Deskarga ibaia (Deba)

Deskarga erreka Gipuzkoako hego-mendebaldean dagoen erreka da, Antzuolan sortu eta Bergaran, hegoaldetik datorren Deba ibaiarekin bat egiten duena.

Basalde auzoan, ekialdetik mendebaldera norabidea eginez, Deskarga mendate inguruko hegalean sortutako errekatxoetatik (Erraztiko erreka, Elgarain eta Mutilagoengo erreka) dator, eta halaxe jaisten dira urak Basalderaino, bertan Arrola aldetik eta baita Irimo aldetik ere datozen errekekin topo egin arte. Herrigunean, berriz, Antigua eta Errekalde auzoaren bidegurutzean, Irigain errekarekin elkartzen da. Hemendik aurrera, bada, Deskarga errekak, herri gune osoa zeharkatuko du.

Deskarga errekak bere izena aldatzen du Antigua auzotik aurrera; hau da, Deskargako erreka eta Arrola aldetik datorren Igirain errekek bat egiten dutenean. Hemendik aurrera, beraz, Antzuola erreka hartzen du izena, eta bat egiten du Bergarako San Antonio auzoan, Deba ibaiarekin.

 Deskarga-Antzuola errekaren errekatxoak 
Azpimarratutako ezaugarrietatik, komeniko litzaiguke ezagutzea zeintzuk diren han eta hemen, auzoz auzo, udalerrian sortzen diren errekatxo desberdinak,  bakoitzaren xehetasunak adierazten: 

