2017ko Erresuma Batuko hauteskundeak

2017ko Erresuma Batuko hauteskundeak 2017ko ekainaren 8an izan ziren, ostegunean. Hauteskunde horietan Erresuma Batuko Komunen Ganberaren 57. legealdiko 650 parlamentariak (MP deituak) hautatu ziren, "first-past-the-post" bozkatze-sistema erabiliz, Erresuma Batua osatzen duten lau herrialdeetan. Hauteskundeak Alderdi Kontserbadorea Gobernuko alderdiak irabazi zituen berriz ere, baina zeukan gehiengo osoa galdu zuen, eta ondorioz gutxiengo Gobernua osatu zuen Ipar Irlandako Alderdi Demokratiko Unionistarekin akordio bat sinatu ondoren.

Alderdi Kontserbadoreak koalizio gobernu bateko kide nagusi gisa gobernatu zuen 2010eko hauteskundeetatik, eta gehiengo osoan bere kabuz 2015etik. Hauteskundeak baino lehen 17 eserlekuko gehiengoa zeukan Komunen Ganberan, eta haren aurkari nagusia Jeremy Corbinek zuzendutako Alderdi Laborista zen. Legearen arabera, hauteskundeak ez ziren zertan 2020ko maiatzara arte ospatu, baina Theresa May Lehen Ministroak hauteskundeak aurreratzea erabaki zuen, eta aurrerapena gauzatzeko Komunen Ganberako bi herenen langa gainditu zuen 2017ko apirilaren 19an. Mayren helburua parlamentuko gehiengoa handitzea zen, Brexit negoziaketetara indartsuago joatearren.

Hauteskunde kanpaina hasi baino lehen, inkestek alde zabala ematen zieten Kontserbadoreei Laboristen gainetik, baina kanpainak aurrera egin ahala aldea murriztu egin zen. Kanpaina hasieran Kontserbadoreek Laboristek baino %21 gehiago bazuten ere, Alderdi Laboristak oso azkar egin zuen gora hauteskundeen aurreko asteetan, eta azkenean toriek 13 eserleku galdu zituzten, 1983tik lortutako sostengurik handiena eskuratu zuten arren. Kontserbadoreek eserlekuak galdu eta Laboristek irabazi zituzten lehenengo hauteskundeak izan ziren 1997ko Tony Blairren garaipenetik, eta 1974ko otsaileko hauteskundeetatik bi alderdi nagusiek elkarrengandik hurbilen egon ziren bozak ere izan ziren. Eskoziako Alderdi Nazionalak (SNP) eta Liberal Demokratek botoak galdu zituzten, eta komunikabideen arabera emaitzak bipartidismorako itzulera erakusten zuten. SNPk 2015ean irabazi zituen 56 eserlekuetatik 21 galdu zituen, baina Komunen Ganberako hirugarren alderdi handiena izaten jarraitu zuen. Liberal Demokratek berriz, botoak galdu zituzten arren 4 eserleku egin zuten gora; eta Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdiak (UKIP) beherakada handia jasan zuen, %12,6tik %1,8ra, eta zeukan eserleku bakarra galdu zuen.

Galesen, Plaid Cymru alderdi nazionalistak eserleku berri bat eskuratu zuen, guztira 4 lortuz. Ingalaterra eta Galesko Alderdi Berdeak bere eserleku bakarra mantendu zuen, baina sostengua galdu zuen 2015eko bozekiko. Ipar Irlandan, Alderdi Demokratiko Unionistak herrialdeko 18 eserlekuetatik 10 irabazi zituen, Sinn Féinek 7, eta Sylvia Eileen independente unionistak bat. Alderdi Sozialdemokrata eta Laboristak eta Ulstergo Alderdi Unionistak ordezkaritza guztia galdu zuten Komunen Ganberan.

Hasiera batean Brexita hauteskunde kanpainako gai garrantzitsuena izango zela zirudien arren, ez zuen arreta handirik jaso, eta ekonomia edota gizarte auziak izan ziren eztabaidagai nagusiak. Kanpaina betean bi atentatu terrorista izan ziren: Manchesterrekoa eta Londresko zubikoa. Ondorioz, segurtasun nazionala asko eztabaidatu zen kanpainako azken asteetan.

