Angel Etxaniz Olabarria

Angel Etxaniz Olabarria (Berriatua, Bizkaia, 1938-39 – Ondarroa, Bizkaia, 1980ko abuztuaren 30a)  Herri Batasunako militantea, Aurrera kirol elkarteko kidea eta Ondarroako 34 dantzaleku ospetsuko jabea zen.

1964an eta 1968an atxilotuta egon zen. 1976an torturak jasan zituen Donostiako poliziaren kuartelean eta urte berean bere dantzalekuak ultraeskuinaren eraso bat jasan zuen. Erasoa Triple A erakunde ultraeskuindarrak aldarrikatu zuen.

1980ko abuztuak 30ean Batallon Vasco Español talde ultraeskuindarreko faxistek erail zuten 34 dantzalekuan. Han zeuden Francisca Urresti (dantzalekuko langilea) eta Noelia Olabarria (Angel Etxanizen lehengusina) ere zauritu zituzten.

Prozesu luze baten ondoren, Espainiako Gobernuak kalte ordaina ordaindu zien Etxanizen familiakoei.

 Biografia 
Gurasoek (Patxi eta Maria) taberna bat ireki zuten Ondarroako alde zaharrean. Urte batzuetara, 1965ean, Angel izan zen “Klub 34” ireki zuena. Eskualdeko eta inguru zabaleko gazteen dantzaleku erreferentea izan zen ordutik. Eta berak “Hogeitamalauko Angel” hartu zuen ezizen.

Kirol zalea zen eta Aurrera Futbol klubaren zuzendaritzako arduran aritu zen.

Amnistiaren Aldeko Batzordeetako eta, KASeko eta Herri Batasunako kidea ere izan zen.

Hainbat atxiloketa jasan zituen. 1964an atxilotu zuten lehengoz, bere dantzalekuan “Gora Euskadi Askatuta” oihukatu zuen bezero bat defendatzeagatik.

1968an atxilotu zuten berriz eta, zortzi urte beranduago, 1976ko apirilaren 9an, Martuteneko eta  Zaragozako espetxeetan eduki zuten eta torturatu egin zuten, ETA militarrari laguntza eman eta armak izatearen salaketapean.

Amaia Bedialaunetarekin hiru seme-alaba eduki zituen: Aiert, Amaia eta Aiora. Haurrak oraindik ume zirela gertatu zen Angelen erailketa.    
Angelen hilketa 1980ko abuztuaren 30ean izan zen. Larunbat gaua zen, ordu bata eta erdiak ziren eta  Klub 34 dantzalekua irekita zegoen. Angel Etxaniz lanean zegoen, Noelia Olabarria (lehengusina) eta Pakita Urrestirekin batera.

Gizonezko bat sartu zen lehenik dantzalekura, takilan sarrera erosi ostean. Angel eta Noelia ikusi zituen barran lanean. Edatekoa eskatu eta berehala atera zen. Berriz sartu zen beste gizonezko batekin batera. Lehengoa aurpegi bistan eta pistola eskuan, takilan lanean ari zen Pakitari apuntatzen. Bigarrena aurpegia estalita eta metraileta eskuan, zuzenean joan zen Angel zegoen lekura eta tiro egiten hasi zen. Bertan hil zuen Angel Etxaniz. Pakita eta Noelia larri zaurituta eraman zituzten Basurtoko ospitalera.

Klub 34 barruan jaurtitako tiro haien hotsa Amaiak, Angelen emazteak, ere entzun zituen. Izan ere, Angel eta bere familia, Klub 34 dantzalekua zegoen eraikin berean bizi ziren.

Herritar batzuk kofradiako turruna edo sirena joa zuten eta ordu bietan lehen manifestaldia egin zuten herriko kaleetan zehar. Eta ordu eta erdi beranduago, goizaldeko hiru eta erdietan, manifestaldi jendetsuago bat egin zen.

Hurrengo egunean Guardia Zibilak kontrolak ipini zituen herriko sarreretan eta kanpotik zetozen hainbat pertsona atxilotu zituen.

Igandean eta astelehenean greba egin zuten Ondarroan eta baita Markina Xemein eta Mutrikun ere. 

Angelen lurperatzea 1980ko abuztuaren 31an izan zen, igandean. Arratsaldeko 17:00etarako jende asko bildu zen Klub 34aren inguruan. Ondarroako herritarrez gain, inguruetako herritar eta politikari ezagun asko, tartean Telesforo Monzon.

Agurra hastekotan zela, ezusteko iskanbila sortu zen kalean. Guardia Zibila agertu zen, kotxez, jendez gainezka zegoen kaletik pasatu nahian eta bozina joaz. Ez aurrera eta ez atzera, polizia bat jende artera jaitsi zen pistola eskuan oihukatzen. Asaldatu ziren herritarrak ere eta, istilu une hartan, pistola eskuetatik desagertu zitzaion kapitainari.

Tentsio une hau baretuta, ehorzketa egin zen. Etxanizen hilkutxa lepoan hartu eta oinez abiatu ziren herrian zehar. Musika plazan egin zitzaion ekitaldi politikoa. Hortik, herriko parrokiarako bidea hartu zuen segizioak. Elizkizun jendetsu baten ondoren, hilerrira eraman zuten gorpua. 

1980ko irailean, Fernando Agirre Aramaio (Zubi Zahar ikastolako zuzendaria), Jose Maria Gisasola Undabarrena (Aurrera Futbol Klubeko lehendakaria) eta Angel Santiso Alegria herritarrak atxilotu zituen Guardia Zibilak pistolaren desagerpenaren harira. Bilboko La Salve koartelera eraman eta torturatu zituzten.

2020ko abuztuaren 29an, erailketaren 40.urteurrenean, Ondarroako Ezker Abertzaleak bere omenezko plaka bat bistaratu zuten erailketa gauzatu zen "Club 34" dantzalekuko atarian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ondarroarrak
Kategoria:Antifrankismoa
Kategoria:Euskal Herriko gatazkan torturatuak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoak kartzelaratutakoak
Kategoria:Kontrainsurjentzia-ekintzetan hildako euskal herritarrak