Miren Dobaran

Miren Dobaran Urrutia (Berango, Bizkaia, 1970) bizkaitar irakasle eta politikaria da. Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordea da. 2018tik Euskaraldiaren sustatzaile nagusietarikoa izan da, baita GAITU hizkuntza-teknologien ekintza-planarena ere.

 Ikasketak 
Euskal Filologiako lizentziaduna da Deustuko Unibertsitatean (1995), eta Itzulpengintza masterra du (1995) . Feminismoan ere trebatua da, EHUn: Ikerketa Feministen eta Generokoen masterra (2013) eta Berdintasunerako titulu propioa ditu (2012).

 Irakaslea 
Euskara-irakasle izan da urte askotan, ikastoletan zein euskaltegietan. hala nola, Kirikiño ikastolan, Lauro ikastolan, Getxoko euskaltegian, Labayru Institutuan, Deustuko Unibertsitatean itzultzailea, eta Uribe Kostako mankomunitateko euskara teknikaria.

Lauro ikastolako (Loiu, Bizkaia) zuzendaria izan zen Haur Hezkuntzan 2013tik 2017ra.

 Politikaria 
Hainbat kargu politikotan aritu izan da, batzuetan irakasle lanera itzulita.

 Berangoko alkatea (2000-2007) 
Euskara-irakasle lana hainbat ardura politikorekin tartekatu izan du: EAJrekin Berangoko alkate izan zen 2000tik 2007ra. Garai hartan aurrerapauso handiak eman ziren herrian gizarte-kohesioan.

 Euskara Sustapenerako zuzendaria Bizkaiko Foru Aldundian (2008- 2013) 
Euskararen Sustapenerako zuzendaria izan zen Bizkaiko Foru Aldundian 2008tik 2013ra. Euskararen erabilera sustatzeko aukerak bultzatu zituen euskalgintzarekin batera. Eskolari esker ume asko euskaldundu da; baina, oraindino, helduen euskalduntze-prozesuan lan handia dago egiteko; eta hortik aurrera, erabilerarako jauzia egitea zen kontua.

Diputazioa utzi zuen Lauro ikastolako zuzendari aritzeko (Loiu, Bizkaia) , eta han zebilen Eusko Jaurlaritzan sartzea proposatu ziotenean.

 Hizkuntza Politika Sailburuordea (2017tik) 
2017ko urtarriletik Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordea da. Bere taldean beste hauek parte hartu zuten: Josune Zabalak, Ikerketa eta Koordinazio zuzendari; Estibalitz Alkortak Euskara Sustatzeko zuzendari gisa jarraituko du; Joseba Lozanok, Herri Administrazioetan Hizkuntza Normalizatzeko zuzendari; eta Jokin Azkuek, HABEko zuzendari.

Bere egitasmoen artean lau ardatz zituen: euskara-eskolak B2 titulura arte doakoak izatea, euskararen erabileran eta hizkuntza eskubideetan aurrerapausoak ematea, Iparraldearekin eta Nafarroarekin praktika onak elkartrukatzen eta programak adostea.

Eremu sozioekonomikoan euskararen erabilera ezartzeko prozesuan Eusko Jaurlaritza eredugarri izan behar dela aldarrikatu du, lidergoa erakutsi behar duela. Izan ere, Administrazioari dagokio, lehenik, herritarren hizkuntza eskubideak bermatzea eta lan hizkuntza euskara izan dadin sustatzea. Hala, administrazioko langileen % 71k nolabaiteko euskara-ezagutza izanik, euskarak zerbitzu-hizkuntza eta lan-hizkuntza izan behar duela, eta administrazioa gizartearekiko harremanetan, eragile izatea dagokiola ere aldarrikatu du.

Bestalde, DBH bukatzean B2 titulua lortzea ezinbestekoa dela ere aldarrikatu du ikasketa prozesua ondo egiteko eta erabileran eragiteko.

Geruzak proiektuaren babeslea ere izan da. Gazteen eguneroko kezka eta galderetatik abiatuta, euskaraz eta euskaratik, feminismoa, soziolinguistika, kultura eta pentsamendua lantzea helburu duen ikus-entzunezko sorta da.

