Iratxe Jaio

Iratxe Jaio Gomez de Segura (Markina-Xemein, Bizkaia, 1976ko otsailaren 26a) disziplina anitzeko euskal artista eta ikertzailea da. Besteak beste, ikus-entzunezko instalazioetan, zein eskulturan aritzen da.

 Biografia 
Iratxe Arte Ederretan lizentziaduna da (EHU). Arte Ederren ikasketak amaitu ostean, 1998an, Herbehereetara joan, eta bere prestakuntza osatu zuen Hagako KABKen (1998-2000), Rottedameko Piet Zwart Institutuan (2000-2002) eta Maastrichteko Jan van Eyck Akademian (2002-2004).

2001az geroztik Klaas van Gorkum artistarekin batera lan egiten du. Haien praktika arkeologia esperimental gisa deskriba daiteke. Existitzen diren objektuen eta dokumentuen esanahi soziala aztertzen dute, jabetu eta beste testuinguru batean birsortzeko.

 Ibilbidea 
Lan artistikoaren nozioa aztertu dute sormen-prozesua eta masa-ekoizpen industriala eta dagozkion lan-harremanak elkarren ondoan jarrita. Sarritan arkeologoekin lankidetzan aritu dira ondare gatazkatsuak zein materialtasunak bi diziplinetan duten funtzioa esploratzen duten proposamenak egiteko. Artista-bikoteak lan honetan sakondu ahal izan zuen, Jan Van Eyck Akademiaren Nearch bekari esker, 2015 eta 2017 artean.

 Erakusketa garrantzitsuak 
Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkumen lanak museo ugaritan egon dira ikusgai, besteak beste:

 Réinventer le monde (autour de l'usine) (2013) FRAC-Aquitaine (Bordele)

 Amikejo, curated by Latitudes (2011) MUSAC (Leon),
 Agencia de Organismos Vivientes (2016), Bisitariak: Iratxe Jaio + Klaas van Gorkum (2014) Tabakalera (Donostia)
 Gure Artea XX (2009), Entornos Próximos (2006) Artium (Gasteiz)
 Life’s Finest Values (2015) Kunsthalle Exnergasse (Viena)
 Manifiesto. El arte hoy ante las dudas (2014) Fabra i Coats (Bartzelona)
 Stem Terug (Vote Back) De Appel Arts Centre (Amsterdam)
 Mutual Matters (2011) Konsthall C (Stockholm)
 La Ballena Negra (The Black Whale) (2012) MARCO (Vigo)
 2022an Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkum artistek Paperezko inperio baten atlasa instalazioa jarri zurten Donostiako San Telmo museoan, Museo Bikoitza programaren barruan. Museoaren bildumako mapen irudiak proiektatuko zituzten. Artistek Hinrich Sachs hautatu dute programan parte hartzeko.
 2024an Iratxe Jaio bizkaitarrak eta bikoteak, Klaas van Gorkum herbeherearrak, ‘Bandera faltsua’ izeneko instalazioa jarri zuten Sidneyko Biurtekoan, gogorarazteko Gernikako nazien bonbardaketaren gaineko (1937) izuaren ondareak «gaurkotasun beldurgarri eta deitoragarria» duela oraindik.
Bere lanak Madrilgo Sofia Erregina Museoan, Gasteizko Artiumen eta Bilboko Arte Ederren Museoan aurki daitezke.

 Proiektuak 
2020an, Onder de Vleugel (Under the Wing) filma sortu eta ekoitzi zuen eta Zinebi Bilboko Zinema Dokumentalaren eta Film laburren Nazioarteko Zinemaldian, sail ofizialean aurkeztu zen.

2019an, Alemanen kanposantue, eskultura eta litografiaz osatutako instalazioa. Mondriaan Fonds, Azala Kreazio Espazioa y La Taller espazioek lagunduta.
Azken proiektu hauetaz gain, 2002 eta 2016 urteen artean honoko lan hauek aurkeztu zituzten:

2016, Naturaleza Muerta con Recipientes

2016 La Solicitud de Préstamo

2016 Libro de los Plagios

2015 Nire ama Roman hil da (Mi madre ha muerto en Roma)

2015 18 Aralık 2004

2013 Work in progress

2013 Últimas Palabras

2012 Kepala Batu (Head of stone)

2012 Beursplein Hearings

2011 Police Training

2011 Produciendo tiempo entre otras cosas

2010 Local Ordinance

2008 Quédense dentro y cierren las ventanas

2007 Meanwhile, in the Living Room...

2007 Let me hold your hand

2006 Of Marriages and Mortgages

2005 Home at Tent

2005 OpTV

2004 Camilla

2004 Welcome to Belfast

2004 Monitoring the Dordtselaan for Maximum Peace of Mind

2004 Fish lives in water

2004 Marea

2004 Film as fossil

2003 Langs de Lijn

2002 A Twenty-Four Hours a Day Revolution
 Kolaborazioak 
Aldizka, artikuluak idatzi izan ditu hainbat egunkari eta online plataformetarako. 2010ean, hileroko zutabe bat idatzi zuen Gara egunkariko Mugalari gehigarrian. 2019an Harri Porotsua saioa idatzi zuen Eremuak programaren artisten koaderno sailerako. Euskadi Irratian ere kolaborazioak egin izan ditu.

 Argitalpenak 
● 400m. Iruña-Veleiako ostrakak, eta arkeologiatik arte garaikidera doan bideari buruz. Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkum. JVE Akademia, Maastricht, Herbeherak, 2017. ISBN 978-90-72076-90-8

● Konplizitateak. Miren Jaio. Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2011. ISBN 978-84-457-3162-8

● Quédense dentro y cierren las ventanas. Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkum. Consonni, Bilbo, 2009. ISBN 978-84-937361-0-1

● Hemendik horra. Iratxe Jaio eta Klaas van Gorkum. Montehermoso Kulturgunea, 2008. ISBN 978-84-96845-09-1

 Sariak 

 2008an Eusko Jaurlaritzaren Gure Artea saria jaso zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Iratxe eta Klaas van Gorkum. Youtube 2011

 Elkarrizketa Iratxe Jaio eta Klaas Van Gorkum | Gasteiz Kultura 2019
 Saiakera "Harri porotsuak" (2019). Eremuak
 Artikulua Arqueología de la Guerra Civil española blogean (2018)
 "Egiaren ezintasuna" Ismael Manterola Ispizua, Berrian 2018
 Elkarrizketa. Paula Barriobero, Afterall, 2012
 Artikulua "Iratxe Jaio & Klaas van Gorkum. Los márgenes de la fábrica", Avelino Sala, Adn Platform (2014)
 Elkarrizketa. Andrews, Max; “The image of work and the relation between art and labour”, Frieze (2013)
 Elkarrizketa Argian, "Iruña-Veleiako ostrakak egiazkoak izan zein ez, polemikak gure gizartea islatzen du" (2017)

Kategoria:Markinar-xemeindarrak
Kategoria:Bizkaiko artistak
Kategoria:Emakume artistak
Kategoria:Bizkaiko eskultoreak
Kategoria:Emakume eskultoreak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak