Nafarroako Eremu Mistoa

Nafarroako Eremu Mistoa edo Eremu Mistoa Nafarroa Garaiko lurraldeari Euskararen Foru Legearen bidez (1986an onartua) ezarri dizkioten hiru hizkuntza-eremuetako bat da. Bestei bi eremuak Eremu Ez-euskalduna eta Eremu Euskalduna dira. Eremu Mistoak Nafarroa Garaiaren erdialdeko udalerriak barne hartzen ditu, gutxi gorabehera. Eremu Mistoan, euskara ofiziala da, gaztelaniarekin batera. Azken hamarkadetan, legeari egindako aldaketen bidez, zenbait udalerri eremu mistora sartu dira.

 Legea 
Euskararen Foru Legeak hauxe dio eremu mistoari dagokionez:

1986an Euskararen Foru Legea onartu zen unean eremu mistoa udalerri hauek osatu zuten:

 Abartzuza, Antsoain, Agoitz, Artzibar, Atetz, Atarrabia, Barañain, Bidangoze, Bidaurreta, Burgi, Burlata, Deierri, Eguesibar, Erronkari, Etxarri, Etxauri, Ezkabarte, Ezkaroze, Espartza, Garde, Gares, Gesalatz, Goñerri, Gorza, Iruñea, Itza, Itzaltzu, Izaba, Jaitz, Jaurrieta, Lezaun, Lizarra, Lizoain, Odieta, Olaibar, Ollo, Oltza, Orotz-Betelu, Otsagabia, Sartze, Txulapain, Uharte, Urzainki, Uztarrotz, Zabaltza, Zizur Zendea, Zabaltza eta Ziritza udalerriak.Nafarroako Aldizkari Ofiziala

Ondoren eremu mistoari udalerri hauek ere gehitu zitzaizkion: Berriobeiti, Berriozar, Orkoien eta Zizur Nagusia. 2010an Nafarroako Legebiltzarrak Aranguren, Beraskoain, Galar Zendea eta Noain Elortzibar udalerriak ere eremu mistoan sartzea onartu zuen. Horietatik hiru lehenek —hots, Aranguren Ibarrak, Beraskoainek eta Galar Zendeak— erabakia berretsi zuten.

2010eko otsailaren 3an eremu mistoan denera 343.585 biztanle bizi ziren, hots, eremu mistoan sartuta zeuden Nafarroa Garaiko biztanleen % 54,49 eta Nafarroa Garaiko bost udalerrietatik bat.

2014ko abenduaren 30ean, eremu mistoko euskarazko irakaskuntza murrizteko, zuzenketa aurkeztu zuen PPk. Izan ere, D ereduaren eskaintza publikoa eremu ez-euskaldunekoaren pare jarri nahi zuen. Ikastolek eskariari erantzuten zietela adierazi zuen.«Eremu mistoko euskarazko irakaskuntza murrizteko, zuzenketa aurkeztu du PPk», Berria, 2014-12-31

2017ko martxoaren 17an eremu mistoa zabaltzeko proposamena tramiterako onartu zuen Nafarroako Parlamentuak.https://web.archive.org/web/20181010135514/https://www.berria.eus/albisteak/132752/nafarroako_parlamentuak_tramiterako_onartu_du_euskararen_legearen_moldaketa_eremu_mistoa_zabaltzeko.htm Ondorioz, eremu mixtoa asko zabaldu zen: Abaigar, Adios, Allin, Amezkoabarren, Antzin, Añorbe, Aranaratxe, Arellano, Artazu, , Bargota, Beriain, Biurrun-Olkotz, Cabredo, Deikaztelu, Eneritz, Erriberri, Eulate, Galoze, Garinoain, Itzagaondoa, Larragoa, Leotz, Lerga, Longida, Mendigorria, Metauten, Mirafuentes, Murieta, Obanos, Oibar, Oteitza, Puiu, Tafalla, Muru Artederreta, Tirapu, Untzue, Urralbeiti, Urrotz Hiria, Uxue, Villatuerta, Zangoza, Zirauki eta Zuñiga. Aldaketa hauek ekainaren 22an onetsi zituen Nafarroako Parlamentuak.

 Gune soziolinguistikoa 
Gune soziolinguistikoak, biztanleria euskaldunaren ehunekoaren araberaNafarroa Garaiko datu soziolinguistikoak 2020ko ekaina, Iruña, Argitaratzailea: Nafarroako Gobernua et Euskarabidea – Euskararen Nafar Institutua, Euskararen Sustapenaren eta Plangintzaren Zerbitzua. Legezko gordailua: LG NA 940-2020:

1.a, euskaldunen ehunekoa % 20 baino gutxiago duten udalerriek osatua.

2.a, euskaldunen ehunekoa % 20 eta % 49 bitartean duten udalerriek osatua.

