Commonwealth

Ingelesezko Commonwealth hitzak (common, "komun" eta wealth, "aberastasun" hitzetatik eratorria) hitzez hitz aberastasun arrunta esan nahi du. Esanahia, etimologikoki, latinezko Res publica ("gauza publikoa") terminotik dator eta gaur egun komunitate politiko bat identifikatzeko erabiltzen da. Gaur egun izen horrekin munduan ezagunena Commonwealth of Nations da, Erresuma Batuarekin lotutako nazioen komunitatea.

Mankomunitatetik adiera literalean gertuen dagoen alemaniar terminoak (Gemeinwesen: "aberastasun komuna") esanahi zabalagoa du, agian euskarazko komunitate terminoa gertuago duena. Alemanezko Wikipediak, oro har, gizarteko gizartearen egungo eta historiko antolamendu guztia esan nahi du, familia unitateaz haratago dagoen komunitate publikoa. Hori dela eta, Wikipedian ez dago lotura zuzenik hizkuntza horretako artikulu batera ( interwiki izenekoa).

Ingelesez, terminoa jatorriz gizarte ongizatea edo aberastasun arrunta areagotzera bideratutako gobernu sistema izendatzeko erabiltzen zen, norbanakoaren edo klase baten etekina zuen edozein gobernuk ez bezala.  Hau da, onura orokorrari eskainitako gobernu sistema bat da, latineko res publica ("gauza publikoa") sintagma latindarraren antzeko zentzua duena, Estatu batean inplizitu den onura komunaren alderdia adierazteko.  Desde este punto de vista, el propósito del Estado no puede ser otro que promover el "interés social" o común de manera práctica. Esta posición se puede rastrear -con las debidas precauciones- hasta Aristóteles, para quien el propósito del organismo político era la felicidad o “vida buena” de los ciudadanos. 

Geroago terminoak Errepublika esan nahi zuela ulertu zen, "Mejores cosas se hicieron, y se organizaron mejor... bajo una Commonwealth que bajo un rey” Samuel Pepys, Diary (1667)  batez ere Oliver Cromwellek ezarritako sistemaren arabera. Sistema hori Ingalaterrako Commonwealth izenarekin ezagutzen da nazioartean edo "the old commonwealth" ("antzinako komunitatea") Ingalaterran.

Gaur egun, hitzak ingelesez hitz egiten duen munduan borondatezko elkarkidetzan oinarritutako sistema politikoa izendatzen du, oro har, etekin ekonomiko komuna lortzeko.  Por ejemplo, el Departamento de Estado de los Estados Unidos define el término de la siguiente manera: “El término commonwealth no describe ni confiere ningún estado o relación política especifica. Se ha aplicado, por ejemplo, tanto a estados como a territorios. Cuando se usa respecto a zonas que se hallan bajo la soberanía de los Estados Unidos que no son estados, el término en general describe un área que es autogobernada con una Constitución de su adopción y cuyo derecho a autodeterminación no será eliminado por el Congreso (de los Estados Unidos) e manera unilateral.” (definición aquí 

Zientzia politikoetan, terminoa zenbait elkarte politikoen alderdi ekonomikoa edo xedea izendatzeko erabiltzen da. Hau da, komunitate edo gizarte bateko aberastasun materiala handitu nahi duen sistema, alderdi ideologikoa eta abar banakako gogoeten esku utziz. Esanahi hori Adam Smith,  Smith se refiere, en La riqueza de las naciones, a la función del “King o Commonwealth” de promover el bienestar económico  eta John Stuart Mill bezalako pertsonaien pertzepzioarekin aurki daiteke, gizonezkoentzat askatasunez jarduteko eskubidea baitute –egintza horiek besteei kalte egiten ez dieten bitartean–, askatasun horren bidez soilik askatasunez aukeratu beren on edo komenigarritzat jotzen dutena. Eta Thomas Hill Green-ek, haren ustez on komuna "izaera pertsonalaren errealizazioan" aurkitzen baita, ondorioztatzen du "azken ondasuna, oro har, gizabanakoen gizartean bakarrik lor daitekeela, beti ere beraientzat xede izanik –beren indibidualtasuna desagertzen ez denaren zentzua – beren perfekzioa handitzea lortzen dute, norbanako bereizi horiek osotasun sozialaren zati gisa integratuta daudenean soilik lortzen dutela perfekzioa. Aurrekoa laburbilduz, esan daiteke Mankomunitateak gizabanakoen askatasuna bere zentzu negatiboan handitu nahi duela (ikus Askatasun eta Ongizate Ekonomia Negatiboak ).

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Komunak
 Mankomunitatea
 Nazioen Mankomunitatea

 Kanpo estekak 

 Mancomunidad Británica
 The Commonwealth — Sitio web oficial
 Commonwealth of Nations Secretariat*
 Commonwealth Foundation
 Royal Commonwealth Society
 Comunidad de Estados Independientes:
 CIS Executive Committee
 CIS Stistical Committee
 Países en los que se usa el término:
 Commonwealth of Australia
 Uso en los Estados Unidos:
 Commonwealth of Kentucky
 Commonwealth of Massachusetts
 Commonwealth of Pennsylvania
 Commonwealth of Virginia
 Commonwealth of Puerto Rico
 Commonwealth of the Northern Mariana Islands
 Mancomunidad polaco-lituana:
 Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage

Kategoria:Politika zientziak
Kategoria:Ekonomia politikoa