Hibla Gereatis

Hibla Gereatis (grezieraz Ὕβλα ἡ Γελεᾶτις) Siziliako antzinako hiri bat zen, Etna mendiko hegoaldeko magalean kokaturik, ez oso urrun Symaethus ibaitik Paternò udalerrian. Hibla izenarekin, hiru edo bost hiri existitu ziren. Horrenbeste Hibla izenen jatorria datza, Pausaniasen arabera, tokian izen horrekin dibinitate bat zegoelaPAUSANIAS. V. 23. § 6.), horregatik da zaila bata bestetik ezberdintzea. Horren harira, William Smith, XIX. mendeko britaniar klasizista nabarmen batek, Hibla Gereatis eta Megara Hiblea nahasten zituen, beraz, kontuz ibili behar da antzinako iturri batean Hiblea izena ikustean.

Hibla Gereatis izan zen Siziliako Hibla hirien handienetariko bat, Hibla Handiaren edo Magnaren antzekoa(Ὕβλα ἡ μείζων, ESTEFANO BIZANTZIOKOA; PAUSANIAS: V. 23 § 6: txanponetan Ὕβλα Μεγάλη izena agertzen da: Eckhel, I. liburukia, 216 or.). Hala ere, Smithen identifikazioa zalantzazkoa da hirien izenak nahasten dituelako.

Pausaniasek Cataniako lurraldean kokatzen zuen, hiria haren garaian independentea ez bazen ereἐν τῆ̔ Καταναίἁ l. c.. Tuzididesek ere ezarten zuen hiria Catania eta Centuriperen artean. Honela adierate du atenastarren espedizioa itzuli zenean azken hiritik, Etnaren eta Hiblearen eremuak sarraskitu zituelaTUZIDIDES: VI. 96..
Sikuloen hiri bat izanik, Duzetiok buruzagiak Siziliako barnealdeko beste hirirekin batera aliantza bat egin nahi zuen, baina Hiblak arbuiatu zuen ideiaDIODORO SIKULO: XI. 88..

Aurretiaz aipatutako Hibla guztiak, Etnaren magaleko Hiblari zegokion eta hiri bera zela atenastarrek, arrakastarik gabe, eraso egin zutenaTUZIDIDES: VI.62. Bakarrik Tuzididesek bereizketa egiten du Hibla eta Hibla Geleatisen arteanὝβλα ἡ Γελεᾶτις, Smithen ustez, Geliatis izenlaguna Hibla Txikiari badagokio ere.

Bigarren Gerra Punikoan, Liviok dio, (K.a. 211) Hibla kartagotarrekin matxinatu zela, baina erromatar pretorioa M. Korneliusek azkar berreskuratu zuen hiriaTITO LIVIO XXVI. 21.. Zizeronen garaian, Hibla garrantzia handiko municipium zen, eremu emankorrekin zerealetanZIZERON: In Verrem, III. 4. 3.. Ponponio Melak uste zuen ere, Hibla aipatzekoa zela, Siziliako barnealdeko hiri gutxien artean. Izen hau Pliniok eta Klaudio Ptolomeok ere aipatu zuten irlako populi stipendiariiaren artean. Horregatik, arraroa da Pausaniasek esatea haren garaian, tokia guztiz hondatuta zegoela. Halaber, aipamenaren nahasteak ez digu argitzen zer hiri buruzkoa ari denMELA: II. 7. § 16; PLINIO: III. 8. s. 14; KLAUDIO PTOLOMEO: III. 4. § 14; PAUSANIAS: V. 23. § 6.. Geroago, ez dugu albiste gehiagorik, kristautasun aldian Hiblari buruzko Catanian aurkitutako inskripzio bat izan ezik. Honen arabera, Hibla oraindik existitzen zen antzinako izenarekinCastell. Inscr. Sicil. 253 or., 42..

Philipp Clüver historialariak iradokitzen du tokia gaurko Paternò hirian zegoela (Cataniatik 20 kilometrora), hiri horretan Veneri Victrici Hyblensi gurtzarako aldare bat aurkitu zelakoCLUVER, Philipp: Sicil. 235 or.; CASTELL: Num. Vet. Sicil. 36. or.. Askotan hiri hau eta Etna nahasten dira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Artikulo honek jabari publikoko informazioa du: Smith, William (1854-1857): Dictionary of Greek and Roman Biography and Mithology (1870). London: John Murray.

Kategoria:Siziliako historia
Kategoria:Siziliar gerrak
Kategoria:Siziliako aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Siziliako historia
Kategoria:Antzinako sikuloen hiriak