Euskal Pentatloi Saria

Euskal Pentatloi Saria herri kirol proba konbinatua da, bost ariketa edo kirolez osaturikoa. Harri-jasotzea, giza-proba, aizkora-proba, txinga-eramatea eta korrika egiten dute parte-hartzaileek.

1980ko hamarkadan hainbat edizio jokatu ziren eta Joxe Mari Olasagasti izan zen garaipen gehien lortu zituena. 2018an ekin zitzaion berriz txapelketari eta arrakasta handiarekin urtero jokatu da 2024ra bitartean. Xabier Zaldua (hirutan) eta Izeta VI.a (lau bider) izan dira garaileak. 2021etik aurrera, gizonezkoen eta emakumezkoen lehiaketak jokatzen dira. Emakumezkoetan Zelai III.a izan zen lehenengo irabazlea.

2020an Binakako Pentatloi Saria antolatu zen eta hau ere urtero jokatu da 2023ra arte.

2024an Bigarren Mailako Euskal Pentatloi Saria jokatu zen lehenengo aldiz, proba izaten ari den arrakastaren ondorioz.

 Txapelketa ofiziala 
 Historia 
1980ko hamarkadan jokatu zituzten lehenengo bost pentatloi txapelketak. Aurreneko laurak lau urtez jarraian egin zituzten, 1982tik 1985era, eta etenaldi baten ondoren 1990ean izan zen bosgarrena. Arria II.ak irabazi zuen 1982koa; hala ere, Joxe Mari Olasagasti da txapel gehien dituena: 1983an, 1984an eta 1990ean garaile izan zen Igeldokoa. Errekorra ere berak du, 1990ean lorturiko 27:30.08 denborarekin ezarri zuena. 1985eko ekitaldia Anjel Arrospidek irabazi zuen.

Ia bi hamarkada pasa ziren Euskal Pentatloi Saririk antolatu gabe. Aro berriko lehenengo txapelketa, orotara seigarrena izan zena, 2018ko irailean egin zen eta Xabier Zaldua izan zen irabazlea. Txapartegi, Zelai V.a, Maiza, Zaldua eta Arria VI.a-k parte hartu zuten zumarragarraz gain eta parte hartzekoa zen Arria V.a-k jokatu ezinik geratu zen, lesionatu zelako. Zalduak egindako denbora errekorretik urruti gelditu zen, 9 minutura.

2019ko txapelketan eta 2020koan ere Xabier Zaldua izan zen irabazle. 2021ean Zaldua ez zen aurkeztu laugarren txapelketa jokatzera eta Izeta VI.a izan zen txapelduna. 2022an txapeldun biak aurrez aurre izan ziren finalean eta Izeta VI.a nagusitu zen eta podiumeko aurreneko hiru kirolari sailkatuek aro modernoko marka onena zena hobetu zuten. 2023an hirugarrenez irabazi zuen Izeta IV.ak eta Olasagastirekin eta Zalduarekin bat egin zuen garaipen-kopuruan bere hirugarren txapela lortuta. 2024ko garaipenak, nolanahi ere den, Izeta IV.a jarri zuen txapel gehien irabazitakoen arteko sailkapenburu. 2025ean etenaldia izango du eta 2026an itzuliko da.

Emakumezkoen lehian hiru parte-hartzaile izan ziren 2021ean eta Karmele Gisasola Zelai III.a izan zen txapelduna. 2022an ere hiru izan ziren lehiakideak eta Nerea Arruti nagusitu zen.

 Finala 
2018an seikotea osatzeko lanak izan baziren ere, hurrengo ekitaldietan izen-emate handia izan da eta aurrez sailkapen-probak jokatu behar izan dira finala zehazteko. Sailkapen-proba horietan finalean egin beharreko lanen erdiak  egin behar ditu parte hartzaile bakoitzak gutxi gorabehera. 2022an, esate baterako, sailkapen-probarako aurrekanporaketa bat egin zen maiatzean eta 13 kirolaritatik 4 sailkatu ziren bigarren eta azken sailkapen-probarako. Bertan 2021ean parte hartu zuten zortzi kirolari zituzten zain.

Finala Azpeitiko zezen plazan jokatzen da gauez. Sei partaide izaten dituenez, hiruko bi txandatan jokatzen da eta denboraren araberako sailkapena egiten da amaieran. 2020an euri-zaparrada handiak zirela jokatu zen pentatloia.

2021eko finalean bi txapelketa jokatu ziren: gizonezkoena eta emakumezkoena.

