Done Martie eliza (Urzainki)

Done Martie eliza Erronkariko ibaxako Urzainki udalerrian XII. mendeko kristiau eliza bat da.

 Eraikina 
Parrokiaren gune nagusia XII. mende hasierako eraikin protogotiko bat da, zeini XVI. mendean arkupe bat eta alboetako nabe batzuk gehitu zitzaizkion, ziurrenik barrokoan. Erdiko habeartea gurutze-ganga soilez estalita dago. Ganga horiek fajoi indartsuek zedarritzen dituzte, alboetan ertzak eta kapera nagusian ganga sexpartita. Erdiko habeartearen azken atalean koru bat dago. Kanpoaldean, garai hartako Erdi Aroko elizetan ohikoa zen kanpandorrearen harrizko mole handia nabarmentzen da, baita XVI. mendeko tertzeletedun gangaz estalitako arkupe bat ere, zirkuluerdiko portada babesten duena, eskuineko oinen gainean ertz biziko hiru arkiboltarekin.

 Erretaula eta eskulturak 
Barrualdean, XVII. eta XVIII. mendeetako hainbat erretaula kontserbatzen dira; handiena XVIII. mendeko hirugarren laurdenekoa da, eta Francisco Nicolás Pejón eskultore eta Sauseko erretaulagilearen lana da. 

Errokoko proiektu gisa, oinplano mistilerroa du, eta bere garapen bertikalean, idulki erraldoien artean dekorazio-plakak dituen banku bat, estatuak zutabeen ordenaren lekuan dauden gorputz bakarra, eta azkenik, teilatupea, gortinaje-baldakino itxuroso bat duena. Azken baliabide hori oso erabilia da une hartako Aragoiko erretaulagintzan, eta bereziki Pejonek. Doñe Barbararen titularra eta burua moztu zioten aita santuen eskulturak eta hainbat erliebe konpartimentu ezberdinetan daude. Tenplete zentralizatu itxurako erakusketaria ere kontserbatzen da.
ezkerrera|thumb|Urzainkiko Kalbarioa, 20. mendetik Iruñean.
XVII. mendearen lehen erdialdekoa da Done Mikelen erretaula, garaiko dekorazio-taula eta pinturekin. Barrokoaren mendeetakoa da Done Piarresena, arrokailazko bandoa du, eta XVII. mendeko gorputza, pintura tenebristekin. Tenpluko hormetan mihiseak eta beste eskultura barroko batzuk daude zintzilik, eta zilargintzako piezen artean, aipamen berezia merezi du San Zernin burguaren marka iruindarra duen erlikia-ontzi gotiko batek eta XVI. mendearen erdialdekoa den prozesio-gurutze errenazentistak.

Bere garaian zurezko Kalbario nabarmen bat ere bertan zegoen, 21. mendean Iruñeko Elizbarrutiko Museoan dagoena.

 Erreferentziak 


 Ikus, gainera 
 Erromanikoa Euskal Herrian
 Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda
 Urzainki
 Erronkaribar

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroako elizak
Kategoria:Urzainkiko eraikinak
Kategoria:XII. mendean amaitutako eraikinak