Chantal Akerman

Chantal Anne Akerman ( ahoskatua; Brusela, 1950eko ekainaren 6a - Paris, 2015eko urriaren 5a) zinema zuzendari belgikarra izan zen. Bere pelikulak eguneroko bizitzaren hausnarketa bat dira: identitate femeninoa, elikadura eta sexualitatea, besteak beste. Jeanne Dielman pelikulari esker egin zen famatu. Zineaz gain, literaturan ere aritu zen, eta hainbat liburu idatzi zituen.

 Biografia 

 Bizitza 
Akerman jatorri poloniarreko familia judu batean jaio zen. Bere aitona-amonak eta ama Auschwitzera bidali zituzten, ama bakarrik salbatu zen.

Hamabost urte zituenela, bere kabuz filmatzen hasi zen, Akermanek berak azaldu bezala. Hemezortzi urterekin, Institut National Supérieur des Arts du Spectacle et des Techniques de Diffusionen sartu zen, zinema-eskola belgikarra. Baina laster, ikasketak utzi, eta, aurreztuta zeukan diruarekin, film labur bat grabatu zuen 35mm-tan zuri beltzean.

 Ibilbidea 
1971n, Saute ma ville sariarekin saritu zuten Oberhausen festibalean. Urte hartan, New Yorkera joan zen bizitzera, eta han egon zen 1972ra arte. Bertan, zinema independentea ezagutu zuen, eta Babette Mangolterekin hasi zen elkarlanean.

1974ean Belgikara bueltatu ostean, Je tu il elle  agresioaren inguruko pelikula esperimentalagatik aitortu zuten. 1975an, Jeanne Dielman argitaratu zuen, eta, New York Timesen iritziz, "feminismoaren ingurukozinemaren historiako  lehen maisulana" izan zen. Film honek etxeko langile baten egunerokoa kontatzen du, bere burua prostituitzera behartua ikusten duena bere semearekin bizi ahal izateko.

1991n, berriz, Nuit et Jour film luzea aurkeztu zuen. Handik aurrera, Le Déménagement (1992), Contre l'oubli (1992), Portrait d'une jeune fille de la fin des années 60 à Bruxelles (1993), Un divan à New York (1996)eta De l'autre côté (2002) grabatu zituen, besteak beste.

Aktore lanetan ibili zen hainbat filmetan, eta lau liburu idatzi zituen, Hall de Nuit (1997); Une famille à Bruxelles (1998); Autoportrait (2004) eta Ma mère rit (2013). Bere liburuetan, idazkera zehatz eta argia erabili zuen.

 Heriotza 
2015eko urriaren 5ean, bere buruaz beste egin zuen, Parisen, gaixotasun maniako depresibo baten ondorioz. Aurretiaz, depresioa diagnostikatuta, ospitalean egonaldiak egin zituen.

 Literatura-lanak 
 1997: Hall de Nuit, Paris, L'Arche Éditeur
 1998: Une famille à Bruxelles, Paris, L'Arche Éditeur
 2004: Autoportrait en cinéaste, Paris, Cahiers du cinéma/Centre Pompidou
 2013: Ma mère rit, Paris, Mercure de France

 Filmografia 
 Zinema 

 Telebista 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Claire Atherton: Akermanen lana politikoa da, mugimendu bat sortzen du elkarrekin pentsatzeko", 2025eko maiatzaren 29ko Berria, Andoni Imaz
 "Espazioaren irudia eta irudiaren hutsunea gurutzatuditu Artiumek bi erakusketatan", 2025eko maiatzaren 30eko Berria, Edurne Begiristain
 "Chantal Akerman zinemagilearen lana Artiumen ikusgai, Josu Bilbaoren lanarekin elkarrizketan", 2025eko maiatzaren 30eko Gara, Alaia Sierra

Kategoria:Bruselarrak
Kategoria:Belgikako zinema zuzendariak
Kategoria:Emakume suizidak
Kategoria:Belgikako juduak
Kategoria:Lesbianak
Kategoria:Belgikako feministak
Kategoria:Emakume zinemagileak