Plutino

Kontuz! Ez nahastu termino hau Plutoideekin
Plutinoak Neptunorekiko 3:2 erresonantzian dauden transneptunotar objektuak dira. Honek esan nahi du, gorputz hauek 2 bira egiten dituztela Eguzkiaren inguruan Neptunok hiru egiten dituen aldiro. Horregatik, gorputz hauetako batzuek Neptunoren orbita zeharkatzen badute ere, gasezko erraldoiak ezin ditu grabitazionalki kanporatu.

Plutonek gorputz hauek duten abilezia berdina duenez, mota honetako objektuek ''plutino'' (''pluton txikiak'') izena hartzen dute, ingelesez planeta nanoak duen izenaren ondorioz. Aipatzekoa da, plutino guztiek hildakoen munduko edo infernuko jainko zein izakien izenak jasotzen dituztela.

Plutinoek Kuiperren gerrikoko barnealdeko gunea osatzen dute. Gutxi gorabehera, Kuiperren gerrikoan ezagutzen ditugun objektuen laurdena plutinoak dira. Ezagutzen diren plutinoen artean tamainarik handiena duena Pluton planeta nanoa da. Pluton eta Karonteren ondoren aurkitu zen lehen plutinoa, (385185) 1993 RO, 1993ko irailaren 16an aurkitu zen.

 Plutinoen familia 
Jarraian ageri diren objektuek plutinoen familia osatzen dute, esan beharra dago, ez ditugula denak ipini, baizik eta garrantzitsuenak.
  Gorputza  Ardatzerdi handia (a)
(UA)  Eszentrikotasuna 
(e)  Makurdura (i)
(°)  Perihelioa (q)
(UA)  Afelioa (Q)
(UA)    39,71  0,34  5,7  26,38  53,05    39,82  0,26  4,7  29,57  50,07    40,05  0,19  5,3  32,55  47,55  (15788) 1993 SB  39,55  0,32  1,9  26,91  52,18  (15789) 1993 SC  39,88  0,19  5,2  32,24  47,52  (385135) 1993 RO  39,61  0,20  3,7  31,48  47,73  1993 RP  39,33  0,11  2,8  35,00  43,66    39,43  0,12  3,8  34,76  44,11  (15820) 1994 TB  39,84  0,32  12,1  27,05  52,63    39,37  0,25  4,8  29,48  49,26    39,65  0,22  16,5  30,83  48,47    39,48  0,19  9,3  38,67  46,98    39,77  0,15  19,5  33,70  45,85    39,39  0,22  0,4  30,70  48,08    39,65  0,13  14,6  34,59  44,71  Pluton  39,61  0,25  17,17  29,58  49,30

 Plutino batzuen ezaugarri bereziak 
 (32929) 1995 QY9: Neptunoren orbita gurutzatzen duen arren, ez da inoiz planetara hurbiltzen. Berezitasun hau beste plutino batzuek ere badute;
 (15836) 1995 DA2: 4:3 orbita-erresonantzian aurki daiteke;
 (47171) 1999 TC36: Pluton eta Karonte bezalakoa da, hau da, objektu bitar bat;
 (28978) Ixion: 1200km-ko diametroa duen plutino hau, hilabete batzuetan zehar ezagutzen zen transneptunotar objekturik handiena izan zen, Pluton eta Karonteren ondoren.

 Ikus, gainera 
 Cubewanoak
 Transneptunotar objektu
 Oorten hodeia
 Kuiperren gerrikoa
 Twotinoak

 Kanpo estekak 
 Plutinoak (ingelesez)
 Transneptunotar objektuen (TNO) zerrenda, Minor Planet Centerren eskutik (ingelesez)
 Planeta nano urrunen zerrenda (ingelesez)

Kategoria:Plutinoak