Digresio

Digresioa (grezieraz parékbasis, egressio, digressio eta excursio latinez) gaiz aldi baterako aldatzen den konposizio edo hizketaren zati bat da; digresioa idazlea edo hizlaria gai nagusira itzultzen denean amaitzen da. Digresioak tresna estilistiko edo erretoriko gisa erabil daitezke, berariaz.

Erretorika klasikoan, Sirakusako Korazaren garaitik, batez ere Kintilianoren Institutio Oratoria lanaz geroztik, digresioa ohikoa zen edozein diskurtso edo konposiziotan. Obra baten gaia azaldu eta arreta jartzeko beharra ezarri ondoren, hizlariak edo egileak itxuraz loturarik gabeko gai bat jorratuko luke, konposizioaren gaiaren garapen batera, haren baliozkotasunaren proba batera eta ondorio batera itzuli aurretik. Schizothemia digresio bat da, oroitzapen luze baten bidez egiten dena.

Zizeron digresioaren maisua zen, batez ere gai konkretu batetik (hipotesia) gai orokorrago batera (tesia) iragateko zuen gaitasunean. Antzinako hizlariekin gertatzen zen bezala, Zizeronen itxurazko digresioa gaia zuzenean jorratzeko baliatzen zen. Bigarren Sofistikan (Erroma Inperialean), hitzaldi bat trebetasunez eta graziaz gidatzeko gaitasuna, ezarritako gai batetik urrunduz eta berriz ere itzuliz, erretorika onaren ezaugarritzat hartu zen.

Digresioa XVIII. mendeko literatura satirikoan hasi zen berriz baloratua izaten. Jonathan Swiften “A Tale of a Tub” ipuinean edo Laurence Sterneren The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman liburuan digresioak bere garrantzia lortu zuen. XIX. mendean Benito Pérez Galdós espainiarrak erabili zuen. XX. mendean eleberri berritzaileetan ohiko baliabidea izan da, batez ere irakurlea fikziotik urrunarazteko, eta, halaber, jolas sentsazioa indartzeko.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Figura erretorikoak
Kategoria:Narratologia
Kategoria:Literatura terminologia