Grus (konstelazioa)

Grus edo KurriloaEuskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa". —— hego hemisferioko konstelazio bat da. Pieter Dirkszoon Keyserrek eta Frederick de Houtmanek 1595 eta 1597 artean sortutako hogei konstelazioetako bat da. Bere lehen agerpena Johann Bayerren Uranometria liburuan da, 1603an.

 Historia eta mitologia 
XVII. menderarte Piscis Austrinus konstelazioren zatitzat hartu zen. Bere izarretako askoren arabierazko izenek hala frogatzen dute. XVII. mendean sortua izan zenez, ez du berarekin lotutako mitologiarik.

 Ezaugarri nabarmengarriak 
α Gruis, Al Nair bezala ezaguna, eta β Gruis bigarren magnitudeko izarrak dira, konstelazio honetako dizdiratsuenak. Gainera, exoplanetak dituzten beste izar batzuk ere baditu, τ1 Gruis, HD 208487, HD 213240 eta Gliese 832 kasu.

 Izarrak 
 Izar nagusiak 
 α Gruis (Al Nair edo Alnair), 1,73 magnitudeko izar azpierraldoi zuri-urdinska, konstelazioko dizdiratsuena. 100 argi-urte baino gehixeagora dago.
 β Gruis, erraldoi gorria eta izar aldakor erdierregularra. Bere dizdira 2,0 eta 2,3 magnitudeen artean aldatzen da.
 γ Gruis (Aldhanab), 3,01 magnitudeko izar erraldoi zuri urdinska.
 δ Gruis, bi izar ezberdinek duten izendapena: δ1 Gruis, 3,97 magnitudeko erraldoi horia, eta δ2 Gruis, 4,12 magnitudeko erraldoi gorri eta aldakor erdierregularra. Bi izar hauek fisikoki lotuta ez daudela uste da.
 ε Gruis, 3,49 magnitudeko azpierraldoi zuria.
 μ Gruis μ1 Gruisi edo μ2 Gruisi erreferentzia egin diezaieke; hurrenez hurren 4,81 eta 5,12 magnitudeko erraldoiak dira biak.
 ο Gruis, e5,54 magnitudeko izar zuri-horia.
 π Gruis π1 Gruis, S motako izar aldakor erdierregularra, estalki batek inguratua, edo π2 Gruis izan daiteke, izar zuri-horia.
 τ Gruis, hiru izar ezberdinek jasotzen duten izena: τ1 Gruis, 109 argi urteko distantziara dagoen izar horia, non exoplaneta bat aurkitu den, τ2 Gruis, bi nano horik osatutako izar bitarra, eta τ3 Gruis, espektro berezi bat duen Am izarra.
 φ Gruis, 5,55 magnitudeko izar zuri-horia.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Grus konstelazioa