Gibijo

Gibijo —zenbaitetan, Gibillo euskarazko izen zahar hipotetikoarekin aipatua— Arabako mendebaleko mendilerro bat da. Punturik altuena Marinda mendia du, 986 metroko altitudearekin. Kuartango udalerrikoa da mendilerroaren hegoaldeko zatia (Marinda mendia barne), eta Urkabustaiz udalerrikoa iparraldekoa. Mendilerroaren mendebaldeko mugan Delikako ur-jauzia dago: Euskal Herriko eta Iberiar penintsulako luzeena, 222 metroko jauzia baita.

Aipagarriak dira, orobat, mendilerroko trikuharriak eta tumuluak; bai eta Txiripi leizeko aztarnategi arkeologikoa ere, non leize-hartzaren eta hainbat uroen hondakinak aurkitu diren. 

 Izena 
Aspaldiko mendeetan euskaraz nahiz gaztelaniaz izena Gibijo badu ere, antzina euskaraz *Gibillo izena zuela proposatu da, mendilerro horretan dagoen Gillarte herriarentzat 1257. urteko dokumentu batean ageri den Guiuigio arrate izenetik abiatuta. Herri hori bera, ordea, Guibijo arrate formarekin aipatzen da 1472. urtean (oraindik han euskara hizkuntza nagusia zelarik).


 Mendiak 
 Marinda, 986 m«Marinda», Mendiak.eus. 
 Telleta, Telletagaina edo Labazar, 920 m 
 Los Cotorricos, 899 m 
 Alto Somo, 879 m 
 Garagarza, 873 m 
 Alto de las Carboneras, 867 m 
 Lejazar, 861 m 
 Alto del Corral, 841 m 
 Alto de la Lobera, 841 m 
 Castillo, 836 m 
 Alto del Lordondo, 828 m 
 Artekobatza, 826 m 
 Bertzeta, 823 m 
 Larraluzea, 811 m 
 Undiagan, 768 m 
 Alto de los Caminos, 742 m 
 San Martin, 729 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Bagate, 724 m 
 Beluntzagana, 723 m 
 Ermitagana, 711 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Askuren, Beratza edo Urkabustaiz mendia 710 m  (Araba eta Bizkaia arteko mugan) (Urkabustaiz Mendiak)
 Zorrobarro, 709 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Pico Redondo, 707 m  (Araba eta Bizkaia arteko mugan) (Urkabustaiz Mendiak)
 Txibiarte, 697 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Cuetos, 624 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Garbika, 615 m  (Urkabustaiz Mendiak)
 Garate, 589 m  (Urkabustaiz Mendiak)

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

 Kanpo estekak 
 «Gibillo», Mendiak.eus.

Kategoria:Euskal Herriko mendilerroak