Asta Nielsen

Asta Nielsen (Kopenhage, 1881eko irailaren 11 – 1972ko maiatzaren 25a ) Danimarkako aktorea izan zen 1910 eta 1920 urteetan. Historiako lehen germaniar izarra.

 Bizitza eta lana 
Asta Nielsen Suedian eta Danimarkan hazi zen. Umetan antzerkiarekin harremanetan jarri zen. 

 Hasierak antzerkian 
Danimarkako Royal Theatre School-en ikasi zuen eta 1902an Kopenhagen Dagmar Antzokian hasi zen lanean. 1905-1907tik aurrera Suedia eta Norvegian barna ibiltzen zen antzerki konpainia bateko kide izan zen, eta 1908an Det Ny Teater-era (Kopenhageko Antzoki Berria) joan zen. 

 Zinema mutuan arrakasta 
Peter Urban Gad-ek konbentzitu zuen zinema-antzezpena probatzeko, XX. mendeko lehen hamarkadetan oraindik ere arte forma apaltzat hartzen zena. Afgrunden filmean (The Abyss, 1910), maitasun askearen tentazioek emakume gazteen independentzia ametsak nola zapuztu zitzaketen irudikatu zuen. Nielsenen ijito-dantza erotikoak eta paper horretan erakutsi zuen distira desafiatzaileak erakarri zituzten gizon eta emakumeak. Urban Gad zuzendariarekin batera Alemanian hainbat film ekoizteko kontratua lortu zuen eta 1915era arte luzatu zen lorturiko arrakasta zela eta. 1925ean, Georg Wilhelm Pabst-en Die Freudlose Gasse (Plazeraren mozorropean) filmean parte hartu zuen, Greta Garborekin eta Marlene Dietrichekin batera.

70 film baino gehiago filmatu zituen, horietako batzuk bere produkzio-etxeak eginak. Bere azken filma Unmögliche Liebe izan zen (1932) izan zen. 

Gazte, adineko emakume, prostituta eta proletario, emakume eta gizon, espainiar eta inuit gisa jardun zuen, kameraren aurrean naturaltasun bera erakutsiz beti. Bereziki zoriogaiztoko amodioei buruzko filmengatik egin zen famatu, eta bertan, maitasun faltagatik hiltzen edo hiltzen den emakumea irudikatu zuen.

 Soinudun zinemarekin gainbehera 
Soinudun zinemaren hedatzearekin lanik ez eta zinematik erretiratu zen. Gobernu naziak bere estudioa Berlinen zuzentzeko aukera eskaini zion, baina berak uko egin zion proposamen horri eta bere herrialdera itzuli zen Bigarren Mundu Gerra hasi baino lehen. Urte batzuk geroago, zinema mutuari buruzko dokumental batzuetan agertu zen, eta berak zuzendu zuen bere bizitzari buruzko beste bat (Asta Nielsen, 1968).

