Alkino

Alkinoak hidrokarburo alifatikoak dira, karbono atomo biren artean gutxienez lotura hirukoitz bat (-C≡C-) dutenak. Bere formula orokorra CnH2n-2 da.

Azetilenoa (C2H2) da alkinorik sinpleena. Horren ondorioz alkinoen multzoari ere azitileno esaten zaie, adibidez, propinoari metilazetileno esaten zaio.
erdian|thumb|663x663px|Hainbat alkino: a- azetienoa; b- propinoa; c- 1-butinoa; d- 2-butinoa; e-1-fenil-1,3,5-heptatrienoa eta f- zikloheptinoaAlkinoak ez dira soiik produktu sintetikoak landare eta onddo askotan aurki daitezke naturan, etsenplurako Ichthyothere, Chrysanthemum, Cicuta eta Oenanthe generoko landareetan.

 Isomerismoa 
Lau edo karbono-atomoa baino gehiago dituzten alkinoek isomeria dagerte, lotura hirukoitza posizio desberdinetan egon daitekeelako edo karbono-atomoak katea nagusiaren ordezkatzaile gisa egon daitezkeelako. Halaber, alkino ez diren beste isomero batzuk ere posible dira.

 C2H2: azetilenoak isomerorik ez
 C3H4: propinoak isomerorik ez
 C4H6: 3 isomero: 1-butinoa, 2-butinoa eta 1,3-butadienoa (CH2=CH-CH=CH2)
 C5H8: 3 isomero: 1-pentInoa, 2-pentinoa, eta 3-metilbutinoa
 C6H10: 7 isomero: 1-hexinoa, 2-hexinoa, 3-hexinoa, 4-metil-1-pentinoa, 4-metil-2-pentinoa, 3-metil-1-pentinoa, 3,3-dimetil-1-butinoa.

 Erreakzioak 
Alkinoek hainbat erreakzio-mota paira ditzakete.

 Hidrogenazioa 
Hidrogenazioa partziala edo osoa izan daiteke erreakzio-baldintzen eta usatutako katalizatzailearen menpe dagoelarik.
erdian|649x649px

 Halogenazioa 
Alkinoak erraz halogenatzen dira halogenoen edo haluroen bidez.

RC#CR' + 2 Br2 -> RCBr2CR'Br2

 Hidratazioa 
Alkinoak hidratatzean aldehidoak edo zetonak sintetizatzen dira.

CH#CH + H2O -> CH3HCHO

 PhC#CH + H2O -> PhCOCH3

 Erreferentziak