Autobuses Pamplona

Autobuses Pamplona (normalean Villavesa, Billabesa edo Atarrabiarra izenez ezagutzen da) errepide bidezko bidaiarien garraioan aritzen zen Iruñerrian, La Villavesa SA enpresaren filiala.

Enpresa 1953an sortu berri den Iruñeko hiri-garraioa kudeatzeko. Urte batzuk geroago, 1969an, itxi egin zuten.

Zuzenean ustiatu ez arren, enpresa honetako autobusak villavesas, billabesak edo atarrabiarrak bezala aipatzen ziren.

 Izena 
La Villavesa SA -k filial espezifiko bat sortu zuen Iruñeko garraioa kudeatzeko, besteak beste, bere izenak adierazten zuelako ez zela hangoa, Atarrabiakoa baizik. Hala ere, filial honen izenak, Autobuses Pamplona (eta ez La Pamplonesa, enpresa hori jada existitzen baitzen), ez zuen garrantzirik izan herritarren artean, villavesa, billabesa eta atarrabiarra bereizgarririk gabe deitu zuena.

 Historia 

 Sorrera 
1953an, La Villavesak, Autobuses Pamplona filialaren bidez, Iruñan hiri-garraioko zerbitzua emateko emakida lortu zuen. Zituen zerbitzuen artean Etxabakoitz, Zizur Nagusia, Atarrabia edo Antsoainerako ibilbideak zeuden. Hiriko lehen semaforoa 1956an jarri zenez eta oinezkoen pasabiderik ez zegoenez, orduko ibilgailu-parke urriarekin batera, zerbitzuaren puntualtasuna oso ona izan zen eta trafikoa arina. Autobusak berdeak ziren, omnibus motakoak, eta han bi langile zeuden: gidaria eta txartel saltzailea. Gainera, hirugarren bat zegoen, ikuskatzailea. Derrigorrezkoa zen leihatilak jaitsita eramatea, bestela airea arnasgaiztu egingo baitzen. Erretzea baimenduta zegoen, eta, ibilgailua erauzita baina geldituta zegoenean, motorrak dardara handia egiten zuen, zarata gorgarria, nostalgikoenak gogoratzen dituena.

 Amaiera 
1969an, Autobuses Pamplona enpresaren eta, ondorioz, La Villavesa SA -ren finantza-krisiaren ondorioz, bi enpresak desagertu egin ziren, hiriarteko ibilbideak La Montañesari eta hirikoak sortu berria zen Iruñeko Hiri Garraioko Kooperatibari edo COTUP -i lagaz. Hasiera batean 97 langilek osatzen zuten kooperatiba hori, gehienak Autobuses Pamplona enpresakoak, eta "villavesa" izenekoen agintea hartzea erabaki zuten, funtzionatzen jarrai zezaten.

Garai hartan estreinatu zen COTUP konpainiaren hiri-lineak garai hartan Argentinako plazan zeuden, gaur egun Vínculo plazan, Iruñeko Lehen Zabalgunean, Pablo Sarasate pasealekutik etxadi batera.

 Zerbitzuak 

 Hiri garraioa 
Enpresak, Autobuses Pamplona filialaren bidez, Iruñeko Udalak 12 lineako hiri-garraio publikoko sare bat ematea lortu zuen 1953an, eta horietako bat gauez zen. 1969an enpresa desagertu zenean, hainbat langilek bat egin zuten COTUP sortzeko eta, horrela, zerbitzuarekin jarraitzeko.
|Autobuses Pamplonako lineenIzenak eta leku-izenak orduan idazten ziren bezala agertzen dira, letra etzanez gaur egungoak}}
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! rowspan="2" bgcolor="" align="center" |
! colspan="2" bgcolor="" align="center" |
|-
! bgcolor="" align="center" |
! bgcolor="" align="center" |
|-
| align="center" | 
| align="center" |UniversidadUnibertsitatea
| align="center" |Universidad PrivadaUnibertsitate pribatua
| align="center" |Pio XII etorbidea · Argentina Plaza · Karlos III etorbidea
| align="center" |CondeRodezno
| align="center" |8
| align="center" |20'
| align="center" | -
|- bgcolor="#efefef"
| align="center" | 
| align="center" |Echavacoiz-IturramaEtxabakoitz-Iturrama
| align="center" |EchavacoizEtxabakoitz
| align="center" |Urdanotz · Pio XII etorbidea · Argentina Plaza · Antso Azkarra etorbidea · Iturrama kalea
| align="center" |Iturrama
| align="center" |19
| align="center" |12'
| align="center" | -
|-
| align="center" | 
| align="center" |San PedroSan Pedro
| align="center" |Argentina
| align="center" |Argentina Plaza'' · Bernardino Tirapu kalea · Celayeta etorbidea · San Kristobal kalea · Labrit Aldapa · Argentina PlazaArgentina186'8' HospitalOspitaleaArgentinaArgentina Plaza · Pio XII etorbidea · Irunlarrea kaleaHospitalOspitalea107'7' Milagrosa-ChantreaArrosadia-TxantreaMilagrosaArrosadiaSadar kalea · Zaragoza etorbidea · Argentina Plaza · Labrit Aldapa · San Kristobal kaleaChantreaTxantrea20710' Rochapea-Sta. María La RealArrotxapea-ArrosadiaRochapeaArrotxapeaBernardino Tirapu kalea · Kale nagusia · Argentina Plaza · Karlos III etorbidea · Zangoza kaleaSanta María La RealArrosadia2215'30' Chantrea-VistabellaTxantrea-MendebaldeaChantreaTxantreaEzkaba kalea · San Kristobal kalea · Atarrabia etorbidea· Celayeta etorbidea · Sanduzelai etorbidea · Barañain etorbideaVistabellaMendebaldea1820'20' San JuanDonibaneArgentinaArgentina Plaza · Baiona etorbidea · Iratxeko Monasterioa kaleaSan JuanDonibane78'11' San JorgeSanduzelaiArgentinaArgentina Plaza · Baiona etorbidea · Nafarroa etorbidea · Sanduzelai etorbideaSan JorgeSanduzelai106'12' Ermitagaña-BelosoErmitagaña-LezkairuErmitagañaErmitagaña kalea · Baiona etorbidea · Argentina Plaza · Bexe Nafarroa etorbidea · Beloso kalea / Fuente de la Teja kaleaBeloso Lezcairu1530' / 60'30' / 60'  alt=Gaueko linea|15x15pxNocturnoGauekoaArgentinaSan Kristobal kalea · Atarrabia etorbidea · Celayeta etorbidea · Sanduzelai etorbidea · Baiona etorbideaArgentina820'20' Santa LucíaBuztintxuriArgentinaArgentina Plaza · Baiona etorbidea · Iratxeko Monasterioa kalea · Nafarroa etorbidea · Etxauri errepideaSanta LucíaBuztintxuri83 egunean60'

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 

 Eskualdeko Hiri Garraioa
 La Villavesa SA
 Iruñeko Hiri Garraioko Kooperatiba (COTUP)
 La Montañesa
 Transports Ciutat Comtal

 Kanpo estekak 

Kategoria:Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioa
Kategoria:Euskal Herriko garraio enpresak