2020ko Irlandako Errepublikako Hauteskunde Orokorrak

2020ko Irlandako Errepublikako Hauteskunde Orokorrak, otsailaren 8an, larunbatez, Irlandako Parlamenturako biltzarkideak nahiz Irlandako Errepublikako Taoiseach aginte-kargurako hautagaitza bozkatu ziren hauteskunde orokorrak izan ziren.

 Testuingurua 
2016ko maiatzetik Fine Gael alderdia minoriako gobernu baten agintean zegoen, legebiltzarkide independienteen babesaz, tartean Aliantza Independientea. Fianna Fáil alderdiarekin konfidantza eta egonkortasun adostasun batean oinarritua.

2019ko abenduaren 3an, Catherine Murphy sozialdemokratak Etxebizitza, Planifikazioa eta Tokian-Tokiko Gobernuko Eoghan Murphy ministroaren aurkako ez konfidantzazko mozioa proposatu baina atzera bota izan zen, aldeko 53 bozka, aurkako 56 bozka eta 35 abstentzioekin. 2020ko urtarrilaren 9an, Michael Collins independienteak Simon Harris Osasun ministroaren aurkako ez konfidantzazko mozioa proposatu eta bozkatzera deitu zuen. Urtarrilaren 14ean, Leo Varadkar lehen ministroak Irlandako Parlamentuaren desegitea aurkeztu zuen, presidenteak onartu, eta otsailaren 20eko eguerdirako 33. Irlandako Parlamentua osatzera deitu zuen. Hauteskunde berrien data otsailaren 8an, larunbatez, ezarri zen.

 Hauteskunde-sistema 
Irlandako Parlamentuko 160 legebiltzarkideak Irlandako Errepublikako 39 hauteskunde-barrutietan bozka bidez hautatuak izango dira, barruti bakoitzean 3-5 legebiltzarkide artean. Bozkatzaileek bozkar-papera beteko dute, beren 3 hautagai gogokoenak izendatuz, 1., 2. eta 3.a sailkatuz. Bozketa itxitzean, hautetsontziak barruti bozka-zenbaketa zentruetara bidaliak izango dira, eta hurrengo goizean hainbat txandetan zenbatuak. Bozka-paper bakoitzen aurreneko zenbaketan lehenbiziko hautagai gogokoena zein den aukeratzen da eta hurrengo zenbaketa txandan hurrengo hautagai gogokoenak zein diren.

 Berriz aurkeztu ez zirenak 
Beren hautagaitzak berriz aurkeztu ez zituzten 32. Irlandako Parlamentuko legebiltzarkideak:

 Barrutia LegebiltzarkideaAlderdia Lehen hautaketa Kargua uzte baieztapena Cavan–Monaghan Caoimhghín Ó Caoláin Sinn Féin 1997 2018ko martxoaren 7a  Clare Michael Harty Independentea 2016 2020ko urtarrilaren 13a  Cork Ipar-Erdialdea Jonathan O'Brien Sinn Féin 2011 2020ko urtarrilaren 6a  Cork Hego-Mendebaldea Jim Daly Fine Gael 2011 2019ko irailaren 20a Dublin Badia Iparraldea Tommy Broughan Independentea 1992 2000ko urtarrilaren 22a  Dublin Badia Iparraldea Finian McGrath Independentea 2002 2020ko urtarrilaren 14a Dublin Erdialdea Maureen O'Sullivan Independentea 2009 2020ko urtarrilaren 16a Dublin-Fingal Brendan Ryan Alderdi Laborista 2011 2020ko urtarrilaren 8a Dún Laoghaire	 Maria Bailey Fine Gael 2016 2020ko urtarrilaren 22a Dún Laoghaire	 Seán Barrett Fine Gael 1981 2019ko abenduaren 6a Kerry Martin Ferris Sinn Féin 2002 2017ko azaroaren 18a Limerick Hiria Michael Noonan Fine Gael 1981 2017ko maiatzaren 18a Longford–Westmeath Willie Penrose Alderdi Laborista 1992 2018ko uztailaren 5a Louth Gerry Adams Sinn Féin 2011 2017ko azaroaren 18a Mayo Enda Kenny Fine Gael 1975 2017ko azaroaren 5a Sligo–Leitrim Tony McLoughlin Fine Gael 2011 2018ko ekainaren 28a Waterford John Deasy Fine Gael 2002 2017ko azaroaren 28a Waterford John Halligan Independentea 2011 2020ko urtarrilaren 15a

