Mikio Naruse

japoniar zinema zuzendaria, gidoigilea eta ekoizlea izan zen. 1930 eta 1967 bitarte 89 film zuzendu zituen.

Naruse ezaguna da bere filmak ikuspegi ilun eta ezkor batez tratatzen zituelako. Shomin-geki (jende arruntaren drama) filmak egin zituen batez ere emakumezko protagonistekin, Hideko Takamine, Kinuyo Tanaka eta Setsuko Hara aktoreekin bereziki. Familia draman eta Japoniako kultura tradizionala eta modernoaren arteko harremanean atentzioa jarri zuelako, bere filmak Yasujirō Ozuren obrekin alderatu izan dira. Geroago egin zuen ibilbideko bere film asko Japoniako idazle ezagunen lanen moldaketak izan ziren. Nahiz eta "Japoniako urrezko aroko pertsonaia nagusia"  eta "dramaturgo oso adimentsua" bezalako izendapenak jaso, Akira Kurosawa, Kenji Mizoguchi eta Ozu garaikideek baino gutxiago ezagutzen da. Bere film aipagarrienen artean Yama no Oto, Bangiku eta Ukigumo daude. Russell, Catherine (2008). The Cinema of Naruse Mikio: Women and Japanese Modernity. Durham and London: Duke University Press. .

 Bizitza 

 Hasierako urteak 
Mikio Naruse Tokion jaio zen 1905ean eta anaia-arrebak berak hazi zituen gurasoak goiz hil ondoren. Shiro Kidoren Shochiku zinema estudioan sartu zen 1920ko hamarkadan talde arineko laguntzaile gisa eta laster Yoshinobu Ikeda komedia zuzendaria agintepean jarri zuten. 1930. urtera arte ez zuen bere kabuz film bat zuzentzen utzi. Bere estreinako filma, Chanbara fūfū, Heinosuke Goshok editatu zuen eta zinemagile gaztea laguntzen saiatu zen. Filma arrakastatsutzat jo zen eta Naruseri baimena eman zitzaion Junjo (Pure Love) film erromantikoa zuzentzeko. Bi filmak, Shochikun zuzendari gisa egindako saiakerak gehienak bezala, galdutzat jotzen dira. 

Naruseren lehen obra Flunky, Work Hard! (1931) film laburra da, komedia eta etxeko dramaren arteko nahasketa. 1933–1934 urteetan, melodrama isilen serie bat zuzendu zuen , Apart From You, Every-Night Dreams, eta Street Without End, ingurune zail eta erantzukizun praktikoak dituzten emakumeengan oinarrituak. Alexander Jacobyren arabera, "birtuosismo estilistiko handia" erakutsi zuen. Shochikuko lan baldintzekin eta esleitu zitzaizkion proiektuekin konforme ez zegoela, Naruse 1934an utzi zuen Shochikun eta PCL estudioetara joan zen (Photo Chemical Laboratories, gero Toho bihurtu zena).

Bere lehen film nagusia Tsuma yo bara no yô komedia drama izan zen (1935). Kinema Junpo aldizkariak urteko filmik onena aukeratu zuen, eta Estatu Batuetan antzerki estreinaldia lortu zuen lehen film japoniarra izan zen (harrera ona izan ez zuen arren).   Filma neska gazte baten inguruan da, haren aitak familia utzi eta geisha ohi batekin bizitzera joaten da. Aita mendiko herri urrun batean bisitatzen duenean, bigarren emaztea lehena baino askoz egokiagoa dela gertatzen da. Zinemaren historialariek filmaren "kutsu modernoa eta bizia" eta "estilo bisual berritzailea" eta "jarrera sozial aurrerakoiak" azpimarratu dituzte.

Hurrengo urteetako Naruseren filmak zinemaren historialarik lan txikiagotzat hartu izan dituzte, hein batean gidoi eta antzezpen ahulak direlako, nahiz eta Jacobyk esperimentazio formala eta matrimonioaren erakundearekin jarrera eszeptikoa erakutsi zituela adierazten duen Avalancheko eta A Woman's Sorrows filmetan (1937an biak). Narusek geroago argudiatu zuen garai hartan ez zuela ausardiarik eskaini zizkioten proiektu batzuei uko egiteko, eta eduki ahula teknikan zentratzearekin konpentsatzeko saiakerak ez zuela funtzionatu.

Gerra urteetan zehar, Narusek bere biografo Catherine Russellek "proiektu seguruak" izendatzen zituenari eutsi zion baina gehienetan propaganda militarista eskatzen zuen filmak saihestu zitue. 1940ko hamarkadaren hasieran Narusek Sachiko Chibataz banandu egin zen. 1941ean, Hideko the Bus Conductor komedia zuzendu zuen Hideko Takaminerekin, gero bere ohiko aktore protagonista izango zena.

