Ane Albisu

Ane Albisu Iriarte (Donostia, Gipuzkoa, 1960ko martxoaren 23a) euskal aktore, euskal filologo, euskara irakaslea, diseinatzailea eta ikertzailea da, euskal jantzietan aditua. 2025eko abenduraen 12an Baserritar jantziaren sorrera eta garapena doktore tesia defendatu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Lan horretan Gipuzkoako emakumeen jantzia aztertu zuen.

Ane Albisuren esanetan:Ospakizunetarako jantzia da eta ez dugu zorrotz betetzen beste garai batean egiten zena. Burutik hasi behar da janzten, garrantzia handia du eta. Emakumeen kasuan amantala, mantoia eta zapia dira gehien ikusten direnak.

 Bizitza 
17 urterekin Argia dantza taldean sartu zen, eta hasi zenean San Telmo museoko elizan entseatzen  zuten. Txikitatik izan da diseinatzailea, 5 urte zituela arropak diseinatzen zituen jada. Diseinuaren eta modaren historiaren ikasketak egin zituen, eta Argia dantza taldean sartu zenean, Euskal Herriko jantzi eta janzkerak ikasten hasi zen. Orduan, ikerketan trebatzen hasi zen. 1985ean, Argiako partaide batzuek Ikerfolk izeneko elkartea osatu zuen, dantza taldeko ikerketak bideratzeko asmoz. 1992an Atondu izeneko ekimen bat kaleratu zuten, 1980ko hamarkadan jendeak baserritar jantzia janzteko zuen modua ikusita. Izan ere, buruko zapia desagertu egin zen, mendiko botak janzten hasi zen, txandal prakak gonaren azpitik, eta arrazoiaren bila hasi ginen.

Ikerketak eginak zeuzkaten XIX. mendeko janzkeraren inguruan, eta Atondu egitasmoaren bitartez janzkera horretan oinarritutako eredu batzuk atera zituzten. Inflexio puntu bat izan zen. Ordura arte baserritar jantzia izan zena izugarri aldatu baitzen. Eta zurrunbilo horren sasoian, jantzi hori nondik zetorren ikertzen hastea erabaki zuen.

 Baserritar janzkera eta baserritar jantzia 
Baserritar jantziak leku berezia du Anaren bizitzan. 30 bat urte euskal jantzien inguruan ikertzen eman ostean, abenduaren 12an Baserritar jantziaren sorrera eta garapena doktore tesia defendatu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Albisuk esan zuen 1885ean erabili zutela lehen aldiz baserritarren janzkera jantzi bihurtu zela eta baserritar jantziak 1990era arte izandako bilakaera aztertu du. Tesian baserritar jantzia eta baserritar janzkera bereizten ditu. Jantzia festarekin lotuta sortu zen. XIX. mende amaieran, euskal jaiak antolatzen hasi zirenean hemen, eta jai horietan lehiaketak antolatzen zituzten. Lehiaketetako bat zen ea nor janzten zen nekazariz hobekien.

 Lan ibilbidea 
1999tik 2000ra Goenkale telesailean Lourdes izeneko pertsonaia antzeztu zuen.

2006an euskal jantziei buruzko liburua argitaratu zuen, Atondu - XXI. Menderako Proposamena izenburuduna.

 Lanak 
 Liburuak 
 Atondu - XXI. Menderako Proposamena, Elkar, 2006, 

 Filmografia 
 Telebista 
 Urteak  Telesaila  Pertsonaia 1996-1997  Goenkale  Lourdes

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Baserritar jantzia, mende bateko bilakaera, Berria ikasgela, 2025.12.23

Kategoria:Donostiarrak
Kategoria:Donostiako aktoreak
Kategoria:Euskal Herriko aktoreak
Kategoria:Gipuzkoako irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume aktoreak
Kategoria:Euskal Herriko emakume aktoreak
Kategoria:Euskal Herriko filologoak
Kategoria:Emakume filologoak
Kategoria:Euskal Herriko ikertzaileak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume diseinatzaileak
Kategoria:Euskal Herriko diseinatzaileak