Iparraldeko germaniar hizkuntzak

Iparraldeko germaniar hizkuntzakGenetika linguistikoan erabilitako espresioa (Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Language Family Trees Indo-European, Germanic, North. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International)., hizkuntza nordikoak edo eskandinaviar hizkuntzakEskandinaviari buruzko ikerketetan agertzen den terminoa (Eskandinaviar dialektoaren sintaxiari buruzko lana. 2007ko azaroaren 11an kontsultatua). hizkuntza germaniarren hiru adarretako bat osatzen duten indoeuropar hizkuntzen subfamilia dira. Gainerako biak mendebaldeko eta ekialdeko germaniar hizkuntzak dira.

Protonordikotik eta antzinako nordikotik eratorritako hizkuntzak dira, eta Danimarkan, Norvegian, Suedian, Faroe uharteetan eta Islandian dira nagusi, baina Finlandiako suediar minoriek eta Ipar-Amerikako eta Australiako migratzaile-taldeek ere erabiltzen dituzte. Hizkuntza eskandinaviarrek 20 millioi hiztun inguru dituzte.
 Iparraldeko germaniar hizkuntzen zerrenda 
Zerrenda honetako hizkuntza guztiak protonordikotik eta antzinako nordikotik eratorriak dira. Azpifamilien arteko banaketak ez dira oso zehatzak kasu guztietan, kasu askotan dialektoen arteko mugak ez baitira oso argiak.

 Protonordikoa (†)
 Antzinako nordikoa (†)
 Mendebaldeko eskandinaviera
 Groenlandiar nordikoa (†)
 Islandiera
 Faroera
 Norn (†)
 Norvegiera
 Trøndersk (Trøndelag)
 Bokmål ("liburuko norvegiera" - danieran oinarritutako idatzizko norvegiar estandarra)
 Nynorsk ("norvegiar berria" - idatzizko norvegiar estandarra)
 Østlandsk
 Vestlandsk
 Nord-Norsk
 Sørlandsk
 Ekialdeko eskandinaviera
 Daniera
 Uhartetar daniera
 Ekialdeko daniera (Bornholm)
 Jutlandiera (Jutlandian)
 Seelandiera (Sjælland-en)
 Suediera
 Sveamål (Svealand)
 Norrländska mål (Norrland)
 Götamål (Götaland)
 Östsvenska mål (Finlandia)
 Sydsvenska mål (Blekinge, Halland, Skåne)
 Gutniera (Gotland)

Norvegieran existitzen diren bi forma estandarrez gain, ofizialak ez diren beste bi forma daude: riksmål, bokmål-aren antza duena baina hau baino kontserbadoreagoa dena, eta bereziki hirietan erabiltzen dena; eta høgnorsk ("norvegiar kultua"), nynorsk-aren antza duena eta norvegiar askok erabiltzen ez duten hizkera.

Jamtlandiarra eta Trøndersk norvegiera oso antzekoak dira hainbat aspektutan. Hori dela eta, jamtlandiarra iparraldeko ala ekialdeko eskandinavieratik eratorritako hizkera den eztabaidatzen da.

Oro har, Älvdalsmål hizkera, Sveamålaren dialektotzat jotzen da, baina gaur egun ortografia ofizial bat dauka, haren hiztunek eta suediar hiztunek ezin baitute elkar ulertu, eta hizkuntzalari askok, Älvdalsmål-a hizkuntza ezberdin bat dela ondorioztatu dute.

 Erreferentziak 

Kategoria:Eskandinaviar hizkuntzak