Eskimo-aleut hizkuntzak

Eskimo-aleut hizkuntzek edo inuit-yupik-unangax hizkuntzek Groenlandiako, Kanadako artikoko, Alaskako eta Siberiako jatorrizko hizkuntzen familia bat osatzen dute. Inuiten eta yupiken hizkuntzetan datza (inuit izendapenaz ezagunak Alaska iparraldean, Kanadan eta Groenlandian, Yupik izenaz Alaska mendebaldean eta yuit izenaz Siberian), alde batetik, eta aleutieran, bestetik.

Eskimal, normalean, saihesten den hitza da, baina mantentzen da yuit-yupik-inuitak batzeko. Kanadan Inuit izendapena (hots, "jendea") hobesten dute (singularra, inuk "pertsona"; duala: inuuk "bi pertsona"; plurala, inuit, "pertsonak, jendea"). Alaskan, berriz, Inuk / Inuit edo Yupik hobesten dute, hitz egiten ari denaren arabera.

Tradizioz, hizkuntza eskimalen familia inuit eta yupik (edo yupik-yuit) hizkuntzetan banatzen da. Hala ere, berriki egindako ikerketek iradokitzen dute yupika berez ez dela baliozko nodo bat edo, gauza bera dena, inuitera dialektal etengabea ez dela, yupik taldeko hizkuntza bat baino. Hala, eskimal hitza yupik hitzarekin ordezkatzea zuzena litzatekeen arren, hori ez litzateke onargarria inuk gehienentzat. Bestalde, badirudi Alaska-Siberia dikotomia geografikoa izan dela, hizkuntzalaritzazkoa bainoago.

Atzizki-sistemak garrantzi handia du hizkuntza horretan; hitza oinarrizko elementu lexikalari eransten zaizkion elementu osagarriz osatuta dagoenez, esaldi osoa ordezkatzen du. Hitz batzuek flexioa dute, esate baterako, izenak eta aditzak, eta beste batzuk flexiorik gabeko partikulak dira.

 Sailkapena 
Hauek dira inuit-yupik-unangax hizkuntzak:

 Aleutiera (unangam tunuu)
 Yupik-inuit (eskimo) hizkuntzak
 Sirenikera
 Yupik hizkuntzak
 Alaska erdialdeko yupikera
 Alutiiqera
 Siberia erdialdeko yupikera
 Naukanera
 Inuit hizkuntzak
 Iñupiaqera
 Inuvialuktunera
 Inuitera (inuktitut)
 Groenlandiera (kalaallisut)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Hizkuntza familiak

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako hizkuntzak
Kategoria:Alaskako hizkuntza indigenak
Kategoria:Errusiako hizkuntzak
Kategoria:Hizkuntza eranskariak