Eta tiro baltzari

Eta tiro baltzari XX. mendearen hasierako abesti abertzale bat da, XIX. mendearen amaierako guda abesti karlista baten bertsio abertzalea.http://www.argia.eus/argia-astekaria/2277/eta-tira-eta-tunba-diskoa Bizkaieraz dago, eta ezaguna da bereziki Bizkaiko kostaldean eta eskualde horretako Bermeo aldean.

 Abesti originala 
Eta tira eta tunba guda abesti originala Beterriko gipuzkeran dago, eta Gipuzkoan abestu zen lehenengo aldiz, Bigarren Karlistaldian, karlisten aldeko abesti bat izanik. Kanta honetan beltza hitza liberalen sinonimotzat erabiltzen da. Eta agerikoa denez, liberalismoaren aurka egiten du.

Joseba Tapiak 2010. urtean argitaratu zuen Eta tira eta tunba diskoan, besteak beste abesti herrikoi hau bertsionatu zuen, eta Youtuben dago ikusgai.https://www.youtube.com/watch?v=kd7h3z5Uj3I

Hauek dira kanta originalaren hitzak:

 XIX. mendearen amaierako gizartearen erradiografia 
Mikel Aizpuruk egin zuen Eta Tiro Baltzari. Abertzaletasuna eta Jauntxokeria Bermeon 1899-1914 saiakera-lanean (Bilbo UEU 1990), abestiaren eta garaiko giroaren inguruko xehetasunak ikertu eta azaldu ditu.

Bermeon gertatutako istiluak xehe-xehe aztertzen dira, orduko gizartearen erradiografia eskainiz. Bermeoko gertaerek garaiko egunkari abertzaleetan izan zuten oihartzuna zabala izan zen.https://www.ueu.eus/argitaletxea/liburuak/eta-tiro-baltzari-abertzaletasuna-eta-jauntxokeria-bermeon-1899-1914

XIX. mendearen amaieran jauntxokeriaren eraginak nabariak ziren eta egoera honen aurka EAJk egin zuen lehenengoetako indar erakustaldia Bermeon egin zuen.

Karlistadetik zetorren leloaren doinua mantendu zen baina letra aldatuz behean idatzita dagoen moduan. Kasu honetan, baltza ez da liberalismoari (soilik) lotzen den hitz bat. Baltzaren sinonimoa konplexuagoa da eta esan nahi bat baino gehiago duː besteak beste jauntxoak, atzerritarrak eta espainiarrak.https://books.google.es/books?id=B64jIAu7oq0C&pg=PA114&lpg=PA114&dq=eta+tiro+beltzari&source=bl&ots=ICB2FZ7vE_&sig=FoRmgDuuztULRjxLGwc7_IZQxk4&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjd_KGU7LHZAhXGbxQKHYEyCIEQ6AEIQzAD#v=onepage&q=eta%20tiro%20beltzari&f=false

2009an Hernaniko andre batek abestutako zati bat sarean dago ikusgai.https://ahotsak.eus/hernani/pasarteak/her-021-010/

 Abestiaren hitzak 
Eta tiro baltzari abestiaren hitzak hauek dira (azken paragrafoak Sabin Aranak idatziak dira, KEN bertsoan):http://navarth.blogspot.com.es/2013/10/sabino-la-epica-y-la-lirica.html

(1)Batzuetan, tunba hitzaren ordez tiro esaten da.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Eusko Abendaren Ereserkia
 Jeiki jeiki
 Mendiko negarra
 Gora Euskadi, bizi bedi!
 Belarrimotza, zertara hator hona?
 Lenago il!

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal Herriko musika
Kategoria:Euskal abesti herrikoiak
Kategoria:Karlismoa
Kategoria:Abesti karlistak
Kategoria:Euskal Herriko abesti abertzaleak
Kategoria:Bigarren Karlistaldia
Kategoria:Sabin Arana
Kategoria:Joseba Tapiaren abestiak