 Bozkatze sistema 
Erresuma Batua 650 hautes-barrutitan dago banatuta, 70.000 biztanle ingurukoa bakoitza, eta barruti bakoitzak parlamentari bakarra hautatzen du Komunen Ganberarako, "first-past-the-post" (FPTP) edo "winner takes all" (ingeleraz "irabazleak dena hartzen du") deitutako bozkatze sistema erabiliz. Munduan zehar FPTP sistema oso gutxi erabiltzen den arren, mundu anglosaxoian eta Commonwealtheko herrialdeetan zehar oso hedatutako sistema da (Erresuma Batua, AEB, Kanada, India, ...).

FPTP sisteman, barruti bakoitzean hautesleek aurkezten diren hautagai guztien artean bakarrari eman diezaioke botoa. Hauteskundeen ondoren barruti bakoitzean hautagai bakoitzak jasotako boz guztiak zenbatzen dira, eta boto gehien lortu duena izendatzen da parlamentari, botoen gehiengoa lortu ez arren.

Sistema hori dela eta, hautagai batek barruti baten ordezkaritza lor dezake botoen erdia baino gutxiagorekin, hau da, hautesleen gehiengoak nahi ez duen hautagai batek irabaz ditzake hauteskundeak. Botoen gutxiengoarekin irabaztearen adibide on bat Hego Belfast barrutiko 2015eko hauteskunde emaitzak dira: SDLPren hautagaia botoen %24,5ekin izan zen hautatua, hautesleen gainerako %75,5 ordezkapen gabe utziz.

 Egutegia 
+ 2017ko Erresuma Batuko hauteskundeen egutegia DataEkintza Apirilak 18 Theresa May Lehen Ministroak hauteskundeak aurreratzeko nahiaren berri eman zuen. Apirilak 19 Parlamentuak hauteskundeak aurreratzeko legea onartu zuen. Apirilak 25 Hauteskundeak aurreratzeko legeak Erreginaren berrespena jaso zuen, legea indarrean jarriz. Maiatzak 3 Parlamentua desegin zen, hauteskunde kanpainari hasiera emanez. Maiatzak 4 Udal hauteskundeak izan ziren (data hauteskunde aurrerapena baino lehen zegoen zehaztuta). Maiatzak 11 Hautagaiak aurkezteko epearen amaiera. Maiatzak 11 Barruti bakoitzeko hautagai guztien zerrendak argitaratu ziren. Maiatzak 22 Bozkatzeko erregistratzeko epearen amaiera. Maiatzak 23 Posta bidezko botoa eskatzeko epearen amaiera. Ekainak 8 Bozketa eguna. Ekainak 13 Parlamentuaren lehen bilkura, Ganberako Presidentearen hautagaitza eta parlamentarien sin egitea. Ekainak 21 Erreginaren hitzaldia eta legealdiaren hasiera.

 Hautagaitzak 
Erresuma Batua osatzen duten 650 barrutietan zehar 3.304 hautagai aurkeztu ziren, 73 alderdi politiko ordezkatzen guztira. Horien artean 187 hautagai independente aurkeztu ziren (alderdi politikorik ordezkatzen ez dutenak). Erresuma Batua osatzen duten Britainia Handian eta Ipar Irlandan hautagaitza ezberdinak aurkeztu ziren. Hemen Komunen Ganberan edota Europako Parlamentuan eserlekuak dauzkaten edo izan dituzten alderdiak ageri dira.

 Britainia Handia 
 Alderdia Buruzagia Buruzagiarenbarrutia Azken hauteskundeak Parlamentuadesegiteaneserlekuak Lehiatutakobarrutiak Bozen % EserlekuakAlderdi KontserbadoreaTheresa MayMaidenhead 36.8% 330 330 638Alderdi LaboristaJeremy CorbinIslington North 30.4% 232 229 631Eskoziako Alderdi NazionalaNicola SturgeonInonNicola Sturgeon Eskoziako Parlamentuko kidea da. Ian Blackford da SNPren buruzagia Westminsterren. 4.7% 56 54 59 (Eskozian)Liberal DemokratakTim FarronWestmorland and Lonsdale 7.9% 8 9629Plaid CymruLeanne WoodInonLeanne Wood Galesko Biltzar Nazionaleko kidea da. 0.6% 3 3 40 (Galesen)Ingalaterra eta Galesko Alderdi BerdeaCaroline Lucaseta Jonathan BartleyBrighton Pavilion (Caroline Lucas)Bartley Lambethen Kontseiluko kidea da. 3.8% 1 1 457 (Ingalaterran eta Galesen)Erresuma Batuaren Independentziaren AlderdiaPaul NuttallInonNuttall Europako Parlamentuko kidea da. 12.6% 1 0378