 Udalerria (izen ofiziala)  Kodea  Guneak sortzekoerreferentzia balioa (%)  Gune soziolinguistikoa Abáigar  001  6,4  1 Abárzuza / Abartzuza  002  11,5  1 Adiós  007  7,1  1 Aibar / Oibar  009  6,4  1 Allín / Allin  011  15,4  1 Améscoa Baja  013  10,8  1 Ancín / Antzin  014  8,2  1 Añorbe  018  5,7  1 Ansoáin / Antsoain  016  15,3  1 Aoiz / Agoitz  019  17,4  1 Aranarache / Aranaratxe  021  10,6  1 Aranguren  023  9,7  1 Arce / Artzi  028  18,0  1 Arellano  030  13,9  1 Artazu  039  12,1  1 Barañáin / Barañain  901  11,5  1 Bargota  047  4,4  1 Belascoáin  052  3,6  1 Beriáin  905  7,7  1 Berrioplano / Berriobeiti  902  14,8  1 Berriozar  903  13,1  1 Bidaurreta  253  14,9  1 Biurrun-Olcoz  056  5,6  1 Burgui / Burgi  059  13,0  1 Burlada / Burlata  060  13,2  1 Cabredo  063  20,3  2 Cendea de Olza / Oltza Zendea  193  15,1  1 Cirauqui / Zirauki  074  11,9  1 Ciriza / Ziritza  075  18,3  1 Cizur  076  9,2  1 Dicastillo  080  6,7  1 Echarri / Etxarri  083  26,6  2 Enériz / Eneritz  089  11,0  1 Esparza de Salazar / Espartza Zaraitzu  095  34,0  2 Estella-Lizarra  097  14,1  1 Etxauri  085  25,7  2 Eulate  100  5,4  1 Ezcabarte  101  16,7  1 Ezcároz / Ezkaroze  093  13,3  1 Galar  109  13,2  1 Gallués / Galoze  111  27,7  2 Garde  113  9,4  1 Garínoain  114  5,8  1 Goñi  118  2,8  1 Güesa / Gorza  119  0,0  1 Guesálaz / Gesalatz  120  7,8  1 Huarte / Uharte  122  18,2  1 Isaba / Izaba  128  22,5  2 Iza / Itza  131  17,3  1 Izagaondoa  132  8,8  1 Izalzu / Itzaltzu  133  20,8  2 Jaurrieta  134  10,8  1 Juslapeña  136  23,1  2 Larraona  143  10,1  1 Leoz / Leotz  150  28,2  2 Lerga  151  0,7  1 Lezaun  154  14,0  1 Lizoáin-Arriasgoiti / Lizoain-Arriasgoiti  156  20,6  2 Lónguida / Longida  158  16,6  1 Mendigorria  167  5,2  1 Metauten  168  12,7  1 Mirafuentes  170  14,5  1 Murieta  177  6,4  1 Obanos  183  12,1  1 Ochagavía / Otsagabia  185  22,0  2 Odieta  186  35,2  2 Oláibar  188  19,9  1 Olite / Erriberri  191  6,1  1 Orkoien  906  14,3  1 Oronz / Orontze  198  30,3  2 Oroz-Betelu / Orotz-Betelu  199  5,0  1 Oteiza  200  4,3  1 Pamplona / Iruña  201  11,2  1 Puente la Reina / Gares  206  13,1  1 Pueyo  207  13,2  1 Roncal / Erronkari  210  14,3  1 Salinas de Oro / Jaitz  214  23,3  2 Sangüesa / Zangoza  216  11,7  1 Sarriés / Sartze  222  5,1  1 Tafalla  227  8,6  1 Tiebas-Muruarte de Reta  228  7,1  1 Tirapu  229  12,0  1 Ujué / Uxue  235  8,8  1 Unzué / Untzue  238  6,6  1 Urraúl Bajo  242  15,5  1 Urroz-Villa  243  6,7  1 Urzainqui / Urzainki  245  14,9  1 Uztárroz / Uztarroze  247  5,8  1 Valle de Egüés / Eguesibar  086  10,6  1 Valle de Ollo / Ollaran  194  28,0  2 Valle de Yerri / Deierri  260  18,9  1 Vidángoz / Bidankoze  252  24,3  2 Villatuerta  257  6,9  1 Villava / Atarrabia  258  18,7  1 Zabalza / Zabaltza  262  16,2  1 Zizur Mayor / Zizur Nagusia  907  17,7  1 Zúñiga  265  13,3  1

 2018ko azterketa soziolinguistikoa 

2018ko datuen arabera Nafarroa Garaiko herritarren % 14,1k euskaraz bazekien, % 8 euskaldun hartzailea zen, eta % 77,9k ez zekien euskaraz. Zazpi urte lehenagoko zifrekin konparatuz, euskaraz ez zekitenen kopuruak gora egin zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroa Garaiko politika
Kategoria:Euskara