Karen Gillan

Karen Sheila Gillan (Inverness, ) eskoziar antzezlea da, zineman, telebistan eta antzerkian aritzen dena. Doctor Who telesailean Amy Pond bidaia-lagunaren papera betetzerakoan egin zen ezagun eta ordutik hainbat filmetan aritu izan da lanean eta pertsonai ezagunak egin ditu, esate baterako Nebula (Guardians of the Galaxy) eta Ruby (Jumanji: Welcome to the Jungle).

Erresuma Batuan ezagun egin ondoren 2013an Estatu Batuetara joan zen lanera eta gaur egun bertan bizi da. Aktore lanak egiteaz gain film labur batzuk ere zuzendu ditu, bai eta film luze bat ere. Hainbat sari jaso ditu,  British Academy Scotland Film Award eta Empire Award besteak beste.

 Biografia 

 Gaztaroa 
Karen Gillan Invernessen jaio zen. Ama eskoziarra du eta aita Ingalaterra iparraldekoa, Sunderland hirikoa. 16 urte zituela Edinburgora joan zen aktore ikasketak egitera Telford Collegera eta 18 urte zituela Londresera aldatu zen  Italia Conti Academy of Theatre Arts arte akademiara. Aktore ibilbidea hasi aurretik modelo lanetan aritu zen, 2007an London Fashion Week-en aritu zen, baina argi izan du beti bere nahia aktore izatea zela.

Aktore lanetan aurreneko agerpena Rebus telesaileko atal batean egin zuen. Ondoren  esketx komedian bi denboraldi egin zituen, 12 ataletan protagonista izan zen gainera. Hainbat pertsona ezagun imitatu zituen show hartan, Katy Perry eta Angelina Jolie adibidez.

 Amy Pond (2010-2013) 
2009an Doctor Who telesail britainiar historikoko protagonista izateko aukeratu zuten. Hamaikagarren doktorearen bidaia-laguna zen Amy Pond neska gaztearen rola bete zuen. Matt Smith zen doktorearen papera egiten zuen aktorea. Hirugarren protagonista, Rory Williams, Amyren bikotea, Arthur Darvillek interpretatzen zuen. Dena dela, Karen Gillan aurretik ere azaldu zen Doctor Whoren atal batean, 2008ko apirilean. Hamargarren doktorea zen orduan eta Gillanek pertsonai desberdin baten rola bete zuen.

Hamaikagarren doktorearekin debuta egin zuen atalean Karen Gillanen lehengusinak ere hartu zuen parte, Caitlin Blackwoodek, Amy Pond haurra interpretatuz. Amy Pond eta Rory Williams 2012 artean aritu ziren telesailean, harik eta hirugarren denboraldiaren erdialdera bikotea desagertu zen arte. 2013an itzuli zen Karen Gillan doktorearen albora Gabonetako atal berezi batean. Doctor Whoren denboraldi hauek izan zuten arrakastaren uberan hainbat bideojoko merkaturatu ziren 2010 eta 2011 artean. Karen Gillanek ahotsa jarri zion Amy Pond pertsonaiari.

Doctor Who telesailean ari zen bitartean beste hainbat telesail eta filme britainiar ere egin zituen, aipagarrienak We'll Take Manhattan eta  Not Another Happy Ending filme eskoziar independentea.

Antzerkian ere aritu zen. 2011ean Inadmissible Evidence antzezlana egin zuen Londresko Donmar Warehousen.

 Hollywoodera jauzia 
2013ko azaroan Broadwayen Time to Act antzezlanean hartu zuen parte eta Estatu Batuetarako jauzia egin zuen horrela. Hainbat telesailetan atalak egin ondoren Oculus beldurrezko filmeko protagonista izan zen, Kaylie Russell-en papera eginez, eta Estatu Batuetako lehen lan arrakastatsua izan zen. Fright Meter Award sarietan emakumezko aktore onenaren izendapena izan zuen. 2014ko otsailean Selfie telesaileko protagonista izan zen. sare sozialekin obsesionaturik dagoen Eliza Dooley-ren rola bete zuen. Zazpi atal eman ondoren ABC-k telesaila bertan behera utzi zuen, beste sei ere grabaturik izan arren.

 Nebula 
220px|thumb|Karen Gillan Guardians of the Galaxy filmaren estreinuan, 2014an.
2013ko maiatzean Marvel etxeko Guardians of the Galaxy filmean Nebula izateko aukeratua izan zen. 2014ko abuztuan atera zen filmea eta arrakasta handia izan zuen. Nebularen papera betetzeko burusoildu egin behar izan zuen eta aldi berean grabatzen ari zen Selfie telesailean ileordea erabili behar izan zuen. Nebula filmeko gaiztoa da, sadikoa eta oso gaiztoa. 2017an Guardians of the Galaxy Vol. 2 filma ere egin zuen. Empire Awards sarietan emakumezko aktore debutari onenaren saria eskuratu zuen Guardians of the Galaxy eta Oculus filmetan egindako lanarengatik. Nebularen papera beste bi filmetan ere interpretatu zuen, Avengers: Infinity War (2018) eta Avengers: Endgame (2019) eta ondoren gehiago etorriko dira.

