International Board on Books for Young People

IBBY (Haur eta Gazte Liburuaren Nazioarteko Erakundea, ingelesezko International Board on Books for Young People) haurren eta gazteen artean literatura sustatzeko lan egiten duten nazioarteko erakundez eta pertsonez osatutako taldea da. Zürich-en (Suitza) eratu zen 1953an, eta, gaur egun, Basilean du egoitza nagusia. 76 herrialdek dute ordezkaritza nazioarteko erakunde horretan. 

 Historia 
II. Mundu Gerraren ostean, Jella Lepman (Stuttgart, Alemania 1891ko maiatzaren 15 - Zürich, Suitza, 1970eko urriaren 14) kazetari, idazle eta itzultzaile alemaniarrak eta haur literaturaren esparruan zebiltzan beste hainbat adituk argi ikusi zuten haurrentzako liburuak nazioartean ulermena eta bakea bultzatzeko bitartekari ezin hobeak zirela.

Hori dela eta, 1952an Jella Lepmanek, bilkura bat antolatu zuen Munichen (Alemania) International Understanding through Children’s Books lelopean. 26 herrialdetako 250 adituk hartu zuten parte bertan: idazleak, ilustratzaileak, editoreak, bibliotekariak, irakasleak... Garaiko hainbat idazle, editore, irakasle eta filosofo garrantzitsu bildu ziren bertan eta han erabaki zen Haur eta Gazte Literatura sustatzeko nazioarteko erakunde bat sortzea.

Handik urtebetera, 1953an, sortu zen IBBY nazioarteko erakundea, irabazi asmorik gabeko izaerarekin. Sorrerako kideak honakoak izan ziren: Erich Kästner, Lisa Tetzner, Astrid Lindgren, Jo Tenfjord, Fritz Brunner eta Pamela Travers idazleak; Alois Carigiet eta Hans Fischer ilustratzaileak; Hans Sauerländer eta Bettina Hürlimann editoreak eta Richard Bamberger irakurketa baliabideetan aditua. 

IBBYk 1956an nazioarteko sari bat sortu zuen eta harrez gero, bi urtetik behin banatzen da Hans Christian Andersen Saria, Haur eta Gazte Literaturako Nobel Sarien parekotzat jotzen dena.

 Helburuak 
IBBYk sei helburu nagusi ditu:
 Haur liburuen bidez nazioarteko ulermena sustatzea
 Munduko haur guztien eskura jartzea kalitate literario eta artistiko handiko liburuak
 Kalitatezko haur liburuen argitalpena sustatzea, batez ere, garatze bidean diren herrialdeetan
 Haurrekin eta haur literaturarekin lan egiten dutenei laguntza eta formazioa eskaintzea
 Haur literaturaren esparruan ikerketa eta lan akademikoak sustatzea
 Haurren eskubideak babestea eta sustatzea NBEren Haurren Eskubideen Itunean oinarrituta

 Ordezkaritzak 
Herrialdeetako atalak hainbat modutara daude egituratuta nazio, erregio edo nazioarteko mailetan. Nazio atalik ez duten herrialdeetan bakarkako bazkidetzak ere posible dira.

Atal bakoitzean esparru desberdinetako jendea biltzen da: egileak, ilustratzaileak, argitaratzaileak eta editoreak, itzultzaileak, kazetariak, kritikariak, irakasleak, unibertsitate irakasleak eta ikasleak, liburuzainak, liburu-saltzaileak, gizarte langileak eta gurasoak.

