Shafrira Goldwasser

Shafrira Goldwasser (, New York-en jaioa 1958an)  ingeniaritza elektrikoko eta informatikako RSA irakaslea da MITen(Massachusetts Institute of Technology), matematikako irakaslea ere bada Weizmann Institute of Science unibertsitatean, Israelen. Egindako ikerketa-lan oparoagatik hainbat sari eskuratu ditu, tartean Turing saria.

 Biografia 
Goldwasser New Yorken jaio zen 1958an. Matematika ikasketak egin zituen Carnegie Mellon Unibertsitatean (1979) eta ondoren informatika masterra (1981) eta doktoregoa (1983) egin zituen Kaliforniako Unibertsitatean,  Berkeley-en. MIT (Massachusetts Institute of Technology)n lanean 1983an hasi zen, eta 1997an bertako lehen RSA katedraduna bihurtu zen. MITen lan egiteaz gain, Weizmann Institute of Science unibertsitatean ere lanean hasi zen 1993an. MIT-eko Computer Science and Artificial Intelligence Laboratoryko informatika teorikoko kidea da. 2012an Turing saria irabazi zuen. 2017an Kaliforniako Unibertsitateko informatika teorikoko Simons institutuko zuzendari bihurtu zen.

2016tik Duality Technologies-eko fundatzaileetako bat izan zen eta geroztik zientzialarien buru da, kriptografia teknika aurreratuetan eta segurtasunean aditua da eta aholkulari Proof of stake (PoS) bloke-kateez.

 Ibilbide zientifikoa 
Goldwasser-en ikerketa-arloak konplexutasun konputazionala, kriptografia eta zenbaki-teoria konputazionala dira. Datu-kodeketan garrantzia handikoa den kriptografia probabilistikoaren asmatzaileetako bat izan zen. Protokolo kriptografikoen diseinuan funtsezko tresna den Zero-knowledge proof metodoaren asmatzailekidea ere bada. Konplexutasun konputazionalaren teorian, hurbilketa-problemekin lan handia egin du, eta erakutsi du NP motako problema batzuk ebazteko zailak izaten segitzen dutela, nahiz eta soluzio hurbildu bat aurkitzea nahikoa izan.

Goldwasser-ek bi aldiz irabazi du konputazio-teoriaren arloan ospetsua den Gödel Saria (Kurt Gödel): 1993an “The knowledge complexity of interactive proof systems” artikuluarengatik eta 2001ean “Interactive Proofs and the Hardness of Aproximating Cliques” artikuluarengatik. Grace Murray Hopper saria (Grace Hopper) ere irabazi zuen 1996an, eta RSA Award in Mathematics 1998an. 2001ean Estatu Batuetako Arte eta Zientzietako Akademiarako aukeratua izan zen, 2004an Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalerako eta 2005ean Ameriketako Estatu Batuetako Ingeniaritzaren Akademia Nazionalerako. 2007an IACR (International Association for Cryptologic Research)-eko kide aukeratua izan zen.

2008-2009an Athena Lecturer Saria jaso zuen, Association for Computing Machinery batzordeak emana. Sari hori konputazioan nabarmendu diren emakumezkoei ematen zaie. 2010ean Benjamin Franklinen domina irabazi zuen Franklin Institutuaren eskutik.. Gerora, etorri dira IEEE Emanuel R. Piore Award 2011ean, Turing Saria 2012 an eta Frontier of Knowledge award 2018an. ACMko kide izendatu zuten 2017an.

 Sariak 
 1993an Gödel Saria (Kurt Gödel), “The knowledge complexity of interactive proof systems” artikuluarengatik, konputazio-teoriaren arloan.
 1996an, Grace Murray Hopper saria (Grace Hopper), ACM-k emana (Association for Computing Machinery).
 1998an, RSA Award for Excellence in Mathematics, RSA Conference-k emana kriptografia modernoaren oinarri teorikoetan egindako ekarpenagatik.
 2001ean Gödel Saria (Kurt Gödel), “Interactive Proofs and the Hardness of Aproximating Cliques” artikuluarengatik, konputazio-teoriaren arloan.
 2001ean Estatu Batuetako Arte eta Zientzietako Akademiarako aukeratua izan zen
 2004an Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalerako aukeratua izan zen.
 2005ean 2005ean Ameriketako Estatu Batuetako Ingeniaritzaren Akademia Nazionalerako hautatua izan zen.
 2007an IACR (International Association for Cryptologic Research)-eko kide aukeratua izan zen.
 2008-2009an Athena Lecturer Award saria jaso zuen, Association for Computing Machinery (ACM-W) batzordeak emana. Sari hori informatikaren garapenean ekarpen garrantzitsua egin duten emakumezkoei ematen zaie.
 2010ean Benjamin Franklinen domina irabazi zuen Franklin Institutuaren eskutik.
 2011ean IEEE Emanuel R. Piore Award saria jaso zuen.
 2012 an Turing Saria, Silvio Micali-rekin batera, kriptografiaren eta konplexutasun konputazionalaren teoriaren arloetan egindako lanarengatik.
 2017an ACMko kide izendatu zuten.
 2017an Kaliforniako Unibertsitateko informatika teorikoko Simons institutuko zuzendari bihurtu zen.
 2017an Frontier of Knowledge award jaso zuen Micali, Rivest eta Shamir-ekin batera.
 2018an, bere alma materra den Carnegie Mellon Unibertsitateak ohorezko gradu batekin saritu zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo loturak 

  Goldwasser-en web gunea MIT-n
  Shafrira Goldwasser, LinkedIn
  Shafi Goldwasser, Fundacion BBVA saria, "Fronteras del Conocimiento" atalean, IKT arloan, Youtube
  Shafi Goldwasser, Safe Machine Learning, Einstein Lectures 2019, Bern University, Youtube
  Shafi Goldwasser, Cryptography inspired models of adversaries in the machine learning landscape, Dinguished Lecture, 2022, UC Berkeley, Youtube
  Shafi Goldwasser, Women in Theory, Simons Institute, 2022, Youtube

Kategoria:Kriptografia
Kategoria:Emakume matematikariak
Kategoria:Emakume informatikariak
Kategoria:Newyorkarrak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako matematikariak
Kategoria:Israelgo matematikariak
Kategoria:Israelgo juduak
Kategoria:Emakumezko Zientzialarien L'Oréal-UNESCO saridunak