Karbeno

Kimika organikoan karbeno karbono dibalente bat duen erradikal organiko oso erreaktiboen familiari esaten zaio Karbenorik arruntena :CH2 da, eta metileno deritzo. Bi lotura-elektroi elkarbanatu gabe dituzte karbenoek.

 Egitura 
Bi karbeno-mota daude:

 Singlete karbenoa
 Triplete karbenoa

Singlete karbenoak sp2 hibridazioa du elkarbanatu gabeko bi elektroiak p orbital berean parekaturik kokatzen direlako eta laua da. Triplete karbenoa lineala da eta sp hibridazioa du, bi elektroiak parekatu barik daudelarik.
 361x361px

 Erreaktibitatea 
Karbenoen erreaktibitatea motaren araberakoa da, hots, singlete ala triplete den.

Singlete karbenoa bada eta alkenoekiko adizio-erreazioa estereoespezifikoa da. Alegia, cis alkenoak singlete karbenoarekin erreakzionatzen badu, cis-ziklopropanoa lortzen da. Bestalde, trans alkenoa bada, trans-ziklopropanoa lortuko da.

Alabaina, triplete karbenoaren kasuan erreakzioa ez da estereoespezifikoa eta isomeroen nahastea lortzen da.
 Fitxategi:Singlettriplet.svg

 Erabilera 
Industrian karbenoen erabilera handiena tetrafluoroetilenoaren produkzioan gertatzen da, hain zuzen ere tefloiaren monomeroa sintetizatzeko. Tetrafluoroetilenoa difluorokarbenoa bitartekoa dela sintetizatzen da.

 CHClF2 → :CF2 + HCl
 2 :CF2 → F2C=CF2

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Talde funtzionalak