Rayuela (eleberria)

Rayuela Julio Cortázar idazle argentinarraren bigarren eleberria da. Parisen idatzia eta lehen aldiz 1963ko otsailaren 18an argitaratua, boom latinoamerikarraren eta gaztelaniazko literaturaren lan nagusietako bat da.

Horacio Oliveira protagonistaren istorioa kontatzen du, baita "la Maga"rekin duen harremana ere. Istorioak irakurlearen subjektibotasuna jartzen du jokoan eta amaiera ugari ditu. Lan honi "antinobela" deitzen zaio, Cortazarrek berak "kontranobela" deitzea nahiago zuen arren. Eleberria hutsera egindako jauzi bat izan zen, idazle bezala bere lehen garaiko ipuin fantastikoetatik kontrolatutako segurtasunetik aldendu zuena, erantzunik gabeko galderen bidez aurkikuntzarik gabeko bilaketa batean murgiltzeko.Eleberrian zehar mantentzen den estiloa oso anitza den arren, Cortázarrek berak dioenez, lana "nolabait bizitza oso baten esperientzia eta idazketara eramateko saiakera da".

 Aipatutako artista, musikari eta egileak 
Julio Cortázarrek bere interes intelektual eta kulturalak islatu zituen bere obra osoan, Rayuela ez zen salbuespena izan. Eleberrian zehar, kultura unibertsaleko pertsonaia hauek aipatzen ditu:

 San Agustín
 André Bretón
 Antoine Blondín
 Antonin Artaud
 Arthur Rimbaud
 Arthur Rubinstein (1887-1982), musika klasikoko piano-jotzaile poloniarra
 Auguste Comte (1798-1857), filosofo frantsesa
 Baruch Spinoza (1632-1677), herbeheretar filosofoa
 Benito Pérez Galdós (1843-1920), eleberrigile espainiarra
 Benny Carter (1907-2003), klarinete-jotzailea, saxofoi-jotzailea, tronpeta-jotzailea eta jazzeko konpositore estatubatuarra
 Bessie Smith
 Blaise Pascal (1623-1662), frantses filosofoa, bere "soy una caña pensante" ospetsuan aipatua.
 Carlos Gardel
 César Bruto
 Champion Jack Dupree (1910-1992), blues abeslari eta pianista estatubatuarra
 Charles Baudelaire
 Charles Chaplin
 Le Corbusier
 Charlie Parker
 Christiane Rochefort
 Constantín Brancusi
 Daniel Defoe (1660-1731), idazle britainiarra.
 David de la Signoría, Michelangelo-rena
 Dinu Lipatti (1917-1950), pianista eta musika klasikoko konpositore errumaniarra
 Duke Ellington (1899-1974), jazz konpositore eta pianista estatubatuarra
 Dylan Thomas
 Earl Hines (1903-1983, jazz pianista estatubatuarra)
 Edgar Allan Poe
 Edmund Husserl (1859-1938), filosofo eta matematikari txekiarra
 Emmanuel Kant (1724-1804), alemaniar filosofo prusiarra
 Erik Satie
 Fiódor Dostoievski (1821-1881), errusiar eleberrigilea
 Francis Bacon (1561-1626), filosofo eta idazle ingelesa
 François Mauriac
 Frank Lloyd Wright
 Franz Liszt
 Friedrich Nietzsche (1844-1900), filosofo eta musikari alemaniarra
 Fritz Lang (1890-1976), austriar zinemagilea
 G. B. Pabst (1885-1967), zinema zuzendari austriarra
 Gérard David (1460-1523), margolari flamenkoa
 Greta Garbo (1905-1990), suediar aktorea
 Harold Lloyd (1893-1971), estatubatuar aktorea
 Henry Moore (1898-1986), eskultore ingelesa
 Heráclito (540-480), filosofo greziarra
 Homero
 Hugo Wolf
 Igor Stravinsky
 Jacques de Voragine (1228-1278), idazle hagiografo italiarra
 James Ensor (1860-1949), belgikar margolaria
 Jan van Eyck (1390-1441), margolari flamenkoa
 Jean de Joinville (1224-1317), idazle frantsesa, Gurutzaden kronikagilea
 Jean Fautrier
 Jean Genet
 Jean Tardieu (1903-1995), poeta eta antzerkigile frantsesa; Rayuelaren 152. kapitulua bere zati bat prosan itzultzean datza.
 Jean-Paul Sartre
 Jelly Roll Morton (1885-1941), jazz pianista estatubatuarra
 Joan Miró
 Fichte (1762-1814), filosofo alemaniarra
 John Donne (1572-1631), poeta metafisiko ingelesa
 John Dos Passos (1896-1970), eleberrigile eta kazetari estatubatuarra
 Johnny Dodds (1892-1940), jazzeko saxofoi eta klarinete jotzaile estatubatuarra
 José Ortega y Gasset (1883-1955), filosofo espainiarra
 Joseph Conrad (1857-1924), idazle poloniar-britainiarra
 Juan Filloy
 Juan José Manauta
 Julián Marías (1914-2005), saiakeragile katoliko espainiarra.
 Isak Dinesen (1885-1962), daniar idazlea
 Lana Turner (1921-1995), aktore estatubatuarra, txiste batean aipatua («lanatúrner»).
 Lawrence Durrell (1912-1990), idazle britainiarra
 Leonor de Aquitania (1122-1204), Frantziako erregina
 León Chestov (1866-1938), filosofo existentzialista errusiarra
 Lewis Carroll (1832-1898), idazle eta matematikari britainiarra
 Los hermanos Marx; aktore komiko estatubatuarrak, beren filmetako bi tituluren bidez haiek propio aipatu gabe.
 Louis Armstrong
 Louis Ferdinand Celine (1894-1961), idazle frantsesa
 Ludwig Klages (1872-1956), filosofo eta psikologo alemaniarra
 Ludwig Wittgenstein (1889-1951), austriar filosofoa, matematikaria, hizkuntzalaria eta logikaria
 Luis Buñuel (1900-1983), Mexikon erbesteratutako espainiar zinemagilea
 Luis Cernuda (1902-1963), poeta eta literatur kritikaria
 Vieira da Silva (1908-1992), margolari portugaldarra
 Marilyn Monroe (1926-1962), estatubatuar aktorea
 Martin Heidegger (1889-1976), filosofo alemaniarra.
 Max Ernst (1891-1976), artista alemaniarra
 Max Scheler (1874-1928), filosofo alemaniarra
 Meister Eckhart (1260-1328), dominiko eta mistiko alemana
 Michèle Morgán (1920-2016), frantziar aktorea
 Mijanou Bardot (1938), frantziar aktorea, Brigitte Bardoten arreba
 Mónica Vitti (1931-), italiar aktorea
 barón Montesquieu (1689-1755), filosofo frantsesa
 Nathalie Sarraute
 Nicolás de Staël
 Norman McLaren (1914-1987), Kanadan atzerriratutako zinemagile eta animatzaile britainiarra
 Octavio Paz
 Oscar Peterson (1925-2007), piano jotzailea eta jazz konpositorea
 Pablo Picasso
 Paul Klee
 Paul Valerý (1871-1945), idazle, poeta, saiakeragile eta filosofo frantsesa.
 Piero della Francesca (1416-1492), margolari italiarra.
 Pierre Bonnard (1867-1947), margolaria, ilustratzailea eta litografoa
 Pierre Emmanuel (1916-1984), poeta frantsesa.
 Piet Mondrian
 Rembrandt
 René Char (1907-1988), poeta frantsesa.
 René Descartes (1596-1650), filosofo frantsesa, "Cartesius, viejo jodido" bezala aipatua.
 Robert Musil
 Roberto Arlt
 Roger Casement
 Rogier van der Weyden (1399-1464), margolari flamenkoa
 Rubén Darío (1867-1916), nikaraguar poeta eta diplomatikoa izan zen.
 San Juan de la Cruz
 Sebastián Piana (1903-1994), piano-jotzaile eta konpositore argentinarra
 Serge Poliakoff
 Serguéi Éisenstein (1898-1948), zinemagile sobietarra
 Sören Kierkegaard (1813-1855), filosofo daniarra
 T. S. Eliot (1888-1965), poeta britainiar-estatubatuarra
 Thelonious Monk
 Tomás de Aquino (1225-1274), Eliza Katolikoak kanonizatutako filosofo italiarra
 Toulouse Lautrec
 Vladimir Nabokov
 Walter Pater (1839-1894), saiakeragilea, literatur kritikaria eta historialaria
 Wilhelm Dilthey (1833-1911) filosofo eta historialari alemaniarra
 William Faulkner
 Witold Gombrowicz
 Wolfgang Goethe

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gaztelaniazko eleberriak
Kategoria:Argentinako liburuak
Kategoria:Zentsuratutako literatura lanak