Lingua ignota

() XII. mendean Rupertsbergeko abadesa zen Hildegarda Bingengoak deskribatutako hizkuntza misteriotsua da. Dirudienez, Hildegarda Bingengoak helburu mistikoekin erabili zuen baina hori ere ez dago oso garbi. Idazteko, 23 letra erabili zituen, litterae ignotae bezala ezagutzen direnak. Dirudienez, ezagutzen den lehen hizkuntza eraikia izan zen.

 Liburua 
Abadesak hizkuntza partzialki lan batean deskribatu zuen: Lingua Ignota per simplicem hominem Hildegardem prolata. Liburu honen bi eskuizkribu gorde egin dira. Lan honetan 1.011 hitz bildu zituen. Berez, hizkuntza horren hitzak eta grafiak asmatu zituen zeren eta gramatika latinarena baitzen.

 Hizkuntzaren iturriak 
Ikerlariek Hildegarda Bingengoak sortutako hizkuntza Mosela haraneko erromantzeari lotuta egon daitekeela uste dute. Hori da, adibidez, D'Ambrosio iritzia. Asmatutako hizkuntzak, bestetik, Erdi Aroko latinaren kutsua erakusten du. Adibide bezala "loifolum" hitza aipatu izan da: hitz honek italieraren "la folla"rekin antzekotasun handia du.

Hildegardak predikatzeko egin zituen bidaietan Mosela ibaian ibili zen, gaur egungo Alemaniako Renania-Palatinatuan. Santua han ibili zen urteetan oraindik erromantze hori erabiltzen zen. Hildegardaren bizi urteetan Treveris inguruan desagertu zen eta, agian ere bai, Estrasburgon. Beraz, santuak hizkuntza hori ezagutu zuen.

 Adibideko testua 
Testu hau latinez idatzita dago baina tartean Lingua Ignotaren elementuak agertzen dira:

"O orzchis Ecclesia, armis divinis praecincta, et hyacinto ornata, tu es caldemia stigmatum loifolum et urbs scienciarum. O, o tu es etiam crizanta in alto sono, et es chorzta gemma".

"Oi, munduko eliza, jainkoaren eskuz armatua, eta hiazintoez edertuta, zu zara jendearen eta zientzien hiriaren baltsamoa. Oi, zu ere musika goitarrez apainduta zara eta harribitxi distiratsuena zara".

 Glosarioa 
Glosarioa ordena hierarkikoan antolatu zuen, lehenik Jainkoaren eta aingeruentzako terminoak emanez, gizakientzako terminoak eta familia harremanetarako terminoak jarraituz, gorputz-atalak, gaixotasunak...

Hona hemen lehendabiziko sarrerak:
 Aigonz: jainkoa
 Aieganz: aingeru
 Zuuenz: santu
 Liuionz: salbatzaile
 Diueliz: deabru
 Ispariz: espiritu
 Inimois: gizaki
 Jur: gizona
 Vanix: emakume
 Peuearrez: patriarka
 Korzinthio: profeta
 Falschin: vates
 Sonziz: apostolu
 Linschiol: martiri
 Zanziuer: aitortzaile
 Vrizoil: birjin
 Jugiza: alargun
 Pangizo: penitente
 Kulzphazur: birraitona
 Phazur: aitona
 Peueriz: aita
 Maiz: ama
 Hilzpeueriz: aitaordea
 Hilzmaiz: amaordea
 Limzkil: haur
 Zains: ume
 Zunzial: gazte
 Bischiniz: nerabe

 Erreferentziak 

 Ikus, baita ere 
 Hizkuntza eraiki

Kategoria:Hizkuntza eraikiak
Kategoria:Mistizismoa
Kategoria:Erdi Aroko literatura
Kategoria:Hizkuntza eta mistizismoa