Aránzazu Calleja

Aránzazu Calleja (Bilbo, Bizkaia, 1977) musikoterapeuta eta musikagilea da. Arriagako J C Goi Mailako Kontserbatorioan biolin irakaslea da. Espainiako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiako kidea da. Arte Ederrak ikasi zituen Euskal Herriko Unibertsitatean, eta musikoterapia ere bai. Ondoren, Bartzelonako Taller de Músicsen eta Pompeu Fabra Unibertsitatean ikasi zuen, eta, Bostongo Berklee College of Music ospetsuan. Arte Ederretan ikasten ari zela, Borja Kobeaga (harekin lan egin du orain arte), Haritz Zubillaga eta Nacho Vigalondo ezagutu zituen. Borja Cobeagarekin aipatutako kolaborazioaz gain, nabarmentzekoak dira Psiconautas film luzearen elektronika eta konposizio iluna. 2021ean Jatorrizko Musika Onenaren Goya saria irabazi zuen "Akelarre" filmean egindako lanagatik, Mursegorekin (Maite Arroitajauregi) batera.

 Bizitza 

Aranzazu zazpi urterekin hasi zen musika ikasten, eta, beraz, Arte Ederretako karrerarako bere hautua zen aukerarik logikoena eta bere interes guztiak biltzen zituena; izan ere, musikaz gain, marraztea, eskulanak egitea eta gauzak sortu eta asmatzearekin zerikusia duen guztia maite du. Txikitatik du familiaren oroitzapena, pijaman bilduta telebistaren aurrean (urrutiko aginterik gabe eta bi kanalekin), eta, ordurako, ikusten zituen pelikula edo saioekin batera entzuten zen musikari erreparatzen zion. Alfred Hitchcocken sintonia eta Planeta imaginario liburuaren izenburua (Arabesque 1. zenbakia delakoaren bertsio elektronikoa) ditu bereziki gogoan. Claude Debussyren kontzertua, Isao Tomitak interpretatua. Hortik etorri zitzaion, seguru asko, zinemarekiko interesa, eta, berak dioen bezala, bere senari jarraitu zion, eta, oharkabean, hunkitzen duen tokira bideratu zuen bere bizitza. Biolina modu akademikoan ikasi du, kontserbatorioan, baina beste instrumentu batzuekiko interesa ere erakutsi du, hala nola, gitarra, banjoa, ukelelea edo lautea. Azken instrumentu horiek, nahiz eta ez dituen aztertu, harmoniak eta ideiak bilatzeko erabiltzen ditu. Tronpetan ere matrikulatu zen, eta hiru urtez egon zen kuriositatez eskolak jasotzen.

Karrera hori hastean, ikus-entzunezkoak interesatzen zitzaizkion, oro har, eta baita argazki mundua ere, eta zinema izugarri gustatzen zitzaion. Ikus-entzunezkoetan konturatu zen soinua oso gutxi lantzen zela, eta horrekin lotutako bi ikasgaiak egin zituen. Orduatxe elkartu zen Borja Cobeaga, Haritz Zubillaga eta Nacho Vigalondo hirukotearekin. Aránzazuren lagun batzuek beraiekin ikasten zuten eta Ikus-entzunezkoen fakultatetik Aránzazuren fakultatera pasa ohi ziren, dibertigarriagoa zelako eta euren ikus-entzunezko ikasgaietara joaten zirelako. Horrelaxe sortu zen haien arteko adiskidetasuna, batez ere Borjarena. 

 Ibilbidea 
Borja Kobeagak proposatu zion film labur baten musika egitea, erronka gisa. Lan horrekin sari asko jaso zituen eta gero "La primera vez" egin zuen. Asko dibertitzen da Borjarekin lan eginez, lotzen dituen adiskidetasunarengatik eta hainbeste urte eta proiektu komunen ostean dagoen konplizitateagatik. Elkartze horretatik "komedia tristea" kontzeptua sortu zen, Aránzazuri ez baitzitzaion gustatzen "musika komikoa" kontzeptua, ez baitzuen ikusten musikarekin zerbait barregarria azpimarratu beharrik. Orduan, Aránzazuk sortutako beste leku batetik komedia lagun zezaketela konturatu ziren Borja eta biak, berari zein berari interesatzen zitzaien tonu nahasketa bat, eta "komedia tristearen" musika sortu zen.

