Gazte Koordinadora Sozialista

Gazte Koordinadora Sozialista (GKS) Euskal Herriko gazte antolakunde sozialista iraultzaile bat da, Mugimendu Sozialista deritzon talde zabalagoaren barnean kokatzen dena. GKS Euskal Herri osoan zabaldutako antolakundea da. 

2019ko otsailean egin zuen taldeak lehen agerpen publikoa, Gasteizen. Helburu gisa, dominazio burgesa eta zapalkuntza forma ezberdinak gainditzea zituztela adierazi zuten. Erakundeak antolatzen dituen jardueren artean, Gazte Sozialisten Topaguneak izendatu dituztenak daude.

 Historia 
GKS 2019 urtean sortu zen eta otsailak 17-an aurkezpen publikoa egin zuten Gasteizko Auzolana frontoian. Erakundea gazte dinamikan langileriaren boterean eta antolakuntza politiko independentean ikusitako gabeziari konponbidea jartzeko beharraz jaio zen, mugimendu sozialista, ideologia politiko sozialista eta klase pertsepzioa berraktibatzeko eta berrantolatzeko hautua hartuz.

Gazte Koordinadora Sozialistaren jaiotza politikoa gazte eta langileria osoaren prekarizazio gogorreko koiuntura baten baitan kokatzen da, oligarkia, multinazional handiak eta dominazio eliteen aberaste prozesu etengabeak gazte langileen prekarizazioa sakontzen, betikotzen eta handiagotzen duen koiuntura batean. Koiuntura horretan, gazteak, lan baldintza kaskarrak izateaz gain, etxebizitza arazo larri eta sistemiko baten baitan kokatzen dira eta instituzio zein administrazio klasikoen ezintasun eta utzikeriak klase kontzientzia eta gazte langile botere independentea berrartikulatzearen eta antolatzearen beharra plazaratu zuten gazte askorengan. Beste osagai bat ere badago Gazte Koordinadora Sozialistaren jaiotzan, historikoki ezker abertzaleak kalean eta instituzioetatik harago egiten zuen borroka moteltzen joan zen mugimendu politiko honen estrategia aldaketarekin eta mugimendu honen erreformismo estrategia ildo sozialista eta klase alternatiba iraultzailea Euskal Herritik baztertzen ari zela ikusten zuten gazteak agertzen joan ziren. Beraz, gazte eta ikasle dinamika zein mugimenduetan hutsik geratutako espazio hori berreskuratzeko eta klase ikuspegiko alternatiba sozialista bat garatzeko zein komunismoa berrantolatzeko beharra zegoela defendatzen zuen ikuspegia zabalduz joan zen. Ikuspegi hori Ikasle Abertzaleak zeneko ikasle mugimenduan ere ernamuitzen joan zen, historikoki ezker abertzalearen baitan kokatu zena (azken urteak izan ezik). Ezker abertzalearen erreformismoaren ondorioz, ikasle mugimendu horrek (orain IAS deitzen dena)  ezker abertzalearekin hautsi eta gazte mugimenduaren zati batekin batera Gazte Koordinadora Sozialista eta Mugimendu Sozialista sortu zuten, ildo sozialista eta iraultzailea berreskuratu asmoz. Gazte belaunaldi berriak izan ziren beraz, bai ikasle zein gazte mugimenduetan antolatuak, GKS gazte antolakundea eta Mugimendu Sozialista sortu zituztenak. 

2019-ko aurkezpenean Euskal Herri osotik iritsitako gazte komunistek parte hartu zuten eta, hasiera batean, erakunde honek presentzia gehiena euskal hiriburuetan bazuen ere, denborarekin Euskal Herriko txoko guztietara zabalduz joan da. Egun Euskal Herriko eskualde guztietan antolatuta dago Gazte Koordinadora Sozialista, Hego Euskal Herrian zein Ipar Euskal Herrian antolakuntza nabarmena izanik. 