 Gerraosteko karrera 
1951ko Repastek zuzendariaren itzulera ekarri zuen eta Fumiko Hayashi emakume idazlearen  Lightning (1952) eta Floating Clouds (1955) lanen moldaketak egiten lehena izan zen. Pelikula horietan guztietan harreman zorigaiztokoekin edo familiako harremanekin borrokan ari ziren emakumeak agertzen ziren eta nazio mailako zinema sari entzutetsuak jaso zituzten. Late Chrysanthemums (1954), Hayashiren ipuin laburrak oinarritzat hartuta, lau geisha ohien istorioa kontatzen du eta gerraosteko Japonian finantza-murrizketekin aurre egiten haien zailtasunak. Saisei Murō eta Yasunari Kawabata-ren literaturan oinarritu ziren Older Brother, Younger Sister (1953) eta Sound of the Mountain (1954) drama familiarra, desegindako bikotearen erretratua.

1960ko hamarkadan, Naruseren produkzioa gutxitu egin zen artean (neurri batean gaixotasunaren ondorioz), zinemaren historialariek diote horrekin batera gai sentimentalak eta "melodrama modu ikusgarriagoan" gehiago jorratu zituela. Onna ga kaidan o noboru toki (1960, When a Woman Ascends the Stairs) bere negozioa sortzen saiatzen ari den tabernako azafata zahar baten istorioa kontatzen du eta A Wanderer's Notebook (1964) Fumiko Hayashi idazlearen bizitza jarraitzen du. Bere azken filma Midaregumo (Scattered Clouds edo Two in the Shadow, 1967) izan zen. Bi urte geroago, Naruse minbiziak jota hil zen, 63 urte zituela.

Naruse serioa eta uzkurra zela esan zuten, eta Tamai Masao zinemagilea bezalako bere kolaboratzaile gertukoenek eta iraupen luzekoek ere ez zuten berari buruz gauza askorik jakiten. Elkarrizketa oso gutxi eman zituen eta Akira Kurosawaren arabera, zuzendari oso ziurra zen, eta guztia bera kaxa egiten zuen platoan. Hideko Takaminek gogoratu zuen: "Eszena bat errodatzerakoan, ez zuen sekula esango zerbait ona, txarra, interesgarria edo hutsala zenik. Erabat aiherga zen. Bere 20 bat filmetan agertu nintzen, eta, hala ere, ez zidan sekula izan antzezteko argibiderik eman. " 

