Hegazterren tximeleta

Io vanesa, Hegazterren tximeleta edo pauma tximeleta  (Aglais ioAglais io, Moths and Butterflies of Europe and North Africa) Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta bat da, Nymphalidae familiakoa. 

 Banaketa 
Eurasia guztian espezie arrunta da. Bi azpiespezie ditu:
 A. io caucasica (Jachontov, 1912)
 A. io geisha (Jachontov, 1912) 

 Deskribapena 
Ez du dimorfismo sexual handirik ageri. Azpialdea oso iluna, kamuflaje ona ematen diona, bereziki negualdian. Gainaldea, ordea, guztiz ikusgarria da, batez ere gorria; ozelo bana du lau hegaletan, non tonu urdinak nagusi diren.

 Biologia 
Bi belaunaldi urtean. Helduek hibernatzen dute eta neguko egun eguzkitsuetan ikus daitezke. Udaberrian agertzen dira berriro eta arrak emea estaltzen du. Ondoko belaunaldiko helduak maiatz-ekain bitartean azaltzen dira.

 Landare elikagarriak 
Beldarrak taldean bizi dira Urtica dioicaren gainean.

 Habitata 
Inguru mota guztietan aurki daiteke, barreiatze ahalmen handia dute eta, laborantza lurretatik baso ongi kontserbatuetaraino. Itsas mailatik eskualdeko gailurrik garaietaraino.

 Banaketa eremua 
Europa osoa eta Asia epela, Japoniaraino. Euskal Herriko edozein lekutan aurki daiteke.

 Kontserbazioa 
Ohiko espeziea da Euskal Herrian. Ur ibilbideen inguruko belar landarediaren kontserbazioak mesede egiten dio, non asunak ugari hazten diren.

 Nola ezagutu 
Espezie berezienetako bat izanik, tximeleta hau sailkatzea erraza da.

 Imagoa 
Tximeleta handia da, 50-55 mm-ko hegal zabalera hartzen du. Nahasterik ez dagoen tximeleta da. Gainaldean kolore gorri indartsua du eta hegal bakoitzean ozelo urdin-beltz deigarria du. Ozelo horien funtzioa harrapariak izutzea da. Azpialdean kolore marroi iluna du, hosto lehorren itxura hartuz. Gorputza bera marroia du.

 Beldarra 
Beldarra beltza da eta puntu zuri batzuk baditu. Gorputzean arantza zorrotz handiak ditu.

 Bizi zikloa 
Udaberriaren hasieran arrautzak jartzen ditu, 500 inguru. Astebetera beldarrak jaiotzen dira. Hasieran 3 mm-ko luzera dute eta jaiotzean zuri-berdexkak badira ere iluntzen joaten dira amaieran belztu arte. 4 cm-ko luzera hartzen dute. Beldarrak asunetaz elikatzen dira.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nymphalidae
Kategoria:Euskal Herriko lepidopteroak
Kategoria:Lineok deskribatutako taxonak
Kategoria:Europako lepidopteroak