David Jaime Dean

David Jaime Dean (1887ko maiatzaren 16a, Eugi, Nafarroa – 1949ko urriaren 28a, Kanbo, Lapurdi) nafar errepublikar politikari bat izan zen.

 Familia 
Jatorriz Eugikoa zen, familia Erriberri eta Tafallakoa izan arren. Euskaraz ere hazi zen jaioterrian, eta bere bizitzako aldi luze batez Etxarri Aranatzen bizi izan zen, baita bertan emaztea hartu ere: Martina Larraza. Bigarren abizena Tafallakoa du, eta Erdi Aroan ditu sustraiak, orduko nobleziako leinu batean. 1356ko testu batean Joan de An edo Dehan aipatzen da, Karlos II.a Evreuxekoa Nafarroako erregearen txanbelana eta Tafallako gazteluko alkaidea.

 Ibilbide politikoa 
1934an, Tafallan zela, bat egin zuen Izquierda Republicana alderdi sortu berriarekin. Gogotik aritu zen Hego Euskal Herriko estatutuaren alde 1931tik hasita, baita euskal udalen bilkuren sustatzaile lanetan ere, adibidez, "Ardoaren Gerra" delakoan (1934).

1936ko errepublikaren kontrako Altxamendu militarrean, Tafallan zen, eta matxinatuak berehala joan ziren haren bila. Ezkutatzea lortu zuen, oso baldintza gogorretan, hala ere. Pixkanaka, Nafarroa iparraldera mugitzen joan zen, baserriz baserri ezkutatuzTafallako alkate Julio Iribarren alderdikidea, ehun bat metrora izan zuen ezkutatuta Alkotzen, jakin gabe. eta 20 hilabete korapilatsu ihesean emanez. Ultzamatik Nafarroa Beherera heldu zen 1938an, estatu-muga pasata, baita Kanbon aterpe hartu ere.

Bertan, Mateo Mujika apezpiku iheslaria izan zuen aterpekide, eta euskal erbesteratuekin harremanetan hasi zen.Esparza Zabalegi, Jose Mari (2016). 157. or. Manuel Irujo ere ezagutu zuen. Kanbon eman zuen bizitza erbesteko Nafarroako Kontseilua antolatzen. Hori dela kausa, Eusko Jaurlaritza eta EAJrekin talka egin zuen hainbat alditan, alderdi horrek nafarren kontseilua gutxietsi nahi zuelakoan.Esparza Zabalegi, Jose Mari (2016). 236-237. or. Euzkadi Irratiaren irratsaiotan hitz egin zuen Nafarroa Garaiarentzat, Nafarroako Kontseiluak tarte bat baitzuen bertan, baita euskaraz aritu ere askotan.Esparza Zabalegi, Jose Mari (2016). 219-220. or. Ahoz ez ezik, idatziz euskara txukunean zuzentzen zitzaien euskal eragile politiko abertzaleei, adibidez, Jose Antonio Agirre lehendakariari.

 Erreferentziak 

 Kanpo loturak 
 David Jaime Dean. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org 

Kategoria:Euskal Herriko errepublikarrak
Kategoria:Nafarroa Garaiko politikariak
Kategoria:Euskararen sustatzaileak
Kategoria:Foruzaleak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak
Kategoria:Tafallarrak
Kategoria:Esteribartarrak