Aitzol Astigarraga

Aitzol Astigarraga Pagoaga (Mutriku, Gipuzkoa, 1976ko ekainaren 5a) euskal informatikaria eta Orai NLP zentroko koordinatzaile da 2024tik. Zentro horrek hizkuntzaren prozesamenduan ikertzen du eta, besteak beste, 2024an ZelaiHandi corpusa eta Llama-eus-8B hizkuntza-eredu handia plazaratu zituen.

Aurretik robotika-ikertzailea izan zen RSAIT ikerketa taldean, eta GOI ikastegiko irakaslea eta zuzendaria 2020tik 2024ra.

Bigarren Hezkuntzan irakaslea ere izan zen. 

Bertsolaritzan, epaile izan zen 2003tik aurrera bat-batekoetan eta 2002tik aurrera Okelar bertsopaper lehiaketan. Gai-jartzaile ere aritzen da herriko bertso-saioetan, eta Mutrikuko bertso-eskolako kidea da.

 Robotikako ikertzailea (2012-2017) 
Euskal Herriko Unibertsitatean ikasi zuen lizentziatura Informatikan eta 2017an doktore titulua lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean robot bertsolarien gaiaren inguruan. Basilio Sierra eta Elena Lazkano ikertzaileek koordinatzen Informatika Fakultateko Robotika eta Sistema Autonomoen taldea (RSAIT) taldean egin zuen ikerketa hori, egonaldi batzuk Lovainako KUL unibertsitatean eginda. Taldeak robot mugikorrak, robotika soziala eta ikasketa automatikoa uztartuz lan egiten du.

 Robot bertsolariak 
2012an Donostiako Campusean Hitzaren gunearen inaugurazioan robot bertsolariak entzuteko aukera antolatu zuen Iñaki Alegria irakasleak  Informatika Fakultateko hiru ikertalde koordinatuz (Robotika eta Sistema Autonomoen ikerkuntza taldea, Aholab eta IXA taldea).

BertsoBot robot bertsolaria da, Ixa taldearekin eta Aholab taldearekin batera garatzen zuten proiektua. Bertsolaritza euskal kulturaren adarra da, abestuz, errimatuz eta neurtuz egiten den berbaldia. Bertsolaritzak batean biltzen ditu robot adimenduna garatzeko beharrezkoak diren hainbat abilezia, hala nola: ahots-seinalearen ulermena, ordenagailu bidezko ikusmena bertsolariak eta oholtza gaineko beste ezaugarriak ezagutzeko, nabigazioa, elkarrekintza publikoarekin, gorputz-espresioa, etab. Erronka berria bihurtu zen RSAIT taldearentzat robot bertsolaria garatzea. 2012an bertso-saio bat prestatu zuten. Galtxagorri eta Tartalo robotek euren lehen plaza egin zuten, EHUko Gipuzkoako Campuseko gelategiko portxetan. Andoni Egaña, Felix Zubia, Maialen Velarde eta Oier Lakuntza bertsolariak lagun hartuta, ordu erdi pasatxoko bertso-saioa egin zuten.thumb|270x270px|6 arlo landu zituzten: robotika, bertsolaritza, semantika, ikasketa automatikoa, poesia-sorkuntza automatikoa eta konputagailu burmuin-interfazeak.
Handik lau urtera ”Bertsobot: Gizaki-Robot arteko komunikazio eta elkarrekintzarako portaerak” izenburuko doktorego-tesia aurkeztu zuen, Elena Lazkano eta Basilio Sierraren zuzendaritzapean.

Aitzol Astigarragarekin batera  Iñaki Alegria, Bertol Arrieta, Manex Agirrezabal, Elena Lazkano eta Basilio Sierra informatikari bertsozaleak aritu ziren ikerketa horretan, Mans Hulden ikertzaile finlandiarra ere aritu zen geroago. Bertsolaritzarako errima-aurkitzaile informatiko bat sortu zuten 2001ean. Bertsoak asmatzen laguntzeko Bertsotarako arbel digitala izeneko web-zerbitzua sortu zuten. Bertsolari Txapelketa Nagusi batzuetako bertsoak analizatu zituzten tresna informatikoekin. 2014an beste bertso-saio bat antolatu zuten bertsolari eta roboten artean Ibaetako campusean.

 Kultura-kudeatzailea (2015-2016) 
2015 eta 2016an urteetan Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburua proiektuaren barruan zuzendari izan zen HIRIKIA izeneko “kultur kaian”, UPV/EHUko Donostiako Informatika Fakultatearekin batera antolatuta eta beste eragile eta enpresa askoren arteko lankidetzari esker hainbat proiektu burutu zituzten.

Bestalde, Euskal Wikipediako hainbat proiektutan ere parte hartu izan du sustapenean eta kudeaketan (Wiki Loves Monuments 2018-2019, Literatura Unibertsala - idazlezainak, Wikidata, Luberripedia, Uliako mintegiak wiki-liburua...). 

