Antestia Oandissenen estela

Antestia Oandissenen estela edo hilarria, Soriako Tierras Altas eskualdean aurkitu zen erromatar garaiko heriotza-estela edo hilarria da. Tailer epigrafiko bereko beste estelak ez bezala, ez du marrazkirik eta idazkuna bakarrik agertzen da. Testu horretan agertzen den hildakoaren izena, antzinako euskararen aitzindaria izango litzatekeen euskal-akitanierazkoa da.

 Jatorria eta kronologia 
Antestia Oandissen, Las Aldehuelas udalerri barruan dagoen Valloria herriko etxe batean zegoen, eta litekeena da herri horretatik gertu dagoen La Muela aztarnategian izatea jatorria. K.o. I mende bukaerakoa edo II mende hasierakoa da.

 Testuaren ezaugarriak 
alt=Antestia Oandissenen estelaren kalkoa oinarria duen marrazki bektoriala. Euskal-akitanierazko izena duen emakume horren erromatar garaiko epitafioa da.|thumb|Antestia Oandissenen estelaren kalkoa oinarria duen marrazki bektoriala.
Testuak hiru parte ditu: hildako neska gaztearen izena eta noren alaba zen: ANTESTIA-OANDISSEN-LU-CI-F (Antestia Oandissen, Lucii filia: Antestia Oandissen, Lucioren alaba), bere adina, AN-XI (Annorum XI: 11 urte) eta hilarrietan ohikoa den esapidea, H-S-EST (Hic sepulta est: hemen ehortzirik dago). Tailer honetako inskripzioetan ez da ohikoa adin zehatza adieraztea, beti hamarnaka jartzen baita: XX, XXX, XXXX, etab.

"Antestius", eta batzuetan "Antisistius" nomen-a (familia izena) latina da: Antestia emakumeen kasuan eta Antestius gizonen kasuanIzenaren parte horri, "nomen" esaten zaio.. Tailer epigrafiko berean idatzi zuten Antestius Sesenco-ren "abizen" bera dauka.

Izenaren bigarren osagaia (izen pertsonala)Cognomen esaten zaio izenaren osagai horri., ordea, indigena daAlfaro Peña, Eduardo; Belinchón. Costumbres romanas para la muerte en tierras Altas de Soria. Santa Cruz de Yanguaseko erakusketako eskuorria. , 16 or.. Oandissen hitzak bi ss ditu eta horrek esan nahi du ez duela S soinua adierazten, baina litekeena da s soinuaren antzeko beste fonema bat irudikatzea. Honela dio Joakin Gorrotxategik hizki bikoitz horri buruz, Miñaoko Helasseri eskainitako aldarearen idazkuna aztertzean:

 Identifikatzaile epigrafikoa 
"Antestia Oandissen"-en inskripzioaren kode epigrafikoak eta bibliografiaInskripzio guztiek kode edo identifikatzaile bat izaten dute, nazioarte mailan erabiltzen direnak. Epigrafe (inskripzio) bat deskribatzeko artikulu bat argitaratzen denean, identifikatzaile bat ematen zaio argitalpen horretan. Argitalpen hori katalogo bat edo aldizkari bat izan daiteke eta katalogo erabiliena Corpus Inscriptiunum Latinarum da; bere kodeak CIL hizkiekin hasten dira. AE hizkiekin hasten direnak, ordea, L'Année épigraphique aldizkari akademikoak emandako kodeak dira.: HEp 2, 1990, 668 = HEp 3, 1993, 359 = AE 1990, 566 = AE 2001, +01222 = HEp 19, 2010, 300 = Fernández Palacios, F. “Casos Y Cosas Peninsulares Relacionadas Con La Denominada Onomástica Vasco-Aquitana.” Palaeohispanica 10 (2010), p. 366

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Akitaniera Sorian
 Epigrafia

 Kanpo estekak 

 Hispania Epigraphica-ko fitxa
 Epigrafische Datenbak Heidelberg-en duen ftixa

Kategoria:Soria probintziako kultura-intereseko ondasunak
Kategoria:Euskara Antzinaroan
Kategoria:Artefaktu arkeologikoak
Kategoria:Euskararen jatorria eta ahaideak
Kategoria:Euskararen historia
Kategoria:Eusko-akitanierazko izendun idazkunak