 Euskaraldia 
2018tik Euskaraldiaren sustatzaile nagusietarikoa izan da Dobaran. 

Euskaraldia 2018an Euskal Herrian euskararen erabileraren alde abiatu zen ekimen bat da, herritar euskaltzaleak aktibatuz hizkuntza ohiturak aldatu asmo dituena. Lehenengo Euskaraldian, guztira, 225.000 lagunek eman zuten izena. Lehen saioaz geroztik, bi urtean behin egiten da: bigarrena 2020an izan zen eta hirugarrena, 2022an.

 GAITU: Hizkuntza-teknologien ekintza-plana 2021-2024 
2022ko maiatzean Eusko Jaurlaritzak “GAITU-Hizkuntza Teknologien ekintza plana 2021-2024” aurkeztu zuen, euskara hizkuntza teknologietan integratzea asmo zuena, ingurune digitalean euskararen presentzia eta euskarazko tresnen eta edukien sorkuntza sustatuz. Eusko Jaurlaritzak 25 proiektu laguntzea onartu zituen. Proiektua aurrera ateratzeko kultura eta hizkuntza politika sailak 8 eremu estrategikoetako arduradunekin egin zituen: administrazio elektronikoa, hezkuntza, helduen euskalduntzea, osasungintza, justizia, turismoa, kultura, hedabideak, humanitate digitalak eta liburutegi digitalak eta segurtasuna. Miren Dobaran, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordea izan zen planaren eragile nagusietako bat eta berak eman zuen proiektuaren berri.

 Arkautiko zuendaria 

Akademiako zuzendari lanetan hasi zen 2024ko udan, baina 2025eko abuztuan dimisioa eman zuen. Amaia Angulo akademiako Administrazioko eta Zerbitzuen Arloko zuzendariak, haren bigarrena zenak  ere eman zuen dimisioa. Biek ala biek urtebete inguru eman dute Segurtasun Saileko taldean. Dobaranek eta Angulok gutun batean eman zuten erabakiaren berri. Hartan azaldu zuten udaren amaieran hartu zutela ardura berria beren gain, akademia «erreferente» bihurtzeko, «egungo garaietara egokitzeko» eta ikasleei «prestakuntza bikaina» emateko. Ertzainen euskaraz mintzatzeko gaitasuna tarteko. 

Akademian zeuden zenbait irregulartasun zuzentzeko asmoz heldu zion lanari, baina ezin izan zuen asmoa burutu, barruan topatu zituen kontrako jarrerak direla medio. Arkautiko eta Segurtasun Saileko "zenbait boteregunerekin" izan zituen desadostasunak. Hala, Ertzaintzako hainbat goi kargudunek ez zuten ongi hartu postua «era irregularrean» betetzen zuten hamar irakasle inguru kargutik kentzeko erabakia, ezta akademiako azterketak ez filtratzeko hartu zituen neurriak ere. 

Kasualitatea ala ez, Dobaranek hartutako neurrien ondoren egindako azterketan, 2025eko uztailan, hautagaien %90ak suspenditu egin zuen.  Aurkeztu ziren 3.609 hautagaietatik, soilik 380k gainditu zuten azterketa, 650 plaza plaza betetzeko. Sindikatuek, espreski aipatu zuten hautagaien prestakuntza eskasa.

Ondorioz, beste deialdi bat egingo da, plaza horiek bete ahal izateko. Azterketa eredua, baina, aldatu egin dute, gainditzea erraztuz: aurreko deialdian, proba  gainditzeko, gutxienez 10 puntu lortu behar ziren lau ariketetako bakoitzean, eta gutxienez 60 puntu lau ariketen batuketan. Berrian, nahikoa izango da gutxienez 60 puntu lortzea lau ariketen batukarian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Miren Dobarani elkarrizketa: Pandemia honek euskararentzat gauza onak ekarri ditzakeela uste dut Berria 2020.12.13

Kategoria:Berangarrak
Kategoria:Bizkaiko politikariak
Kategoria:Bizkaiko irakasleak
Kategoria:Jelkideak
Kategoria:Euskal Herriko feministak
Kategoria:Berangoko alkateak
Kategoria:Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza
Kategoria:Deustuko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Euskararen sustatzaileak