Tales (Brothers Grimm)
 All This and Bevin Too (Quentin Crisp)
 Dr Jekyll and Mr Hyde (Robert Louis Stevenson)
 Treasure Island (Robert Louis Stevenson)
 Droll Stories (Balzac) (Folio Society, 1961)
 The Rhyme of the Flying Bomb (bere burua) (1962)
 Titus Groan, Gormenghast, eta Titus Alone (bere burua)
 The Swiss Family Robinson (Johann David Wyss)

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ingalaterrako idazleak
Kategoria:Ingalaterrako poetak
Kategoria:Ingalaterrako eleberrigileak
Kategoria:Ingalaterrako ipuingileak
Kategoria:Ingalaterrako margolariak
Kategoria:Erresuma Batuko ilustratzaileak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako Britainiar Armadako pertsonal militarra