Onintza Etxebeste Liras

Onintza Etxebeste Liras (Oiartzun, 1993ko uztailaren 13a) artista, ikertzaile eta irakaslea da. 2020ean Doktoradutza lortu zuen. 

 Biografia 
Arte Ederretan graduatua, Ikerketa eta Sormena Artean masterra burutu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, non Baserri hedatua. Jardute sinbolikotik artekaritzen eremura doktore tesia ere gauzatu duen “Ikerketa Arte Garaikidean” programan, Eusko Jaurlaritzaren doktoretza aurreko bekarekin. Tesi horren baitan, baserriaren kultur-nortasunaren inguruan egin du gogoeta, soziologia, antropologia eta artearen arloak oinarri hartuz. Gaur egun, ikertzaile, artista eta irakasle lanetan dabil. Mondragon Unibertsitatean dabil lanean, Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean.

 Ikerketa eta ekoizpen artistikoa 
Onintza Etxebesteren proposamen teoriko eta praktikoek euskal identitate kulturala dute ardatz, eta identitate horri lotutako esanahiaen ekoizpen eta transmisioan oinarritzen dira. Disziplina anitzak erabiltzen ditu gogoeta kritikoa sustatu eta honen transmisioa bultzatzeko, bide desberdinak bilatu eta baliatuz testuinguruaren arabera. Hori dela eta, Etxebesteren proposamenek prozesu aktibo eta parte-hartzaileak dituzte oinarri askotan.

 Ikastaroak, aurkezpenak eta mintegiak 
ezkerrera|thumb|Baserrien Laborategia erakusleio ARTEan
2022. Baserri Hedatua. Liburuaren aurkezpena, Kutxa Kultur espazioan. Tabakalera, Donostia.

2022. Aztarna eragileak. Hitzaldia "Humanitate digitalak, generoa eta artea" kongresuan, UEU. Lekuona Fabrika, Orereta.

2021. Sistema eragilea. Aurkezpena Dinamoa Sormen Gunean, Azpeitia.
ezkerrera|thumb|220x220px|Baserrien Laborategia
2021. Ihote maskarak. Hitzaldia Antropologia Sozial-eko graduan UPV-EHU. Donostia.

2021. El caserío expandido. De la función simbólica al campo de las mediaciones. "Ikerketa Ereduak eta Arloak Gizarte Zientzietan" Masterra, EHU. Leioa.

2020. Baserriaren laborategia. Taller teoriko-praktikoa. Ehuntze sormen lantegia. Oiartzun.

2017. Baserria, interfazea modernitate likido batean. "Kultur ondarea gizarte likidoetan", XIII. Kongresua. Oiasso, San Telmo Museoa, UPV/EHU. Donostia.

2017. Baserriko ahotsak. Azalpena eta proiekzioa. "IV. Ikerketarekin topaketak", BilboArte. Bilbo.

 Erakusketak eta enkarguak 
 2025. Euskal Kultura Bizirik. Erakusketa kolektiboa, Oiartzungo San Joan kaperan.
 2023. Beheko Sorginak. Maskara originalen sorkuntza Ihote taldearentzat.

 2023. Tradizioak/Traizioak erakusketa, Ehuntze Sormen Lantegia.
 2022. Hartza. Euskal dantza jantziaren buruaren sorkuntza Olarri dantza taldearentzat.
 2021. Puskak Biltzen. Erakusketa kolektiboa. Arizmendi-enea aretoa, Oiartzun.

