Julien Duvivier

Julien Duvivier (Lille, 1896ko urriaren 8a Paris 1967ko urriaren 29a) Frantziako zine zuzendaria izan zen. Frantziako zineman arrastoa utzi zuen 1930-1960 aldian. Bere film originalenen artean Pépé le Moko, Panique eta Voici le temps des assassins daude. Ospetsua bere iluntasuna eta ezkortasunagatik, hala ere, arrakasta handienetakoa bere Don Camillo komediarekin izan zuen.

 Ibilbidea 

 Lehen armak 
Julien Duvivier, produkzio zuzendari baten semea zen eta Lillen jaio zen 1896ko urriaren 8an. Archives de Lille, acte de naissance , année 1896 (vue 175/715) (avec mentions marginales de mariages et de décès)

Debuta egin zuen, Pierre Bertinen Jean Tulard, Dictionnaire du cinéma - les réalisateurs, collection Bouquins, Paris, Robert Laffont, 1982 aholkularitzarekin, antzerki aktore gisa, 1916an, Odeonen, André Antoinen zuzendaritza pean.    .Honek zinemara orientatzeko gomendatzen dio, garai hartan mutua zena. Kasu egin zion eta 1918an Gaumonten sartu zen Louis Feuillade, André Antoine eta Marcel L'Herbier-en gidoilari eta laguntzaile gisa ; gero, oso azkar, zuzendari gisa.

1919an, Haceldama ou le Prix du sang filmatu zuen, Correzen erroldatutako western bat,  baina ez zuen arrakasta handirik izango. 

 1920ko hamarkada, hastapenak 

1920ko hamarkadan, bere hainbat filmek gai erlijiosoak jorratu zituzten, hala nola, Credo ou la Tragédie de Lourdes (Georges d'Esparbèsen gidoia), L'Abbé Constantin eta La Vie miraculeuse de Thérèse Martin . Hala ere, bere filmografia ez da inoiz gai jakin batera mugatuko. Eta, 1926an, L'Homme à l'Hispano filmatu zuen Georges Gallirekin batera .

 1930eko hamarkada, urrezko aroa 
1930eko hamarkadan, Marcel Vandal eta Charles Delacek sortutako Film d'Art ekoiztetxearen zerbitzura sartu zen bederatzi urtez Duvivier, eta bertan talde lanean aritu zen. David Golder-ekin, 1931an, bere lehen film hiztuna eta Harry Baur-en lehen hitz egiteko esperientzia izan zuen, eta lehen arrakasta izan zuen.

1934an, Maria Chapdelainekin Jean Gabinekin lankidetzan hasiko da. Gero, La Bandera-n, 1935ean, Charles Spaak elkarrizketa-idazlearen talentuak eskuratu zituen, aurretik Feyder, Grémillon, Allégret eta L'Herbier-en kolaboratzaile izan baitzen, eta harekin maiz lan egin zuen. Golgotha ere filmatu zuen 1935ean, Kristoren Pasioaren ikuspegi originala.

Golem filmatu ondoren, 1936ko film fantastikoa, La Belle Équipe filmatzen hasi zen, Jean Gabin, Charles Vanel eta Raymond Aimosekin, mugarri izan zen lana eta Fronte Popularreko izpirituaren lekukotza adierazten duena, non bost zapatilek loteria irabazi eta taberna bat erosten duten. Amaiera ezkorregia dela iritzita, ekoizleek Duvivier-en atsekaberako, amaiera zoriontsuagoa inposatu zioten. Bi amaiera oraindik existitzen badira ere, bertsio baikorra da antzokietan ustiatu zena.

Hiru film katea dutetu zituen ondoren: L'Homme du jour, 1936an, film txikia Maurice Chevalierrekin, gero Pépé le Moko eta Un carnet de bal, 1937an, bi maisulan. Pépé le Moko, Aljerreko hirian murgiltzen gaituena, Jean Gabin nazioarteko izar mailara bultzatzen zuen.

1938an, Duvivierrek MGMrentzako filmatu zuen Estatu Batuetan Johann Straussen biografia, The Great Waltz .

1939an, Frantziara bueltan, La Fin du jour zuzendu zuen. Bertan Michel Simon, eta Louis Jouvet aktore zaharrek sedukzioaren poterean oraindik sinesten duten pertsonaiak antzeztuko dituzte. Hau da ziurrenik bere film hunkigarriena eta, bere hitzen arabera, bere gogokoena. Duvivierrek ondoren doa La Charrette fantôme fantasiazko filma zuzendu zuenSelma Lagerlöfen eleberri batean egokitua , eta, 1940an, Untel père et fils fimatu zuen, Raimu, Michèle Morgan, eta Louis Jouvetekin batera, familia baten kronika, Frantzian gerraren amaierara arte proiektatu ezin izan zena. Film hori, banaketa kaskarra izanagatik, egilearen lan bigarren mailakotzat hartzen da, eta are, film galdutzat zenbaitetan.

 Bigarren Mundu Gerra - Amerikako garaia 
Bigarren Mundu Gerran, Frantzian bere ibilbidea jarraitu zuen Marcel Carnék ez bezala, Julien Duvivierek berriro ere Estatu Batuetan lan egitera joan zen eta han bost film egin zituen: Lidia, 1941ean; bi esketx film: Six destins Charles Boyer eta Rita Hayworthekin, 1942an, eta Obsessions, 1943an, Edward G. Robinson, Charles Boyer eta Barbara Stanwyckekin ; gero L'Imposteur, 1943an, Gabin eta Destiny, 1944an.

 Gerraostea 
Frantziara itzultzean, Duvivierrek zaila izan zuen 1930eko hamarkadako arrakastarekin berriro konektatzea. 1946an, Panique atera zen, Georges Simenonen Les Fiançailles de monsieur Hire nobelatik moldatua. Filma, giza izaeraren senik makurrenen bilketa, bere egilearen lanik pertsonalena eta ilunena izaten jarraitzen du. Hala ere, porrot latza izan zen, kritikaren zein publikoaren aldetik. Kritikoek gerra aurreko errealismo poetikora itzultzeko nahia kritikatu zioten. Duvivierrek, ordea, Britainia Handian egonaldi labur bat egin ondoren, 1948an, Anna Karénine filmatzeko, Espainian aritu zen Black Jack filmatzen. 1950ean Frantziara itzuli zen.

1951n, Sous le ciel de Paris zuzendu zuen, originaltasun handiko filma. Egun bakar batean, Parisen, patuak gurutzatuko dituzten pertsonaiak jarraitzen ditu. 1951 urtean ere, Duvivierrek Don Camilloren lehen zatia filmatu zuen, Le Petit Monde de don Camillo. Berehala arrakasta izan zuen eta jarraipena eman zion Le Retour de don Camillo filmarekin 1953an. Ondoren, serieak beste zuzendari batzuen zuzendaritzapean jarraituko du. 1952an, La Fête à Henriette filmatu zuen, egiten ari den film bati buruzko filma, nahiko autoparodikoa eta Henri Jeansonekin batera egina.

1956an Voici le temps des assassins filman Jean Gabin topatzen dugu Danièle Delormekin. Zinema beltza eta emakume deabruzkoaren erretratua. Duvivierrek beste film bikain bat filmatu zuen 1958an, Marie-Octobre, Danielle Darrieux, Paul Meurisse, Serge Reggiani eta Bernard Blierrekin. Hamaika pertsonaiak (bederatzi gizon eta bi emakume) leku, denbora eta ekintzaren batasunean eboluzionatzen duen estilo ariketa, zuzendaritzaren presentzia handiarekin, enkoadraketa eta konposizioarekiko etengabeko kezkarekin. Urte berean, zuzendaria Canneseko Zinemaldiko epaimahaian parte hartzera gonbidatu zuten.

1962an, Le Diable et les Dix Commandements filmatu zuen. Hurrengo urtean, 1963an, Chair de poule atera zen, eta haren gidoia James Hadley Chaseren Tirez la chevillette ( ome Easy, Go Easy, 1960) eleberritik egokituta zegoen eta bere argumentuak The Postman Always Rings Twice filmarekin antzekotasun ugari ditu. Berriro ere, Duvivierrek eskrupulurik gabeko pertsonai bat aurkezten du.

 Heriotza 
1967ko urrian, Diaboliquement vôtre filmaren produkzioa amaitu zenean, non gizon batek auto istripu baten ondorioz memoria galtzen duen, Duvivier erabat ahituta zegoen. 1967ko urriaren 29a hil zen Boucicaut ospitalean, Pariseko 15. auzoan, ezin izan baitzuten suspertu Archives de Paris 15e, acte de décès , année 1967 (page 6/31) bihotzekoak jota autoa gidatzen ari zela Jean Tulard, Dictionnaire du cinéma - Les réalisateurs, Édition Bouquins, 2001, p. 283. L'Écho républicain de la Beauce et du Perche, 31 octobre 1967: "Le décès de M. Julien Duvivier n'est pas dû au choc de son crâne sur le pare-brise de sa Jaguar, à la suite de sa collision avec la voiture de M. Maurice Schumann. Les professeurs Derobert et Hadengue, qui ont pratiqué l'autopsie du corps du cinéaste, ont en effet conclu à une mort naturelle due à une coronite. Au moment de la collision, M. Duvivier était très vraisemblablement déjà mort." . 71 urte zituen eta ia 70 tituluko filmografia oparoa utzi zuen, horien artean munduko zinemaren funtsezko klasikoak. Hautes-de-Seineko Rueil-Malmaisoneko hilerri zaharrean lurperatuta dago. Registre des pompes funèbres payantes, année 1967 en date du 2 novembre (page 10/21) Olga emaztea 1955ean hil zen.

 Ondarea 
Jean Renoirrek Duvivierri buruz esan zuen: "Arkitektoa banintz eta zinemako monumentua eraiki beharko banu, sarreraren gainean Duvivierren estatua jarriko nuke. Teknikari bikain hau, zorroztasun hori, poeta zen. Jean Renoirrez gain, Ingmar Bergmanek eta Orson Wellesek batez ere Duvivier estimu handian zuten. Jean Tulard, Dictionnaire du cinéma - Les réalisateurs, Éditions Bouquins, 2002, p. 283, citation: « Notons qu'Orson Welles n'a jamais caché l'admiration que lui inspirait les films de Duvivier. » Biblio: P. Leprochon Julien Duvivier, Anthologie du cinéma, 1968. 

Duvivier irudien unibertsoaren asmatzailea da, non errealismo gordinena eta askotan oso iluna ezohiko fantasia batez josita dagoen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Frantziako gizartearen erretratu ezkorra ematen du, hipokresia, klerikaltasun estua, makurkeria eta emakumezko maltzurkeria nagusi direla erakusten baitu.

 Filmografia 

 1919-1930 aldia: film mutuak 
UrteaFilmaAktore nagusiakOharrak1919Haceldama ou le Prix du sang1920L'Agonie des aiglesGaby MorlayDominique Bernard-Deschampsekin bateraLa Réincarnation de Serge Renaudierdesagertua1921Crépuscule d’épouvante1922Les RoquevillardL'Ouragan sur la montagneDer Unheimliche GastJeanne HelblingAlemanian filmatua1923Le Reflet de Claude Mercœur1924Credo ou la Tragédie de LourdesCœurs farouchesLa Machine à refaire la vieL'Œuvre immortelle1925L'Abbé ConstantinLa Nuit de la revanchegidoilariPoil de Carotte1926L'Homme à l'Hispano1927L'Agonie de JérusalemLe Mariage de mademoiselle Beulemans1928Le Tourbillon de ParisLe Mystère de la Tour Eiffel1929La Divine CroisièreLa Vie miraculeuse de Thérèse MartinJanine BorelliMaman ColibriJeanne DaxFilma plataforma honetan ikusgai:europafilmtreasures.eu1930Au Bonheur des DamesDita Parlozuzendariak egin azken film mutua, beranduago soinuztatua, 

 1931-1940 aldia: hiztunak gerra aurretik 
UrteaFilmaAktore nagusiakOharrak1931David GolderHarry Baurzuzendariaren lehen film hiztunaLes Cinq Gentlemen mauditsHarry Baur, Robert Le ViganDie Fünf verfluchten GentlemenAnton Walbrookaurreko filmaren alemanezko bertsioa1932Poil de carotteHarry Baur, Robert Lynen1925eko filmaren remakeaLa Vénus du collègebertan behera utzitako proiektuaAllô Berlin<span typeof="mw:DisplaySpace" id="mwAfo">&nbsp;</span>? Ici Paris<span typeof="mw:DisplaySpace" id="mwAfs">&nbsp;</span>!Josette Day1933La Tête d'un hommeHarry BaurLe Petit RoiRobert LynenLa Machine à refaire la vie1924ko filmaren ramakea1934Le Paquebot TenacityAlbert PréjeanMaria ChapdelaineMadeleine Renaud, Jean Gabin, Jean-Pierre AumontZinema Frantsesaren saria1935GolgothaRobert Le Vigan, Harry Baur, Jean Gabin, Edwige FeuillèreLa BanderaJean Gabin, Annabella, Robert Le Vigan, Raymond Aimos, Pierre Renoir, Gaston Modotgidoigilea ere: Charles SpaakBout de chougidoigilea ere: Yves Mirande1936La Belle ÉquipeJean Gabin, Charles Vanel, Viviane Romance, Raymond Aimosgidoigilea ere:  Charles Spaakkantu nagusia: Quand on se promène au bord de l'eauLe GolemHarry Baur, Charles Dorat1937L'Homme du jourMaurice Chevalier, Elvire Popescogidoigilea ere: Charles SpaakPépé le MokoJean Gabin, Mireille Balin, Marcel Dalio, Fernand Charpin, Gabriel Gabrio, Saturnin Fabre, Gaston Modotgidoigilea ere: Henri JeansonUn carnet de balMarie Bell, Pierre Richard-Willm, Louis Jouvet, Raimu, Fernandel, Pierre Blanchar, Harry Baurgidoigilea ere: Henri Jeanson 

Atzerriko filma onenaren saria Veneziako zinemaldian.1938Toute la ville danse (The Great Waltz)Fernand Gravey, Luise Rainer, Miliza KorjusEstutu Batuetan MGMrentzat egina.1939La Fin du jourVictor Francen, Louis Jouvet, Michel Simon, Madeleine Ozeraygidoigilea ere: Charles SpaakLa Charrette fantômePierre Fresnay, Louis Jouvet, Marie Bell1940Untel père et filsRaimu, Michèle Morgan, Louis Jouvetgidoigilea ere:  Marcel Achard eta Charles Spaak

 1941-1944 aldia: Amerikako interludioa 
AnnéeFilmActeurs principauxNotes1941LydiaMerle Oberon, Joseph Cottengidoigilea ere:  Ben Hecht1942Tales of ManhattanCharles Boyer, Rita Hayworth, Ginger Rogers, Henry Fonda, Charles Laughton, Edward G. Robinson1943<i id="mwAvI">Flesh and Fantasy</i>Edward G. Robinson, Charles Boyer, Barbara Stanwyck1944L'ImposteurJean GabinDestinyAlan CurtisReginald Le Borgen filam zeinetan  Duvivierrrek parte hartu zuen kredituetan azaldu gabe.