Ondoren, Musika Tailerretik eta Pompeu Fabrako Unibertsitatetik pasatu zen, bere musika prestakuntza handitzeko. Bostongo "Berklee College of Music" eskolan ikasteko beka bat lortu zuen, eta hori bere prestakuntza etapan gehien ikasi zuen uneetako bat da, musika sorkuntza beste modu batera ulertzen hasi baitzen. Hainbat film laburretan (eta saridunetan) eta bere lehen filmean (Pagafantas) lan egin izanaren esperientziarekin heldu zen, eta, hortaz, pixka bat argiago zuen zer beharko lukeen prestakuntza-aldi horretatik. Berklee-n, bere irakasleetako batek bere bulegora deitu zuen bere lan bat ikusi ostean, eta esan zion garrantzitsuena ahots propioa izatea eta zer kontatu nahi den jakitea zela, eta animatu egin zuen bere ahotsa gara zezan beste ahots batzuen antza izan nahi izatearen akatsa egin barik. Aránzazuk Bostonetik ekarritako irakaspen handia bezala definitzen du azken hau."Garrantzitsuena zure irudimen musikala eta zure ideiak dira".Bere biolin-karreratik eta ikasketa eta musikoterapia desberdinetatik sortu zen bere musika, soila eta pertsonala, non biolinak, elektronika, dulzuarra, indarra, folk tradizionala eta mendebaldeko zaporea nahasten dituen pentagrama batean, buelta asko emanez, eta beti ezberdina eginez.

Bere soinu bandak, bai film laburretan, bai luzeetan, oso txalotuak eta baloratuak izan dira. Bere film laburrak ramos pocos, Limoncello. Tres historias del Oeste, La media pena eta She lost control filmek Soinu Banda Onenaren Saria lortu zuten Ciudad de Soria Film Laburren Lehiaketan, Tenerifeko Playa Las Americas Film Laburren Jaialdian, Medina del Campoko Zinema Astean eta Nazioarteko Court Métrage Fenêtre Sur  Film Jaialdian, hurrenez hurren.

2021ean, Akelarre film luzean Maite Arroitajauregirekin (Mursego) elkarlanean egindako lanak Jatorrizko Musika Onenaren 2021eko Goya Saria jaso zuen. Ordura arte, emakume bakarrak lortutako saria , Eva Gancedok, La buena estrella filmagatik.

 Eraginak 
Bere konpositoreen artean, Hildur Guðnadóttir, Mica Levi, Warren Ellis, Jonny Greenwood, Mikel Salas edo Julio de la Rosa nabarmentzen dira, estandarretik aldentzen diren eta musika esperimental edo rock motatik hurbil dagoen lengoaia erabiltzen duten profesionalak. Musika sinfonikoko konpositoreei dagokienez, Carter Burwell, Mychael Danna eta Alexandre Desplat nabarmentzen dira, egungo zinemako konpositore moldakorrenetako bat bezala deskribatzen duena. Aro klasikoago bati dagokionez, Ennio Morricone, Nino Rota, Miklós Rózsa eta Bernard Herrmann nabarmendu ditu.

 Konposizio-prozesua 
Kontziliazioa da, zalantzarik gabe, bere lanaren zatirik zailenetako bat. Sormen-lana eta film baten ekoizpena markatzen duten datak eta ordutegiak ez dira erraz uztartzen familia-bizitzarekin; izan ere, garrantzitsua iruditzen zaio noizean behin alde egitea eta bakartzea, kontzentrazio handiagoa lortzeko, ideiak bilatzeko eta lanei dagokien epeetan sasoiz iristeko. Baina horrek maite duen jendearengan eragina du eta gogorra egiten zaio.

Aránzazuren ustez, konposizioa berarekin lan egiten duen taldearen araberakoa da. Aurretik elkarrizketa batzuk behar dira, eta horrek, bere ibilbidearekin eta gidoiarekin batera, jarraibide estilistiko batzuk ematen dizkio. Generoak, zuzendariaren balizko apetek, sonoritate motak edo nahi den instrumentuak ere asko eragiten du. Elementu horiekin, paleta moduko bat muntatzen da, jolasteko, eta musika elektronikoa, rocka edo zerbait sinfonikoa bezalako gauzetan pentsatzeko. Bere ustez, garrantzitsua da filmaren lehen muntaia bat izatea, baina Borja Cobeagarekin desberdina da, filmatzen ari den bitartean bera gauza batzuk egiten ari baita, berarentzat erreferentzia izan daitezen, eta hori ez da gertatzen beste zuzendari batzuekin.

