Emmi Pikler

Emmi Pikler (Viena,1902ko urtarrilaren 9a, Budapest,1984ko ekainaren 6a) Pediatra, psikiatra eta hezitzaile hungariarra.  Haurren motrizitate globalaren garapenari buruzko aurkikuntza garrantzitsuak egin zituen bere garapenerako baldintza optimoak ikertzen zituen bitartean. Era berean haurren eguneroko bizitza zientziaren ikerketagai bihurtzen saiatu zen.  

 Bizitza 
Emilie Madleine Reich, Emmi Pikler, Vienan jaio zen, 1902ko urriaren 9an. Aita hungariarra zuen eta zurgina zen. Ama, austriarra, Emmik 12 urte zituela hil zen eta haur-eskolako maistra zen. Budapesten igaro zuen haurtzaroa, 1908an familia hara aldatu baitzen, eta 1920an itzuli zen Vienara, medikuntza-ikasketak egitera eta pediatrian espezializatzera. 

Garai hartan, kulturaren, politikaren, zientziaren eta artearen esparruetan garatzen ari ziren korronte aurrerazaleen elkargunea zen Viena. Gauza bera gertatzen zen hezkuntzaren eta pedagogiaren esparruetan ere: horren adibide ditugu Eskola Berria (Decroly, Freinet, Montessori…) eta Psikoanalisia (Freud, Jung,...). 

1930ean, György Pikler pedagogo aurrerazalearekin ezkondu zen, eta haren ideiak oinarri hartu zituen bere ibilbide profesionalean. 1931n izan zuen lehenengo alaba. Triesten urtebetez bizi ondoren, familia Hungariara joan zen bizitzera, 1932an.

 Ibilbide profesionala 

 Formakuntza 
Pediatrian espezializatu zen eta Vienako Ospitale Unibertsitarioan bere praktikak egin zituen. Bertan Budapesten praktikan jarriko zituen printzipio asko ezagutu ahal izan zituen:

 Pediatriako zainketak bularreko haur txikientzat ahalik eta eragozpen gutxien sortzeko moduan ematea. Azterketa edo tratamendua egin beharra zegoen, haurtxoarentzat desatsegina izan arren, baina hark negar egin gabe, kontu handiz jokatuz, denbora emanez, esku artean haur bizi, sentibera eta harkorra zeukala kontuan hartuz.
 Gaixorik zeuden haurrak, euren patologiaren eta egoeraren arabera, ez zituzten ohean egotera behartzen, baizik eta jolaserako txoko berezituetan, baita txikienak ere.
 Bularretako haurren janzkera ez zen ohikoa: hankak ez zeuden fajatuta eta pixoihalak libre mugitu ahal izateko egokitzen ziren.
 Haurrek, neguan ere, hainbat ordu ematen zituzten balkoi txikietan aire librean. Umeak hotzetik ondo babestuta egoten ziren, baina mantetan bilduta edo haien azpian egon beharrean, propio egindako lo-zakuetan egoten ziren.
 Ospitalean janariari buruz zegoen arau zorrotza: debekatua zegoen, bularreko haur gaixoari ere, berak gustura hartzen zuena baino koilarakada bat gehiago ematea.

Ospitale unibertsitarioan egindako praktikak, haurren traumatologian eta ortopedian formazio sendoa eskuratzeko aukera eman zion. Ospitaleko haurren traumatologia sailean, haurren istripuaren inguruan egiten ziren estatistiken artean, ezberdintasun nabariak egiaztatu zituen: langileen auzoetan (haurrek kalean jolastu egiten zuten: korrika egin, zuhaitzetara igo, tranbietako langetatik zintzilikatu...) konmozio eta apurketa gutxiago ematen ziren, aberatsen haurretan baino. Azkeneko hauek diziplina gogorra eta babestuegi heziak ziren.

