Kontsonante ahokari

Kontsonante ahokariaEuskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002] kontsonante bat da, aire-emaria ahotik ateraraziz ahoskatzen dena. Kontsonantea ahoskatzean, airea sudurretik atertzen bada, kontsonante sudurkaria da. Kontsonante ahokariaren soinua egiteko, aho osoak moldatzen du airearen ibilbidea. Airearen bidearen aldaketa hau, ahoa eta ezpainak erabiliz, hotsaren uhin formari eragiten dio, airea zapatuz eta hedatuz. Ahoaz gain, ahots tolesdurek eta birikiek parte hartzen dute soinuaren ozentasuna eta tonua kontrolatuz. Ahots tolesduren mugimenduak zehaztuko du kontsonante bat ahostun edo ahoskabea den. Kontsonante gehienak ahokariak dira, adibidez /p/, /b/, /t/, /d/, etab. Besteak sudurkariak dira, adibidez /m/ edo /n/.

Euskara batuaz, bokal guziak ahokari eta ahostunak dira. Ahoskunea eta ahosmoldea kontuan hartuz, bost bokal ditugu euskaraz: /i, e, a, o, u/. Hala ere, zubereraz bokal sudurkariak aurki daitezke.

 Kontsonante ahokari motak 
Fonema batzuk ahokariak dira, baina badituzte beste ezaugarri batzuk ere.

 Ezpainkariak 
Hersketa ezpainetan gertatzen da; beraz, herskari ezpainkaria dugu.

Adibidez: /p/ eta /b/

 Horzkariak 
Hersketa mihi puntaz hortzen kontra gertatzen da; beraz, herskari horzkaria dugu.

Adibidez: /t/ eta /d/

 Sabaikariak 
Hersketa mihi lepoaz aho-sabaiaren kontra gertatzen da, beraz, herskari sabaikaria dugu.

Adibidez: /c/ eta /ɟ/

 Belarrak 
Hersketa sabai bigunaren kontra gertatzen da; beraz, herskari belarra dugu.

Adibidez: /k/ eta /g/

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kontsonanteak