 Emakumeen partaidetza sektorean 
Emakumeek sektorean duten parte-hartzeari dagokionez, uste du parte-hartze hori aldatzen ari dela, nahiz eta oraindik desberdintasun kezkagarri bat dagoen: industria zinematografikoaren %76 gizonezkoek betetzen dute, eta emakumezkoek, berriz, %24. Musikaren esparruan, are larriagoa da hori, filmetarako osatzen duten emakumeen portzentajea %2 eta %3 ingurukoa da eta. Ez du uste, ordea, filmaren soinu-banda bat konposatzea gizonezkoen lana izan behar denik, desberdintasunaren adibide argia baino. Arrazoien artean, familia-ardurak eta -lanak nabarmentzen dira; izan ere, emakumeek ezin dute beren lan artistikoari emandako bizitza bat aukeratu, inolako gizarte-zigorrik eragin gabe. Hori dela eta, asko pozten da Hildur Guðnadótti bezalako konpositoreen lana "Joker" bezalako pelikula ospetsuetan ikusaraztea eta entzutea, eta horrek erreferenteak sortzen laguntzen du. Orkestra zuzendarien artean hamar gizoneko emakume bakarra dago.

2010eko hamarkada amaieran, perspektiba handiagoarekin, bai uste zuen sektore matxista baten aurrean geundela, batez ere zuzendari eta ekoizle batzuen aldetik jarrera misogino, prepotente eta diskriminatzaileak sumatzen genituelako. Emakumeentzat oharkabean pasatzen ziren jokabideak, uste baitzuen ohituegiak zeudela horietara eta normalizatzera. Emakumeen presentzia sustatzeko, Zinematografia eta Ikus-entzunezko Arteen Institutuak (ICAA) desparekotasun handiena zuten postuetan talde-buruak dituzten proiektuen puntuazioa handitu zuen, hala nola musika-konposizioaren kasuan. Baina uste zuen, une horretan, zuzendari eta ekoizleak karitate keinu gisa ulertzen zirela, diskriminazio positibo gisa, "erreparazio historikoa" esamoldea alde batera uzteko termino matxista gisa, espedientea estaltzeko modu gisa, eta ez emakumeen lanarekiko berdintasun eta ikusgarritasun jarrera sustatzeko.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2001: "La primera vez" film laburra. Film labur Onenaren Saria jaso zuen 16. Goya sarien edizioan
 2005: "Éramos pocos" film laburra. Soinu Banda Onenaren Saria, 7an. Soria Hiria Film Laburren Lehiaketa. Film labur Onenaren Sarirako izendatu zuten 79.Akademiaren Oscar sarien ® hirugarren edizioa.
 2006. "El coro de la cárcel (1. edizioa): Reality onena Banffeko (Kanada) Telebista Jaialdian. 2007ko Nazioarteko Emmy Sarietarako izendatua.
 2007: "Limoncello. Tres historias del Oeste". Soinu Banda Onenaren Saria, 7an.Tenerifeko Playa Las Americas film laburren jaialdia.
 2008: "El responsable" film laburra. Film labur Onenaren Goya Sarietako 23. edizioko hautagaia.
 2011: "La media pena" film laburra. Soinu Banda Onenaren Saria Medina del Campoko Zinema Astean.
 2011: "She lost control" film laburra. Soinu Banda Onenaren Saria Court Métrage Fenêtre Sur Courts à Avignoneko International du Film jaialdian.
 2014ko "Berlinale Talents" lehiaketan parte hartzeko aukeratua izan da.
 2015: "Los psiconautas" film luzea. Animaziozko Film Onenaren Goya 2017.
 2021: Akelarre film luzea. Jatorrizko Musika Onenaren Goya saria (efektu berezi onenen Goya sariaz gain, zuzendaritza artistiko onena, jantzien diseinu onenaeta makillaje eta ile-apainketa onena).

 Filmografia 

 Zinema 
UrteaIzenburuaZuzendaritzaEkoizleaEkoizpen mota2001La primera vezBorja CobeagaAltube FilmeakFilm laburra2005Éramos pocosBorja CobeagaAltube FilmeakFilm laburra2006ArgentinaXabier Etxeandia
Igor Zabala3KomaFilm laburra2007Limoncello. Tres historias del OesteJorge Dorado
Luiso Berdejo

