Zenbakien deskonposizio

Zenbakien deskonposizioa, zenbaki bat osatzen duten unitate ezberdinen arteko konbinazioak egitea da; hau da, zenbaki bat hainbat zatitan banatzea. Zenbakiak deskonposatzeko, zenbaki-sistema hamartarra erabili behar da. Zazpi zatitan banatzen da eta zenbakien deskonposizioa egiteko, garbi izan behar ditugu zenbaki-sistemaren atalak zeintzuk diren, horiekin egin beharko dugulako lan. Hona hemen zenbaki-sistemaren zatiak*: batekoa edo unitatea (U), hamarrekoa (H), ehunekoa (E), milakoa (M), hamar milakoa (HM), ehun milakoa (EM) eta milioikoa. Zenbakien deskonposaketa egiteko beraz, zenbaki-sistema hamartarraren taula hau izango dugu oinarri:
+
*Zenbaki-sistemaren atalak Milioia  EMHMMEHU 1.000.000
2.000.000

3.000.000

4.000.000

5.000.000

6.000.000

7.000.000

8.000.000

9.000.000 100.000
200.000

300.000

400.000

500.000

600.000

700.000

800.000

900.00010.000
20.000

30.000

40.000

50.000

60.000

70.000

80.000

90.0001.000
2.000

3.000

4.000

5.000

6.000

7.000

8.000

9.000100
200

300

400

500

600

700

800

90010
20

30

40

50

60

70

80

901
2

3

4

5

6

7

8

9

Zenbaki hauek deskonposatzeko, zenbaki hamartarren arteko banaketa eta batura egin behar da eta zenbakien banaketa hori egiteko, ondorengo taula huts hau erabiliko dugu, zenbakien zifrak taula honetan kokatuz eta bakoitza dagokion lekuan ezarriz:

+ Milioia  EMHMMEHU 

ADI!: Zenbaki baten zifrak taulan kokatzerako orduan, beti atzetik hasi behar da!

 Deskonposaketa -n 
Polinomioak zenbaki konplexuen multzoan hartzen baditugu, izendatzailearekiko egiten den deskonposaketa faktore ireeduzibleak erabiliz egingo da eta honelakoa izango da:  non  erro desberdinak izango dira eta berretzaile bakoitza multiplizitatea. Zenbait propietate aplikatu beharko dira k funtzio arrazional bat lortu arte. Horren ostean, honelako zerbait lortu beharko litzateke:  , non deg  . 

 Zenbakien deskonposaketen adibideak 

 78.593

+ Milioia  EMHMMEHU 78593

78.593= 7HM + 8M + 5E + 9H + 3U

78.593= 70.000 + 8.000 + 500 + 90 + 3

70.000

+ 500

90

3

____________
    78.593

 4.372.569

+ Milioia  EMHMMEHU 4  372569

4.072.587= 4 Milioi + 3 EM + 7HM + 2M + 5E + 8H + 7U

4.072.587= 4.000.000 + 300.000 + 70.000 + 2.000 + 500 + 80 + 7


4.000.000

       300.000

70.000

+ 2.000

              500

                80

                  7

____________
 4.072.587

 0-aren erabilera 

Zenbaki batean 0 zifra agertzen bada, kontuan izan bere balio hutsa dela. Hona hemen adibide bat:

 3.074

+ Milioia  EMHMMEHU 3074

3.074 = 3M + 7H + 4 U

3.074= 3.000 + 70 + 4

      3.000
  +      70
          4
_____________
      3.074

Deskonposaketa honetan, ez da ehunekorik agertzen, bere balioa 0 (0E) delako.

 Egiaztapena 

Egindako deskonposaketa ondo dagoela frogatzeko, deskonposaketaren atalak batu behar dira.

Adibidez: 345 zenbakia honela deskonposatzen da → 300E + 40H + 5U; hau da, 300 + 40 + 5= 345. Deskonposaketa hau zuzena da, zenbaki-sistema hamartarren atalen arteko baturak, lortu nahi den zenbakia ematen duelako.

 Beste modu batzuk 

Aipatutakoaz gain, deskonposaketa egireko beste zenbait modu ere erabil daitezke. Hona hemen, 35 zenbakiaren deskonposaketaren adibide bat;

35 = 30 + 5

35 = 25 + 10

35 = 20 + 15

Kategoria:Zenbaki osoak