UTF-8

Informatikan, UTF-8 (8 biteko Unicode Transformazio Formatua) testuetako karaktereak kodetzeko modu bat da. Munduan zehar erabiltzen diren alfabeto guztiak erabiltzeko aukera ematen du (latindar alfabetoa, grekoak, ziriliko‎, arabiarra...

UNICODEko UTF-8 kodetze-modua erabiliena da gaur egunean. UTF-8 Weberako bereziki kodeketa ohikoena da, baita bigarrena baina askoz gehiago erabilia ere. 2020an Web orrialde guztien %95 baino gehiago dira UTF-8-rekin kodetuta daudenak. Are gehiago, % 100-ra arte ailegatu zen 2020an hizkuntza batzuetarako. thumb| Sareko kodeketa nagusien erabilera 2001tik 2012ra. |alt=|380x380px

 UTF-8 estandarra beti erabiltzeko aholkua 
Landu behar dituen testu-fitxategi guztiak UTF-8 kodekeran jartzea komeni zaio Informatikariari. Horrela etorkizuneko hainbat arazo ekidingo du hasiera-hasieratik. Linux sistema eragileko iconv komandoa guztiz lagungarria da horretan; fitxategi berri bat jasotzen duen bakoitzean, informatikariak fitxategiaren kodetze-modua zein den jakin beharko du, eta UTF-8 ez bada, momentuan sortu beharko du fitxategiaren UTF-8 bertsioa (iconv komandoa erabiliz, esaterako).

Adibidez, testukk.txt fitxategia ISO-8859-1 kodekeratik UTF-8 kodekera pasa eta emaitza testukk_utf8.txt fitxategian gorde:$ iconv -f ISO-8859-1 -t UTF-8 -o testukk_utf8.txt testukk.txt

 Zabalera aldakorreko errepresentazioa 
Zabalera aldakorra erabiltzen du UTF-8k, kasu batzuetan karaktere bat errepresentatzeko byte bat (8 bit) erabiltzen du, eta beste kasu batzuetan byte gehiago, lau byte arteraino, eta horrela Unicodeko 1.112.064 kode desberdin17 planes times 216 code points per plane, minus 211 technically-invalid surrogates. (kode-puntu) definitzeko gai da. Kodetzeko modua Unicode estandarrak definitu zuen eta Ken Thompson-ek eta Rob Pike-k diseinatu zuten.Email Subject: UTF-8 history, From: "Rob 'Commander' Pike", Date: Wed, 30 Apr 2003..., ...UTF-8 was designed, in front of my eyes, on a placemat in a New Jersey diner one night in September or so 1992...So that night Ken wrote packing and unpacking code and I started tearing into the C and graphics libraries. The next day all the code was done... Izena sigla bat da, Unicode (edo Universal Coded Character Set ) Transformazio Format (8 bit) kontzeptutik eratorria da.thumb|260x260px|'ñ' karakterea eta UTF-8 kudeaketa
ASCIIrekin bateragarria izateko diseinatu zen. Zenbaki baxuenak dituzten kode-balioak (kode-puntuak) maizago gertatzen diren karaktereak errepresentatzeko erabiltzen dira; horrela byte gutxiagorekin kodetzen dira. Unicodeko lehen 128 karaktereak ASCIIkoak dira, ASCIIko balio bitar bera dute eta horiexek dira byte bakarra erabiltzen dutenak. Beraz, ASCIIz ondo kodetutako testu bat UTF-8-z ondo kodetutako testua ere bada. Baina testuan agertzen bada ASCII multzoan ez dagoen karaktererik, bat baino ez bada ere, esate baterako 'ñ' letra bat edo 'ü' letra bat, orduan arazoak sortuko dira fitxategi horren erabileran fitxategi osoa UTF-8rekin kodetu ez bada.
Byte kopuruaKode-puntu bakoitzeko
bit kopuruaLehen kode-puntuaAzken kode-puntuaByte 1Byte 2Byte 3Byte 417U+0000U+007F0xxxxxxx211U+0080U+07FF110xxxxx10xxxxxx316U+0800U+FFFF1110xxxx10xxxxxx10xxxxxx421U+10000U+10FFFF11110xxx10xxxxxx10xxxxxx10xxxxxx

Adibide batzuk:

 Character  Kodearen puntua  UTF-8  Zortzitarra Bitarra  Bitarra  Zortzitarra  Hamaseitarra   $  U+0024044010 01000010010004424¢  U+00A20242000 1010 001011000010 10100010302 242C2 A2ह  U+09390044710000 1001 0011 100111100000 10100100 10111001340 244 271E0 A4 B9€  U+20AC0202540010 0000 1010 110011100010 10000010 10101100342 202 254E2 82 AC한  U+D55C1525341101 0101 0101 110011101101 10010101 10011100355 225 234ED 95 9C𐍈  U+1034802015100 0001 0000 0011 0100 100011110000 10010000 10001101 10001000360 220 215 210F0 90 8D 88

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Bell Labs-en 9. Planerako UTF-8 jatorrizko papera ( edo pdf )
 Andreas Prilop, Jost Gippert eta World Wide Web Partzuergoaren UTF-8 proba orriak
 Unix / Linux: UTF-8 / Unicode FAQ, Linux Unicode HOWTO, UTF-8 eta Gentoo

Kategoria:Kodeketa