IRIMOEGIBARRENA AUZOAERREKATXOAKEZAUGARRIAKIPURTIKA.Udalerriaren hego ekialdean, Lakiriolan eta Arrola  hegaletik datozen errekatxoek (Zabaldoerreketa, batez zere)  sortzen dute Olamenditik pasatuz San Blas ermitaraino iristen den Ipurtika  errekatxoa. Hemen, San Blasen, Deskargatik eta Basaldetik datozen errekek  osatutako Deskarga errekarekin elkartzen da.IGIRAIN.Hegotik iparraldera norabidearekin,  Arrola-Koroso-Azaldegietan sortutako urek sortzen dute errekatxo hau. Garai  batean Antzuolako ume askoren udako bainu lekua zen, bertan ur-putzu ederrak  baitzeuden. Erreka honek, Antigua eta Errekalde auzoaren bidegurutzean,  Antiguako errota parean duelarik, Basaldetik datorren Deskargako  errekarekin bat egiten du. Antxitxardi, Zabaldoko erreka,  Errekaldesoroko erreka, Agiñagaerreka… dira erreka honen “surtidore”  garrantzitsuenak.AZALDEGIETA-BASOERREKA-EZKITZA-BELASTEGI.Deitura desberdinak hartzen duen erreka honen jaiotza,  Trukarriaga eta Azaldegieta inguruan kokatzen da. Ariztin bat egiten du Deskarga errekarekin. Hegotik iparraldera norabidearekin, herriko  urak ere bertatik hartzen ziren garai batean.MIXOERREKA-LOIOLAERREKA. Garai batean Mixo baserria egon zen inguruko lurren  urak batuz, Burubikon elkartzen da errekatxo hau Deskarga  errekarekin. Hegotik iparraldera norabidea du. Bertatik ere ekartzen  ziren garai batean urak Antzuolako herrira.KORTATXO-ORUESAGASTI.Bergarako udalerriarekin muga naturala egiten du  errekatxo honek. Kortatxo sakoneko urak batuz, eta goitik beherako bidean  Oruesagasti (Usasti) baserria alde batera lagaz, Ilunpen bat egiten du  Antzuolatik datorren errekarekin. Hegal honetan sortzen diren gainontzeko  erreken bezala, hegotik iparraldera norabidea du.
BASALDE AUZOAERREKATXOEZAUGARRIAKDESKARGABasalde auzoan, ekialdetik mendebaldera norabidea  eginez, Deskarga errekaren iturria, nola ez, Deskarga mendate  inguruko hegalean sortutako errekatxoetatik (Erraztiko erreka,  Elgarain eta Mutilagoengo erreka) dator, eta halaxe jaisten dira urak  Basalderaino, bertan Arrola aldetik eta baita Irimo aldetik ere datozen  errekekin topo egin arte. Herrigunean, berriz, Antigua eta Errekalde auzoaren  bidegurutzean, Irigain errekarekin elkartzen da. Hemendik  aurrera, bada, Deskarga errekak, herri gune osoa zeharkatuko  du, harro-harro.BASALDEUdalerriaren ipar ekialdetik, Irimo hegaletik datozen  errekatxoei esker osatzen da Basalde erreka. Hemen, hau da,  Erautza baserri inguruan, bat egiten du Deskargako errekarekin.  Jainkoiturri, Zuntzoerreka, Otamenditurriko erreka, Kateagaerreka,  Aizperreka dira bere ur iturriak.
IRIMOEGIGOIENA AUZOAERREKATXOEZAUGARRIAKZUBITXO-ONDAMENDI.Bere hegalak iparraldera, Aizpurutxo auzora ematen du,  eta Urola ibaian isurtzen ditu bere urak erreka honek, ia-ia Azkoitiko  udalerriarekin bat eginez. Korosterratzu-Pagamendi-Trekutz izeneko lur  sailetan sorturiko errekatxoetatik (Sustraierreka-Koñube, Urkitza)  “edaten” du Zubitxo edo Ondamendi bezala  ezagutzen den erreka honek.LARREGI-URSALTOUdalerriko ipar aldeko hegalean kokatzen da erreka hau,  eta berak ere Urola ibaian isurtzen ditu urak, Zumarragako udalerria aurrean  eta Ursalto baserria ere lekuko duela. Sortu, berriz, Trekutz, Arribiribil  eta Larregi lur sailetan sortzen diren uretatikERREKATXIKI-KORTABARRIERREKAGoikoak bezala, Irimoegigoena auzoan ere kokatuta dago erreka hau, eta  Azkoitia aldera begira dauka bere hegala. Itxumendi  inguruan  sortzen da, eta Bergara eta Antzuolako udalerrien muga naturala ere bada  erreka hau. Gorrola izeneko errekatik datorkion  beste ur  emanari esker, Aizpurutxo aldera dagoen Urola ibaian isurtzen ditu bere urak,  hau da, Bergaraetxeberri izeneko baserri inguruan.
LIZARRAGA AUZOAERREKATXOEZAUGARRIAKLIZARRAGA.Ipar hegoaldera norabidea duen erreka da. Gorla azpi inguruan sortzen den Lizarragako erreka, berriz, Aizbakar, Azkue, Gorla eta Unamendi  inguruetan sortutako errekatxoetatik (Oritzako erreka, Abaro,  Iturrieta, Frantseserreka, Ogeiturri, edota Irazabalgo erreka) edanez  osatzen da. Eguzki auzoa eta San Josepe auzoan egiten du bat Deskarga  errekarekin.
GALARTZA AUZOAERREKATXOEZAUGARRIAKGALARTZAERREKAIzen bereko auzoan sortuta, bat egiten du Lapurzubi inguruan Deskarga  errekarekin, aurretik Burdinkurutz izeneko zubia zeharkatuz. Gorla  inguruan sortzen diren errekatxoetatik, batez ere Abaroerreka eta  Ameztiko erreketatik, sortuta, ipar hegoaldeko norabidea dauka, eta  Bergarako udalerriarekin lotura handia du.

 Uholdeak 
Antzuolaren harremana errekekin oso gorabeheratsua izan da; maitasun eta gorroto mailakoa. Urak baketsu datozenean bada, harremana ezin ederragoa izaten da. Haserre datozenean, ostera, bortitza bihurtzen da. Ama Natura ziklikoa den dinamika edota legearen arabera funtzionatzen duenez, printzipio horri jarraituz, Antzuolan, barealdiekin batera uholde desberdinak jasan behar izan ditugu, eta horiek eragindako kalteak ere intentsitate desberdinetakoak.
Hurrenkera kronologikoa jarraituz; hau da, antzinatik gaur arte ur jasan handienak eragindakoei erreparatuz.
+UHOLDEAK ANTZUOLAN 
(1588-2018) 1588-07-04
 1834-06-30
 1892-02-03
 1940-08-01
 1977-05-31
 1983-08-26/27
 1988-07-19
 1992-06-23
 2018-06-03