 Ipar Irlanda 
 Alderdia Buruzagia Buruzagiarenbarrutia Azken hauteskundeak Parlamentuadesegiteaneserlekuak Lehiatutakobarrutiak (18tik) Bozen %(I.Irlandan) EserlekuakAlderdi Demokratiko UnionistaArlene FosterInonFoster Ipar Irlandako Biltzarreko kidea da. Alderdiaren buruzagia Westminsterren Jeffrey Donaldson da. %25.7 8 8 17Sinn FéinGerry AdamsInonAdams Dáil Éireann Irlandako Errepublikako parlamentuko kidea da. Sinn Féinen politika abstentzionista dela eta, alderdiak eskuratutako parlamentariak ez dira inoiz Komunen Ganberara joaten. %24.5 4 4 18Alderdi Sozialdemokrata eta LaboristaAlasdair McDonnellBelfast South %13.9 3 3 18Ulstergo Alderdi UnionistaMike NesbittInonNesbitt Ipar Irlandako Biltzarreko kidea da. %16.0 2 214Alliance Party (Aliantza Alderdia)Naomi LongInonLong Ipar Irlandako Biltzarreko kidea da. Alderdiaren parlamentari bakarra Stephen Farry da. %8.6 0 0 18

 Hauteskunde kanpaina 
 Sloganak 
 Alderdia Slogana (originala) ItzulpenaAlderdi Kontserbadorea Forward, Together
 Strong and Stable Aurrera, Elkarrekin
 Indartsua eta EgonkorraAlderdi LaboristaFor the Many, not the FewGehingoarentzat, ez Gutxi batzuentzatEskoziako Alderdi NazionalaStronger for ScotlandEskoziarentzat IndartsuagoakLiberal DemokratakChange Britain's FutureBritainiaren Etorkisuna AldatuPlaid CymruDefending Wales / Amddiffyn CymruGales defendatzenIngalaterra eta GaleskoAlderdi Berdea A Green Party for a Confident and Caring Britain
 The Green Guarantee Britainia Harro eta Arduratsu baterako Alderdi Berdea
 Berme BerdeaErresuma Batuaren Independentziaren AlderdiaBritain TogetherBritainia ElkarrekinAlderdi Demokratiko UnionistaStanding Strong For Northern IrelandIndartsu Eusten Ipar IrlandarentzatSinn FéinStanding up for Equality, Rights, Irish UnityBerdintasunaren, Eskubideen, Batasun Irlandarraren alde AltxatuAlderdi Sozialdemokrata eta LaboristaTaking Our Seats, Taking a StandGure Eserlekuak Hartzen, Zutik MantentzenUlstergo Alderdi UnionistaFor A Stronger, Better UnionBatasun Indartsuago, Hobe BatengatikAliantza AlderdiaChange DirectionNorabidea Aldatu

 Inkestak 
Beheko grafikoak 2015eko hauteskundeetatik aurrera egindako inkesten emaitzak irudikatzen ditu, Britainia Handiko hautesleei eginak batez ere. Marraztutako marrak azken 10 inkesten batez-bestekoa irudikatzen du, eta marra bakoitzaren azken puntuak hauteskundeen emaitza adierazten du.


 Emaitzak 
 Laburpena 
 Alderdia Buruzagia Eserlekuak Bozak Guztira % Guztira % Alderdi Kontserbadorea Theresa May 317 %48,8  13.636.684 %42,4  Alderdi Laborista Jeremy Corbin 262 %40,3  12.877.918 %40,0  Eskoziako Alderdi Nazionala Nicola Sturgeon 35 %5,4  977.568 %3,0  Liberal Demokratak Tim Farron 12 %1,8  2.371.861 %7,4  Alderdi Demokratiko Unionista Arlene Foster 10 %1,5  292.316 %0,9  Sinn Féin Gerry Adams 7 %1,1  238.915 %0,7  Plaid Cymru Leanne Wood 4 %0,6  164.466 %0,5  Ingalaterra eta Galesko Alderdi Berdea Jonathan BartleyCaroline Lucas 1 %0,2  525.665  %1,6   John Bercow 1 %0,2  34.299 %0,1   Sylvia Hermon 1 %0,2  16.148 %0,05 