 Ildo politikoa 

 Komunismoa 
GKS Euskal Herri mailan antolatzen den gazte erakunde komunista bat da, gazterian ildo sozialista lantzeko asmoz sortua. Sozialismoa agenda politikoan jartzea eta teoria sozialista lantzea ezinbestekotzat jartzen du benetako praktika politiko sozialista burutu ahal izateko eta dominazio burgesa zein forma askotako zapalkuntzak gainditu ahal izateko. Teoria sozialistarik gabe praktika sozialista garatzea ezinezkoa dela uste du GKS-k, horrez gain, burgesiaren dominazioaz jabetzeko eta klase zapaluntzari aurpegia ipintzeko teoria sozialista lantzearen eta horren inguruko formakuntzaren beharra ikusten du. Sozialismoa praktikara eramateko teoria eta formakuntzaz gain, estrategia sozialista argi bat garatzearen aldekoa da. Koadro sozialistak formatzeko mintegiak eta formakuntza eskolak antolatzen ditu Euskal Herriko MS osoarekin batera.  

Erreformismo ezkertiarraren kontra dago. Burgesiaren eta elite ekonomikoen dominazioa zein zapalkuntzak egiturazkoak direla dio, beraz, hauek gainditzeko eta klaseen behin betiko ezabapenerako aldaketak ere egiturazkoak izan behar direla uste du. Antolakunderen ustetan, erreformismoak burgesiaren dominazioa leuntzeko baino ez du balio, eta hori eginda burgesiaren dominazio bera betikotzen da. Ezker erreformistak mundu mailan porrot egin duela uste du GKS antolakundeak, eta adibidetzat langile klasearen despolitizazioa, ahulduntzea eta ultraeskuinaren zein erreakzioaren gorakada jartzen ditu.

Kultura eta ildo sozialista garatzeko langile instituzioak sortzearen alde dago, instituzio burgesek eragiten duten kultura burgesari kontrajartzeko. Era berean, erreformismorantz ez desbideratzeko, langile botere independentea eta kultura kritikoa sustatzearen alde dago.     

 Antifaxismoa 
GKS-ren zutabe nagusietako bat borroka antifaxista da. Gazteak borroka antifaxistaren lehen lerroan egon behar direla defendatzen du gazte antolakunde honek eta borroka hori hainbat esparrutan eman behar dela uste du. Antifaxismoaren inguruan klase borroka kulturala ematearen aldekoa da baina borroka kulturalarekin batera borroka zuzena, ekintza zuzena eta autodefentsa antifaxistaren aldekoa ere bada. Azken borrokamolde antifaxista hauek direla eta, GKS-k, beste hainbat eragile antifaxistek bezala, kriminalizazio kanpaina gogorrak sufritu ditu Gasteizko eta Iruñeako parlamentuen eskutik, eta, baita ere hedabide askoren partetik. Falange Españolaren 2025ko Gasteizko bisitari aurre egiteagatik eta Vito Quiles probokatzaile faxistak urte berean Iruñeako unitertsitate batean eginiko bisitari aurre egin izanagatik ere kriminalizazio kanpaina gogorra jaso behar izan zuen, beste eragile antifaxistek bezala.    

XXI. mendeko lehenengo bi hamarkadetan ultraeskuineko posizioak eta ideologia faxista gazteengan izaten ari diren hazkundearen arrazoietako bat ezker erreformistaren eta sozialdemokraziaren porrotaren ondorio dela iritzi du; alegia, sozialdemokrazia instituzioen bidez arazo sozialak konpontzeko gai ez izateak eta langileen zein gazteen prekarizazioaren etengabeko gorakadak gazteenganako ustezko jarrera antisistema, errebelde eta anti-instituzionalak sortu dutela iritzi du, baina sozialdemokraziak eragindako despolitizazioak eta ezker instituzionalaren hustutze ideologikoak gazte haserre horiek ustez itxuraz erradikalagoak diren ideologia faxista eta erreakzionarioetara bultzatu dituztela uste du. GKS-ren ustez, ezkerreko alternatiba iraultzailearen gabeziak instituzioekin eta erreformismo instituzionalarekin haserre dauden gazteak posizio faxistetara hurbildu ditu, faxismoak gabezi hori aprobetzatzen jakin izan duelako. 