 Pediatra lana 
Bere ikasketak Vienan burutu ondoren, Triestera joan zen. Han denbora asko ematen nuen hondartzan, haurren portaera eta helduek haiekin izaten zutena behatzen. Ikusi zuen gurasoek seme-alabak nola esertzen, zutik jartzen edo eskutik eramaten zituzten maitasun mugagabeaz; baina ikusi zuen, baita ere, tratu maitekor horren atzean, presa, mesfidantza, haurren ekimenerako eta ekintzarako gaitasuna ez errespetatzea.

1932an Budapestera itzuli zen eta 1946ra arte familiako pediatra bezala lan egiten jarraitu zuen, baina oso modu bitxian:  haur eta familiekin lan egiten zuen gaixotasunik ez zegoenean. Pediatra gisa, sinetsita zegoen haurren bizimoduak eta egoerak eragina zuela haien osasun fisikoan.

Bere ardurapean zituen haurren familiak askoz gutxiagotan esku hartzera eta askoz gehiago behatzera gonbidatzen zituen. Astero familien etxeetara joaten zen, amaren aurrean begiratzen zion haurrari, eta berarekin hitz egiten zuen eguneroko gauzez eta xehetasunez. -Bisita batetik bestera, ama astean zehar umearen bilakaeraren inguruan gertatzen zen guztia idazten zuen. Hala, Emmi Piklerrek, 10 bat urtez, bere ideietako batzuk egiaztatu, esperimentatu, aberastu eta printzipio koherenteen multzo bat egin ahal izan zuen, Bigarren Gerra amaitu ondoren bere lanean paper garrantzitsua izango zuten printzipioak.

 Loczy kaleko sehaska-etxea 
1946an, Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Hungariako gobernuak Budapesteko abegi-etxe bat zuzentzea eskatu zion. Gaur egun Pikler Emmi Bölcsőde izena du.  

Familiekin egiten zuen lanaren ildo beretik, bertan hazten ziren txikiei euren garapena zainduko zuen eta gurasoekin lotura esanguratsurik ez izateak sor ditzakeen gabezia dramatikoak saihestuko zituen bizi-esperientzia eskaintzeko bidea bilatzen zuen. Horrela, Lóczy kaleko sehaska-etxean ume txikiez arduratzeko modu berezi eta berritzailea sortu zen. Emmi Pikler-ek eta bere laguntzaileek, amarekiko harremana errepikatzea bilatu gabe, zaintzaileekin lotura goxoak ezartzeko aukera emango diete haurrei, zainketetan zehar bakoitzari eskainitako arreta esklusiboa, eguneroko bizitzako koherentzia, helduen egonkortasuna eta norbanakoen beharretara fin egokitutako erantzunak eskainiz.

Haur bakoitzak baldintza horietan bere jardunaren laguntzaz eta bere interes propioei jarraituz garatzeko duen gaitasunaz fidatzen gara. Ume bakoitzak aktibitatea autonomoa du eta helduekin duen harremanaren bidez sostengatzen da. Aktibitate eta sostengu horri esker, haurrak bere burua gaitua, arreta merezi duena eta banako gisa aitortua ikusten du. Laburbilduz, beregan konfiantza sortzen du, eta horrek modu egokian hazteko aukera ematen dio.

Sehaska-etxea 2011an itxi zen, baina 2006an Pikler Haurren Zainketarako Institutu bihurtu zen haur-eskola eta formazio zentroa bezala. Gaur egun ere, funtzionatzen ari da Piklerren pedagogia mantentzeko, hau da, haur eta ume txikiak errespetuz zaintzea. Horren ondorioz, mundu osoan zehar, elkarteak sortu dira, Piklerren pedagogia eta bere eginkizunak zabaltzeko.

 Piklerren metodoa 

 Metodoaren printzipioak 
Piklerren Pedagogiaren Printzipioak hurrengoak dira, besteak beste.

