Valentin Larrea

Valentin Larrea Iturbe (Gabiria, 1876ko abenduaren 27a - Iruñea, Nafarroa Garaia, 1970eko maiatzaren 10a) gipuzkoar piano-jotzaile eta musikagilea izan zen.

 Bizitza 
Valentin Larrea Iturbe Gabirian jaio zen 1876ko abenduaren 27an. Meliton Larrea Perez de Lazarraga zalduondarraren eta Tekla Iturbe ormaiztegiarraren bost seme-alabetan zaharrena zen. Txikitatik izan zuen dohaina musikarako, eta aitarekin egin zituen lehen ikasketak, Gabiriako idazkari, maisu eta organista baitzen.

1893ko urrian, 17 urte zituela, Madrilgo Musika eta Deklamazioa Eskola Nazionalean sartu zen. Jose Tragó, Emilio Serrano eta Gimeno de Lerma izan zituen, hurrenez hurren, pianoko, armonia eta konposizioko eta organoko irakasleak.. Gorenetako kalifikazioak izan zituen. Diplomak eta aipamenak Ruperto Chapík, Gerónimo Gimenezek eta Tomás Bretónek izenpeturik daude. Bertan ezagutu zuen Teresa Auzmendi, eta izugarri maitemindu egin zen.

1898an, Iruñean, Nuevo Casino Eslava berrantolatuan, pianista titularra izateko postu bat atera zuten oposiziora. Valentin aurkeztu zen, eta aho batez eman zioten postua. 1900ean ezkondu zen Teresa Auzmendirekin, eta etxebizitza bat hartu zuten Iruñeko Alde Zaharreko Txapitela kalean. Han bizi izan ziren 70 urtez. Tarte horretan, Casino Eslavako pianista izan zen, klaseak ematen zituen, eta konposatu. Lehiaketa askotara aurkeztu zen, eta sari asko irabazi. Horrela egin zuen bere ibilbidea. Pianista eta bakarlaria izateaz gain, Aramendia boskotearen kide izan zen 1913-1921 bitartean: bera pianoan, eta bi biolin, biola eta txeloa. Iruña kafetegian eta Donostiako Continental hotelean ematen zituzten kontzertuak.

Musikagile emankorra izan zen, eta bere lanak askotan saritu zituzten. Euskal Jaiak: 12 sari jarraian jaso zituen 1900 eta 1911 artean (Zumaia, Azpeitia, Irun, Bergara, Donostia...). Bere ondarea zabala da: pianorako piezak, organorako musika, txistulari taldeentzako konposizioak, abesbatzentzako obrak eta harizko instrumentuentzako musika. Euskal doinu herrikoi asko egokitu zituen (zortzikoak, biribilketak...).

 Lanak 
Bere obra ugaria eta askotarikoa da. Hona hemen pieza nabarmen batzuk:

 Orfeoi eta ahots zurien kororako moldatutako obrak
 Negra sombra
 Aslixieras anduriñas
 Canción primaveral
 Arku instrumentuentzako obrak
 Andante
 Scherzo
 Meditación religiosa
 Andante religioso
 Soka laukote eta pianorako obrak.
 Vals romántico
 Intermezzo
 Canción vasca
 Donostia
 Romanza en sol
 La Perla del Océano
 Bella Easo
 Geno
 Picadillos.

 Sariak 
Musikagile gisa oso saritua eta txalotua izan zen:

 Gipuzkoako aldundiak antolaturiko Euskal Jaietan 12 sari lortu zituen:1900,1901,1902,1904, 1906,1907,1911an.
 Bilboko ateneoko musika lehiaketako lehen saria 1902an.
 El Heraldo de Madrid egunkariko musika lehiaketan  aipamen berezia izan zuen 1903an.
 Irungo udaletxeko musika lehiaketako lehen saria 1930ean.
 Iruñeko udaletxeak antolaturiko literatura eta musika lehiaketan lehen saria 1946an.
 1949ko otsailean laneko domina eman zitzaion 50 urtez Nuevo Casino Eslavako pianista izan zelako.

 Heriotza eta Legatua 
Iruñean hil zen 1970eko maiatzaren 10ean, 93 urte zituela. Gaur egun, bere familiak (Larrea-Berazadi sendia) bere ondarea berreskuratzeko eta gizarteratzeko proiektu bat abiatu du, 2026an bere jaiotzaren 150. urteurrena ospatuko delarik.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Valentin Larrearen bizitza eta lanen inguruko baliabide eleaniztuna  [kontsulta data 2022-07-26]

Kategoria:Gabiriarrak
Kategoria:Euskal Herriko piano-jotzaileak
Kategoria:Gipuzkoako musikagileak
Kategoria:Iruñean hildakoak