 Film arrakastatsu berriak 

Aldi berean The Circle filmeko protagonistetako bat izan zen Tom Hanks eta Emma Watson aktoreekin batera. Filme honek ere sare sozialak zituen oinarri. Urte berean 1990. hamarkadako Jumanji film ezagunaren remakean hartu zuen parte, Jumanji: Welcome to the Jungle. Ruby Roundhouse izan zen, emakumezko esploratzaile eta abenturazalea. 2019an Jumanji: The Next Level jarraipenean ere pertsonai bera izan zen.

Animaziozko hainbat filme eta telesailetan ahotsa jarri die pertsonaiei eta The Secret Garden audioliburua ere grabatu zuen.

2020tik aurrera hainbat filme egin ditu. Gunpowder Milkshake filmean egindako lanagatik (2021), Critics' Choice Super Awards sarietan emakumezko aktore onenaren izendapena jaso zuen. 2022an Finlandiako Tampere herrian Dual grabatu zuen, zientzia fikziozko thrillerra. Bi paper bete zituen film horretan. Kritikak biziki txalotu zuen bere lana.

2024an The Life of Chuck filmean hartu zuen parte eta laister Maria Tudor Erreginaren papera beteko du Fools filmean.

 Zuzendari lanean 
Karen Gillanek aktore lanak egin bitartean filme batzuk ere zuzendu zituen. 2015ean Coward, laburmetraia egin zuen, Edinburgheko Zinemaldian aurkeztu zuena. Hainbat lehiaketatan sariak eskuratu zituen laburmetraiak. Conventional laburmetraian zuzendaria eta protagonista izan zen. 2017an The Party's Just Beginning luzemetraia zuzendu eta protagonizatu zuen. Karen Gillanen jaioterrian grabatu zen, Invernessen, eta British Academy Scotland Awards sarietarako film onenaren izendapena jaso zuen.

 Filantropia 
2011ean Fashion Targets Breast Cancer (FTBC) proiektua sustatu zuen bularreko minbizia gaitzat hartuta. Bildutako diruarekin Londresko Great Ormond Street ospitalean Squirrel Ward hegala ireki zen, Karen bera izan zen irekiera ekitaldian.

2018an Invernesseko Mikeysline krisian laguntzeko zentrua bisitatu zuen The Party's Just Beginning zuzendu berritan. Filmak buruaz beste egitearen gaia jorratzen du, Eskoziako Highlandetan suizidio ratio handiak bait daude. Bide batez osasun mentalaren alde egin nahi zuen.

2024an Filme eta telebista sortzaile britainiarrek Gazarako laguntza humanitarioa eramateko egin zuten enkantean hartu zuen parte.

 Bizitza pertsonala 
2012tik aurrera Estatu batuetan bizi da karen Gillan. 2022ko maiatzean Nick Kocher aktore estatubatuarrarekin ezkondu zen Eskoziako Toward gazteluan, Dunoon herrian.

 Filmografia 
250px|thumb|Matt Smith eta Karen Gillan, Doctor Who telesaileko bikote protagonista, 2010ean.
250px|thumb|Guardians of the Galaxy filmeko aktore taldea, 2016an.

 Zinema 
 Urtea Filma PertsonaiaOharra(k)2010OutcastAlly2012We'll Take ManhattanJean Shrimpton2013Not Another Happy EndingJane LockhartOculusKaylie Russell2014Guardians of the GalaxyNebulaBound for GreatnessMaeve MacDonoughFilm laburra2015Warning LabelsMindyCowardFilm laburra(zuzendari eta aktore)ConventionalRachel MilliganFilm laburra(zuzendari eta aktore)The ListLilyThe Big ShortEvie2016In a Valley of ViolenceEllen2017Guardians of the Galaxy Vol. 2NebulaThe CircleAnnie Allerton Jumanji: Welcome to the Jungle Ruby Roundhouse / Martha 2018All Creatures Here BelowThe Party's Just BeginningLucyZuzendari eta aktoreAvengers: Infinity War NebulaAll Creatures Here BelowRuby2019StuberSara Morris Avengers: Endgame NebulaSpies in DisguiseBegiak Ahotsa Jumanji: The Next Level Ruby  2020The Call of the WildMercedes 2021Gunpowder MilkshakeSam2022DualSarah/Sarah DoubleThe BubbleCarol Cobb/Dr. Lacey Nightingale Next Exit Dr. Stevenson Thor: Love and Thunder Nebula2023Late BloomersLouiseGuardians of the Galaxy Vol. 3 Nebula2024Sleeping DogsLaura BainesThe Life of Chuck Felicia Gordondata gabeLet's Have Kids!EmmaPost-produkzioanThe Trip Filmatzen, ko-ekoizlea