 Emaitza osoak 
 2017ko ekainaren 8ko Erresuma Batuko hauteskunde orokorrak 400px|erdian Alderdia Buruzagia Hautagai kop. Eserlekuak Bozak Guztira Irabaziak Galduak Aldaketa % Guztira % Aldaketa Alderdi Kontserbadorea Theresa May 638 317 20 33 13 %48,8 13.636.684 %42,3 5,5 Alderdi Laborista Jeremy Corbin 631 262 36 6 30 %40,3 12.877.918 %40,0 9,6 Liberal Demokratak Tim Farron 629 12 8 4 4 %1.8 2.371.861 %7,4 0,5 Eskoziako Alderdi Nazionala Nicola Sturgeon 59 35 0 21 21 %5,4 977.568 %3,0 1,7 Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia Paul Nuttall 378 0 0 1 1 %0 594.068 %1,8 10,8 Ingalaterra eta Galesko Alderdi Berdea Caroline LucasJonathan Bartley 457 1 0 0 0 %0,2 525.665  %1,6 2,0 Alderdi Demokratiko Unionista Arlene Foster 17 10 2 0 2 %1,5 292.316 %0,9 0,3 Sinn Féin Gerry Adams 18 7 3 0 3 %1,1 238.915 %0,7 0,1 Plaid Cymru Leanne Wood 40 4 1 0 1 %0,6 164.466 %0,5 0,1 Independenteak  187 1 0 0 0 %0,2 151.471 %0,5 0,2 Alderdi Sozialdemokrata eta Laborista Colum Eastwood 18 0 0 3 3 %0 95.419  %0,3 ±0 Ulstergo Alderdi Unionista Robin Swann 14 0 0 2 2 %0 83.280 %0,3 0,1 Aliantza Alderdia Naomi Long 18      64.553  %0,2 ±0 Speaker John Bercow 1 1    %0,2 34.299 %0,1 ±0 Yorkshire Alderdia Stewart Arnold 21      20.958 %0,1 0,1 Osasun Ekintza Nazionala Dr Alex Ashman 5      16.119 %0,1 0,1 Herri Kristauen Aliantza Sidney Cordle 31      5,869 %0,0 ±0 Pertsonak Irabazien Aurretik Eamonn McCann 2      5.509	 %0,0 ±0 Ashfield-eko Independenteak  1      4.612  %0,0 ±0 Britainiar Alderdi Nazionala Adam Walker 10      4.580 %0,0 ±0 Monster Raving Loony Alan Hope 12      3.890 %0,0 ±0 Alderdi Liberala Steve Radford 4      3.672 %0,0 ±0 Emakumeen Berdintasuna Sophie Walker 7      3.580 %0,0 ±0 Ahots Unionista Tradizionala Jim Allister 1      3.282 %0,1 0,1 Ipar Ekialdeko Alderdia Mary Cartwright	 1      2.355 %0,0 ±0 Alderdi Pirata David A Elston 10      2.321 %0,0 ±0 Demokrata Ingelesak Robin Tilbrook 7      1.913 %0,0 ±0 Alderdi Kristaua Jeff Green 2      1.720 %0,0 ±0 Withybush Salbatu Bizitzak Salbatu Independenteak  1      1.209 %0,0 ±0 Alderdi Laborista Sozialista Arthur Scargill 3      1.154 %0,0 ±0 Animali Ongizatea Vanessa Hudson 4      955 %0,0 ±0 Justizia eta Anti-Ustelkeria  2      842 %0,0 ±0 Southamptoneko Independenteak  1      816 %0,0 ±0 Langileen Alderdi Iraultzailea Sheila Torrance 5      771 %0,0 ±0 Irlandako Langileen Alderdia  2      708 %0,0 ±0 Zerbait Berria  2      552 %0,0 ±0 Demos Zuzena Ekimena  1      551 %0,0 ±0 Alderdi Libertarioa Adam Brown 4      524 %0,0 ±0 Alderdi Sozialdemokrata Peter Johnson 6      469 %0,0 ±0 Bakea John Morris 2      468 %0,0 ±0 Lagunen Alderdia  3      435 %0,0 ±0 Bradfordentzat Hobeto  1      420 %0,0 ±0 Gainerako alderdi guztiak 38      5.447 %0,0 ±0 Guztira 3.304 650 100 32.204.184 100 Errolda eta parte-hartzea 46.835.433 %68,8 2,4

600px|thumb|erdian|Hauteskundeetako irabazlearen botoen ehunekoa barrutika: 

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:2017 politikan
Kategoria:Erresuma Batuko hauteskundeak