Sho Hagio

(Fukuoka, Japonia, 1962) japoniar unibertsitate irakasle euskaltzalea da. Ikasketaz ekonomialaria bada ere, soziologo-lanetan aritzen da. Tokioko Atzerriko Ikasketen Unibertsitatean irakaslea da, non munduko laurogei hizkuntza eta kultura irakasten dituzten. 2016an, Etxepare Institutuaren irakurletza irekitzen lagundu zuen han, eta euskal gaien inguruko eskolak ematen ditu bere kabuz.

2014an, Linguae Vasconum Primitiae itzuli zuen japonierara, Hiromi Yoshida lankidearekin batera, eta 1.300 ale karrikaratu zituzten Heibonsha argitaletxearen bidez.

 Ikerketari lotutako bizitza 
Hogei urterekin hasi zen Hagio Ekonomia ikasten Tokioko Waseda unibertsitatean. Duen titulu akademikoek ekonomialaria dela diote, baina ez zitzaizkion «batere» gustatu Ekonomiako Fakultatean ikasitakoak. Halabeharrez, orduan hasi zen euskara eskolak jasotzen Suzuko Tamura ohorezko euskaltzain japoniarraren eskutik. Ekonomia-ikasketek baino interes handiagoa piztu zion euskarak. Etorri handia du euskaraz hitz egiten duenean, japoniar doinu bereziarekin.

Euskararen iraupenerako mugimendu sozialak ikertu zituen Tokioko Atzerriko Ikasketetarako Unibertsitatean. 2008az geroztik irakaslea da Nagoya Institute of Technology-n, eta teknologia eta ikerketarekin zerikusia duten nazioarteko konferentzia eta bilerak antolatzea da haren eginbeharretako bat. Eskatzen diotenean, euskal kultura edo gizarteari buruzko ikastaroak ere ematen ditu Japoniako unibertsitate batzuetan. 

2025ean, Bernat Etxepareren obrari buruz  Baionako herriko etxean antolatu ziren jardunaldietan parte hartu zuen: japonierazko itzulpenaren ezaugarriak presentatu zituen, eta hizkuntza minorizatuetan itzulpengintzak jokatzen duen rolaz ere mintzatu zen.

 Liburuak 
Bi liburu idatzi ditu euskarari buruz eta euskal kulturari buruz.

 Euskal gizartea eta kultura ezagutzeko eta ulertzeko 50 kapitulu (2011) 
2011n liburu bat idatzi zuen japonieraz Hiromi Yoshida lagunarekin batera Euskal Kultura zer den japoniarrei hobeto azaltzeko asmoz. Liburuaren izenburua honela litzateke euskaraz:  Gaur egungo euskal gizartea eta kultura ezagutzeko eta ulertzeko 50 kapitulu. 1980ko hamarkada hasieran hasi ziren egile biak euskara ikasten Tokion, eta azken 30 urteotan izandako esperientzian oinarrituta idatzi zuten liburua. Hainbat euskaldunen laguntza jaso zuten liburua idazteko; nonbait liburua euskaldunen eta japoniarren arteko auzolanaren emaitza izan zen. Liburuaren 50 kapituluak sei bloketan banatu dituzte: zer den Euskal Herria —lurraldetasunaren arazoak, euskaldunak, euskara—, historia, naziotasuna eta identitatea, sinbologia, kultura eta egungo Euskal Herria. Bloke bakoitzaren amaieran, sei idazle japoniarrek euskal kulturarekin izandako harreman eta esperientziak kontatu zituzten, eta euskarazko hitzak Japoniako Katakana alfabetoan idazteko irizpideak proposatu zituzten egileek.

 Linguae Vasconum Primitiae liburua japonieraz (2014) 
start=173|thumbtime=213|thumb|Linguae Vasconum Primitiae liburua japonierara itzuli zuen 2014an.
2014an Bernat Etxepareren Linguae Vasconum Primitiae itzuli zuten Sho Hagio eta Hiromi Yoshida irakasleek eta japonieraz kaleratu zuen Heibonsha argitaletxeak (). Liburua hiru zatitan banatu zuten, eta Ur Apalategik idatzitako aitzinsolasa gehitu zioten. Itzulpena egiteko zailtasun handiena ez zen izan XVI. mendeko euskara ulertzea, baizik eta erreferentzia kristauak itzultzea. Japoniarrentzat termino arrotzak ziren horiek, eta Tokion ziren apez euskaldun batzuengana joan ziren kontsulta batzuen egitera eta aholkuak jasotzera. Hitzen atzean zen esanahia eta iruditeria kristaua ez zituzten ezagutzen. Anitz kostatu zitzaien hori. Beren liburuan ez zuten testuaren itzulpena bakarrik egin. Azalpen kritikoa, azalpen linguistikoa, eta azalpen historikoa ere idatzi zituzten. Bertzalde, Nafarroako XVI. mendeko mapa txertatu zuten, eta Garazi bertan kokatu zuten.  Jatorrizko testuak 28 orrialde zituen, baina japonierazko itzulpenak eta azalpenek, berriz, 240 orrialde. Garrantzitsua izan zen testuingurua eta berezitasun linguistikoak ongi azaltzea, Japoniako irakurleek den-dena uler zezaten.

 Tokioko Euskal Etxearen sortzailea 
Tokioko Euskal Etxearen sortzaileetako bat izan zen 2009an. Sei kide dira, guztira: lehendakaria euskalduna da, eta gainontzekoak japoniarrak dira. 2011ko Fukushimako ezbeharraz geroztik, geldi egon zen euskal etxearen dinamika, baina hurrengo urtean hasi ziren berriz ere martxa hartzen eta ekitaldiak antolatzen.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Hiromi Yoshida

 Kanpo estekak 

Kategoria:Japoniako ekonomialariak
Kategoria:Japoniako soziologoak