Zelulen arteko loturak

Zelulen arteko loturak animalia ehunetako bi zelularen zelula mintzen artean edo zelula bat eta inguruan duen matrizearen artean dauden atxikidurak dira. Zelula epitelialetan edota nerbio eta gihar-ehunetako zeluletan oso ohikoak dira. Lotura hauei esker eratzen dira ehunak.

Landare eta onddo zeluletan horma zelularrak lotzen ditu zelulak baina elkar komunikaturik daude hodi zitoplasmatikoen bidez. Landareetan plasmodesmoak agertzen dira eta onddoetan septoak.

 Sailkapena 
300px|thumb|Zelulen arteko lotura mota guztiak (goitik behera):1. Lotura estua2. Atxikidura banda3. Gap lotura4. Desmosoma5. Hemidesmosoma
Lau motatako loturak aurkitzen dira: Lotura estuak, aingura bidezko loturak eta gap loturak.

 Lotura estuak: Zonula occludens 

Bi zelularen mintz elkarren artean lotzen dituzten proteina harizpiz osaturiko loturak dira. Epitelio eta endotelio zeluletan agertzen dira eta sustantzien jario askea ekiditeko hesi iragazkaitza eratzen dute zelulen eremu apikalean. Lotura estuak eratzen dituzten proteinak klaudinak eta okludinak izaten dira gehienbat.

 Aingura bidezko loturak 
Zelula mintzetan proteinazko xaflak eratzen dira eta bertatik glikoproteinak luzatzen dira kanporantz. Bi zelulatako glikoproteinak elkarren artean ainguratzen dira eta horri esker ehunen uzkurdura-erlaxazio mugimenduetan zelulak elkarrekin mantentzen dira. Mikroskopio elektronikoz begiratuta zelula mintz bien arteko tartea ongi bereizten da.

Loturen konplexutasuna aintzat hartuta hainbat motatako loturak ezagutzen dira:

 Lotura  Zitoeskeletoko zuntzak  Mintz arteko proteinak  Zeri lotzen zaio Desmosomak(Macula adherens)Firu ertainak  Kadherinak  Beste zelula bati Hemidesmosomak(Macula adherens)Firu ertainak  Integrinak  Kanpoko matrizeari Atxikidura bandak(Zonula adherens)Aktinazko mikrofiruak  Kadherinak, Integrinak  Beste zelula bati edo matrizeari

 Gap loturak 

Bi zelularen artean elkartrukea ahalbidetzen duten lotura motak dira. Zelula mintz bakoitzean transmintzeko proteinak diren sei konexina elkartzen dira konexoia izeneko tunela eratzeko eta bertatik molekula txikiak eta ioiak igarotzen dira. Odol-hodi gutxi dauden ehunetan ugari agertzen dira, begietako kristalino eta korneako zeluletan adibidez.

 Hiru zelulen arteko loturak 
Epitelio ehunetako zelulek itxura geometrikoa izaten dute eta hauen erpinetan trizelulina izeneko proteina batek loturak eratzen ditu. Honi esker hesi iragazkaitza eratzen da eta zelulen zatiketetan ere hainbat zeluletako zitoeskeletoak koordinatzen laguntzen du.

 Erreferentziak 

Kategoria:Zelulen arteko loturak