José Antonio Lozano Alonso

Jose Antonio Lozano Alonso (Barakaldo, 1968ko urriaren 25a) Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna eta matematikaria da eta Intelligent Systems Group Taldeko kidea da. Informatika Fakultatean lan egiten du 1988etik, Konputazio Zientziak eta Adimen Artifiziala sailean, eta Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) zentroko zuzendari zientifikoa da 2019tik. 2024an Euskadi Ikerkuntza Saria jaso zuen.

 Ikasketak eta doktorego-tesia 
Matematikako gradua eta Informatikako gradua lortu zituen Euskal Herriko Unibertsitatean, 1991n eta 1992an, hurrenez hurren. Euskal Herriko Unibertsitatean informatikan doktoratu zen gero, 1998an. Euskal Herriko Unibertsitateko Informatika eta Adimen Artifizialeko Departamentuko irakasle katedraduna da 2009tik.

 Ikertzailea 
Bere ikerketa-interesak Adimen Artifizialean kokatzen dira,  ikasketa automatiko estatistikoaren eta konbinatoriaren optimizazioaren eremuan daude. Machine Learning-en, bereziki, paradigma eta sailkapen-algoritmo berriak diseinatu eta ebaluatu nahi dituzte, hainbat arlotan aplika daitezkeen eredu prediktiboak sortzeko gai direnak, hala nola medikuntzan, bioinformatikan, ekologian eta abarretan. Bestalde, optimizazio konbinatorioaren arloan, algoritmo heuristiko eta metaheuristiko berriak garatzen dituzte. Algoritmo horiek soluzioaren kalitatearen eta denbora konputazionalaren arteko oreka aurkitzeko, propietateak ikuspuntu teorikotik aztertzeko eta problema errealak ebazteko aplikatzeko gai dira. Ikasketa automatikoaren arloan (machine learning), bere ekarpen nagusiak honako arlo hauetan izan dira: taldea, gainbegiratutako sailkapen ahula, eredu grafikoak, permutazioen probabilitate-modelizazioa, denbora-serieen meatzaritza eta anomalien detekzioa. Ikerketa-diziplina honetako nazioarteko erreferenteetako bat da.

Nazioarteko kolaborazio ugari ditu, eta ikerketa-egonaldiak egin ditu Coventry University (UK), University of Washington (USA), Harvard University (USA), University of California, San Diego (USA) eta University of California, Los Angeles (USA) unibertsitateetan. 

2004az geroztik Sistema Adimendunen Taldea (Intelligent Systems Group) zuzentzen du. 2019tik Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) zentroko zuzendari zientifikoa da.

 Bere ikerketaren aplikazio praktikoak 
Lozanok mundu errealeko hainbat arazori heldu die garatu dituen algoritmoak aplikatzeko, eta lortzen duten arrakastagatik hiru aplikazio garrantzitsu nabarmendu daitezke. Alde batetik,  lankidetzan eredu konputazional bat garatu du Donostia Ospitalearekin ugalketa-prozesu lagunduetan enbrioien bideragarritasuna aurreikusteko, erabaki klinikoak hartzeko laguntza paregabea emanez. 

Bestalde, UCLAko Medikuntza Konputazionaleko Sailarekin izan duen lankidetzak aurrerapen nabarmenak ekarri ditu gaixotasun espezifikoekin lotutako mutazio genetikoen (SNP) iragarpenean, eta horrek arrisku genetikoen faktoreen ulermena hobetu du. Azkenik, ekologiaren alorrean, AZTI itsas ikerketarako zentroarekin izan duen lankidetzari esker, arrain-espezieen errekrutamendua aurreikusteko eredu konputazionalak sortu dira, eta, horrela, arrantza modu iraunkorrean kudeatzen lagundu dute. Eredu horietako batek berebiziko garrantzia izan du Europako Batzordeak Bizkaiko Golkoan antxoaren arrantza berriz irekitzeko hartutako erabakian, eta agerian utzi du haren ikerketak eragin nabarmena izan duela politiken eta baliabideen kudeaketan.

Era berean, nabarmendu behar da bere ekarpenak funtsezkoak izan zirela COVID-19 pandemian, Eusko Jaurlaritzaren aholkulari aritu ziren: ospitaleratzeei, zainketa intentsiboetako unitatetako ospitaleratzeei eta hilkortasunari buruzko iragarpen zehatzak egin zituzten.

 Sariak eta errekonozimenduak 
Hainbat sari lortu ditu, besteak beste hauek:

 2024: Euskadi Ikerkuntza Saria
 2021: IEEE Fellow. Ingeniaritza elektrikoaren eta elektronikoaren alorreko elkarterik handiena da IEEE. Haren helburua da teknologia eta hezkuntza aurreratzea arlo horietan, bai eta informatikan eta antzeko diziplinetan ere. Euskadiko IEEE Fellow lehena eta Espainiako 48 kideetako bat
 2018: Open Data Euskadi, Jeronimo Hernandezekin batera
 2018: 2015/2016 ikasturteko doktorego sari berezi bat Jerónimo Hernández González jaunari, Iñaki Inza Cano doktore jaunaren eta José Antonio Lozano Alonso doktore jaunaren zuzendaritzapean egindako nazioarteko doktorego tesiagatik: "Contributions to learning Bayesian network models from weakly supervised data: Application to Assisted Reproductive Technologies and Software Defect Classification".
 1998: EHUko tesirik onenaren saria ingeniaritzan

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Donostiako Informatika Fakultatea

 Kanpo estekak 
 Webgune pertsonala
 Intelligent Sysems Group webgune ofiziala
 UPV/EHUko Informatika Fakultatea

Kategoria:Euskal Herriko informatikariak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Barakaldarrak