Växjö

Växjö (suedieraz  ahoskatua) Suediako hegoaldeko hiria da, Kronobergeko konderriko hiriburua. 2010ko erroldaren arabera 60.887 biztanle ditu.

 Etimologia 
Växjö izenak bi hitz hartzen ditu bere baitan, väg (bidea) eta sjö (aintzira), izan ere neguan aintzira izoztu egiten zenea berau zeharkatzen baitzuten inguruko herrietako nekazariek markatu plazara joateko.

 Historia 
Kontrakoa uste bazen ere, ez zen kristautasun aurreko kultorik izan bertan, bai ordea gertu dagoen Hov herrian. XII mendetik aurrera apezpikuaren egoitza izan da baina ez zuen hiri estatusa lortu 1342 arte, Magnus IV.a Suediakoak eman zion. XIV mendean eskola ireki zen eta 1485ean frantziskotarren monasterio bat. XV mendekoa da Kronoberg gaztelua ere, konderriari izena ematen diona.

Iparraldeko Gerratan sarritan suak kaltetu izan zuen herria, 1277, 1516, 1570, 1612, 1658, 1690, 1749, 1753, 1799, 1838 eta azkenik 1843an, eta orduko berreraikuntzaren ondoren ezarri zen gaur egungo kaleen planoa.

 Klima 
<div style="width:66%;">

 Hiri berdea 
Hiriak kutsadura handia zuela ikusita, hala airea nola urak (eutrofizazioa), 1996an erregai fosilak 2030rako erabat baztertzeko erabakia hartu zen. Dagoeneko ondorioak nabariak dira. 1993 eta 2011 artean negutegi efektuaren arduradunak diren gasak $41 jeitsi dira. CO2-aren ekoizpena adibidez 2'4 tona/biztanleko da, Europar Batasuneko batazbestekoa 7'3 tona/biztanleko delarik.

 Kirolak 
Östers IF da Växjöko futbol taldea eta 1970 eta 1980 hamarkadetan arrakastatsua izan zen Suediako lau liga eta kopa bat irabaziz.

 Hiritar ezagunak 
 Par Lagerkvist (1891-1974), Literaturako Nobel Sariduna
 Stefan Johansson (1956- ), 1 Formula gidaria
 Mats Wilander (1964- ), tenislaria
 Carolina Klüft (1983- ), heptatloi kirolaria, olinpiar txapelduna

 Ondasun nabarmenak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Växjö udalerria