Marokoar arabiera

Marokoar arabiera (), magrebiera edo marokoar darija () arabiera dialektaleko aldaeren multzotik datorren hizkuntza bat da, Marokon eta inguruko herrialdeetan mintzatzen dena. Ezaugarri komun ugari ditu Aljerian, Tunisian eta Libiako zenbait tokitan hitz egindako hizkerekin. Elkarrekiko ulergarritasuna duten arabierazko dialekto multzo ugari dira, Libiako mendebaldetik Mendebaldeko Sahararaino hedatuak.

Diglosia egoera larria dago ahozko komunikazioan, batetik publizitatean eta komunikabide informaletan (Internet, sare sozialak eta mugikorreko mezularitza) ahozko aldaeraren eta, bestetik, idatzizko komunikabide formaletan (prentsa, administrazioa edo literatura) arabiera estandar moderno nagusiaren artean. Bi hizkuntzak ulergaitzak dira, eta aldeak hizkuntza erromanikoen eta latinaren artean daudenen antzekoak dira.

 Fonetika 

 Bokalak 
Hona hemen marokoar arabierazko bokalen taula:
+LaburLuzeAitzinekoErdikoAtzekoAitzinekoAtzekoItxiErdiitxiIreki
 Kontsonanteak 
Hona hemen marokoar arabierazko kontsonanteen taula:
+EzpainkariHortzartekariSabaikariBelarUbularFaringariGlotalArruntEnfatikoArruntEnfatikoSudurkariLeherkariAhoskabe()AhostunIgurzkariAhoskabe()Ahostun()Dardarkari bakunDardarraniztunHurbilkari

 Idazkera 
Bere historiaren zati handienean, marokoar arabierak ez zuen idatzizko formarik izan; beraz, ez du ortografia-sistema arauturik edo normalizaturik. Marokoko musulman alfabetatu gehienek arabiera estandarrean idazten dute, marokoar arabiera lehen hizkuntza izan arren. Hala ere, Interneten esparruan, sare sozialek eta mugikorren mezularitzak latinezko alfabetoa darabilte, zenbait zenbaki edo letra-konbinazio erabiliz, soinu bereizgarri batzuk transkribatzeko, hala nola:

 â - 3 = ﻉ "ʿayn", 
 gh = ﻍ "ġayn", 
 kh - 5 = ﺥ "ḫā", 
 h - 7 = ﺡ "ḥā", 
 q - 9 = ﻕ "qāf", 
 sh - ch = ش "šīn", 

Dena dela, literatur hizkuntza da: ospe handiko hainbat idazlan ditu, hala nola Kenza El Ghalirenak eta Youssef Amine Alamirenak, eta itzulpen ugari ere daude, besteak beste Printze txikia edo Amir saghir.

 Lexikoa 
Marokoar arabierak amazigeraren eta latinaren substratuaren eragin handia du ezaugarri. Lexikoa semitikoa da gehienbat, arabiera klasikotik eratorria. Amazigerazko, frantsesezko eta gaztelaniazko hainbat mailegu ere baditu.

Arabiera klasikotik eratorritako hitzen adibide batzuk

Amazigerazko maileguen adibide batzuk

Frantsesezko maileguen adibide batzuk

Gaztelaniazko maileguen adibide batzuk

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arabieraren dialektoak
Kategoria:Marokoko hizkuntzak
Kategoria:Ceutako hizkuntzak