 2021. Errealitatea ilustrazioa, "11 Kutixi Filosofiko" argitalpenerako. 1545 argitaletxea.
 2020. Baserrien laborategia. Killikupe, Erakusleiho ARTEan. Oiartzun.
 2019. ”Hau ez da soilik axoa” erakusketa. Labore Txingudi, Irun.
 2017. Triangulazioak, erakusketa. Kontenporanea 2017. Bitamine Faktoria. CBA, Irun.
 2017. “Ama joten zan egunero plazara, berdura saltzea”. Lupa dokumentalen X. Mostra,  “Ez-lekuak" erakusketa. Niessen Merkatua, Orereta.
 2016. Basandreen maskarak. Oiartzungo ihote taldearentzako maskarak.
 2016. Baserriko Ahotsak. Euskal Zine Bilera. Lekeitio.
 2016. Sagardotegia omen zan. BideOtik programa. Azkuna Zentroa, Bilbo.
 2016. Sagardotegia omen zan. Kordobako SUROSCOPIA Ikus-entzunezko sorkuntza lehiaketaren irabazle.
 2016. Sagardotegia omen zan.  Almeriako Ikus-entzunezkoen VI. mostra. Almeria.
 2016. Sagardotegia omen zan. XII. Historia, Artisten Meeting Point-a. Okela Sormen Lantegia, Bilbo.
 2016. Sagardotegia omen zan. AE15, II. erakusketa. Bizkaia Aretoa, Bilbo.
 2015. Iraganekoak. Pleno Aretoa, Oiartzun.

 Argitalpenak 

 2023. Etxebeste (2023). Meta-nortasunak. Euskal arte garaikidearen ahalmenak. Donostia: Udako euskal Unibertsitatea & UPV-EHUko argitalpen zerbitzua.
 2022. Etxebeste & Martinez de Albeniz. (2022). The paradox of the basque farmhouse: The enfolding and unfolding of a cultural infrastructure. European Public & Social Innovation Review, 7(2), 56-69.
 2022. Amezaga & Etxebeste (2022). Spirituality infrastructure: Notes for Analysing Arantzazu’s Ecosystem. European Public & Social Innovation Review, 7(2), 43-55.
 2022. Etxebeste (2022). "Baserri hedatua". Donostia: Kutxa Fundazioa. ISBN 973-84-7173-612-3
 2018. Etxebeste (2018). “Art(e/i)kulazioa: Iragan-orainaldiko narratiba aktiboen erakuntza,(...)". AusArt, 6 (1). UPV-EHU.
 2018. Etxebeste (2018)“Maite ez duenak uzten du”,  L. Siles (arg.) II. Residencia artística del buen vivir. Bilbo: Bizkaiko Foru Aldundia. (33-40).
 2018. Etxebeste (2018)“Baserriari hitza ematea. Baserriaren patrimonializazio prozesu tradizionalaren desegituraketa, Sagardotegia omen zan arte-proiektuaren bitartez”, I. Arrieta Urtizberea (arg.), El patrimonio cultural en las sociedades líquidas. Donostia: UPV-EHUko argitalpen zerbitzua. (163-191).
 2017. “Triangulazioak”, Bitamine Faktoria (arg.), Catálogo KEOA Kontemporanea 2017. Irun. (52-53).

 Bestelakoak 

 Egonaldiak, proiektu bekadunak eta sariak 

 2021. Tradizioak/traizioak arte-proiektua. Sorkuntza-ekoizpenerako dirulaguntza. Eusko Jaurlaritzako Kultura saila.
 2020. Uhinak beka. Pentsamendu kritikoa saretzeko sariak. Ipar Hegoa eta Iratzar fundazioak.
 2019. Xareta, lurraldea artekari. Elikadura kulturalaren prozesu sozialaren artekaritzak. Eva Campo Müller-en I. Tokiko Garapenerako beka (+ E. del Amo). BDS koop eta ECM elkartea. Irun. 
 2018. II. Ondo Bizi Arte Egonaldia, Karrantzako Mutur Beltz elkartea. Karrantza.
 2015. Suroskopia jaialdian lehenengo dokumentalaren saria. Kordoba.

 Herritar aitortza 
"Oiartzuar emakumeak udalekuetan" egitasmoaren barruan, bere izena eraman zuen haur talde batek 2018an.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Onintza Etxebesteren webgunea
 Onintza Etxebeste OKELA espazioaren Artisten Meeting Pointa sarean
 Onintza Etxebesteri elkarrizketa: Baserriaren kutxa beltza irekita, has gaitezke birpentsatzen Berria, 2022.03.30

Kategoria:Oiartzuarrak
Kategoria:Emakume artistak
Kategoria:Gipuzkoako artistak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakumeak artean
Kategoria:Euskal Herriko artistak
Kategoria:Emakume sortzaileak
Kategoria:Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak