Brugmansia candida

Aingeru tronpetak (Brugmansia candida) Brugmansia generoko eta Solanaceae familiako sendabelarra da. Hego Amerikan oso hedatua dago eta Euskal Herriko hainbat parkeetan apaingarri gisa erabiltzen da.

 Deskribapena 
Gutxi gorabehera 3 metroko altuera duen zuhaixka edo zuhaitza da. Hosto luzeak eta handiak ditu, zurbilak eta ukitu zakarra. Loreak zuriak dira eta sarritan arrosakarak, kanpai itxura dute, handiak eta zintzilikatuta ateratzen dira.

 Banaketa eta habitata 
Jatorriz Ekuador, Txile eta Peru herrialdetakoak da. 200 eta 2600 metro arteko klima epel eta erdi epeletan bizi dira.

 Toxikotasuna 
Brugmansia generoko espezie guztiak bezala, kanpoko organo guztiek, giza osasunean arazoak sor ditzaketen substantziak ditu, 2012an Europako Elikagaien Segurtasun Agintaritzak argitaratutako txostenaren arabera. Hain zuzen ere, besteak beste, eskopolamina eta hiosziamina tropikoko alkaloideak ditu. Elementu hauek ahoratzeak gizakiengan eta beste animaliengan ondorio konponezinak sor ditzake, F. Löhrer & R. Kaiser: Biogene Suchtmittel: Neue Konsumgewohnheiten bei jungen Abhängigen?, en: Der Nervenarzt, Volume 70, 1999, p. 1029-1033.  eta begiekin kontaktu soila mydriasis (begi-ninien dilatazioa) edo anisocoria (begi-ninien neurri ezberdina sortzea) eragin dezake. 

 Taxonomia 
Christiaan Hendrik Persoonek deskribatu zuen Brugmansia candida Synopsis Plantarum 1: 216. 1805 urtean 

 Etimologia 

Brugmansia : Sebald Justinus Brugmans (1763-1819) botanikari holandarraren omenez emandako izen orokorra.

candida : Latinezko epitetoa, "oso zuria" esan nahi du. En Epítetos Botánicos

 Sinonimia 

 Brugmansia × candida Pers.
 Brugmansia arborea (L.) Lagerh.
 Datura arborea Ruiz eta Pav.
 Datura × candida (Pers. ) Voigt
 Datura candida (Pers. ) Saff.
 Datura candida (Pers. ) Pasq. Brugmansia candida en PlantList

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Brako, L. eta JL Zarucchi. (eds.) 1993. Peruko loreak eta Gimnosperms katalogoa. Monogram. Duena. Bot. Missouri Bot. Gard. 45: i-xl, 1-1286.
 Breedlove, DE, 1986. Chiapasaren flora. Floristen zerrendak. Mexiko 4: i-v, 1-246.
 CONABIO. 2009. Mexikoko espezieen katalogo taxonomikoa. 1. Kapitalean Nat. Mexikon. CONABIO, Mexiko Hiria.
 D'Arcy, WG 1987. Madagaskarreko Solanaceae ikertzeko bidaia. Solanaceae Newslett. 2 (5): 51-57.
 D'Arcy, WG 1987. Panamako flora Zerrenda eta indizea. 1. zatia: sarrera eta zerrenda. Monogram. Duena. Bot. Missouri Bot. Gard. 17: v-xxx, 1-328.
 Hokche, O., PE Berry eta O. Huber. (eds.) 2008. Katu berria. Flask Vasc. Venezuela 1-860. Caracaseko Venezuela Fundazioaren Institut botanikoa.
 Linares, JL 2003 [2005]. Salvadorreko Errepublikako jaiotzez eta landatutako zuhaitzen zerrenda. Ceiba 44 (2): 105-268.
 Nee, M. 1986. Solanaceae I. Fl. Veracruz 49: 1-191.
 Porter, DM 1983. Galapagoien landare baskularrak: jatorria eta sakabanaketa. 33-54. MBRI Bowman eta AE Leviton Patt. Evol. Galapagoak Org. . Pacific Division, AAAS, San Francisco.
 Schatz, GE, S. Andriambololonera, Andrianarivelo, MW Callmander, Faranirina, PP Lowry, PB Phillipson, Rabarimanarivo, JI Raharilala, Rajaonary, Rakotonirina, RH Ramananjanahary, B. Ramandimbisoa, A. Randrianasolo, N. Ravololomanana, ZS Rogers, CM Taylor & GA Wahlert. 2011an. Madagaskarreko landare baskularren katalogoa. Monogram. Duena. Bot. Missouri Bot. Gard. 0 (0): 0-0.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Solanaceae
Kategoria:Sendabelarrak
Kategoria:Hego Amerikako flora
Kategoria:1805. urtean deskribatutako landareak