Eulogio Urrexola

Eulogio Urrexola Ortiz de Ginea (Bilbo, 1883ko martxoaren 12a - ibid. 1958ko irailaren 18a) euskal sozialista eta sindikalista aitzindaria izan zen. Ogibidez epaitegi-prokuradorea, Bizkaiko Metalgintza Sindikatuaren aholkularitza juridikoan lan egin zuen, eta Eibarko Udalean zinegotzia izan zen; baita Bilbokoan ere, 1937an Espainiako Gerra Zibilean matxinatuak hiriaz jabetu zirenean.

 Ibilbide politikoa 
1904an Bilboko Gazteria Sozialisten sortzaileetako bat izan zen (gero Espainia osora zabalduko zen erakundea). 1907an Eibarrera joan zen, eta han 1909an Kooperatiba Sozialistaren eta Casa del Puebloaren sorreraren eragile nagusietako bat izan zen.1917ko greba iraultzailearen ondorioz erbesteraturik, Hendaian eta Parisen izan zen; hemen Pedro Chastang koinatuarekin (Eulogioren emazte Lorenzaren anaia) eta Indalecio Prietorekin kointziditu zuen. 1920ko PSOEko Ezohiko Kongresuan Eibarko Talde Sozialista ordezkatu zuen. 1921ean Bilbora itzuli zen, UGTren Langile Elkarteen Federazioaren bulego juridikoaren zuzendari izateko. Gero epaitegi-prokuradore aritu zen, Industria Epaimahaiaren aurrean Bizkaiko langileen kasuak eramanez. UGTko eta Bilboko Talde Sozialistaren kidea, 1923ko probintzia-hauteskundeetan aurkeztu zen. 1931eko apirilaren 12ko hauteskundeetan Bilboko Udaleko zinegotzi hautatu zuten, eta alkateorde eta Hezkuntza Komisioko buru izan zen.

1930eko hamarkadan Eusko Ikaskuntzak bultzatutako Lizarrako estatutuan, Urrexola Hego Euskal Herriko Federazio Sozialistak haren alde eginiko ponentziako kideetako bat izan zen. 1934ean, euskal udalen auzi munizipalistaren kontura kartzelatua izan zen. 1936ko Gerra Zibilean Epaitegi Mistoen arduraduna izan zen (Lan Delegazioa).

Gerra ostean Frantziara erbesteratu zen, Troyesen (Aube) kokatu zelarik. Han UGT eta PSOEren ordezkaritzen eraketan parte hartu zuen. 1947an, Aubeko ordezkaria izan zen PSOEren erbesteko Ordezkarien Asanbladan. Emaztearen gaixotasun bat zela eta, familia Euskal Herrira itzuli zen: lehenik Baionara, eta 1948an Eibarrera. Emaztea hil zenean Urrexola Bilbora itzuli zen, epaitegi-prokuradore bezala lan eginez, eta PSOE-ren "barneko" egitura klandestinoan arituz ("kanpokoarekin" koordinaturik jarduten zuena). 1958ko abuztuan Toulousen PSOEren VII Erbesteko Kongresuan parte hartu zuen, barne ordezkari modura; handik itzuli eta aste gutxira hil zen Bilbon.

 Aitortzak 
2021. urtean, Espainiako II. Errepublikaren aldarrikapenaren 90. urteurrenean, Euskal Herriko Talde Errepublikanoak 1931ean hautatutako Bilboko udal korporazioaren aitortza eta omenaldia proposatu zuen, Eulogio Urrexolarena barne.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bilbotarrak
Kategoria:Bizkaiko politikariak
Kategoria:PSE-EEko politikariak
Kategoria:Euskal Herriko sindikalistak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak
Kategoria:Bilboko zinegotziak
Kategoria:Eibarko zinegotziak
Kategoria:Bilbon hildakoak