76 nazioz osatutako ataletan banatzen da IBBY:

 Afganistan
 Argentina
 Armenia
 Australia
 Austria
 Azerbaijan
 Belgika
 Bolivia
 Bosnia-Herzegovina
 Brasil
 Kanbodia
 Kanada
 Txile
 Txina
 Kolonbia
 Costa Rica
 Kroazia
 Kuba
 Zipre
 Txekiar Errepublika

 Danimarka
 Ekuador
 Egipto
 Estonia
 Finlandia
 Frantzia
 Alemania
 Ghana
 Grezia
 Haiti
 Islandia
 India
 Indonesia
 Iran
 Irlanda
 Israel
 Italia
 Japonia
 Korea
 Kuwait

 Letonia
 Libano
 Lituania
 Malaysia
 Mexiko
 Moldavia
 Mongolia
 Herbehereak
 Zeelanda Berria
 Nigeria
 Norvegia
 Pakistan
 Palestina
 Peru
 Polonia
 Errumania
 Errusia
 Ruanda
 Eslovakia
 Eslovenia

 Hego Afrika
 Espainia
 Suedia
 Suitza
 Thailandia
 Tunisia
 Turkia
 Uganda
 Ukraina
 Arabiar Errepublika Batua
 Erresuma Batua
 Ameriketako Estatu Batuak
 Uruguai
 Venezuela
 Zambia
 Zimbabwe

 IBBYko presindeteak 
 Otto Binder 1953-56 (Suitza)
 Hans Rabén 1956-58 (Suedia)
 Enzo Petrini 1958-60 (Italia)
 Jella Lepman 1960-62 (Suitza)
 Richard Bamberger1962-66 (Austria)
 Zorka Peršic Vrtaca 1966-70 (Yugoslavia)
 Niilo Visapää 1970-74 (Finlandia)
 Hans Halbey 1974-78 (Alemania])
 Knud-Eigil Hauberg-Tychsen1978-82 (Danimarka)
 Miguel Azaola 1982-86 (Espainia)
 Dušan Roll 1986-90 (Txekoslobakia)
 Ronald Jobe 1990-94 (Kanada)
 Carmen Diana Dearden 1994-98 (Venezuela)
 Tayo Shima 1998-2002 (Japonia)
 Peter Schneck 2002-06 (Austria)
 Patricia Aldana 2006-10 (Kanada)
 Ahmad Redza Ahmad Khairuddin 2010-14 (Malaisia)
 Wally de Doncker 2014-... (Belgika)

 OEPLI 
OEPLI (Organización Española para el Libro Infantil y Juveni) Haur eta Gazte Liburuaren Espainiako Erakundea da. IBBY (International Board on Books for Young People) erakundearen Espainiako atala da. 1982ko uztailaren 27an sortu zen formalki, INLE (Espainiako Liburuaren Institutu Nazionala) institutuaren Haur Literaturaren Batzordea desagertu zenean. OEPLI irabazi-asmorik gabeko erakundea da, eta haur literaturarekin eta irakurketarekin zerikusia duten mota guztietako sustapen-jarduerak egiten eta koordinatzen ditu. Horrez gain, IBBYren ordezkaria da Espainian. OEPLI lau azpiatalek osatzen dute, Espainiako lau hizkuntza ofizialek ordezkatutako atalak dira: Concejo General del Libro; ClijCat (Katalana); Galix (Galiziera); eta Galtzagorri Elkartea (Euskara).

 Sariak 
 Jella Lepman Medal
 Hans Christian Andersen Saria
 International Children's Book Day
 The IBBY-ASAHI Reading Promotion Award is presented to projects run by groups or institutions that are judged to be making a lasting contribution to reading promotion for children and young people. http://www.ibby.org/index.php?id=271
 IBBY Documentation Centre of Books for Young People with Disabilities Toronto
 Silent Books
 IBBY-Yamada Programme
 Children in Crisis Programme
 IBBY Honour List

 "Bookbird" aldizkaria 
Haur eta Gazte Literaturari buruzko nazioarteko aldizkaria da Bookbird. IBBY erakundeak argitaratzen du hiru hilabetez behin. 

2015etik 2018ra Björn Sundmark suediarra da aldizkariaren editorea, Malmöko Unibertsitateko Hezkuntza Fakultateko Ingeles irakaslea. 

 Kanpo estekak 
IBBYren web gunea

OEPLIren web gunea

Galtzagorri Elkartearen web gunea

 Erreferentziak 

Kategoria:Haur literatura