Gartzia

Gartzia euskal jatorriko abizena dela uste da, gaztelerazko idazkerarekin (García) oso ohikoa Espainian ere, eta horrexegatik askok euskarazkotzat hartzen ez dutena. Euskaltzaindiak TZ-rekin idazteko gomendioa ontzat eman zuen 1994an, eta 1998an Euskal deituren izendegian sartu zuen.

Historikoki, euskarazko edo gaztelaniazko testuak agertu baino lehenagoko latinezko testuetan ere agertzen da deitura maiz, eta lehen aipuak Nafarroako Erresumakoak dira, 789. urtekoak eta Nafarroa Beherean, hain zuzen.

Deiturak badu ponte-izen gisako parekidea euskaraz: Gartzea.

 Etimologia 
20. mendearen hasieran Ramón Menéndez Pidal eta Antonio Tovar hizkuntzalari espainiarrek deituraren etimologia euskaran aurkitu behar zela uste zuten; baina, iturria hartz animalia izenean zetzala pentsatu zuten, (h)artz 'hartza', Bertsio zahaztuan (h)artzea da; eta antzinako forma kartzea izanen zukeen.

Uste hori okerra dela uste dute geroagoako etimologia adituek, eta abizenaren forma zaharragoan, Garzea/Gartzea, gaztea hitza dagoela pentsatzen dute. Alfonso Irigoienek defenditu zuen bereziki ideia hau. Horretara, latinezko Iuvenis, frantsesezko Lejeune, italierazko Giovane, ingelesezko Young edota alemanezko Jung deituren parekoa da.

Badira Gartziaren kognate gaskoiak, Gassie eta Gassion bezalakoak (Biarn, Gassio XIV. mendea, [10] Edith Piafen benetako izena, Edith Gassion jaioa).

Bertze teoria batzuen arabera, García germaniar jatorrikoa da eta gerretatik gerlari gaztea edo garxa eta garcha hitz bisigotikoak (printze graziatsua) atera daitezke.

 Aldaketak 
Aldaketa edo bariazio nagusiak, alfabetikoki, hurrengo hauek:

 Gacía.
 Gacías.
 Gació.
 Gaciot.
 Garcea.
 Garcés.
 Garces.
 Gárcez.
 Garceller.
 Garci.
 Garcia.
 Garcías.
 Garcias.
 Garsea.
 Garseand.
 Garsés.
 Garses.
 Garsinde.
 Gartzea.
 Gartzes.
 Gartzia.
 Garzea.
 Garzia.
 Garzón (kasu jakin batzuetan).
 Gasía.
 Gassía.
 Gassías.
 Gaztea.

Abizenak zenbait izen konposatu ditu Arabar jatorria dutenak: García de Vicuña, García de Madinabeitia, García de Zúñiga, García Orobio edo García de Guinea

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Gartzea

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal abizenak