Itxaso Martin

Itxaso Martin Zapirain (Donostia, 1981) euskal idazle, kazetari eta antropologoa da. Doktorea da  antropologian. 2012an Ni, Vera eleberria argitaratu zuen Elkar argitaletxearekin, eta 2025ean Puntubobo Ereinekin.

Irratian eta telebistan egin du ibilbide profesionalaren zatirik handiena, eta orain formatu berriak lantzen dituen laborategian egiten du lan EITBn.

 Lan ibilbidea 
Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Gizarte eta Kultura Antropologian lizentziaduna da Itxaso Martin. Euskal Irrati Telebistan eta Hamaika Telebistan lanean aritua da.

2012an argitaratu zuen bere lehen literatur lana, Ni, Vera, eromena bezalako gai gogor zein konplexu bat jorratuz. Eleberriaren abiapuntua Itxasoren birramonaren istorioan dago, 51 urtez, 40 urte zituenetik hil arte psikiatriko batean egon zena.  Egoera pertsonal batek eraman zuen birramonari buruzko ikerketa egitera, psikiatrikora joan eta bere birramonari buruzko txostenak irakurtzera. Bi zati ezberdinek osatzen dute nobela, lehen partean Martina da protagonista eta erotzen ari dela sentitzen du, beldur handiz. Bigarren partean Vera, Martinaren birramona, Itxasoren historian oinarritutako pertsonaia da protagonista. Bi parteak ahots jokoen bidez lotzen saiatu da idazlea. Liburu honek, Gipuzkoako Liburu Saltzaileen Elkarteak banatzen duen Zilarrezko Euskadi saria lortu zuen 2013an.

Abiapuntu berdina du bere tesi lanak ere, Mari Luz Esteban Galarza-k zuzendutako Eromena, azpimemoria eta isiltasuna(k) idazten: hutsune bihurtutako emakumeak garaiko gizartearen eta moralaren ispilu. Lan horretan lehen frankismo garaian “erotzat" hartutako eta psikiatrikoetan sartutako emakumeen eta horren inguruko isiltasuna gaia lantzen du. Garaiko gizarte eta moralak baldintzatutako rol hegemonikoa hausten zuten emakumeak psikiatrikora eramaten zituztela frogatzen du ikuspuntu feminista batetik landutako ikerketa honek. Lan horrekin Ikasketa Feministei edo Genero Ikerketei buruzko UPV/EHUko tesi onenaren Micaela Portilla Vitoria Saria (4. edizioa) jaso zuen 2016an. 2017an argitaratu zuen Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen zerbitzuak.
 Argitalpenak 
 Ni, Vera, Elkar, 2012
 Eromena, azpimemoria eta isiltasuna(k) idazten : "hutsune" bihurtutako emakumeak garaiko gizartearen eta moralaren ispilu, Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2017
 Puntobobo, Erein, 2024  

 Sariak 

 2016: Micaela Portilla Vitoria Saria (4. edizioa), Ikasketa Feministei edo Genero Ikerketei buruzko UPV/EHUko tesi onenaren saria da hori.
 2013:  Zilarrezko Euskadi saria, Gipuzkoako Liburu Saltzaileen Elkarteak banatzen duena

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Itxaso Martin Ni, Vera liburuaren aurkezpenean  
 Itxaso Martinen “Locas: Mujeres psiquiatrizadas” hitzaldia
 Itxaso Martin, Eromena, azpimemoria eta isiltasuna(k) idazten: Hutsune bihurtutako emakumeak garaiko gizartearen eta moralaren ispilu tesia sarean
 Itxaso Martin: «Egoera gordinak jasateko modu bakarra goxotasuna da» elkarrizketa. Irutxuloko Hitza, 2425.zk., 2024/11/22.
 Itxaso Martin :Isiltasuna testura eramatea da nire obsesioetako bat  Berria, 2025.03.12
 ARTEFAKTUA: Itxaso Martin Zapirain.  eitb. (2025-01-11). Illaski Serranok Uliako Mintegietako Parkean Itxaso Martin elkarrizketatzen du Puntubobo eleberriaz (kontsulta data: 2026-02-01).

Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Emakume antropologoak
Kategoria:Donostiako idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko Euskal Herriko idazleak
Kategoria:Euskal kazetariak
Kategoria:Euskarazko eleberrigileak
Kategoria:Euskarazko tesi egileak