Esneki zuri-orribildu

Esneki zuri-orribildua (Lactifluus piperatus (Linnaeus) Kuntze (1891)) Russulaceae familiako onddo bat da. Jangarri oso kaskarra.

Sinonimoak: Agaricus amarus, Amanita piperata, Agaricus acris, Agaricus infundibuliformis, Lactarius piperatus, Hypophyllum piperatum, Galorrheus piperatus, Agaricus pergamenus, Lactarius piperatus var. amarus, Lactifluus piperatus, Lactarius pergamenus.

 Deskribapena 
Kapela: 5 eta 15 cm. arteko diametrokoa, hasieran ganbila eta gero zilbor-formakoa erdigunean baina inbitu oso sakona osatu gabe. Ertzak kiribilduak ditu eta mehe samarrak. Azal gabea da, lehorra eta kolore krema-zurixka kolorekoa orban okre-gorrixkekin.
Orriak: Dekurrenteak, oso estu eta ugariak. Hasieran zurixkak eta gero krema kolorekoak eta okre-marroiz zikintzen dira.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak

Hanka: Normalean laburra eta zilindrikoa izaten da, baina meheagoa oinarrian. Krema-zurixka kolorekoa, kapela bezalakoa, eta okre-marroiz zikinduaz, oinarritik hasita. 

Haragia: Trinkoa, gogorra eta hauskorra, moztean zuri-krema kolorekoa, baina arrosa-okrez zikintzen da eta gero ilunduaz joaten da. Usain txarra, ale zaharretan higuingarria eta zapore garratza. 

Airearekin kolorez ez den aldatzen esne zuria eta zapore garratza eta mingotsa.

Etimologia: Lactarius terminoa lac, lactis, esnetik dator; esneari dagokio, latex-a jariatzen duelako ebakitzean edo haustean. Piperatus epitetoa berriz, latinetik dator (piper = piperra) bere zapore minagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarri oso kaskarra, baina lehortuta eta hauts bihurtuta, gozagarri gisa erabili daiteke kantitate txikian. Horrela erabiltzen dute Europako ekialdeko herrialde batzuetan.

 Nahasketa arriskua 
Lactarius vellereus-en antza du, baina txikiagoa da, eta Lactarius piperatus-ean kapelaren azala ez da iletsua eta orriak estu eta ugariagoak dira.

Lactarius pergamenus ia berdina da; latexean bereizten da, Lactarius piperatus-ean zuri okre jarraitzen du potasarekin, ez da horixkatzen eta Lactarius pergamenus-ean berdexka edo urre-hori kolorea hartzen du potasarekin eta orriak zuriak direla itsasoaren berde koloreko erreflexuekin.
Oharra: Medikuntzan erabilia izan da blenorragien aurkako tratamenduetan.

 Sasoia eta lekua 
Uda hasieratik negu hasierara, hostozabal basoetan, batez ere pago eta  haritzetan.

 Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Hego Korea, Txina, Himalaiako eremua, Australia, Japonia, Errusia.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lactifluus
Kategoria:1891. urtean deskribatutako taxonak
Kategoria:Lineok deskribatutako taxonak
Kategoria:Onddo sendagarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Hego Koreako onddoak