 Lanak 
 Gizonezkoak 
1990eko txapelketan finkatu zen egin beharreko lana. Honako hauek dira bost probak:
 Harri-jasotzea: 100 kiloko bola 25 bider jaso.
 Giza proba: 400 kiloko harriarekin bi untze osatu.
 Aizkora: Kana-erdiko (gerri-bueltan 1,252 metro) hiru enbor moztu.
 Txinga-eroatea: 50na kiloko txinga banarekin sei untze osatu.
 Korrika: 3 kilometroko saioa osatu.

 Emakumezkoak 
2021ean jokatu zen lehenengo ekitaldia eta hau izan zen egin beharreko lana:
 Harri-jasotzea: 62,5 kiloko bola 15 bider jaso.
 Giza proba: 250 kiloko harriarekin untze bat osatu.
 Aizkora: 36 ontzako (gerri-bueltan 0,835 metro) bi enbor moztu.
 Txinga-eroatea: 35na kiloko txinga banarekin sei untze osatu.
 Korrika: 1,5 kilometroko korrika saioa osatu.

 Gizonezkoen banakako palmaresa 
220px|thumb|Joxe Mari Olasagasti igeldoarrak hiru txapelketa irabazi zituen.
220px|thumb|Xabier Zaldua zumarragarrak aro berriko hiru pentatloi irabazi ditu.
 Irabazleak 
 Urtea  Txapelduna  Bigarrena  Hirugarrena  Irabazlearendenbora 1982  Arria II.a  ?  ?  ? 1983  Joxe Mari Olasagasti  ?  ?  ? 1984  Joxe Mari Olasagasti  ?  ?  ? 1985  Anjel Arrospide  ?  ?  ? 1986-1989  ez zen jokatu 1990  Joxe Mari Olasagasti  ?  ?  27:20.08 1991-2017  ez zen jokatu 2018  Xabier Zaldua  "Txapartegi II.a" "Mugertza III.a" 36:26 2019  Xabier Zaldua  Joseba Otaegi  "Arria V.a"  38:30 2020  Xabier Zaldua  Julen Gabirondo  "Arria V.a"  36:06 2021  "Izeta VI.a"  Joseba Otaegi  Julen Gabirondo  33:29 2022  "Izeta VI.a"  Julen Gabirondo  Xabier Zaldua  31:36 2023  "Izeta VI.a"  Xabat Olaizola  Xabier Zaldua  31:55 2024  "Izeta VI.a"  Xabat Olaizola  "Telleria IV.a"  30:53

 Garaipenak 
 Herri kirolaria  Garaipenak  Urteak "Izeta VI.a" 4  2021, 2022, 2023, 2024 Joxe Mari Olasagasti 3  1983, 1984, 1990 Xabier Zaldua 3  2018, 2019, 2020 "Arria II.a" 1  1982 Anjel Arrospide 1  1985

 Finalistak (aro berrian) (bakarkako norgehiagoketan) 
 Herri kirolaria  Sailkapena  Urteak Xabier Zaldua 5  2018, 2019, 2020, 2022, 2023 Julen Gabirondo 3  2020, 2021, 2022 Joseba Otaegi 3  2019, 2021, 2022 Andoni Iruretagoiena "Izeta VI.a" 3  2021, 2022, 2023 Aritz Irazabal 3  2021, 2022, 2023 Luis "Txapartegi II.a"2  2018, 2019 Aratz "Mugertza III.a"2  2018, 2019 Xabier Orbegozo "Arria V.a" 2  2019, 2020 Kepa Peñagarikano 2  2020, 2021 Iñaki Errazkin2  2020, 2021 Julen "Kañamares III.a"2  2020, 2023 Ioritz Gisasola "Zelai VI.a"2  2022, 2023 Jon Gisasola "Zelai V.a"1  2018 Aritz Azpiazu "Arria VI.a"1  2018 Joxean Olaskoaga "Aizperro"1  2019 Xabat Olaizola1  2023

 Emakumezkoen banakako palmaresa 
220px|thumb|Karmele Gisasola Zelai III.a.
 Irabazleak 
 Urtea  Txapelduna  Bigarrena  Hirugarrena  Irabazlearendenbora 2021  Karmele Gisasola Zelai III.a  Lucia Orbe Garazi Arruti 18:57 2022  Nerea Arruti  Karmele Gisasola Zelai III.a  Lucia Orbe 21:09 2023  ez zen jokatu2024ez zen jokatu

 Garaipenak 
 Herri kirolaria  Garaipenak  UrteakKarmele Gisasola Zelai III.a1  2021Nerea Arruti1  2022

 Finalistak 
 Herri kirolaria  Sailkapena  Urteak Karmele Gisasola Zelai III.a2  2021, 2022 Lucia Orbe2  2021, 2022 Garazi Arruti1  2021 Nerea Arruti 1  2022