Bortitzena 1834koa izan bazen ere, heriotzak tarteko, ondorengoek kalte materialak ekarri zituzten batez ere. Aipatzekoa da 1988koa, izan ere orduan hasi ziren, errekaren egoera eta ubidearen desbideraketa posibleen arteko aukerak tartean zirela, herritarren arteko eztabaidak eta baita desadostasunak ere. Horren isla, 1988ko abenduaren 20an ospatu zen Udalbatza. Egun eta urte hartan, herriko errekak sortzen zituen arazoak konpontze aldera, lau alternatiba desberdin aurkeztu zituen aditu batek. Eztabaidatu ondoren, udalbatzarreko kideek zera erabaki zuten, aho batez: Errekaren desbideraketa udaletxe atzetik eramatea, etorkizunean uztailaren 19an gertatu zen uholdea gertatu ez zedin. Hala ere, erabaki hau ez zen denon gustukoa izan, eta une hartako batzarrean zegoen jende arteko hainbat pertsonek, euren kezka adierazi zuten: Intimitatea galduko luketelako, erreka-ertzean ibilbidea egingo litzatekeelako, edota arriskutsua izan zitekeelako, errekatik gertu geldituko zirelako etxeak, eta oso behean zeudelako, eta jendearen osotasuna arriskuan jar zitekeelako.

Bortitzena 1834koa izan bazen ere, heriotzak tarteko, ondorengoek kalte materialak ekarri zituzten batez ere. Aipatzekoa da 1988koa, izan ere orduan hasi ziren, errekaren egoera eta ubidearen desbideraketa posibleen arteko aukerak tartean zirela, herritarren arteko eztabaidak eta baita desadostasunak ere. Horren isla, 1988ko abenduaren 20an ospatu zen Udalbatza. Egun eta urte hartan, herriko errekak sortzen zituen arazoak konpontze aldera, lau alternatiba desberdin aurkeztu zituen aditu batek. Eztabaidatu ondoren, udalbatzarreko kideek zera erabaki zuten, aho batez: Errekaren desbideraketa udaletxe atzetik eramatea, etorkizunean 1988ko uztailaren 19an gertatu zen uholdea gertatu ez zedin. Hala ere, erabaki hau ez zen denon gustukoa izan, eta une hartako batzarrean zegoen jende arteko hainbat pertsonek, euren kezka adierazi zuten: Intimitatea galduko luketelako, erreka-ertzean ibilbidea egingo litzatekeelako, edota arriskutsua izan zitekeelako, errekatik gertu geldituko zirelako etxeak, eta oso behean zeudelako, eta jendearen osotasuna arriskuan jar zitekeelako.

Harrez gero ugariak izan ziren udalbatza bakoitzak gai honen inguruan eztabaidatutakoak, eta azken erabakia hartu zen: errekaren ubidea plazatik mantentzea, baina zabalik, eta beste ubide bat ireki udaletxe ostean errekaren ur emaria handia denean bertatik ura joateko. Baina 2007ko uztailetik Herriko Plaza irekita badago ere, baita urarentzat saihesbidea ere, uholdeak ez dira gelditu, nahiz eta egindako obrei esker errekak ur jauzia ondo kudeatu. Azkena, 2018ko ekainaren 3koa. Izan ere, 2017-18ko negu eta udaberria ez ohikoa izan zen, elurte eta euri asko egin zituen, askoren iritziz dagoeneko hemen dugun aldaketa klimatikoaren eraginez. Udaberria, beraz, oso hezea eta gorabeharatsua izan zen, eta udarako gutxi falta zenean, eta domekako egun sargorriaren ondorioz, arratsaldean, ekaitzak lehertu egin zuen, eta euria erruz botaz. Kalteak ugariak izan ziren (Torresoroan batez ere), gutxiago kontuan badugu herriko erreka plazan zabalik eta atzetik desbideratuta dagoela.

erdian|thumb|432x432px|Antzuolako Herriko plaza zabalik dago 2007ko uztailetik, eta bertatik pasatzen da Antzuola edo Deskarga erreka.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Deskarga_erreka_(Deba)