Fotomorfogenesi

Fotomorfogenesialandareen argiztapen artifiziala, Alfontso Mujika, Elhuyar aldizkaria argiak eragindako fenomenoen multzoa da, landareen forma eta kolorea aldatzen dituena. Energia-kantitate txikiak erabiltzen ditu

Energia-kantitate txikiak erabiltzen ditu fotosintesiaren aldean, argiak seinale-funtzioa baitu energia-iturriaren ordez.

Landareek argiaren kantitatea, kalitatea, norabidea eta maiztasuna neurtzen dituzte 3 fotorrezeptore-familiarekin:

 Fitokromoak, urrutiko argi gorri/gorriarekiko sentikorrak;
 Fototropinak, argi urdinarekiko sentikorrak;
 Kriptokromak, argi urdinarekiko sentikorrak eta ultramoreak.

Hauek dira eragindako fenomenoak:

 Fotorrezeptore batek uhin-luzera jakin bateko erradiazioa xurgatzea,
 Fotorrezeptore horren aldaketa (aktibazioa),
 Fotorrezeptore aldatuaren oinarrizko ekintza,
 Behatutako efektua eragiten duten transdukzio-katearen etapak.

 Fitokromak 
Fitokromoek landareen garapenaren ia fase guztiak erregulatzen dituzte:

 Ernetzea,
 Landarearen arkitektura helduaroan,
 Klorofila-sintesia,
 Itzala saihestea: itzalean jasotako argi gorri urrunak zurtoinak hazten laguntzen du, hostoen tamainaren kaltetan.
 Loraketaren indukzioa: fitokromoa egunaren iraupenaren araberakoa da, eta horrek eragina du landareen loraketan.

Jasotako argi gorri eta infragorrien proportzioa neurtzeko aukera ematen dute fitokromoek.

 Fototropinak 
Fototropinen jatorria:
 Landarea argirantz orientatzea (fototropismoa);
 Jasotako argi-kantitatera egokitzea, zelulan kloroplastoak mugiaraziz, argi ahul bat hartzeko zabaltzen direnak edo gehiegizko argia saihesteko pilatzen direnak;
 Estomak irekitzea.

Fototropina 390 nm-ko argi urdinaren eraginpean jartzen denean tolesten den molekula bat da.

 Kriptokromak 
Kriptokromek bereziki arautzen dituzte:

 Zurtoinen elongazioa,
 Hostoen hedapena,
 Antozianinaren sintesia,
 Loratzea
 Ziklo zirkadianoari eustea landareetan eta animalietan (baita gizakietan ere).

Kriptokromak argi urdinaren (400-490 nm) eta ultramorearen (UV-A, 315-380 nm) fotorrezeptoreak dira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Basic photomorphogenesis, James Shinkle, Department of Biology, Trinity University, San Antonio, TX.

Kategoria:Biokimika