 Binakako Pentatloi Saria 

 Gizonezkoak 
 Urtea  Txapeldunak  Bigarrenak  Hirugarrenak  Irabazleendenbora 2020  "Arria V.a""Izeta VI.a"  Kepa PeñagarikanoJoxe Antonio Olaskoaga "Aizperro" Xabier Zaldua"Zelai V.a" 40'58" 2021  "Izeta III.a""Izeta VI.a"  "Zelai IV.a""Zelai V.a" "Goenatxo III.a"Mikel Larrañaga  40'24" 2022  "Izeta VI.a"Gorka Etxeberria Xabier ZalduaJoseba Otaegi  Beñat AmadeAritz Irazabal  39'44" 2023  Julen GabirondoBeñat Telleria "Telleria IV.a" "Izeta VI.a"Xabat Olaizola  Beñat AmadeAritz Irazabal  36'15"

 Emakumezkoak 
 Urtea  Txapeldunak  Bigarrenak  Hirugarrenak  Irabazleendenbora 2021  Lucia OrbeGarazi Arruti "Zelai III.a"Uxue Ansorregi  Bi bikote bakarrik aritu ziren.  29'45" 2022  Nerea ArrutiAmalur Arbelaitz Lucia OrbeGarazi Arruti "Zelai III.a"Uxue Ansorregi  24'01" 2023  Nerea ArrutiAmalur Arbelaitz Lur ErrekondoOihana Fernandez de Barrena Lucia OrbeJulia Martinez  23`24``

 Beste pentatloi txapelketa batzuk 
Euskal Pentatloia berriz abiatu zenean arrakasta handiko ekitaldiak izan zituen eta beste herri batzuetan ere antzeko probak antolatzen hasi ziren.

 Euskal Pentatloi motza 
2019ko maiatzaren 19an, Astigarragako Auzolan pilotalekuan, Zamalbide-Bentak auzo elkarteak antolatuta, "Euskal Pentatloi Motza" jokatu zen. Bertan ondorengo lan hauek egin behar izan zituzten: 100 kiloko bola 15 aldiz jaso (harri-jasotzen), 400 kiloko harria arrastaka eramanez bi untze  (giza proban), kana-erdiko bat (aizkoran), 50na kiloko txingekin sei untze egitea (txinga-eroatean) eta 12 itzuli (1,2 kilometro) pilotalekuari korrika. Luis Txapartegik irabazi zuen (20'46"), Joseba Otaegiren aurretik.

 Getxoko Pentatloi Sariketa 
2019ko azaroaren 9an jokatu zen I. Getxoko Pentatloi Saria. Lau kirolarik hartu zuten parte: Jon Gisasola 'Zelai V.a' mallabitarrak, Ousmane Drame senegaldarrak, Unai Ardeo getxoztarrak eta Mikel Agirre ondarroarrak.

Egin beharreko lana, berriz, ondorengo hau izan zen: harri-jasotzen 100 kiloko bolari 15 jasoaldi, giza proban 400 kiloko harria arrastaka eramanez bi untze, aizkoran 45 ontzako 4 enbor, txinga-eroatean 100 kg-rekin (50 kg esku bakoitzean hartuta) 6 untze eta korrika 1,5 km plazan barrena bueltaka. 

Mikel Agirrek bukatu zituen lanak aurrena (27:40), bigarren, bost segundora, Ousmane Drame saikatu zen (27:45), hirugarren postuan, Zelai sailkatu zen (29:07) eta laugarren Unai Ardeo (35:29).

 Zarauzko pentatloi-erakustaldia (Luis Mari Txapartegi eta Xabier Orbegozo) 
2020ko otsailaren 8an herri-kirol jaialdi antolatu zen Zarautzen, Hodei Iruretagoiena eta Udane Ostolazaren harri-jasotze errekor-saiakerak ardatz hartuta. Jaialdi hori motz gera ez zedin, pentatloi erakustaldia egin zuten Luis Mari Txapartegik eta Xabier Orbegozo "Arria V.a"k. Bost kirol egin beharrean, lau egin zituzten, Zarauzko pilotalekuak probalekurik ez duelako. Lan hau osatu zuten: 100 kiloko bola 12 aldiz jaso, kana-erdiko bi enbor ebaki, 50 kiloko txinga banarekin lau untze eta pilotalekuari 12 itzuli korrika.

Xabier Orbegozo izan zen garaile, doi-doi, Txapartegik baino ehuneko batzuk lehenago bukatu baitzituen lanak. Orotara biek 11 minutu eta 7 segundoan amaitu zuten lana.   

 Hendaiako Pentatloi Saria 
2021eko abuztuaren 30ean jokatu zen banakako pentatloia eta Izeta VI.a izan zen garailea. Bigarren izan zen Julen Gabirondori hiru minutuko aldea atera zion.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Herri kirolak
Kategoria:Azpeitiko kirola