 1946-1959 aldia: gerraosteko filmak 
AnnéeFilmActeurs principauxNotes1947PaniqueMichel Simon, Viviane Romance, Paul Bernardgidoigilea ere: Charles Spaak1948Anna KarénineVivien Leigh, Ralph Richardsongidoigilea ere:  Jean Anouilh1949Au royaume des cieuxSerge Reggiani, Jean DavyElkarrizketak:Henri Jeanson1950Black JackGeorge Sanders, Agnes Mooreheadgidoigilea ere: Charles Spaak1951Sous le ciel de ParisPaul Frankeur, Sylvie, François Périer, Brigitte Aubergidoigilea ere:  René Lefèvre1952Le Petit Monde de don CamilloFernandel, Gino Cervigidoigilea ere:  René BarjavelLa Fête à HenrietteDany Robin, Michel Auclairgidoigilea ere: Henri Jeanson1953Le Retour de don CamilloFernandel, Gino Cervigidoigilea ere: René Barjavel1954L'Affaire MauriziusMadeleine Robinson, Daniel Gélin, Charles Vanel, Anton Walbrook, Eleonora Rossi Drago1955Marianne de ma jeunesseMarianne Hold, Pierre VaneckMarianneMarianne Hold, Horst Buchholz1956Voici le temps des assassinsJean Gabin, Danièle Delorme1957Pot-BouilleGérard Philipe, Danielle Darrieux, Dany Carrelgidoigilea ere:  Henri JeansonL'Homme à l'imperméableFernandel, Bernard Bliergidoigilea ere:  René Barjavel1959La Femme et le PantinBrigitte Bardot, Antonio Vilar, Lila Kedrovagidoigilea ere: Marcel Achard, Jean AurencheMarie-OctobreDanielle Darrieux, Paul Meurisse, Bernard Blier, Serge Reggiani, Lino Ventura, Paul Frankeur, Paul Guers, Daniel Ivernel, Robert DalbanElkarrizketak:Henri Jeanson

 1960-1967 aldia: azken filmak 
AnnéeFilmActeurs principauxNotes1960La Grande VieGiulietta Masina, Gert Fröbegidoigilea ere: René BarjavelBoulevardJean-Pierre Léaud, Pierre Mondygidoigilea ere: René Barjavel1962La Chambre ardenteJean-Claude Brialy, Édith Scob, Claude Richgidoigilea ere:  Charles SpaakLe Diable et les Dix CommandementsMichel Simon, Micheline Presle, Françoise Arnoul, Mel Ferrer, Claude Dauphin, Charles Aznavour, Lino Ventura, Fernandel, Alain Delon, Danielle Darrieux, Madeleine Robinson, Louis de Funès, Jean-Claude Brialygidoia: Audiard, Barjavel, Jeanson…1963Chair de pouleRobert Hossein, Jean Sorel, Catherine Rouvelgidoigilea ere:  René Barjavel1967Diaboliquement vôtreAlain Delon, Senta Berger

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Pierre Leprohon, "Julien Duvivier, 1896-1967", in Anthologie du cinema, vol. 4, Abangoardia , Pierre  Pierre
 Yves Desrichard, Julien Duvivier : berrogeita hamar urte patu beltzak, Paris, BiFi , Yves  Yves  or. ( ISBN 2-912400-24-4 eta 9782912400246, OCLC 475076143 )
 Eric Bonnefille, Julien Duvivier : Frantziako zinemaren gaitz maitagarria, vol. 1 : 1896-1940, Paris, L'Harmattan, coll. "Ikusizko eremuak", Eric  Eric  or. ( ISBN 2-7475-2352-7 eta 9782747523523, OCLC 314161245, lineako aurkezpena )
 Eric Bonnefille, Julien Duvivier : Frantziako zinemaren gaitz maitagarria, vol. 2 : 1940-1967, Paris, L'Harmattan, coll. "Ikusizko eremuak", Eric  Eric  or. ( ISBN 2-7475-2353-5 eta 9782747523530, OCLC 314161767, lineako aurkezpena )
 Hubert Niogret, Julien Duvivier : 50 urte zinema, Paris, Bazaar & Co, Hubert  Hubert  or. ( ISBN 978-2-917339-21-3 eta 2917339217, OCLC 639954220 )

 André Nolat, "Pépé le Moko", in Roman Ciné, Editions Publibook, 2013, pp. 43tik 56ra.

 Kanpo estekak 
 Duvivier, filmografia eta kritika kritikoak Cinémathèque.fr webgunean.

Kategoria:Zinema mutuko zuzendariak
Kategoria:Frantziako zinema zuzendariak
Kategoria:Lilletarrak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak
Kategoria:1896ko jaiotzak