Prentsa Askatasunaren eguna

thumb
1993an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, UNESCOko kide diren herrialdeen proposamenaren berri eman zuen, eta maiatzaren 3an Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna izendatu zuen. Ideia hau jarraitzen zuen: "Munduan prentsa-askatasuna sustatzea, prentsa aske bat bilatzea, pluralista eta independentea dena, gizarte demokratiko ororen funtsezko osagaia dela aitortzen da". Data horrek kazetaritzan jarduteko askatasunari dagokio, Windhoek-eko Adierazpena ezarri zela gogoratuz.

 Prentsa askatasuna 
Prentsa-askatasuna edo komunikabideen askatasuna printzipio bat da, non, hainbat komunikabideren bidezko komunikazioa eta adierazpena, bitarteko inprimatuak elektronikoak barne, eta bereziki argitaratutako materialak, askatasunez erabiltzen den eskubidetzat hartu behar dira. Askatasun horrek Estatuaren interferentziarik eza dakar. Horrek aurretiazko zentsura debekatu egiten dela esan nahi du.

1948ko Nazio Batuen Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren 19. artikuluak aipatutakoa ezartzen da.

 Unesco-ren garrantzia 
Urtero, UNESCOk data hau ospatzen du, modu honetan, munduaren inguruko kazetari ugariei zerga bat emanez, erabaki profesional baten ondorioz, euren bizitzak arriskuan jartzen baitituzte, euren gizartea informatzeko eta informazioaren fluxu askea sustatzeko ahaleginean.

UNESCOk prentsa-askatasunari eta kazetaritzari, informazioari eta komunikazioari buruzko topikoei buruz hausnartzeko deia egiten die herrialde kide guztiei maiatzaren 3an.

Aurreko urteetan eztabaidatu diren gaien artean honako hauek daude: "Komunikabideak eta gatazka armatuak", "Munduko terrorismoaren aurkako gerra-estaldura", "Hedabideak aldaketaren bultzatzaile gisa", "Komunikabideak eta gobernu ona", "Nork erabakitzen du zenbat informatzen den?" Eta "arrazismoari aurre eginez eta aniztasuna sustatuz: prentsa librearen papera".

 Eguneko ekitaldiak 
Egun horrek prentsa-askatasunaren oinarrizko printzipioak ospatzeko balio du, eskubide hori mundu osoan errespetatzen den ebaluatzeko eta komunikabideak bere independentziaren aurkako atentatuetatik defendatzeko.

Nazio Batuek eta UNESCOk Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna dela-eta deitzen duten jarduerarik esanguratsuena UNESCO – Guillermo Cano Prentsa Askatasunaren Munduko Saria emateko ekitaldia da, baita UNESCOk urtero deitzen duen nazioarteko kazetari eta aditu ezagunek parte hartzen duten ekitaldi akademikoa ere.

Ekitaldi horiek maiatzaren 3an eta 4an egiten dira munduko herrialderen batean, UNESCOk eta herrialde anfitrioiak deitu eta antolatzen dituzte, Nazio Batuen zuzendari nagusiaren mezuarekin inauguratzen dira eta UNESCOren zuzendari nagusia eta herrialdeko presidentea dituzte buru.

Ekitaldi horiek herrialde hauetan egin dira:

 Aurreko urteak 
UrteaHerrialdeaHiriaGaia2021NamibiaWindhoekInformazioa ondasun publiko gisa2020HerbehereakHagaKazetaritza ausart eta inpartzialaren alde2019EtiopíaAdís Abeba"Demokraziarako bitartekoak: Kazetaritza eta hauteskundeak desinformazioaren garaian"2018GhanaAkkra"Boterearen galgak eta kontrapisuak: komunikabideak, justizia eta zuzenbide-estatua"2017IndonesiaJakarta"Garai kritikoetarako buru kritikoak"2016FinlandiaHelsinkiInformazioa eta oinarrizko askatasunak eskuratzea. Zure eskubidea da!2015LetoniaRigaKazetaritzak aurrera egin dezala! "Aro digitaleko komunikabideetan informazio hobea, genero-berdintasun handiagoa eta segurtasun handiagoa izatearen alde"2014FrantziaParisLa libertad de prensa para un futuro mejor: la importancia de su inclusión en el programa de desarrollo para después de 20152013Costa RicaSan Jose"Arriskurik gabe hitz egitea: adierazpen-askatasuna bitarteko guztietan segurtasunez erabiltzeagatik"2012TunisiaKartago"Ahots berriak: komunikabideen askatasunak gizarteak eraldatzen laguntzen du"2011Estatu BatuakWashington"XXI. mendeko komunikabideak: muga berriak, oztopo berriak"2010AustraliaBrisbane"Informazio-askatasuna: jakiteko eskubidea"2009QatarDoha"Elkarrizketa, elkar ulertzea eta adiskidetzea"2008MozambikeMaputo"Prentsa-askatasunaren oinarrizko printzipioak ospatuz"2007KolonbiaMedellín"Nazio Batuak eta prentsa askatasuna"2006Sri LankaKolonbo"Hedabideak aldaketaren bultzatzaile"2005SenegalDakar"Komunikabideak eta gobernu ona"2004Serbia eta MontenegroBelgrad"Komunikabideei laguntzea gatazka-egoeran dauden eremuetan eta trantsizioan dauden herrialdeetan"2003JamaikaKingston"Zigorgabetasuna"2002FilipinakManila"Munduko Terrorismoaren aurkako Gerraren estaldura"2001NamibiaWindhoek"Arrazakeria borrokatuz eta aniztasuna sustatuz: prentsa librearen papera"2000SuitzaGinebra"Berriaren berri mundu arriskutsu batean: komunikabideen papera gatazkak konpontzeko, adiskidetzean eta bakearen eraikuntzan"1999KolonbiaBogota"Garai nahasiak: prentsa askatasunaren belaunaldien ikuspegiak"1998Frantzia
UgandaParis
Kampala"Prentsa askatasuna Giza Eskubideen oinarria da"1996YemenSanáPrentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1996 Ingelesez1995FrantziaParisPrentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1995 Ingelesez1994TxileSantiagoPrentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1994 Ingelesez
1993ko abenduaren 20an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, 48/432 erabakian, Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna izendatu zuen maiatzaren 3an, Windhoekeko Adierazpenaren urteurrenean.

 Ikus, gainera 
 Ikerketa kazetaritza

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nazio Batuen egunak
Kategoria:Adierazpen askatasuna
Kategoria:Nazioarteko egunak