Drag queen

Drag queen, pertsona bat deskribatzen duen termino bat da, ezaugarri gehiegizkoak dituen pertsonaia baten antzera jarduten duena, eta batez ere genero-identitatearen eta genero-rolen nozio tradizionaletatik inspiratzen den asmo histrionikoa duena.

Ez da nahastu behar transgeneroa izatearekin, ezta transexuala izatearekin ere. Transgenero eta transexual terminoek gizabanako baten genero-identitateari erreferentzia egiten dioten bitartean, drag -a edozein pertsonak egin dezakeen entretenimenduzko show bat da, bere genero-identitatea edozein dela ere; beraz, drag -a adierazpen artistiko bat da, drag queen gisa jarduten duenaren genero-identitatearekin inolako loturarik izan ez dezakeena.

Pertsonifikazio eta transformismo modu bat da, non pertsona batek bere itxura eta bere nortasunaren patroiak aldatzen dituen pertsonaia baten portaerara eta itxurara egokitzeko, feminitateari (hau alda daiteke) lotuta dauden ezaugarri estetikoak puztuz, flamboyant jantziak, orrazkera oparoak eta makillajea erabiliz, nagusiki asmo komiko edo satiriko batetik sortua. Trabestismoan bezala, genero-adierazpen transexual bat egon daiteke, cross-dressing-ean agertzen dena. Drag queen homosexuala, bisexuala edo heterosexuala izan daiteke, betiere gizartearentzat pertsonaia bat sortzen ari direla kontuan hartuta.

 Etimologia 
Drag queen baten antzik handiena duen pertsonaia literarioa Wolfgang Amadeus Mozarten operako Gaueko Erregina da, XVIII. mendean. Gaueko Erregina iluntasunaren erregina moduko bat zen (Dark Queen ingelesez), eta hura interpretatzen zuen emakumeak (faux queen bat, bere generoa aldatu ez zuelako, baizik eta karikaturizatu eta puztu baino ez zuelako egiten) oso soineko probokatzaile eta arranditsuak erabiltzen zituen operako emanaldietan, bai eta diseinu eta makillaje oso femenino eta gehiegizkoak ere.

Drag queen-en jatorri etimologikoa eztabaidatua da, teoria bat burlesque victoriarraren garaian sortu zen XIX. mendearen bigarren erdian, Victoria erreginaren erregealdian, Erresuma Batuan. XIX. mendean drag hitza agertu zen (ingelesetik "arrastatu" bezala itzulia), gizonezko aktore batzuek burlesque ikuskizunetan zeramatzaten gona eta soineko luzeei erreferentzia egiten ziena.

Jendeak onartzen duen beste hipotesi bat da drag hitza Dressed As a Girl (neska gisa jantzita) atzerako akronimo batetik sortzen dela, baita Dressed Resembling A Girl (neska baten antza duen soinekoa) antzeko erretrakronimotik ere. Termino horiek hipotesiak baino ez dira, ingelesez "Drag Queens" eta "Drag Kings" baitaude, gizonez janzten diren emakumeak edo gizonez janzten direnak, hau da, horiek beren ezaugarriak puzten dituztenak, horrela Dressed As a Girl terminoak zentzurik izan ez dezan. Hemen garrantzia hartzen du "Drag" hitzaren jatorria garai bateko antzerki-libretoetatik etortzeko aukerak, non gizonei bakarrik uzten zitzaien antzezten eta batzuetan emakumeen rolak hartu behar zituzten. Libretoetan "Drag" hitza jartzen zen pertsonaiaren rol femeninoa definitzeko, eta "Dres as Another Gender" esan nahi zuen. Gaur egun, Drag Queensentzat eta Drag Kingsentzat erabil daiteke. Terminoa 1950eko eta 1960ko hamarkaden artean zabaldu zen, Stonewalleko istiluak baino lehenagoko klóset/camp azpikulturaren argot polariarekin. Queen hitza drag-ari gehitzen zaio argotean duen esanahiagatik, eta gizaki afeminatu bat deskribatzeko erabiltzen da.

