Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa

Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa (ofizialki FIFA Women's World Cup) emakumezkoen futbolean jokatzen den txapelketarik garrantzitsuena da Olinpiar Jokoetako Futbol Txapelketaren parean dago. 1991ean izan zuen lehenengo ekitaldia eta lau urtean behin jokatzen da. Estatu Batuetako selekzioak lau garaipen lortu ditu eta Alemaniako selekzioak bi. 2019 artean Estatu Batuek beti lortu dute podiumean sartzea, 2023an ez ordea.

Brasilgo emakumezkoen selekzioak garaipenik lortu ez badu ere txapelketako golegile nagusia Marta (17 golekin) da eta txapelketa gehien jokatu dituena Formiga (7 txapelketa), biak ala biak brasildarrak. Beste jokalari aipagarri batzuk honako hauek dira: Birgit Prinz (Alemania), Hope Solo (AEB), Kristine Lilly (AEB), Homare Sawa (Japonia), Carli Lloyd (AEB), Abby Wambach (AEB), Megan Rapinoe (AEB) eta Sun Wen (Txina).

2023an bi futbolari euskaldun izan ziren txapeldunak Espainiako selekzioarekin, Irene Paredes eta Oihane Hernandez.

 Historia 
FIFAren lehendakaria izan zen João Havelangeek bultzatu zuen Emakumezkoen Munduko Txapelketa egiteko egitasmoa. Hamabi talde aurkeztu ziren 1991ean eta Txinan jokatu zen txapelketa. Estatu Batuetako selekzioa izan zen lehenengo txapelduna. 1995ean ere hamabi talde izan ziren Suedian eta europarren arteko finalean Norvegia nagusitu zen.

Hurengo bi ekitaldiak Amerikako Estatu Batuetan jokatu ziren, lehenengoan etxekoak nagusitu ziren Txinari penalti jaurtiketatan irabazita eta bigarrenean Alemaniak irabazi zuen "urrezko golari" esker. Gizonezzkoetan eta emakumezkoetan Munduko Txapelketa lortzen duen lehenengo selekzioa izan zen.

2007an berriz ere Txinara itzuli zen txapelketa eta alemaniarrek bigarren garaipena eskuratu zuten jarraian. 2011ekoa Alemanian jokatu zen eta etxekoak faborito ziren arren Japoniak eta Estatu Batuek jokatu zuten finala. Japoniarrek penalti jaurtiketetan lortu zuten garaipena.

2015ean Kanadan jokatu zen Munduko Futbol Txapelketa eta final ikusgarri batean Estatu Batuak nagusitu zitzaion Japoniari. 2019an Frantzian jokatu zen eta Estatu Batuetako selekzioak laugarren titulua eskuratu zuen, Herbehereen aurka jokatutako finalean.

2023an Espainia eta Ingalaterra iritsi ziren finalera, biak ere lehenengo aldiz. Ingelesak ziren faborito, baina espainiarrek gol bakarrarekin irabazi zuten finala. Bi euskal jokalari izan ziren munduko txapeldun, Irene Paredes legazpiarra eta Oihane Hernandez sopelarra.

 Podiuma 

 Palmaresa 
 Urtea  Egoitza  Txapelduna  Emaitza  Finalista    Hirugarrena  Emaitza  Laugarrena 1991  Txina   Estatu Batuak 2-1   Norvegia     Suedia 4-0   Alemania 1995  Suedia   Norvegia 2-0   Alemania     Estatu Batuak 2-0   Txina 1999  Estatu Batuak   Estatu Batuak 0-0 (pen:5-4)   Txina     Brasil 0-0 (pen:5-4)    Norvegia 2003  Estatu Batuak   Alemania 2-1 (u.g.)   Suedia     Estatu Batuak 3-1   Kanada  2007  Txina   Alemania 2-0   Brasil     Estatu Batuak 4-1   Norvegia 2011  Alemania   Japonia 2-2 (pen:3-1)   Estatu Batuak     Suedia 2-1   Frantzia 2015  Kanada   Estatu Batuak 5-2   Japonia    Ingalaterra 1-0   Alemania 2019  Frantzia   Estatu Batuak 2-0   Herbehereak    Suedia 2-1   Ingalaterra 2023  AustraliaZeelanda Berria   Espainia 1-0   Ingalaterra     Suedia 2-0   Australia
 (u.g.), "urrezko gola".
 (pen), penalti jaurtiketan.

