Dick Edgar Ibarra Grasso

Dick Edgar Ibarra Grasso (Concordia, Entre Ríos, 1914ko urtarrilaren 17a - Buenos Aires, 2000ko uztailaren 13a  ) Argentinako ikerlaria izan zen, antzinako hainbat etniak Ameriketak kolonizatzeko aukera aztertu zuena. 

Bera izan zen Cattigara penintsula deituriko Ptolomeo eta Marino de Tiroko mapetan Ekuador eta Peruko kostaldeak identifikatzen. Hipotesi batzuk Enrique de Gandía-k "Primitivos navegantes vascos" liburuan egindako iradokizunetan oinarritu zituen. Paul Gallez-ek, Escuela Argentina de Protocartografía taldeko kidetzat hartu zuen.

 Biografia 
Concordian jaio zen, Alberto Ibarraren eta Ada Grassoren semea, bere aitaren lanbidea dela eta: marinela, leku desberdinetan bizi zen.  Ez zen eskolara joan eta aitak tutorizatu zuen. 

27 urte zituela Boliviara joan zen bizitzera eta bertan ikerketak egin zituen eta kultura erakunde desberdinen sorreran parte hartu zuen. Bizitzan zehar aktibo egon zen ikerketaren arloan, trebakuntza hitzaldiak eman zituen hil zen urtera arte,  eta Tiahuanacon espedizio bat zuzendu zuen 1999an, 85 urterekin. 

2000. urtean hil zen eta La Chacarita hilerrian lurperatu zuten. 

 Andeetako Ikerketa 
1940tik aurrera Bolivian aritu zen arkeologo eta antropologo autodidakta gisa, han 23 urte eman zituen,  herrialde osoko ikerketak 32 espedizioetan egiten.  1951an, San Simón Unibertsitate Nagusiko museoa sortu zuen  eta bera izan zen lehen zuzendaria,  Chuquisacan Monetako Etxeko Museoaren antropologia atalaren sorrera sustatu zuen,  haren bildumetan dohaintzak egin zituen;  1963an Antropologia Eskola  sortu zuen, Boliviako lehenengoa, eta hirugarrena Latinoamerikan.  Boliviako Zientzien Akademiako kide sortzailea izan zen,  eta erakunde horren bizitzako kide izendatu zuten.  1957an, Carlos Ponce Sanginés-ekin eta Bolivian sortu zen arkeologiako beste pertsonaia batzuekin batera, Boliviako arkeologiari buruzko lehen mahai-ingurua antolatu zuen. 

Bolivian, bere ikerketa-gai nagusia idazkera indigena zen, eta zentzu horretan aipatu zuen:1940an Boliviara joan ginenean, jada Titikakako ertzean, hieroglifiko idazkera baten existentziari buruzko zenbait datuekin, ez zen zaila izan milaka indigenak erabat erabilia eta aurretik inork ikusi ez zituen formetan aurkitzea. Paperean, larruan, buztinean eta harrian idatzitako testuak jaso ditugu. Ikurren itzulpenak ez zuen inolako zailtasunik izan, testuak saldu zituzten bertakoek idatzitakoak irakurri baitzizkiguten. Ibarra-k sortutako museoaren ondorengo UMSSko Ikerketa Antropologikoen eta Arkeologia Museoaren Institutuaren bildumak  Copacabanan berak bildutako 30 pieza gordetzen ditu,  eta Chuquisaca haraneko piezak,  Ibarra Grassok Andeetako idazkera indigenari buruzko ikerketak egin zituen lekuak. 

2008an, María Augusta Machado musikari eta idazle brasildarrak Boliviako gobernuari Ibarra Grassorekin lotutako 450 gutun eta berri labur eman zizkion. 

 Irakaskuntza 
UMSS antropologia eskolan irakasle izan zen Ramón Sanzetenea eta Mario Montaño Aragón,  Argentinan irakasle izan zen Tucumaneko Unibertsitate Nazionalean eta Rosarioko Unibertsitate Nazionalean. 

 Aitortzak eta omenaldiak 

 San Simón Unibertsitate Nagusiak honoris causa doktore izendatu zuen.
 Condor de Los Andes dekorazioa jaso zuen, Boliviako estatuko altuena  Komendadore Nagusi mailan 1990ean.
 Agustín Aspiazu oedenaren aitortza, 1998an La Paz departamenduko Prefekturak. 
 INIAM Informazio eta Dokumentazio Zentroak du bere izena

 Argitalpenak 
Bere produkzio intelektualak 35 liburu,  eta argitalpen ugari biltzen ditu, besteak beste:

 Historia de la navegación primitiva, Buenos Aires, Argentina, 1949.
 La escritura indígena andina, Biblioteca paceña, Alcaldía Municipal de La Paz, 1953.
 Tiahuanaco, Ed. Atlantic, Cochabamba, 1956
 Lenguas indígenas americanas, Ilustrada, Ed. Nova, Buenos Aires, 1958.
 The ruins of Tiahuanaco, Ed. Atlantic, Cochabamba, 1959.
 Mapa arqueológico de Bolivia, Ministerio de Educación, La Paz, 1962.
 Las bases de una ciencia nueva, (en colaboración con Carlos Albert) Universidad Mayor de San Simón, Cochabamba, 1964.
 Lenguas indígenas de Bolivia, Universidad Mayor de San Simón, Cochabamba, 1964.
 Prehistoria de Bolivia, Editorial "Los Amigos del Libro", La Paz-Cochabamba, 1965.
 La representación de América en Mapas romanos de los tiempos de Cristo, Ediciones Ibarra Grasso, Buenos Aires, Argentina, 1970.
 La verdadera historia de los Incas, Editorial "Los Amigos del Libro", La Paz-Cochabamba, Bolivia, 1978.
 América en la prehistoria mundial. DIFUSION GRECO FENICIA. Editor: TIPOGRAFICA EDITORA ARGENTINA, Bs. As., Argentina, 1982.
 Breve Historia de las Razas de América. Editorial Claridad, Buenos Aires. 1989.
 Los hombres Barbados en la América precolombina: razas indígenas americanas, Editorial Kier S.A., Buenos Aires, Argentina, 1997.
 "Novedades Sobre la Verdadera Historia de los Incas" Journal of Inter-American Studies 5(1) 1963: pp. 19–30, page 22, in Spanish
 Cosmogonía y Mitología Indígena Americana. Editorial Kier, 1997. página 65. , 9789501700640
 30.000 años de prehistoria en Bolivia, coautor junto a Roy Querejazú, 1986

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Ibarra Grasso Fundazioa
 Kolonen aurreko Hego Amerikako kartografia enigmatikoa
 Dick Edgar Ibarra Grasso dokumentu bilduma

Kategoria:Argentinako historialariak
Kategoria:Eusko-argentinarrak