Troodos

Troodos (,  ahoskatua; ) Zipreko mendikaterik zabalena da, uhartearen erdialdean dagoena. Mendikateko mendirik altuena Olinpo mendia da, 1.952 metro eta eskirako aproposak diren lau malda dituena.

Aterpez, bizantziar monasterio eta elizez beterik, antzinarotik ezaguna da: bere kobre Mediterraneo osoan ezaguna zen. Hori dela eta UNESCOk hauetako hamar eliza Gizateriaren ondare izendatu zituen 1985. urtean.

 Geologia 
280px|thumb|Kuxin itxurako labak Troodosen.
Troodos mendikatea duela 80 milioi urte eratu zen Afrikako eta Europako plaka tektonikoen arteko talkaren ondorioz. Talka honek berak azaleratu zuen Zipre uharte osoa. Prozesu oso geldoa izan zenez arroka egitura handiak ikusten dira eta ondoren izandako erosioak magma ganbera azaleratu zuen. Gaur egun horregatik ikus daitezke duela milioika urte sorturiko kuxin itxurako laba arrokak.

Ofiolita ugari aurkitzen da eta mundu mailako aztergunea bihurtu da. Eraldaketa hidrotermalaren faseen jarraitasuna ongi ikusten da, ofiolitak ez duelako matemorfosi prozesurik jasan. Ian Graham Gass eta bere taldeak egindako ikerketak itsas hondoaren hedapena azaltzen duen teoria baieztatzeko garrantzitsuak izan ziren, izan ere Troodoseko ofiolitek lurrazal ozeanikoaren zatiak mantentzen baitituzte, eta horregatik lurrazal ozeaniko azaleratua dela pentsatzen baita.

 Geografia eta klima 

 Orografia 
Troodosen aurkitzen diren mendiek malda gogorrak dituzte. Medirik altuena Olinpo mendia da (1.952m), Kionistra izenez ere ezagutzen dena. Zipreko mendi garaiena da. Mila metrotatik gorako mendi gehiago ere aurkitzen dira, honako hauek dira garaienak hurrenez hurren:
 Olinpo (1.952 m)
 Medari (1.613 m)
 Papoutsa (1.554 m)
 Kionia (1.423 m)
 Tripylos (1.362 m)
 Kikkos (1.318 m).

Uharteko ibai nagusiek ere mendikate honetan dute iturburua. Pedieos ibaia da Zipreko ibaien artean luzeena.

 Klima 

 Historia 
Antzinatik kobre ustiaketa handiak egin izan ziren Troodos mendietan. Bertako meategiek Mediterraneo guztiko kobre eskaria asetu izan zuten mendeetan zehar.

Erdi Aroan Ziprek erso ugari jasan zituen eta populazio zati handi batek itsasertzetik alde egin eta mendietan babesa bilatu zuen. Eliza ugari eraiki ziren eta bizantziar artea garatu zen orduan eraikitako tenplu hauetan.

 Elizak 

280px|thumb|Bizantziar artea Troodos eskualdeko elizetan.
Eskualdean hainbat bizantziar eliza eta monasterioak daude. Horma-irudi aipagarriak dituzte, agian Kykkos monasterioarena ospetsuena izanik. UNESCOk 1985ean Troodosko bederatzi eliza eta monasterio bat Gizateriaren ondare izendatu zituen:
 Stavros tou Ayiasmati
 Panayia tou Araka
 Timiou Stavrou at Pelendri
 Ayios Nikolaos tis Stegis
 Panayia Podithou
 Assinou
 Ayios loannis Lampadistis, Kalopanayiotis
 Panayia tou Moutoula
 Mikel goiangerua, Pedoulas
 Salbatzailearen antzaldatzea, Palaichori

 Fauna eta flora 
Mendikatea mediterranear eskualdean ohikoak diren basoez estalita dago, hala nola, Alepo pinua, altzifrea, Zipreko zedroa eta arte urrekara. Azken hau Zipreko "zuhaitz nazionala" izendatu zuten 2006an. Altuera baxuagotan mahasti eta olibondo landaketak agertzen dira. Troodos mendietako florari dagokionez 800 espezietik gora aurkitzen dira, hauetako 72 erdi-endemikoak dira eta 12 Zipren baino ez dira aurkitzen.

Hegazti aipagarrienak sai arrea, argi-oilarra eta urretxindorra dira eta ugaztunen artean endemikoa den mufloi azpiespezie bat, (Ovis orientalis ophialis).

 Herri nagusiak 
280px|thumb|Prodromos herria.
 Platres
 Galata
 Evrychou
 Kakopetria
 Louvaras
 Palaichori
 Kourdali
 Pelendri
 Kalopanagiotis
 Moutoullas Pachna
 Dora
 Malia
 Kyperounta
 Farmakas
 Prastio
 Arsos
 Pedoulas
 Omodos
 Phini Kouka
 Fikardou
 Koilani
 Agros
 Prodromos
 Marathassa harana
 Vasa Koilaniou
 Lania
 Spilia

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Troodos eskualdeko Turismo Erakundearen webgune ofiziala
  Troodos museoa

Kategoria:Europako mendikateak
Kategoria:Zipreko mendiak