Markos Gimeno

Markos Gimeno Vesga (Ermua, Bizkaia, 1974ko maiatzaren 3a – Eibar, Gipuzkoa, 2018ko abenduaren 7a) artista polifazetikoa eta hitz-jokoen egilea izan zen. Sormen handiko gizona zen, bere ekoizpenak ukitu umoretsu eta ironikoz janzten zituena. Ingurukoak alaitu, entretenitu eta pentsatzen jartzeko dohaina zuen; baina, bipolaritate gaixotasunaren ondorioz, depresio tarteak ere izaten zituen. 44 urterekin, bere buruaz beste egin zuen, Eibarren.

 Musika 
Musikan, Ermuko zenbait taldetan jardun zuen batik bat. Baxu jotzailea izan zen: lehenengo, The Pepes taldean; gero, Julio Kageta rock taldearen azken formazioan; geroago, Dantzuten; eta, azkenik, PAM edo Puto Amoak Matematiketan taldean. Disko batzuetan, abeslari izateaz gain, letragile eta karatulagile ere aritu zen.

 Hitzak 
1998tik aurrera, Gimenok hitz-jokoak, homonimiak, palindromoak (autore erotua esaten zion bere buruari) eta asmakizun linguistikoak jorratu zituen euskaraz, espainieraz edo hizkuntzak nahasiz. Arlo hori jorratzen duten nazioarteko foroetan euskaldun bakanetako bat zen.   

Berak sortutako Hitzokeiren bitartez sareratu zituen hitz-joko batzuen adibidea:

 MARGARETH TA CHER: Erresuma Batuko trikitilari bikote kontserbadorea.
 LEIAKIDE: Star Wars sagako beste pertsonaia guztiak.
 ZALDI EMOA: My Chemical Romance gustatzen zaion euskal komikigilea.
 XALBADOR DE BAHIA: brasildar bertsolari ospetsua.
 INTXAURRA: haurrak puzten dituen fruitua (alergiengatik ziurrenik).

 Antzezle 
Juanma Rodriguezekin, “Hipo y Kondrias” eta “Macho-maris” bikote artistikoa osatu zuen, 2011tik aurrera. Azkenaldian “SkizopozikS” errezitaldi hitzperimentala antzezten ari zen bakarka.

 Lanak 
Autoekoiztutako liburuak:

 “131 AZA” (2014) 
 “SkizopozikS” (2016)

Sarean sortutakoak:

 Twitterren #hitzokei jolas kolektiboa
 Zerorajasoa.com blog-a

Bere obra ardatz hartuta:

 2023 urtean Joseba Sarrionandiak idazleak ermuarraren hitz jokoetan oinarritutako "Markos Gimenoren 101 Letrakartel" liburua argitaratu zuen, formatu handiko kartelez eta aipu literarioz osatua.

"Markos Gimenoren obrak hizkuntzaren normaltasun faltsutik ateratzen gaitu, hizkuntza bizileku eta sormen espazio bihurtuz: palindromo ustekabekoak, hitz asmatu barregarriak, anagramak, grafiti ederrak… (...) Markosen jenialtasuna erreibindikatu nahi dut 101 Letrakartel liburuarekin."

Joseba Sarrionandia

 Aitortzak 
Bere heriotzaren albisteak Gimenoren inguruko lagun eta artisten bat-bateko erantzuna ekarri zuen. Besteak beste:

 2019an Espainiako Goya Sarietan aipamena egin zitzaion  
 haren heriotzaren 404garren egunean, Ermuan "404 días sin Markos Gimeno Vesga" izenburupeko omenaldi ekitaldia egin zen 
 2020an Gimenoren ordenagailuako material argitara gabea sailkatzen jardun ostean egindako audiobisuala

 2023ko azarotik 2024ko martxora Gernikako Euskal Herria Museoan ikusgai egon zen "Markos Gimenoren Karteletrak" erakusketa, artistaren palindromoan inspiratuta hainbat irudigilek ilustratutako lanez osatua.  Erakusketa hau, besteak beste, Bergarako Olaso dorrean ere ikusgai egon zen 2024ko maiatzetik ekainera eta Ermuan, jaioterrian, 2024ko irailean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Zerorajasoa.com – Markosen palindromoen eta hitzperimentuen biltegia

Kategoria:Ermuarrak
Kategoria:Rock musikariak
Kategoria:Euskal antzerkigileak
Kategoria:Euskal idazleak