 Kanpainia 

 Alderdien manifestuak eta leloak 
AlderdiaLeloakItzulpenaManifiestua (kanpo lotura)Fine Gael"A future to look forward to."
"Building a Republic of opportunity, taking Ireland forward together.""Aurrera begiratzeko etorkizun bat"
"Aukeren Errepublika bat eraikiz, Irlanda elkarrekin aurrera eramanez"Fine Gaelen manifestuaFianna Fáil"An Ireland for all."
Éire do chách"Denontzako Irlanda"Fianna Fáilen manifestuaSinn Féin"Standing up for Irish unity."
"Giving workers and families a break.""Irlandar batasunaren alde borrokatuz"
"Langile eta familiei atsedena emanez"Sinn Féinen manifestuaAlderdi Laborista"Building an equal society""Berdintasunezko gizarte bat eraikiz"Alderdi LAboristaren manifestuaElkartasuna–Pertsonak Etekinak Baino Lehen"Planet Before Profit""Planeta etekina baina lehen"Elkartasuna–Pertsonak Etenika Baino Lehenen manifestuaPertsonak Etekinak Baino Lehen"Socialism for the 21st century.""XXI. mendeko sozialismoa"Elkartasuna"Real change, not spare change""Benetako aldaketa, ez azaleko aldaketa"RISESozial Demokratak"Hope for better. Vote for better""Onena itxaron. Onena bozkatu"Sozialdemokraten manifestuaAlderdi Berdea"The future belongs to all of us."
"Want Green? Vote Green""Etorkizuna gu denona da"
"Berdea Nahi? Berdea bozkatu"Alderdi berdearen manifestuaAontú"The political system is broken. Let's fix It.""Sistema politikoa hautsia dago. Konpon dezagun"

 Telebista debateak 
 2020ko Irlandako Errepublikako Hauteskunde Orokorretako telebistako debateak Data Katea  Moderatzailea    Partehartzaileak  Alderdi ez gonbidatuak  Oharrak 22 Jan Virgin One Pat KennyVaradkar Opens Door To Grand Coalition. 2020ko urtarrilaren 23a. Irish Examiner  27 Jan RTÉ One Claire ByrneMcDonald to face-off with Varadkar and Martin in RTE leaders’ debate next Monday. 2020ko urtarrilaren 22a. Extra.ie  30 Jan Virgin One Ivan YatesMatt CooperCork TD to take part in TV party leaders debate. 2020ko urtarrilaren 28a. Eveningecho.ie  4 Feb RTÉ One David McCullaghMiriam O'Callaghan

 Inkestak 
1000px

Irlandarren bozketa asmoei buruzko inkestak erregularki burutu izan dira. The Sunday Times (Ohitura eta Egokimenak erabiliz) eta The Sunday Business Post (Red C inkesta-konpainia erabiliz) egunkariek hilabetero argitaratzen dituzte. The Irish Times, Sunday Independent, RTÉ News eta beste zenbait hedabideek noizbehinkako inkestak argitaratzen dituzte. 2020ko inkesta nagusienak honakoa dira:

 Emaitzak 
+ 33. Irlandako Errepublikako Hauteskunde Orokorrak – 2020ko otsailaren 8a 400px|erdianAlderdiaBuruaBozketako lehen zenbaketaEserlekuak Bozkak % +/- ep  Hautatuak AldaketaSinn FéinMary Lou McDonald535.59524,510,72314Fianna FáilMicheál Martin484.31522,22,2 447Fine GaelLeo Varadkar455.56820,94,7 4914Alderdi BerdeaEamon Ryan155.6957,14,4 210Alderdi LaboristaBrendan Howlin95.582 4,42.2 71Sozial DemokratakCatherine MurphyRóisín Shortall63.3972,90,133Elkartasuna–Pertsonak Etekinak Baino LehenBuruzagitza elkarbanatua57.4202,61,3 65AontúPeadar Tóibín41.5751,9BerriaBerria1IndependienteakAldaketarakoInor8.4210,41,1 43Askatasunaren AlderdiaHermann Kelly5.4950,3BerriaBerria —RenuaHutsik5.4730,31,90 —Alderdi NazionalaJustin Barrett4.7730,2BerriaBerria —Alderdi DemokratikoaKen Smollen2.6110,10,10 —Langileen AlderdiaMichael Donnelly1.1950,10,10 —Herri Batasuna Jeff Rudd430,0BerriaBerria —Independenteak— 266.35312,2 3,719Ceann Comhairle (Mahaiburua)Seán Ó FearghaílN/AN/AN/A10 Bozka nuluak 17.703 0,8 — — — — Guztira 2.201.192 %100 — 158 160 2 Errolda eta parte-hartzea 3.509.969 %62,71 — — — —

 Oharrak 

 Erreferentziak 

Kategoria:Irlandako Errepublikako hauteskundeak
Kategoria:2020