Aspernen paperak

Aspernen paperak () Henry James idazle ingeles-estadubatuarrak 1888an argitaratu zuen eleberri labur psikologikoa da. 2000. urtean Juan Garziak euskaratu zuen, eta Igela (argitaletxea)k argitaratu.

 Sinopsia 

Jeffrey Aspern, olerkari ospetsu eta errespetatua, hil ondoren, bere paper pribatu eta gutunak Bordereau andreak gordetzen ditu. Bordereau andreak, Veneziako jauregi batean isolatuta eta mundutik urrun bizi den emakume misteriotsu bat, bere bizitzako azken urteak bertan pasatzen ditu. Bere paperak eskuratzeko gogo handia duen miresle itsu bat hurbiltzen zaio, eta bere asmoa paper horiek eskuratzea da, nahiz eta horretarako inolako traba gainditu behar izan.

 Testuingurua 
Eleberriak XIX. mendeko Venezia giro eder eta misteriotsuan kokatzen du istorioa, non lehengo denborako elitearen pribilegioak eta isiltasunak protagonista diren. Henry Jamesek estilo berezi eta sakonarekin aztertzen ditu pertsonen motibazioak eta harreman konplexuak. Testuak, baita, nortasunaren eta pribatutasunaren inguruko galderak planteatzen ditu, eta norbanakoaren askatasunaren eta gizartearen arteko tentsioa azaleratzen du.

 Genero eta estiloa 
Eleberria psikologikoki aberatsa da, narratzailearen ikuspegitik kontatua, eta bereziki nabarmentzen da estilo literario zehatz eta landuagatik. Jamesen narrazioaren baitan, isilpekotasuna eta zirrikituak gordetzen dituzten sekretuak ardatz dira.

 Idazlearen inguruan 
Henry James (1843–1916) ingeles-estadubatuar idazle eta kritikari literario ospetsua izan zen, eleberri eta istorio labur psikologikoekin. Bere lanak normalean pertsonaien barne mundua eta gizarte harremanak aztertzen ditu. "Aspernen paperak" da bere lan ezagunenetako bat, eta askotan eleberri labur modernotzat hartzen da.

 Itzulpenari buruz 
Juan Garzia itzultzaileak 2000. urtean egin zuen euskarazko bertsioa. Itzulpenak euskal irakurleek Henry Jamesen idazkera konplexua eta narrazio psikologiko aberatsa ulertzeko aukera eman zuen, eta literatur klasiko atzerritarrak euskaraz zabaltzeko ekarpen garrantzitsua izan zen. Igela argitaletxeak argitaratu zuen, Literatura sailaren barruan.

 Kritika 
Aspernen paperak kritika positibo asko jaso ditu, bai jatorrizko testuaren estiloagatik, bai itzulpenaren kalitateagatik. Euskal literatura esparruan klasiko atzerritarren artean garrantzitsua bihurtu da, eta unibertsitateetan eta irakurketa taldeetan aztertzen da maiz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Igela - Aspernen paperak
 Henry James - Wikipedia (Euskaraz)
 The Aspern Papers - Wikipedia (Ingeles)

Kategoria:Ingalaterrako eleberriak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako eleberriak
Kategoria:XIX. mendeko eleberriak
Kategoria:Ingelesezko eleberriak
Kategoria:Henry James
Kategoria:1888ko liburuak
Kategoria:Euskaratutako liburuak