 GOI ikastegiko zuzendaria (2020-2024) 
GOI ikastegiko irakaslea eta zuzendaria izan zen 2020tik 2024ra.

GOI ikastegia edo Goi-mailako Online Institutua (GOI) Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) 2019an sortutako ikastegia da, UPV/EHUren zentro atxiki gisa, online unibertsitate-ikasketak eta ikerketa sustatzeko helburuarekin. Euskaraz eta online eskaintzen du irakaskuntzako masterra 2020/21 ikasturtetik. Masterraren helburu nagusia da DBHko, Batxilergoko eta Lanbide Heziketako irakasle eta hizkuntzen irakasle izango direnak prestatzea da. Egoitza Eibarren du masterrak, Markeskua jauregian.

 Udako Euskal Unibertsitateko kidea (2007tik) 
Udako Euskal Unibertsitateko Informatika Sailean ere aritu izan da irakasle gisa hainbat urtez eta sailburua da 2019tik, Igor Leturia eta eta Alain Urizarrekin batera.

 Liburuak 
Informatikako liburu hauek argitaratu ditu UEUrekin robotika eta informatikari buruz:

Robot mugikorrak. Oinarriak (UEU, 2011) Aitzol Astigarraga, Elena LazkanoAstigarraga Pagoaga, Aitzol eta Lazkano Ortega, Elena. Robot mugikorrak. Oinarriak Udako Euskal Unibertsitatea. 2011. ISBN 978-84-8438-3377-2. 
 TAPE Testu-analisirako PERL erremintak. Aitzol Astigarraga, Koldo Gojenola, Kepa Sarasola, Aitor Soroa (UEU, 2009)

 Ikastaroak eta bilkurak 
Ikastaro eman ditu informatikaz, robotikaz eta Wikidatari buruz:
2024: IEB2024. Informatikari Euskaldunen XIII. Bilkura: Adimen Artifizial sortzailea. Antolatzailea.
2024: Teknopedagogia tailerra: Teknologia digitalen erabilera ikas-irakaskuntza prozesuetan. Hauekin batera: Ireide Arriolabengoa Igarza, Aitzol Astigarraga Pagoaga, Abel Camacho Romero, Juan Ezeiza Gutierrez, Edurne Larraza Mendiluze
 2023: Artikuluak, tesia eta bestelako dokumentu zientifikoak sortu LaTeXekin
 2022: IEB2022. Informatikari Euskaldunen XII. Bilkura: Adimen Artifiziala. Antolatzailea Ana Arruarte Lasarekin
 2019: Wikimedia lantegia 2019: Txori bat da? Hegazkina? Ez, Wikidata da (eta komikiak wikitzeko beste superheroi batzuk).
 2018: Wikimedia lantegia: Gure aipamenak izango dira beste laurogei urtian. 
 2017: Wikidata tailerra: Wikipedia, Oteiza, Commons, Txillida, Wikidata, Basterretxea eta Wikipedia
 2013: Nabigatu Lego NXT robotekin: abante! Elena Lazkano eta Ekaitz Jauregirekin
 2012: Murgildu robotikan LEGO NXTrekin. Elena Lazkanorekin
 2010: Testu analisirako PERL erremintak. Koldo Gojenola eta Kepa Sarasolarekin
 2007: Hizkuntza lanabesak amaraunean.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Donostiako Informatika Fakultatea
 Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburua
 GOI ikastegia
 Ireide Arriolabengoa
 Rakel Gamito
 Uxoa Iñurrieta
 Ainhoa Latatu
 Josu Lopez-Gazpio
 Ane Sarasua

 Kanpo estekak 

 RSAIT taldea.
 UPV/EHUko Informatika Fakultatea.
 Aitzol Astigarraga Bertsolarien datu-basea, epaile, bertso irakasle eta gai kartzaile
 Lego robotekin jolasten UEUko Udako Ikastaroetan 2013 (Youtube).
 Robotak, pertsonekin eskuz esku Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkaria. 299. zenbakia. (2013/07/01)
 (Kilometroak 2013 / Informatika Fakultatea), Teknologia-berriak eta robotak bertsotan. Berria webguneko bideoa eta artikulua
 (Kilometroak 2013 / Informatika Fakultatea), Teknologia-berriak eta robotak bertsotan EITB kulturako bideoa
 Antton Olariagaren robotei buruzko ikuspegi umoretsua Robot mugikorrak. Oinarriak liburuaren aurkezpenean.
 Robot eta gizakiaren arteko bertso-saioa EHUko Donostiako campuseko Hitzaren gunearen inaugurazio-ekitaldia

Kategoria:Euskarazko tesi egileak
Kategoria:Mutrikuarrak
Kategoria:Euskal Herriko informatikariak
Kategoria:Gipuzkoako irakasleak
Kategoria:Udako Euskal Unibertsitatea
Kategoria:Euskal Wikilarien Kultura Elkarteko kideak
Kategoria:Udako Euskal Unibertsitateko irakasleak