Jesus Mari Txurruka

Jesus Mari Txurruka Argarate biologo eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea, ikertzailea, idazlea eta dibulgatzailea da, Zientzia eta Teknologia Fakultatean. UPV/EHUko ikertzaile eta irakaslea 1976-77 ikasturtetik. eta Zientzia Fakultatean euskal lerroa abiatu zenean. Zientzietako euskarazko ikasketak abiatzeko izen nagusietako bat, Ingumako produkzioan 67 erreferentzia jasota ditu 1977 urtetik hona. UEUkidea ere elkartea sortu zenetik. Irakaslea izan da eta da, oraindik ere.

 Unibertsitateko irakaslea 
1976an hasi zen EHUko Zoologiako irakasle moduan Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Sailean. 1979-80 ikasturtean Zientzia Fakultateko euskal lerroa abiatu zenean bera izan zen Biologia, Geologia eta Kimika lizentziaturetan lehen kurtsoko Biologia irakaslea. Gai horiek aurreko urteetan Udako Euskal Unibertsitatean landuta zituen. Geroago Fisiologia ere irakatsi du.

 Ikertzailea 
ezkerrera|thumb|Jesus Mari Txurruka bere ikerketa-lana aurkezten (Ikerl(h)ari, UEU, 2023)|220x220px
1992an doktore-gradua lortu zuen EHUn, baretzar beltzaren elikaduran zenbait elikagai sinetikok duten eragina ikertu zuen. Harrezkero bare, barraskilo eta arrainen larben elikadura, hazkuntza, konposizio biokimikoaren aldaketen eta ugalketaren modelizazio matematikoetan aritu izan da. Halaber, fitoplanktoneko zenbait espezieren lipido-edukia kuantifikatu izan du ere. Zientzia-dibulgatzaile ezaguna izanik. eta Hainbatetan izan da CAF-Elhuyar sarietako epaimahaikide.

 UEUkidea 
Aitzindaria izan zen biologia euskaraz lantzen. 1977an liburu bat idatzi zuen ekologiaz. Udako Euskal Unibertsitateko Natur Zientziak saileko sortzaile eta dinamizatzaile nagusietako bat izan zen besteak beste hauekin: Kepa Altonaga, Martxel Aizpurua, Jose Ramon Aihartza, Arturo Elosegi, Maider Etxaide, Juan Ignacio Perez Iglesias, Ana Isabel Puente, Jaione Ezkurdia edo Koldo Núñez-Betelu. Ikastaroak eman zituen ekologiaz, fisiologiaz, antropologiaz eta genetikaz.

 Lanak 
Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako 60 lan baino gehiago azaltzen dira, besteak beste 9 liburu eta 10 artikulu. Bere ekarpen horiek eremu hauetan kokatzen dira: natur zientziak, zoologia, antropologia, ekologia, medikuntza eta terminologia.

Euskara unibertsitate mailako hizkuntza bihurtzeko prozesuan Txurruka natur zientzietako aitzindari arrakastatsuetako bat izan zen. Lan horretan egindako terminologia-ekarpenak geroago UZEIk sortu zituen hiztegi terminologikoetan islatu zirenean Txurrukak parte hartu zuen Ekologia hiztegian (1987) eta Zoologia hiztegian (1987).

 Sariak eta errekonozimenduak 
 2019: CAF-Elhuyar Merezimendu Saria, euskarazko zientzia eta teknologiaren kulturan egindako lanarengatik.
 2019: Ikergazte kongresuko hitzaldi gonbidatua. “Done bare. Barearen 10 dohaiak ikergai gisa”
 2018: Hitzaldi inbitatua #txiotesia4 lehiaketako sari banaketan
 Hainbatetan parte hartu du CAF-Elhuyar sarietako epaimahaietan.

 Erreferentziak 

Kategoria:Udako Euskal Unibertsitatea
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Elhuyar Merezimendu Saridunak