 Filmografia 
Mikio Naruseren filmografiaUrteaIngelesezko tituluaJaponierazko tituluaRōmaji tituluaOharrak1930 hamarkadako film mutuak1930Mr. and Mrs. Swordplayチャンバラ夫婦Chambara fufuGalduta. Intimate Love izenburupean ere.Pure Love純情JunjoGaldutaHard Times不景気時代Fukeiki jidaiGaldutaLove Is Strength愛は力だAi ha chikara daGaldutaA Record of Shameless Newlyweds押切新婚記Oshikiri shinkonkiGalduta1931Now Don't Get Excitedねえ興奮しちゃいやよNee kofun shicha iya yoGaldutaScreams from the Second Floor二階の悲鳴Nikai no himeiGaldutaFlunky, Work Hard!腰弁頑張れKoshiben gambareFickleness Gets on the Train浮気は汽車に乗ってUwaki wa kisha ni notteGaldutaThe Strength of a Moustache髭の力Hige no chikaraGaldutaUnder the Neighbours' Roof隣の屋根の下Tonari no yani no shitaGalduta1932Ladies, Be Careful of Your Sleeves女は袂を御用心Onna wa tamoto o goyojinGaldutaCrying to the Blue Sky青空に泣くAozora ni nakuGaldutaBe Great!偉くなれEraku nareGaldutaChocolate GirlチョコレートガールChokoreito garuGaldutaNo Blood Relation生さぬ仲Nasanu nakaThe Scenery of Tokyo with Cake菓子のある東京風景Kashi no aru Tokyo no fûkeiGalduta. Publizitate film laburra.Moth-eaten Spring蝕める春Mushibameru haruGalduta1933Apart From You君と別れてKimi to wakareteEvery-Night Dreams夜ごとの夢Yogoto no yumeA Married Woman's Hairstyle僕の丸髷Boku no marumageGaldutaTwo Eyes双眸SoboGaldutaHappy New Year!謹賀新年KingashinnenGalduta1934Street Without End限りなき舗道Kagirinaki hodo1930 hamarkadako film soinudunak1935Three Sisters with Maiden Hearts乙女ごころ三人姉妹Otome-gokoro sannin shimaiThe Actress and the Poet女優と詩人Joyu to shijinWife! Be Like a Rose!妻よ薔薇のやうにTsuma yo bara no yo niKimiko  izenburupean ere.Five Men in the Circusサーカス五人組Saakasu goningumiThe Girl in the Rumor噂の娘Uwase no musume1936Man of the House桃中軒雲右衛門Tochuken KumoemonThe Road I Travel with You君と行く路Kimi to yuku michiMorning's Tree-Lined Street朝の並木路Asa no namikimichi1937A Woman's Sorrows女人哀愁Nyonin aishuAvalanche雪崩NadareLearn from Experience, Part I禍福 前篇Kafuku zempenLearn from Experience, Part II禍福 後篇Kafuku kôhen1938Tsuruhachi and Tsurujiro鶴八鶴次郎Tsuruhachi Tsurujiro1939The Whole Family Worksはたらく一家Hatarakku ikkaSincerityまごころMagokoro1940 hamarkadako filmak1940Travelling Actors旅役者Tabi yakusha1941A Face from the Pastなつかしの顔Natsukashi no kaoShanghai Moon上海の月Shanhai no tsukiOsatu gabeko metrajea mantentzen da.Hideko the Bus Conductor秀子の車掌さんHideko no Shasho-San1942Mother Never Dies母は死なずHaha wa shinazu1943The Song Lantern歌行燈Uta andon1944This Happy Life楽しき哉人生Tanoshiki kana jinseiThe Way of Drama芝居道Shibaido1945Until Victory Day勝利の日までShori no hi madeGaldutaA Tale of Archery at the Sanjusangendo三十三間堂通し矢物語Sanjusangendo toshiya monogatari1946The Descendents of Taro Urashima浦島太郎の後裔Urashima Taro no koeiBoth You and I俺もお前もOre mo omae mo1947Even Parting is Enjoyable別れも愉しWakare mo tanoshiFour Love Stories (Yottsu no kai no monogatari) film antologiaren zatia.Spring Awakens春のめざめHaru no mezame1949The Delinquent Girl不良少女Furyo shojoGalduta1950 hamarkadako filmak1950Conduct Report on Professor Ishinaka石中先生行状記Ishinaka Sensei gyojokiAngry Street怒りの街Ikari no machiWhite Beast白い野獣Shiroi yajuBattle of Roses薔薇合戦Bara kassen1951Ginza Cosmetics銀座化粧Ginza geshoDancing Girl舞姫MaihimeRepastめしMeshi1952Okuni and Goheiお国と五平Okuni to GoheiMotherおかあさんOkasanLightning稲妻Inazuma1953Husband and Wife夫婦FufuWife妻TsumaOlder Brother, Younger SisterあにいもうとAni Imoto1954Sound of the Mountain山の音Yama no otoThe Thunder of the Mountain  izenburupean ere.Late Chrysanthemums晩菊Bangiku1955Floating Clouds浮雲UkigumoThe KissくちづけKuchizukeWomen's Ways (Onna Doshi) film antologiaren zatia1956Sudden Rain驟雨ShūuA Wife's Heart妻の心Tsuma no kokoroFlowing流れるNagareru1957UntamedあらくれArakure1958Anzukko杏っ子AnzukkoHerringbone Clouds鰯雲IwashigumoNaruse's first color film1959Whistling in Kotanコタンの口笛Kotan no kuchibueKolorezko filma. Whistle in My Heart  izenburupean ere.1960 hamarkadako filmak1960When a Woman Ascends the Stairs女が階段を上る時Onna ga kaidan o agaru tokiDaughters, Wives and a Mother娘・妻・母Musume tsuma hahaColor filmThe Flow of Evening夜の流れYoru no nagareKolorezko filma. Yuzo Kawashimarekin batera zuzendua.The Approach of Autumn秋立ちぬAki tachinuAutumn Has Already Started  izenburupean ere.1961As a Wife, As a Woman妻として女としてTsuma toshite onna toshiteKoloreko filma. The Other Woman  izenburupean ere.1962A Woman's Place女の座Onna no zaThe Wiser Age  izenburupean ere.A Wanderer's Notebook放浪記HorokiHer Lonely Lane  izenburupean ere.1963A Woman's Story女の歴史Onna no rekishi1964Yearning乱れるMidareru1966The Stranger Within a Woman女の中にいる他人Onna no naka ni iru taninThe Thin Line  izenburupean ere.Hit and Runひき逃げHikinigeMoment of Terror  izenburupean ere.1967Scattered Clouds乱れ雲MidaregumoKolorezko filma. Two in the Shadow  izenburupean ere.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tokiotarrak
Kategoria:Japoniako zinema zuzendariak
Kategoria:Testuan japoniera duten artikuluak
Kategoria:Tokion hildakoak