Ezkerreko alternatiba iraultzaile bat da GKS-ren ustez faxismoarekin bukatzeko modu bakarra, faxismoa burgesiaren eta oligarkiaren aurpegi haserrea eta biolentoa baino ez dela uste baitu. Alternatiba iraultzaile hori alternatiba sozialista litzateke GKS-ren aburuz eta antifaxismoa komunismoarekin indartzearen alde agertzen da. Nazioarteko komunismoa faxismoaren kontrako antidotoa dela defendatzen du.

GKS-k lan handia egiten du faxismoaren aurka eta gazte mugimenduan lantzen duen formakuntza eta borroka antifaxistak bere fruituak ere izan ditu; alegia, Euskal Herriaren inguruan dauden herri eta estatuetan faxismoa instituzioekin haserre dauden gazteengan gogor sartu den bitartean, Euskal Herrian bertan instituzioekin haserre dauden gazteak antifaxismorantz eta ideologia iraultzaile ezkertiarrerantz erakarri ditu. Antifaxismoaren inguruan mintegi, topagune eta formakuntza asko egiten ditu, baita ere autodefentsa tailerrak beste eragile antifaxistekin batera. Euskal Herriko kaleetan zehar urtarrilero espreski faxismoaren kontrako manifestazio nazionalak ere deitzen ditu, milaka gazte mobilizatuz.

 Internazionalismoa 
Kapitalismoaren gaindipena nazioarteko komunismoaren eta internazionalismo proletarioaren bidez soilik lor daitekeela deritzo. Kapitalismoa nazioartekoa den heinean eta burgesia zein oligarkiaren antolakuntza nazioartekoa den heinean hura gainditzeko borroka eta antolakuntza komunista ere nazioartekoa izan behar dela uste du. Nazioarte mailan langileriaren antolakuntza komunista koordinatuaren alde dago, hasiera batean nazioarteko mugimendu sozialistaren parte diren antolakunde ezberdinen elkarlanarekin hasiko zena eta gerora nazioarteko alderdi komunista batean bilakatuko zena. 

 Autodeterminazioa 
GKS-k Euskal Herriko langileriaren autodeterminazioa defendatzen du nazio auzian. Autodeterminazioaren bidez Euskal Herriko nazio zapalkuntza gainditzearen alde dago. GKS ez da antolakunde nazionalista edo abertzale identitario bat baina zapalkuntza guztiak gainditzearen alde dago, baita zapalkuntza nazionalak ere. GKS-k bere burua komunistatzat du eta sozialismoaren eraikuntzaren bidetik zapalkuntza guztien gaindipena etorriko dela defendatzen du. Nazio zapalkuntza langileria antolatuaren eskutik eta honek burutu beharreko autodeterminazioarekin soilik gainditu daitekela uste du. Estatu-nazio burgesen kontra dago, autodeterminazioa langileriaren eskuetan eta boterean lagatzen du. Nazioarteko komunismoa zapalkuntza oro, nazionalak ere bai, gainditzeko berme bakarra dela iritzi du.

Euskal Herriko Mugimendu Sozialistarentzat klase eta nazio auzia txanpon beraren bi aurpegiak dira eta batera uztartu behar direla dio. Euskal Herriko Nazio Askapenerako Mugimenduaren estrategiarekin ez dator bat, azken honek, MS-ren ustetan, prozesua fasekatzen duelako independentzia lehenetsiz eta sozialismoaren eraikuntza bigarren plano batean utziz. GKS-k eta MS osoak, aldiz, uste dute sozialismoaren eraikuntza bera dela klase zein nazio zapalkuntzak askatzeko baldintzak sortuko dituena. MS-ren ustez, lehenik independentzia eta gero sozialismoa fasekatzen duen prozesuak porrot egin du, adibidetzat jartzen du sozialismoa zein independentzia prozesuak erabat blokeatuta daudela (politikoki desarmatuak, desitxuratuak). Euskal estatu sozialista aldarrikatzen du GKS-k (Euskal Herriko MS osoak) Euskal Herriko langileriaren askatasunerako, baina honen aburuz sozialismoaren eraikuntzan eta nazioarteko komunismoaren antolaketan oinarritu behar da prozesua, arrakastatsua izan nahi badu. 