 Filmak 

 Film mutuak 

 1910: Abgründe ( Afgrunden ), Dänemark - Zuzendaria: Urban Gad
 1911: Nachtfalter - Zuzendaria: Urban Gad
 1911: Heißes Blut - Zuzendaria: Urban Gad
 1911: Ballettänzerin ( Balletdanserinden ), Dänemark - Zuzendaria: August Blom
 1911: Der fremde Vogel - Zuzendaria: Urban Gad
 1911: In dem großen Augenblick - Zuzendaria: Urban Gad
 1911: Der schwarze Traum ( Den Sorte drøm ), Dänemark - Zuzendaria: Urban Gad
 1912: Die Verräterin - Zuzendaria: Urban Gad
 1912: Das Mädchen ohne Vaterland - Zuzendaria: Urban Gad
 1912: Die arme Jenny - Zuzendaria: Urban Gad
 1912: Der Totentanz (Fragmento, 429 metro) - Zuzendaria eta libretoa: Urban Gad. Weitere Darst.: Oskar Fuchs, Fritz Weidemann, Fred Immler
 1912: Jugend und Tollheit - Zuzendaria: Urban Gad
 1912: Wenn die Maske fällt - Zuzendaria: Urban Gad
 1913: Die Sünden der Väter - Zuzendaria: Urban Gad
 1913: Die Filmprimadonna - Zuzendaria: Urban Gad
 1913: The Suffragette (Die Suffragette) - Zuzendaria: Urban Gad
 1913: S1 - Zuzendaria: Urban Gad
 1913: Das rosa Pantöffelchen - Zuzendaria: Franz Hofer
 1914: Engelein - Zuzendaria: Urban Gad
 1914: Zapatas Bande - Zuzendaria: Urban Gad
 1914: Die falsche Asta Nielsen - Zuzendaria: Urban Gad
 1914: Weiße Rosen - Zuzendaria: Urban Gad
 1915: Vordertreppe - Hintertreppe - Zuzendaria: Urban Gad
 1916: Das Eskimobaby - Zuzendaria: Walter Schmidthässler
 1916: Das Liebes-ABC - Zuzendaria: Magnus Stifter
 1916: Dora Brandes - Zuzendaria: Magnus Stifter
 1916: Im Lebenswirbel - Zuzendaria: Heinz Schall
 1916: Die Börsenkönigin - Zuzendaria: Edmund Edel
 1917: Das Versuchskaninchen - Zuzendaria: Edmund Edel
 1919: Rausch - Zuzendaria: Ernst Lubitsch
 1919: Das Ende vom Liede - Zuzendaria: Willy Grunwald
 1919: Der Fackelträger (Mod lyset) - Zuzendaria: Holger Madsen
 1920: Der Reigen - Ein Werdegang - Zuzendaria: Richard Oswald
 1921: Hamlet - Zuzendaria: Svend Gade
 1921: Irrende Seelen / Sklaven der Sinne - Zuzendaria: Carl Froelich
 1921: Fräulein Julie - Zuzendaria: Felix Basch
 1921: Die Geliebte Roswolskys - Zuzendaria: Felix Basch
 1922: Vanina - Die Galgenhochzeit - Zuzendaria: Arthur von Gerlach
 1922: Der Absturz - Zuzendaria: Ludwig Wolff
 1923: Erdgeist - Zuzendaria: Leopold Jessner
 1924: Lebende Buddhas - Zuzendaria: Paul Wegener
 1924: INRI - Zuzendaria: Robert Wiene
 1925: Die freudlose Gasse - Zuzendaria: Georg Wilhelm Pabst
 1926: Laster der Menschheit - Zuzendaria: Rudolf Meinert
 1927: Dirnentragödie - Zuzendaria: Bruno Rahn
 1927: Gehetzte Frauen - Zuzendaria: Richard Oswald
 1927: Kleinstadtsünder - Zuzendaria: Bruno Rahn
 1927: Das gefährliche Alter - Zuzendaria: Eugen Illés

 Film soinudunak 

 1932: The Impossible Love - Zuzendaria: Erich Waschneck

 Irudi galeria 

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Asta Nielsen: Die schweigende Muse - Lebenserinnerungen, Hanser, Carl GmbH + Co.,  .
 Hans Schifferle: Magie des Körpers. "Totentanz" mit Asta Nielsen (1912) hemen: Peter Buchka, Hg.: Deutsche Augenblicke. Eine Bilderfolge zu einer Typologie des Films (Reihe: Off-Texte 1) Belleville, München 1996  ( zuerst : SZ 1995) S. 10f. (S. 11 eta als Coverbild: Nielsen in diesem Film)
 Roman Gubern. Zinemaren historia . Bartzelona: Anagrama, 2016 (1. arg. 1969), orr. 78-79.  .

 Kanpo estekak 

 Biografia espainieraz
 Der Stern des Stummfilms - Webgune ofiziala 
 Argazki galeria
 Asta Nielsenen etxea izandako hotelaren webgunea
 Asta Nielsen dantza erotikoa Afgrunden filman, 1910ean.

Kategoria:Kopenhagetarrak
Kategoria:Danimarkako emakume aktoreak
Kategoria:Zinema mutuko aktoreak
Kategoria:XIX. mendeko emakumeak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak