Europako Matematika Elkartea

Europako Matematika Elkartea Europan matematikaren garapenari eskainitako europar erakundea da.

Bere kideak Europako hainbat matematika elkarte, erakunde akademikoak eta banakako matematikariak dira. 

Egungo presidentea Jan Philip Solovej da.
 Helburuak 
Elkarteak era guztietako matematikariak zerbitzatu nahi ditu unibertsitateetan, ikerketa institutuetan eta goi mailako hezkuntzako beste modalitate batzuetan. Helburuak dira

 Ikerketa matematikoa, hutsa nahiz aplikatua, sustatzea,
 Matematika hezkuntzaren problemetan laguntzea eta aholkuak ematea,
 Matematikak gizartearekin dituen harreman zabalagoez arduratzea,
 Hainbat herrialdetako matematikarien arteko elkarrekintza sustatzea,
 Europako matematikarien artean identitatearen zentzua ezartzea,
 Komunitate matematikoa ordezkatzea nazioz gaindiko erakundeetan.

Europako Matematika Elkartea bera Nazioarteko Matematika Batasuneko kide afiliatua da eta Industria eta Matematika Aplikatuko Nazioarteko Kontseiluko kide bat.

 Historia 
EMSren aitzindaria, Europako Matematika Kontseilua, 1978an sortu zen Helsinkiko Matematikarien Nazioarteko Biltzarrean. Michael Atiyah jaunek zuzentzen zuen matematika elkarteen federazio informal hori. Europako Matematika Elkartea 1990eko urriaren 28an sortu zen Mądralinen, Varsoviatik gertu, Polonian, eta Friedrich Hirzebruch presidente fundatzailea izan zen Hasieran, Elkarteak 27 kide zituen. Pariseko Sorbona eta Panthéon-Sorbonne unibertsitateetan egin zen lehen Europako Matematika Biltzarra 1992an, eta 4 urtez behin ospatzen da Europa osoko hainbat tokitan, Elkarteak antolatuta. Hurrengo Biltzarra 2028. urtean Bolonian (Italia) izango da.

 EMSko lehendakariak 

 Friedrich Hirzebruch, 1990–1994
 Jean-Pierre Bourguignon, 1995–1998
 Rolf Jeltsch, 1999–2002
 John Kingman, 2003–2006
 Ari Laptev, 2007–2010
 Marta Sanz-Solé, 2011–2014
 Pavel Exner, 2015–2018
 Volker Mehrmann, 2019–2023
 Jan Philip Solovej, 2024–2028

 Egitura 
Europako Matematika Elkarteako gobernu-organoa bere kontseilua da, Elkarteako kide diren elkarte guztiak ordezkatzen dituzten ordezkariak barne hartzen dituena, Elkarteako kide instituzional eta indibidualak ordezkatzen dituzten ordezkariekin batera. Kontseilua bi urtean behin biltzen da, eta presidentea eta batzorde betearazlea izendatzen ditu, horiek baitira elkartearen funtzionamenduaren arduradunak.

Batzorde Betearazleaz gain, Elkartek Batzorde iraunkorrak ditu: Matematika Aplikatua, Garapen-bidean dauden Herriak, Matematika Hezkuntza, ERCOM (Matematika Zientzietako Europako Ikerketa Zentroetako Zuzendariak), Etika, Europar Elkartasuna, Topaketak, Argitalpenak eta Zabalkunde Elektronikoa, Matematikarekiko kontzientziazio publikoa, Emakumeak Matematikan.

Europako Matematika Elkartea arauak bere estatutuetan zehazten dira. Elkartek Helsinkiko Unibertsitatean du egoitza.

 Sariak 
Europako Matematika Biltzarra lau urtez behin egiten da Elkartearen babespean. Horietan hamar EMS Sari ematen dira "35 urte baino zaharragoak ez diren ikertzaile gazteek Matematikaren ekarpen bikainak aitortzeko".

2000. urteaz geroztik, Felix Klein saria (Kaiserslautern-eko Industria Matematikako Institutuak emana) "zientzialari gazte bati edo zientzialari gazte talde txiki bati (normalean 38 urtetik beherakoei) ematen zaie industria-arazo zehatz eta zail bati industriaren asebetetze osoa betetzen duen irtenbide bikain bat emateko metodo sofistikatuak erabiltzeagatik".

2012az geroztik, Otto Neugebauer Saria (Springer Verlagek emana) ikerlari edo ikertzaileen talde bati eman zaio "matematikaren historiaren arloan oso lan originala eta eragingarria izanik, edozein garaitan eta edozein eskualde geografikotan matematikaren garapena edo gai jakin bat matematikaren garapena ulertzea hobetzen duena".

Hona hemen sarituak orain arte (15x15px ikur batek ondoren Fields Domina lortu duten matematikariak adierazten ditu).

 1992ko sariak 

 Richard Borcherds 15x15px 
 Jens Franke 
 Alexander Goncharov 
 Maxim Kontsevitx 15x15px 
 François Labourie 
 Tomasz Łuczak 
 Stefan Müller 
 Vladimír Šverák 
 Gábor Tardos 
 Claire Voisin 

 1996ko sariak 

 Alexis Bonnet 
 Timothy Gowers 15x15px 
 Annette Huber-Klawitter 
 Aise Johan de Jong 
 Dmitry Kramkov 
 Jiří Matoušek 
 Loïc Merel 
 Grigori Perelman 15x15px 
 Ricardo Pérez-Marco  
 Leonid Polterovich  

 2000ko sariak 

 Semyon Alesker 
 Raphaël Cerf 
 Dennis Gaitsgory 
 Emmanuel Grenier 
 Dominic Joyce 
 Vincent Lafforgue 
 Michael McQuillan 
 Stefan Nemirovski 
 Paul Seidel  
 Wendelin Werner 15x15px 

Felix Klein Saria: David C. Dobson 

 2004ko sariak 

 Franck Barthe 
 Stefano Bianchini 
 Paul Biran 
 Elon Lindenstrauss 15x15px 
 Andrei Okounkov 15x15px 
 Sylvia Serfaty 
 Stanislav Smirnov 15x15px 
 Xavier Tolsa 
 Warwick Tucker  
 Otmar Venjakob 

Felix Klein Saria: —

 2008ko sariak 

 Artur Avila 15x15px 
 Alexei Borodin 
 Ben J. Green 
 Olga Holtz 
 Boáz Klartag 
 Alexander Kuznetsov 
 Assaf Naor  
 Laure Saint-Raymond 
 Agata Smoktunowicz 
 Cédric Villani 15x15px 

Felix Klein Saria: Josselin Garnier 

 2012ko sariak 

 Simon Brendle 
 Emmanuel Breuillard 
 Alessio Figalli 15x15px 
 Adrian Ioana 
 Mathieu Lewin 
 Ciprian Manolescu 
 Grégory Miermont 
 Sophie Morel 
 Tom Sanders 
 Corinna Ulcigrai 

Felix Klein Saria: Emmanuel Trélat 

Otto Neugebauer Saria: Jan P. Hogendijk 

 2016ko sariak 

 Sara Zahedi  
 Mark Braverman 
 Vincent Calvez 
 Guido de Philippis 
 Peter Scholze 15x15px 
 Péter Varjú 
 Thomas Willwacher 
 James Maynard 
 Hugo Duminil-Copin 
 Geordie Williamson 

Felix Klein Saria: Patrice Hauret 

Otto Neugebauer Saria: Jeremy Gray 

 2020ko sariak 

 Karim Adiprasito  
 Ana Caraiani 
 Alexander Efimov 
 Simion Filip 
 Aleksandr Logunov 
 Kaisa Matomäki 
 Phan Thành Nam 
 Joaquim Serra 
 Jack Thorne 
 Maryna Viazovska 15x15px 

Felix Klein Saria: Arnulf Jentzen  

Otto Neugebauer Saria: Karine Chemla  

 2024ko sariak 

 Maria Colombo 
 Cristiana De Filippis 
 Jessica Fintzen 
 Nina Holden 
 Thomas Hutchcroft 
 Jacek Jendrej 
 Adam Kanigowski 
 Frederick Manners 
 Richard Montgomery 
 Danylo Radchenko 

Felix Klein Saria: Fabien Casenave  

Otto Neugebauer Saria: Reinhard Siegmund-Schultze 

Paul Lévy Saria Probabilitatearen Teorian: Jeremy Quastel 

Simon Norton Saria: Nina Gasking (Maison des Mathématiques et de l'Informatique) 

 Bazkideak 

 Nazioarteko elkarte bazkideak 

 Industriako Matematikaren Europako Partzuergoa
 Biologia Matematiko eta Teorikoko Europako Elkartea
 Matematika Aplikatuaren eta Mekanikaren Elkartea
 Matematika Aplikatuaren eta Mekanikaren Nazioarteko Elkartea
 Europako Hego Ekialdeko Matematika Elkartea

