José Félix Uriburu

José Félix Uriburu (Salta, Argentina, 1868ko uztailaren 20a - Paris, 1932ko apirilaren 29a) militar argentinarra izan zen, de facto Nazioaren Lehendakaritza hartu zuen 1930eko irailaren 8tik otsailaren 20ra, 1932koa estatu kolpe baten bidez, ordura arte aurrekaririk gabeko gertaera Argentinako historian.

 1930eko irailaren 6ko kolpea eta gobernu militarra 
193ko irailaren 6an, Uriburuk Hipólito Yrigoyen gobernu konstituzionala indargabetu zuen estatu kolpea zuzendu zuen eta diktadura militarra ezarri zuen, 1983ra arte iraungo zuen serie bateko lehena.

Uriburuk Leopoldo Lugones poetaren esku utzi zuen iraultza-aldarrikapena idaztea, baina lehen bertsioa kritikatu egin zuen José María Sarobe koronelak eta Agustín P. Justo jeneralak bere eduki faxistengatik. Lugonesek aldatu egin behar izan zuen.

Irailaren 10ean, Uriburu Nazioko presidente de facto izendatu zuten de facto gobernuen doktrina sortu zuen Justizia Auzitegi Gorenaren Saio ospetsu eta galdekatu baten bidez. Kongresua desegin zuen, salbuespen-egoera deklaratu zuen, probintzia guztietan esku hartu zuen eta, oro har, izaera faxista zuen gobernu elitista autoritario bat eratu nahi zuen, mireslea zen erregimena.

Errepresioaren erregimena ezarri zuen, polizia federaleko Atal Berezia sortzearen bidez aurkari politikoen aurkako torturaren erabilera sistematikoa lehen aldiz abian jarri zuen. Hainbat buruzagi politiko atxilotu zituen, horien artean Hipólito Yrigoyen, zentsura ezarri zien egunkariei, esku hartu zuen unibertsitateetan 1918ko Unibertsitate Erreformatik ezarritako autonomia eta elkar gobernua baliogabetuz.

1931 hasieran hauteskundeak antolatu zituen Buenos Aires probintzian, baina gero bertan behera utzi zituen Unió Cívica Radical (Batasun Zibiko Erradikala) irabazi zuelako. Urte horretako azaroan hauteskundeak deitu zituen berriro, hautagaitza erradikalistak debekatu eta publikoki iruzurtzat onartuta zegoen sistema antolatu ondoren. Baldintza horietan, Agustín P. Justo jenerala hautatu zuten lehendakari, Sáenz Peña Legearen zigorrarekin amaitu zuen kontserbatorismo liberala ordezkatzen zuena.

Boterea entregatu ondoren, Uriburu atzerrira joan zen osasun arrazoiengatik eta Parisen hil zen, urdaileko minbiziagatik ebakuntza egin eta bi hilabete geroago.

Momentu honetan Balcarce hirian Uriburu izeneko monumentua dago, izen bereko kalearen hasieran. Kentzeko udal ordenantzen proiektu desberdinak izan arren, batek ere ez zuen aurrera egin.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eusko-argentinarrak
Kategoria:Argentinako presidenteak
Kategoria:Argentinako militarrak
Kategoria:Urdaileko minbiziaren ondorioz hildakoak
Kategoria:La Recoleta hilerrian lurperatutakoak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Argentinako antikomunistak
Kategoria:Estatu-kolpe bidez boterea eskuratu zuten liderrak