 Euskara 
Antolakunde euskalduna eta euskaltzalea (euskaltzaletasuna auzi sozialetik ulertuta) da. Gazte antolakundearen barne komunikazio eta jarduera nagusia euskaraz da. Euskararen normalizazioa defendatzen du eta IAS-ekin batera gazte esparruak (hezkuntza barne) euskalduntzearen alde dago.    

GKS-k, bere erreferente politikoa den EHKS (Euskal Herriko Kontseilu Sozialista) eta Euskal Herriko Mugimendu Sozialista osoarekin batera, euskalgintza soziala eta euskaltzaletasun soziala aldarrikatzen du, eta euskararen aldeko borroka langileriaren askapenaren aldeko borrokarekin batera uztartu behar dela aldarrikatzen du. Euskararen ofizialtasuna Euskal Herri osorako defendatzen du eta Nafarroa Garaiko zonifikazio linguistikoaren kontra dago. Euskararen alfabetatze unibertsala eta doakoa babesten du eta langile migratuen euskalduntzea erraztu eta ahalbidetu behar dela deritzo, langile batasuna errazteko eta diglosia egoera gainditzeko.    

Euskara, borroka politikoa eta klase-kontzientzia batera eman beharreko auziak direla uste du. Euskal Herriko Mugimendu Sozialista kritikoa da euskalgintza instituzionalarekin, honen aburuz euskalgintzaren adar honek euskararen auzia despolitizatu eta borrokatik aldendu du hein batean; honek,  espainiar zein frantziar estatuetatik datozen trabekin eta erasoekin batera berreuskalduntze fasea geldotze aro batera eramaten lagundu du. Euskaltzaletasun identitarioa eta nazionalismo linguistikoa arbuiatzen ditu, auzi identitarioek langileriaren batasuna zaildu eta oztopatzen dutelako MS-ren (Mugimendu Sozialistaren) ustetan. Beraz, parametro sozialetan eta komunistetan ulertzen du euskaltzaletasuna, langileria euskaldunarentzako auzi askatzaile gisa.

 Indarkeria matxistaren auzia 
GKS-k feminismoaren auzia klase ikuspegi batetik begiratzen dio. Gazte antolakunde honen aburuz dominazio burgesak forma konkretu ezberdinak hartzen ditu, eta dominazio forma horietako bat matxismoa litzateke, emakume langileak pairatzen duen zapalkuntza forma zehatza. Gazte antolakunde honek uste du genero zapalkuntza andre langilearekiko ezartzen dela eta horrek langile klasearen menderatzean sakontzen du. Genero zapalkuntza gainditzea botere burgesa borrokatzeko langileriaren estrategiaren baitan kokatu behar dela uste du, sozialismoa izanik menderakuntza forma guztiak (matxista barne) gainditzeko bidea. GKS-ren aburuz genero zapalkuntzak berebiziko garrantzia du eta izan behar du langileriarentzat, eta militante komunista guztien ardura izan behar dela problematika hori bere gain hartu eta gainditzeko antolakuntza bitartekoak sortzea. Gazte Koordinadora Sozialistak indarkeria matxista borrokatzeko mobilizazioak, ekintza zuzena, emakume langileentzako autodefentsa tailerrak eta borroka ideologikoa lantzen du Itaia emakume sozialisten antolakundearekin elkarlanean, azken hau emakume langileen askapenerako Euskal Herriko Mugimendu Sozialistaren erreferente politikoa izanik.

Feminismo burgesa eta instituzionala arbuiatzen du eta sistema kapitalistaren barruan ondutako programa feminista erreformistak zapalkuntza betikotzea dakarrela uste du. Emakumearen zapaluntzaren auzirako, gainontzeko zapalkuntza mota guztietarako bezala, programa iraultzaile bat proposatzen du, sozialismoaren eraikuntzarekin batera landuko dena; beraz, emakume langileentzako antolakuntza eta programa komunista beharrezkotzat jotzen du indarkeria matxista errotik ezabatzeko.

 Proposamen politikoa 
Gazteen bizi eredua iraultzeko 12 aldarrikapen mahaigainerazen ditu GKS-k. Aldarrikapen hauek, antolakundearen esanetan, gizarte kapitalistak eskaintzen duen errealitate miserablea borrokatzeko eta sozialismoaren beharra azpimarratzera bideratuta daude. Proposamen politiko horren bitartez, gazte langileon artean elkartasuna antolatu, kontzientzia politikoa piztu eta eskubideen borrokarako grina hedatu nahi duela azpimarratzen du gazte antolakundeak.

GKS-ren aburuz estatuaren organoen erreformen edo proposamen fiskalen kontrara, programa sozialistek proletalgoaren instituzioen beharra eta Estatu Sozialistaren eraikuntza galdegiten dute, eta, beren proposamenaren atzean erreforma demokratikoei kontrajarria den botere sozialistaren eraikuntza dago. Horrek, proposamena borrokaren planoan kokatzeaz gain, eraikuntzaren planoan ere kokatzea eskatzen duela uste du GKS-k. Kritikaren jo-puntuan jartzen ditu GKS-k gazteen bizi eredua zeharkatzen duten instituzio nagusien dinamikak eta sortzen dituzten arazoak. Antolakundearen arabera datozen belaunaldien bizi eredua zeharkatuko duten baldintza ekonomikoen, sozialen eta politikoen oinarriak modernizatzen ari da burgesia, hau da, normalizatzen ari da bizi eredu proletarizatua. GKS-ren ustez arazo hori urrun dago gazteena soilik izatetik eta langileria osoa antolatzeko beharra ikusten du egoera irauli ahal izateko. Gazte Koordinadora Sozialistaren aburuz burgesia, elite baten mesedetan, pobrezia normalizatzen ari da eskubideen urraketa sistematikoaren zein dominazio kulturalaren bidez, eta horretaz jabetu gabe ezinezkoa izango da arazoa konpontzea.

GKS-k plazaratzen duen proposamen politikoak gazte problematikari lotutako 5 auzi ukitzen ditu 12 aldarrikapen zehatzekin. Programak lantzen dituen 5 puntuak honako hauek dira: gazteen lan-merkatuko baldintzak, oinarrizko bizi-bitartekoak, kultur industria matxista eta despolitizatzailea, hezkuntza eredua eta autoritarismoa zein eskubide politikoak. 5 puntu horiek lantzeko hauek dira GKS-k euskal gazte langileriari luzatzen dizkion 12 aldarrikapen zehatzak:

 1. Lan baldintza berdinak guztiontzako.
 2. Gazteon lan baldintza prekarioekin amaitu.
 3. Oinarrizko bizi bitartekoak bermatu.
 4. Denbora librerako eta norberaren garapen askerako baldintzak sortu.
 5. Ingurugiroaren suntsipena borrokatu.
 6. Indarkeria matxista borrokatu
 7. Pobreziaren normalizazioari aurre egin.
 8. Despolitizazioari aurre egin.
 9. Enpresarien interesetara dagoen hezkuntza ereduarekin amaitu.
 10. Hezkuntza edukiz husteari ez. Autoritarismoa borrokatu.
 11. Gazte langileon kriminalizazioarekin eta jazarpenarekin amaitu.
 12. Eskubide politikoak borrokatu. 

 Jarduera 
GKS gazte mungimenduan komunismoa eta ildo sozialista garatzeko sortu zen. Gazte antolakundea izanik ere, MS-ren (Mugimendu Sozialista) baitan kokatzen den antolakundea da, beraz, bere jarduera nagusia gazteriaren esparruan mugitzen bada ere Mugimendu Sozialistaren parte diren beste antolakunde intergenerazionalekin batera lan egiten du.  