 Elkarte bazkide nazionalak 

 Austriako Matematika Elkartea
 Bielorrusiako Matematika Elkartea
 Belgikako Matematika Elkartea
 Belgikako Estatistika Elkartea
 Bosniako Matematika Elkartea
 Bulgariako Matematikarien Batasuna
 Kroaziako Matematika Elkartea
 Zipreko Matematika Elkartea
 Txekiako Matematika Elkartea
 Danimarkako Matematika Elkartea
 Edinburgoko Matematika Elkartea
 Estoniako Matematika Elkartea
 Finlandiako Matematika Elkartea
 Frantziako Matematika Elkartea
 Aplikatutako eta Industria Matematikarien Elkartea
 Alemaniako Matematikari Elkartea
 Georgiako Matematika Batasuna
 Greziako Matematika Elkartea
 János Bolyai Matematika Elkartea
 Islandiako Matematika Elkartea
 Matematika Institutua eta bere Aplikazioak
 Irlandako Matematika Elkartea
 Israeleko Matematika Batasuna
 Italiako Ekonomia eta Gizarte Zientzietan Aplikatutako Matematika Elkartea
 Italiako Matematika Aplikatu eta Industrialeko Elkartea
 Italiako Matematika Batasuna
 Kharkov Matematika Elkartea
 Kosovoko Matematika Elkartea
 Letoniako Matematika Elkartea
 Lituaniako Matematika Elkartea
 Londresko Matematika Elkartea
 Luxenburgoko Matematika Elkartea
 Mazedoniako Matematika/Informatika Elkartea
 Maltako Matematika Elkartea
 Norvegiako Matematika Elkartea
 Norvegiako Estatistika Elkartea
 Poloniako Matematika Elkartea
 Portugalgo Matematika Elkartea
 Espainiako Matematikako Errege Elkartea
 Errumaniako Matematika Elkartea
 Errumaniako Matematikarien Elkartea
 Herbehereetako Matematika Errege Elkartea
 Esloveniako Matematika Aplikatuen eta Diskretuen Elkartea
 Matematika Aplikatu eta Industrialeko Elkartea
 Espainiako Matematika Aplikatuen Elkartea
 Kataluniako Matematika Elkartea
 Estatistika eta Operazio Ikerketaren Elkartea
 Suediako Matematika Elkartea
 Suediako Estatistika Elkartea
 Suitzako Matematika Elkartea
 Turkiako Matematika Elkartea
 Moskuko Matematika Elkartea
 Esloveniako Matematikarien, Fisikarien eta Astronomoen Elkartea
 San Petersburgoko Matematika Elkartea
 Ukrainako Matematika Elkartea
 Uralgo Matematika Elkartea
 Eslovakiako Matematikarien eta Fisikarien Batasuna
 Voronezheko Matematika Elkartea

 Argitalpenak 
Europako Matematika Elkartea 20 aldizkari akademiko baino gehiago argitaratzen dituen EMS Press argitaletxearen akziodun bakarra da.

 Algebraic Geometry
 Annales de l’Institut Henri Poincaré D
 Commentarii Mathematici Helvetici
 Elemente der Mathematik
 EMS Surveys in Mathematical Sciences
 Groups, Geometry, and Dynamics
 Interfaces and Free Boundaries
 Journal of Combinatorial Algebra
 Journal of Fractal Geometry
 Journal of Noncommutative Geometry
 Journal of Spectral Theory
 Journal of the European Mathematical Society
 L'Enseignement Mathématique
 Portugaliae Mathematica
 Publications of the Research Institute for Mathematical Sciences
 Quantum Topology
 Padurako Seminario Matematico della Università di Rendiconti
 Rendiconti Lincei - Matematica e Applicazioni
 Revista Matemática Iberoamericana
 Zeitschrift for Analysis eta ihre Anwendungen

EMS Pressek, gainera, matematikako gaiei buruzko 200 ikerketa liburu argitaratu ditu.

Horrez gain, Europako Matematika Elkartearen Buletina argitaratzen du, 1991n sortu zen EMS Buletina izenekoa. Matematikako ikerketan izandako azken garapeneko albisteak eta erakusketak biltzen ditu. Hiruhilekokoa da eta sarbidea irekia da. Egungo editore nagusia Valentin Zagrebnov da (2016–).

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Europako erakundeak
Kategoria:Matematikako elkarteak