Igusteko galtzada eta zubia (Zirauki)

Igusteko galtzada antzinako mandabide bat da, Nafarroa Garaiko Zirauki herrian dagoena, Lizarrerrian. Lehenago Andelos eta Pompaelo arteko erromatar galtzadaren zati bat zela uste bazen ere, azken ikerketek erakutsi dute XIX. mende hasieran eraiki zela. Harrizko zubiak, berriz, Aro Modernoko ezaugarriak ditu. Kultura Intereseko Ondasun izendaturik daude.

 Kokapena 
Igusteko galtzada harbide bat da, Igusteko lepotik Ziraukira doana. Batzuetan, Astegiko errekaren gaineko harrizko zubia eta Ziraukitik Lizarrara doan Donejakue bidearen zati bat ere erromatartzat jo izan dira.

 Historia 
XX. mendeko zenbait argitalpenetan, Zirauki eta Igusteko lepoa lotzen dituen harbidea erromatar galtzadatzat hartu izan zen.  Era berean, herritik hegoalderantz doan harbidea, egun Donejakue bidea, eta harrizko zubia ere erromatartzat jo izan dira. Zehazki, Ravenako kosmografiaren arabera Graccurris (Alfaro, Errioxa) eta Pompaelo (Iruñea) lotzen zituen bidearen zati gisa identifikatzeko joera izan da.

Mikel Ramos arkeologoaren ikerketak, ordea, agerian utzi du harbide horiek XIX. mende hasierakoak direla. Igusteko galtzada, Ziraukitik Girgillaoko mugaraino,  Francisco Arteaga Ziraukiko harginak eraiki zuen 1806-1807 urteetan. Ziraukitik Lizarrarantz doan harbidea, berriz, Miguel Urkia Garesko harginak eraiki zuen 1807an. Obra amaitzear zegoela, zubiaren zati bat hondoratu zen. Zubi horrek Aro Modernoko ezaugarriak ditu (XVI-XVIII. mendeak), eta 1807an handitu zuten, galtzada berrira egokitzeko.

 Ikus gainera 
 Nafarroako kultura ondasunak

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroako zubiak
Kategoria:Ziraukiko eraikinak
Kategoria:Nafarroa Garaiko kultura ondasunak
Kategoria:Done Jakue Bideko eraikinak Euskal Herrian