 Telebista 
 Urtea Telesaila PertsonaiaOharra(k)2006RebusTeri Cotteratal bakarra2008StackedGinny TurnerTelefilmeaDoctor WhoSoothsayeratal bakarraHarley StreetHollyatal bakarra2008 – 2009The Kevin Bishop Showhainbat pertsonaiaProtagonista 12 ataletan2008Coming UpAnnaatal bakarra2009The WellColl4 atal2010 – 2013Doctor WhoAmy Pond 34 atal2010 – 2011Doctor Who ConfidentialBera26 atal2012In Love with CowardLaura2013NTSF:SD:SUV::Daisy9 atal2014A Touch of ClothKerry Newblood2 atalSelfieEliza Dooley13 atal2015Comedy Bang! Bang!Bere buruaatal bakarra7 Days in HellLily AllsworthTelefilmeaRobot ChickenAnastasia Steele (ahotsa)atal bakarra2016Emo DadJessica (ahotsa)5 atal2019NeuroticaChloeatal bakarra 2020 Cake Bere burua atal bakarra 2021 Calls Sara (ahotsa) atal bakarra What If...? Nebula (ahotsa) bi atal 2022  The Guardians of the Galaxy Holiday Special  Nebula  2023  The Simpsons  Maisie MacWeldon atal bakarra 2024  Douglas Is Cancelled  Madeline Protagonista data gabe Rhona Who Lives by the River Rhona (ahotsa)Protagonista animazio musikalean

 Sariak 
 Urtea Saria Kategoria Lana Emaitza2010 Constellation Awards Emakumezko aktore onena Amy Pond (Doctor Who)izendapenaTV Quick AwardsEmakumezko aktore onenaizendapenaCosmopolitan's Ultimate Women of the Year AwardsEmakumezko aktore onenaYoung Scot AwardsEntretenimendua2011SFX AwardsEmakumezko aktore onenaTV Choice AwardsEmakumezko aktore onenaScream AwardsEmakumezko Sci-fi aktore onenaizendapena2012National Television AwardsDraman emakumezko aktore onenaSFX AwardsEmakumezko aktore onena izendapenaNickelodeon UK Kids' Choice AwardsErresuma Batuko emakumezko aktore gustokoenabere buruaizendapenaScottish Fashion AwardsEskoziako modako ikonoaBere burua2013National Television AwardsDraman emakumezko aktore onenaAmy Pond (Doctor Who)izendapena2014Fright Meter AwardsEmakumezko aktore onenaOculus izendapenaDetroit Film Critics SocietyInterpretazio onenaGuardians of the GalaxyNevada Film Critics Societytaldeko interpretazio onenaPhoenix Film Critics Society Aktore talde onena izendapena2015Central Ohio Film Critics AssociationGuardians of the GalaxyInterpretazio onena izendapena Empire AwardsEmakumezko debutari onenaGuardians of the Galaxy and OculusFangoria Chainsaw AwardsEmakumezko aktore onenaOculusizendapenaHang Onto Your Shorts Film FestivalLaburmetraiko emakumezko aktore onenaBound for GreatnessizendapenaIFS Film FestivalLaburmetraiko emakumezko aktore onenaLaburmetrai independiente onenaCowardEdinburgh International Film Festivallaburmetrai onena izendapenaRondo Hatton Classic Horror AwardsLaburmetrai onenaConventionalizendapena2016London IFF Film FestivalLaburmetraiko emakumezko protagonista onenaBound for GreatnessFirstGlance Film Festivallaburmetraiko emakumezko aktore onena2017Maui Film FestivalGora doan izarrabere burua2018Glasgow Film FestivalIkusleen sariaThe Party's Just Beginning izendapena MTV Movie & TV Awards Pantailako aktore talde onena Jumanji: Welcome to the Jungle izendapenaTeen Choice AwardsKomedian emakumezko aktore onena izendapenaDTLA Film FestivalEmakumezko protagonista onenaAll Creatures Here BelowPhiladelphia Film FestivalFulm independenteko artista onenaThe Party's Just BeginningBritish Academy Scotland AwardsAktore onena izendapenaBritish Independent Film AwardsGidoilari debutari onena izendapena2019Saturn Awards2. mailako emakumezko aktore onenaAvengers: Endgame izendapena2022Critics' Choice Super AwardsAkziozko emakumezko aktore onenaGunpowder Milkshakeizendapena2023Critics' Choice Super AwardsZientzia fikziozko emakumezko aktore onenaDualizendapena

 Antzerkia 
 Urtea Lana Pertsonaia Antzokia2011Inadmissible EvidenceShirleyDonmar Warehouse2013Time to ActKarenBroadway

 Bestelakoak 
 Bideo musikalak 
 Urtea Abestia Artista 2014 "Happy Idiot" TV on the Radio

 Bideo jokoak 
 Urtea Bideojokoa PertsonaiaOharrak 2010–2011Doctor Who: The Adventure GamesAmy Pond 1–2 denboraldiak 2010Doctor Who: Evacuation EarthDoctor Who: Return to Earth

 Audioliburuak 
 Urtea Izenburua Argitaratzailea 2018The Secret Garden Apple, Inc.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 

Kategoria:Eskoziako aktoreak
Kategoria:Invernesstarrak
Kategoria:Doctor Who telesaileko aktoreak