 Lehenengo printzipioa autonomia-balioa da, zeinetan motrizitate autonomoaren bidez, jokoaren bidez eta jarduera autonomoaren bidez eragin ahal den.
 Helduak ez du zuzen eskuhartu behar umearen jarreran edo mugimenduan. Helduak umearen konpetentzietan konfidantza izan behar du.
 Garrantzia asko ematen dio umearen afektibitateari, helduaren eta umearen arteko harremanei. Zaintzen bidez, erlazio txeratsu pribilegiatuaren balioa garatzen da baita ere. Horrekin batera, erreferentziazko hezitzailearen bidez, haurrarenganako arduren jarraitutasuna eta egonkortasunaren balioa eman daiteke.
 Errespetuaren eta haurraren eguneroko bizitzako ekimenaren sustapenaren bidez, haurrari bere buruarekiko eta bere ingurunearekiko kontzientzia hartzea lortzen da. Haurra subjetu aktiboa da eta bere partehartzea bilatu behar da.
 Hezitzaileak une oro kontatu egiten diote haurrari egingo diotena, baita bere baimena eta partehartzea eskatu ere.
 Espazio zabala eta seguroa eta arropa egokia eman behar zaio jarduera aurrera eramateko.

Printzipio hauek errespetatu behar dira, umearen egonkortasuna ez apurtzeko. 

 Piklerren metodoa eguneroko arduretan 
Haurren bizitzako lehenengo aldian, ezaugarri ezberdinak garatu ditzakete, adibidez berak bakarrik gauzak egitea edo ekintzak berezkotasunarekin egitea. Baina hori emateko helduek transmititzen dituzten baldintzak egokiak izan behar dira, hau da, ingurune seguru bat. Horrez gain, ondo zainduta egoteko, egunerokotasuneko ekintzak modu aproposean egin behar dira, koreografiak elikadurarako eta higiene zaintzetarako.

Piklerrek errespetuan oinarrituta zegoen hezkuntza sistema bat sortu zuen. Berak, umeen garapen motorra naturala zela pentsatzen zuen. Helduek ez dute umearen mugimenduan zuzen eragiten, umeak bakarrik egiten du. Helduek ezin dituzte umeak baldintzatu, aske utzi behar dituzte.

 Lóczy institutuaren zabalkuntza 
Lóczy institutuak bere metodo pedagogikoa horrela zabaltzen du:
 Haur-hezkuntzako hezkuntza zentroa.
 Familientzako Zerbitzuak, jolas-taldeak, umeen eta gurasoen taldeak.
 Mundu osorako profesionalei bideratuta dagoen Formakuntza Zentroa.
 Haur eta umeentzako garapen eta hezkuntzara bideratuta dagoen Ikerketa Zentroa.

 Bibliografia 

 “Mit tud már a baba?” (Zer daki dagoeneko haurrak?) 1938an argitaratu zen: Ehun haurren argazkien bidez, bere mugimenduen bilakaera librea aztertzen du liburu honek. Haurren gaitasunetan konfiantza izateko eta harreman sanoak eta afektiboak izateko beharra ere nabarmentzen du. Obra hau familiei zuzenduta dago. argitaratu zen eta familiei bideratua dago. 

 “A csecsemő szabad mozgásfejlődése - válogatott tanulmányok” (Haurren mugimendu librearen garapena: ikerketa hautatuak) 1969an argitaratu zen. Bere ikerketa zientifikoaren sintesia da, eta haurraren garapen motor autonomoari buruz hitz egiten du. Liburu honetan, Emmi Pikler-ek hamar urtean zehar ia mila haurrei zuzenean egindako behaketetan oinarrituta frogatzen du haiek esertzen eta ibiltzen ikasten dutela, nahiz eta esertzen lagunduko dien heldurik ez egon eta eskutik ez eraman.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Euskal Herriko Pikler-Lóczy Elkartea
 Pikler-Lóczy Eredua: zaintzea denean hezkuntzaren abiapuntua
 Gazteleraz argitaratutako PIKLER - LÓCZY dokumentazio-bilketa
 HIK HASI aldizkariko "Pedagogo sortzaileak" monografikoak: EMMI PIKLER

Kategoria:Hungariako medikuak