Jarduera nagusiak gazte langile egiturak sortzea, gazte langile kontzientzia piztu, artikulatu eta antolatzea eta instituzioetatik kanpoko borrokamoldeak lantzea dira. GKS-k MS-ren baitan kokatzen den IAS (Euskal Herriko Ikasle Antolakunde Sozialista) ikasleria esparruko antolakundearekin harreman estua du, militantzia eta jarduera esparruak partekatuz. Kaleko mobilizazioetan oso aktiboa da GKS eta gazte andana mobilizatzeko gai den antolakundea da. Mobilizazio eta formakuntzaz gain desobedientzia zibila eta ekintza zuzenak egiten dituen antolakundea ere bada, hala nola bidegabekeriak (Euskal Herrikoak zein nazioartekoak) salatzeko, gaztetxeen autogestioa praktikatzeko, etxegabetzeak ekiditeko edota faxismoari aurre egiteko.

 Eremu geografikoa eta antolakuntza 
Gazte Koordinadora Sozialistak, Euskal Herriko Mugimendu Sozialistaren gazte antolakundea izanik, Euskal Herri luze zabalean dihardu. Euskal Herrian maila nazionalean antolaturiko erakundea da, 7 lurralde euskaldunetan presentzia eta antolakuntza izanik. Maila nazionalean antolatuta egoteaz gain, auzoz auzo, herriz herri eta eskualdez eskualde ere antolatzen da gazte antolakunde hau, borroka lokalak eta orokorragoak uztartuz.   

 Harreman politikoak 
GKS Mugimendu Sozialistaren baitan kokatzen den gazten antolakunde bat da, eta beraz harreman zuzenak ditu nazioarteko Mugimendu Sozialistaren (MS) parte diren gainontzeko gazte antolakundeekin. Euskal Herrian harreman estua du Euskal Herriko Ikasle Antolakunde Sozialistarekin (IAS), gazte eta ikasle langileen esparruan elkarlanean aritzen direlarik. Euskal Herriko Kontseilu Sozialista (EHKS) da GKS-ren erreferente politikoa eta IAS zein EHKS-z gain, Euskal Herriko Mugimendu Sozialista osatzen duten gainontzeko antolakundeekin ere harreman organikoa du, hala nola Itaia izeneko emakume langileon antolakundearekin, Euskal Herriko Etxebizitza Sindikatu Sozialistarekin, Erraki izeneko espazio sozialisten zein gaztetxeen defentsarako sarearekin eta ikerketa zein formakuntzarako den Ikerketa Sozialisten Institutuarekin (ISI). Euskal Herritik kanpo MS-ren barruan kokatzen diren Herrialde katalanetako, Galiziako eta Espainiako gazte antolakundeekin harreman zuzena du.

Mugimendu Sozialistaren parte den heinean, ez du harreman organikorik Ernai gazte antolakundearekin edo ezker abertzalearekin, 2 mugimendu politiko ezberdin ordezkatzen dituztelarik. Ernairekin eta ezker abertzalearekin kritikoa da, borroka instituzionalean eta erreformismoan errotu direla leporatzen die, baita ere ildo sozialista eta borroka iraultzailea baztertu izana. Jardun Koordinadorarekin ere ez du harreman organikorik, 2 mugimendu politiko ezberdin direla.  

Harreman organikorik ez badu ere, GKS-k Mugimendu Sozialistatik kanpo dauden beste eragile ezberdinekin ere lan egiten du borroka esparru partekatuetan; hala nola antifaxismoan, borroka internazionalistan, borroka ekologistetan eta bestelako borroka politikoetan. 

 Prentsa 
Gedar Langile Kazeta da Gazte Koordinadora Sozialistaren eta Euskal Herriko Mugimendu Sozialista osoaren prentsa, informazio eta komunikazio organoa.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Euskal Herriko Kontseilu Sozialista
 Mugimendu Sozialista
 IAS
 Itaia
 Gedar
 Erraki
 Euskal Herriko Etxebizitza Sindikatu Sozialista
 Ikerketa Sozialisten Institutua (ISI)

 Kanpo estekak 

 Erakundearen web-orria: https://www.gks.eus/
 Erakundearen proposamen politikoa: https://www.gks.eus/_files/ugd/8171b5_115f6e4c57304f0c8bef29d42a11e17f.pdf

Kategoria:Euskal Herriko gazte erakundeak
Kategoria:Mugimendu Sozialista