 Dominak 
 Herrialdeka 
 Selekzioa  Fitxategi:Med 1.png  Fitxategi:Med 2.png  Fitxategi:Med 3.png  Guztira  Estatu Batuak 4 1 3 8  Alemania 2 1 0 3  Norvegia 1 1 0 2  Japonia 1 1 0 2  Espainia 1 0 0 1  Suedia 0 1 4 5  Brasil 0 1 1 2  Ingalaterra 0 1 1 2  Txina 0 1 0 1  Herbehereak 0 1 0 1
 Konfederazioka 
 Selekzioa  Fitxategi:Med 1.png  Fitxategi:Med 2.png  Fitxategi:Med 3.png  Guztira UEFA (Europa) 4 5 5 14 CONCACAF (Ipar-Erdi Amerika) 4 1 3 8 AFC Asia 1 1 0 2 CONMEBOL (Hego Amerika) 0 1 1 2 OFC (Ozeania) 0 0 0 0 CAF (Afrika) 0 0 0 0

 Jokalari onenak 

Hauek dira Munduko Txapelketetako azken faseetan gol gehien sartu dituzten jokalariak:

 Golegile nagusiak 
 #  Golegile nagusiak  Golak  Txapelketak 1   Marta 17  2003, 2007, 2011, 2015, 2019 2   Birgit Prinz 14  1995, 1999, 2003, 2007, 2011    Abby Wambach 14  2003, 2007, 2011, 2015 4   Michelle Akers 12  1991, 1995, 1999 5   Cristiane Rozeira 11  2003, 2007, 2011, 2015, 2019    Sun Wen 11  1991, 1995, 1999, 2003    Bettina Wiegmann 11  1991, 1995, 1999, 2003 8   Ann Kristin Aarønes 10  1995, 1999    Carli Lloyd 10  2007, 2011, 2015, 2019    Heidi Mohr 10  1991, 1995    Christine Sinclair 10  2003, 2007, 2011, 2015, 2019

 Txapelketa gehien 
 #  Jokalariak  Parte hartzeak  Txapelketak 1   Formiga 7  1995, 1999, 2003, 2007, 2011, 2015, 2019 2   Homare Sawa 6  1995, 1999, 2003, 2007, 2011, 2015    Marta 6  2003, 2007, 2011, 2015, 2019, 2023    Christine Sinclair 6  2003, 2007, 2011, 2015, 2019, 2023    Onome Ebi 6  2003, 2007, 2011, 2015, 2019, 2023

 Partehartze gehien 
 #  Jokalaria  Partidak 1   Kristine Lilly 30 2   Formiga 27 3   Abby Wambach 25    Carli Lloyd 25 5   Julie Foudy 24    Homare Sawa 24    Birgit Prinz 24    Christine Sinclair 24 9   Joy Fawcett 23    Mia Hamm 23    Marta 23

 Sariak 
 Urrezko baloia 
Urrezko baloia txapelketako jokalari onenari ematen zaion saria da.
 Urtea  Urrezko baloia  Zilarrezko baloia  Brontzezko baloia 1991   Carin Jennings   Michelle Akers   Linda Medalen 1995   Hege Riise   Gro Espeseth   Ann-Kristin Aarønes 1999   Sun Wen   Sissi   Michelle Akers 2003   Birgit Prinz   Victoria Svensson   Maren Meinert 2007   Marta   Birgit Prinz   Cristiane Rozeira 2011   Homare Sawa   Abby Wambach   Hope Solo 2015   Carli Lloyd   Amandine Henry   Aya Miyama 2019   Megan Rapinoe   Lucy Bronze   Rose Lavelle 2023   Aitana Bonmatí   Jennifer Hermoso   Amanda Ilestedt

 Urrezko bota 
Txapelketan gol gehien sartu dituen jokalariari ematen zaio.
 Urtea  Urrezko bota  Golak 1991   Michelle Akers 10 1995   Ann-Kristin Aarønes 6 1999   Sun Wen Sissi 7 2003   Birgit Prinz 7 2007   Marta 7 2011   Homare Sawa 5 2015   Célia Šašić Carli Lloyd 6 2019   Ellen White Alex Morgan Megan Rapinoe 6 2023   Hinata Miyazawa 5

 Urrezko eskularrua 
Txapelketako atezainik onenari ematen zaio. 1999an eman zen lehen aldiz.
 Urtea  Urrezko eskularrua 1999   Gao Hong Briana Scurry 2003   Silke Rottenberg 2007   Nadine Angerer 2011   Hope Solo 2015   Hope Solo 2019   Sari van Veenendaal 2023   Mary Earps

 Erreferentziak 

 Ikus, ginera 
 Olinpiar Jokoetako Emakumezkoen futbol txapelketa
 Gizonezkoen Munduko Futbol Txapelketa

 Kanpo estekak 

Kategoria:Futbol txapelketak
Kategoria:Futboleko gertakariak