Nikolai Txebotariov

Nikolai Grigorovitx Txebotariov (; , Mikola Gryhorovich Chobotariov; 1894ko ekainaren 15agreg./ekainaren 3ajul. - 1947ko uztailaren 2a) matematikari sobietarra izan zen, Kamianets-Podilskyn (Ukraina) jaio eta Moskun hil zena. Bere ekarpen ezagunena Txebotarioven Dentsitate Teorema da.

 Biografia 
1912an, Kieveko Unibertsitatean sartu zen, non Dmitri Grave Ukrainako matematikari garrantzitsuenaren ikaslea izan zen. 1916an, lizentziatu zen, eta 1918an, maisutza lortu zuen. 1922an, Dentsitate Teorema frogatu zuen, Frobeniusek susmatua berrogeita hamar urte lehenago. Teorema horrek Dirichlet-en zenbaki lehenei buruzkoa orokortzen du progresio aritmetiko batean.

Ukrainako Zientzien Akademiako doktoretza jaso zuen 1922ko emaitzetan oinarritutako tesia defendatuz, eta 1928an, Kazango Unibertsitateko irakasle izatera iritsi zen, non gainerako bizitza eman zuen. Bertan, 1934an sortu zuen gaur egun bere izena duen Matematika eta Mekanika Institutua. SESB-ko Zientzien Akademiako kide izan zen. 1948an, Sobietar Batasuneko Estatuko Saria jaso zuen, eta Leninen Ordena ere jaso zuen merezimendu zientifikoengatik.

 Ekarpenak 
Lehen aipatutako dentsitatearen teoremaz gain, Txebotariovek polinomioen aljebran ere egin zuen lan. Galoisen teoriari zenbait lan eskaini zituen, gaiari buruz bi liburukiko liburu bat idatziz "Galoisen Oinarrizko Teoria" (1934, 1937), eta Galoisen lanen itzulpena errusierara bultzatuz. Era berean, Lie taldeetan lan egin zuen, eta 1940an idatzi zuen gaiari buruzko errusierazko lehenengo testua, "Teoriya grupp Li" (Lie Taldeen teoria).

 Argitaratutako liburuak 
 Teorii Galua Osnovi, Ch. I (1934, 2004an berrargitaratua)
 Teorii Galua Osnovi, Ch. II (1937, 2004an berrargitaratu)
 Grupp Li Teoriya.  (1940, 2003an berrargitaratu)
 Teoriyu v algebr Vvedenie. (1949)

 Kanpo estekak 
 O'Connor, Robertson John J. ;, Edmund F., Nikolái Chebotariov ingelesez « » (), Mactutor Historyek of Mathematics agiritegian gorde dezan, Saint Andrews Unibertsitatea, http:  .
 N G Txebotariov Matematika eta Mekanika Institutua, Kazango Unibertsitatea 

Kategoria:Sobietar Batasuneko matematikariak
Kategoria:Zenbakien teorialariak
Kategoria:Ukrainako matematikariak
Kategoria:Errusiako matematikariak
Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Urdaileko minbiziaren ondorioz hildakoak
Kategoria:Leninen Ordenarekin sarituak
Kategoria:Stalin Saria jaso dutenak
Kategoria:Kieveko Unibertsitateko ikasleak