Borja CobeagaCommon FilmsFilm laburra2007Las horas muertasHaritz ZubillagaBasque FilmsFilm laburra2007Henry Fonda congeladoÁlex Montoya
Raúl NavarroArsénico PCFilm laburra2008El encargadoSergio BarrejónArsénico PCFilm laburra2009PagafantasBorja CobeagaTelespan 2000Film luzea2009La lluvia en SevillaOriol PuigArsénico PC, Film TransparenteFilm laburra2010No controlesBorja CobeagaTelespan 2000Film luzea2011La media penaSergio BarrejónLamia produccionesFilm laburra2011She's lost controlHaritz ZubillagaMorituriFilm laburra2012En plan románticoPeris RomanoArgucia, MorituriFilm laburra2013Lo séManuela Burló MorenoMomento ekoiztetxeaFilm laburra2013DemocraciaBorja CobeagaSayakaFilm laburra2013Alaba ZintzoaJavier Rebollo
Alvar GordejuelaKarambola ekoiztetxeaFilm luzea2014Pase privadoNatxo LópezLamia ekoiztetxeaFilm laburra2014NegociadorBorja CobeagaSayakaFilm luzea2014Tempo inversoGregorio Muro
Mikel MuroGregorio MuroFilm laburra2014TxarribodaJavier Rebollo
Alvar GordejuelaKarambola ProduccionesFilm luzea2015La Sra. JesusmariAitor ArenasBanatu FilmakFilm laburra2015Psiconautas: Los niños olvidadosAlberto Vázquez
Pedro RiveroZircoZine, Basque FilmsFilm luzea2016False FlagAsier UrbietaKuttuna FilmakFilm laburra2016AnónimoIvan SokolovLateral FilminFilm laburra2016El ataúd de cristalHaritz ZubillagaBasque FilmsFilm laburra2017Fe de etarrasBorja CobeagaNetflix, MediaproFilm laburra2019Taxi a GibraltarAlejo FlahLa Terraza Films, Atresmedia Cine,
Sacromonte Films, Ikiru Films,

La Mano de Dios La Película AIE eta AZ FilmsFilm luzea2019El hoyo (the  platform)Galder Gaztelu-UrrutiaBasque Films, ZentropaFilm luzea2019El perroDaniel CortázarEsperanto ekoiztetxeaFilm laburra2020AkelarrePablo AgüeroSorgin Films, Tita Productions, Kowalski Films,
Lamia ekoiztetxea, La Fidèle ekoiztetxeaFilm luzea

 Telebista 
UrteaIzenburuaZuzendaritzaEkoizpena2013Aupa JosuBorja CobeagaSayaka, EITB

 Dokumentalak 
UrteaIzenburuaZuzendaritzaEkoizlea2007Galleteras - Memoria activaPripublikarrak2010Mujeres en construcciónBegoña Atín, Maite IbáñezBatabat, K2000, TVC, EITB2010NagoreHelena TabernaLamia producciones2011Abierto por obrasBegoña Atín, Maite IbáñezK20002012Con tu dineroIker EspúñezMobiolak2016Nosotras, mujeres de EuskaldunaLarraitz ZuazoZINEBI a iniciativa de TYF-Territorios y Fronteras.2017163 días, la huelga de bandasLarraitz ZuazoDoxa Producciones2019Después de MaríaNagore EceizaHaurralde Fundazioa, El Santo Films2020La historia de todas nosotrasItxaso DíazMundubat
Reality Showak
UrteaIzenburuaEkoizpenaKateaOharrak2006El coro de la cárcel (1. edizioa)3KomaTVE 1Reality onena Banffeko (Kanada) Telebista Jaialdian.
2007ko Nazioarteko Emmy Sarietarako izendatua.2008El coro de la cárcel (2. edizioa)3KomaTVE 12009El coro de la cárcel (3. edizioa)3KomaTVE 1
Iragarkiak
UrteaMarkaBezeroaHelbideaEkoizpenaErrealizadoreak2007HeinekenHeinekenBorja CobeagaArtsenikoa P.C.2012IrekiaIrekiaEusko JaurlaritzaAndrea Polaroiska2018Vuelve a descubrir el arteCentro Botín SantanderPlanilandiaPlanilandia
Sintoniak
UrteaIzenburuaZuzendaritza artistikoaEkoizpenaErtaina2015La PublikaConsonniDonostia 2016, TabakaleraIrratia/Weba2019Zinebi 61Andrea PolaroiskaZINEBI - Bilboko Dokumentalen eta Film Laburren Nazioarteko JaialdiaZinea
Antzerkia
UrteaIzenburuaHelbideaEkoizpenaOharrak2018JuleRosa Diez, HortzmugaHortzmugaKaleko antzerkia

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bilbotarrak
Kategoria:Bizkaiko musikagileak
Kategoria:Jatorrizko musika onenaren Goya Sariaren irabazleak
Kategoria:Zinema musikagileak