Ihes betea zilegi balitz

Ihes betea zilegi balitz Xabier Leteren olerki bat da, famatua bereziki Mikel Laboak musikatu eta abestutako bertsioagatik, Sei diskoan plazaratu zuena (1985).

 Ezintasuna, esperantza eta etsipenaren olerkia 
Olerkiak egoera txarretatik ihes egitearen ezintasuna du gaitzat, esperantza eta etsipenaren arteko dantzan.

«Ihes betea zilegi balitz / nunbait balego bakea / ni ez nintzake etxe ertzeko / loredien maitalea...»

«... ni ez nintzake ontzi gabeko / itsasgizon ahalgea.»

Horrelako egoera etsigarriak deskribatzeko erreferentzia gisa erabili izan da abestia euskal kulturan gero. Protagonista batzuek «ihes betea zilegi izatea» bilatzen dutela esan da batzuetan, «Nunbait balego bakera» ihes egingo luketela gustura, baina munduan ez dagoela bakerik. Protagonistak ihes nahian eta ihes ezinean dabiltzala adierazi nahi da olerki hau aipatzen denean.

 Doinuaren historia 

Mikel Laboaren abestiaren doinua Paco Ibañez abeslariaren Pello Joxepe kantan oinarritzen da. Ibañez-ek bere amari entzundako abestiak biltzen zituen Oroitzen diskoan jaso zen. Horretan oinarrituta, Naomi Shemer israeldar konposagileak hebreerazko Yerushalaim shel Zahab abestia konposatu zuen, Israelen aski ospetsua den abestia. Israeldar konposagileak 2005 urtean aitortu zuen doinu horretan oinarritu zela, ordura arte ukatu bazuen ere. 

 Ihesa Zilegi Balitz erakusketa 
2024an Javi Julio eta Gari Garaialde argazkilariek 'Ihesa zilegi balitz' argazki-erakusketa antolatu zuten Iruñean eta Donostian. Erakusketaren helburua egunez egun muga zeharkatu nahi duten migratzaileen egoera ikustaraztea izan zen. Mikel Laboak musikatutako Xabier Leteren poemak dioen bezala, ihes betea zilegi balitz, bideak legezkoak eta seguruak balira, hori ez litzateke gertatuko.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Ihes betea   
 Mikel Laboa Katedra   
 Ai, gure juaneteak   
 Gari Garaialde   

 Kanpo estekak 

 Ihesa Zilegi Balitz  erakusketa   (ihesazilegibalitz.eus/)

Kategoria:Euskal Herriko abestiak
Kategoria:Mikel Laboaren abestiak
Kategoria:Xabier Leteren abestiak