 Drag 
Drag esaten zaio pertsona batek entretenimenduagatik edo gustuagatik cross-dressing-a praktikatzen duen nortasunari edo pertsonaiari, hau da, gizartean kontrako generoari esleitutako janzkera erabiltzen du entretenimendua eskaintzeko asmoz. Drag-a jenderfuckari eskainitako elementu histrioniko gisa erabiltzen da, hau da, genero bitarren nozio tradizionalei eta gizartean eta kulturan dituzten rolei iseka egiten die.

Drag queen esaten zaio emakume-karikatura gisa jantzitako gizonezko bati. Drag king, berriz, drag queen baten kontrako alderdiari, hau da, bere burua karikaturadun gizon gisa janzten duen emakume bati. Beste termino eratorri batzuk drag diva (aurpegi ederreko drag queen bat), drag princess (drag queen gazte bat) eta drag butch (gizon heterosexualaren ezaugarria den butch bat) dira.

Emakume edo gizon bat imitatu behar izan gabe pertsonaia androgino bat sortzen duen pertsonari ere deitzen zaio horrela. Gizakiaren androginitatean geratzen da, eta plataforma, ileorde, ile-eranskin, kasko, luma eta osagarriekin jolasten da. Arropa bat janzten edo sortzen den bakoitzean atentzioa ematen du.

Dragetik urrunago dagoen genero batean, faux queen deitzen zaio emakume bati, emakume baten edo drag queen baten estereotipo klasikoa nabarmentzeko karikaturazko emakume gisa janzten denari, feminitatea helburu artistikoekin nabarmenduz. Bere kontrapartean, faux king deitzen zaio gizon baten estereotipoa nabarmentzeko karikaturazko gizon gisa janzten den gizonari, maskulinitatea nabarmenduz, betiere helburu artistikoekin.

 Historia 

Drag-a elementu dramatiko gisa sortu zen XIX. mendearen bigarren erdian, gizarte-portaerari, aristokraziari, antolaketa politikoari, genero-rolei, etiketa sozialari eta konbentzionalismo sozialei buruzko nozio sozialen proiekzio komikoa egiteko. Drag-a XIX. mendeko barietateen antzerkiaren hainbat formatan preziatua izan zen, non ohikoa zen esketxak eta ekitaldi bakarreko obrak aurkeztea, non elementu sozial edo kulturalei isekak egiten baitzitzaizkien, sarritan beste generoko pertsonaiez mozorrotutako aktoreen parte-hartzearekin, komikotasuna areagotzeko. Drag-a, elementu dramatiko gisa, Erresuma Batuan agertu zen XIX. mendearen bigarren erdian, trabestitik eratorria eta ikuskizunetan estimatua, hala nola viktoriar burleskean eta britainiar pantomiman. Drag-a elementu komiko gisa ustiatzeko, barietateen antzerkia Estatu Batuetako kulturaren barruan sartu zen Sezesio Gerran. Drag-a elementu komun bihurtu zen vaudeville eta burlesque amerikarra bezalako ikuskizunetan.

Barietateen antzerkiak ospea galdu zuen 1920ko hamarkadan, irratia eta telebista masiboki eta etxean sartu zirelako. Dragak estilo amerikarreko kabarean lortu zuen ospea 1930eko hamarkadan, eta 1960ko hamarkadara arte elementu histrioniko gisa jarraitu zuen. Drag-a zuzeneko komediaren eta 1940ko hamarkadaren arteko imitazioaren parte izan zen, kabarera eta barietateen antzoki berrira dedikatutako establezimenduetan aurkezten ziren drag showen elementu nagusi gisa.

1950eko hamarkadan, closet kulturaren garaian (iraultza sexualaren eta Stonewalleko istiluen aurreko aldia), drag show-ak ezagun bihurtu ziren bezero homosexualen establezimenduetan, hala nola gay tabernetan. Camp estetika dragera jotzen hasi zen, arteetako ironia pertsonifikatzeko. Horretarako, irudi maskulinoen jantzi afeminatu eta nabarrez baliatu zen, kultura masiboaren eta bere komunikabideen barruan asmo komiko bat formulatzeko. Laster, camp eta drag gaiak ohikoak bihurtu ziren filmen ustiapenerako elementu gisa, eta drag-a gay kulturarekin lotutako elementu bihurtu zen camp estetikan duen errepikapenagatik.

Closet kulturaren eta LGBT mugimendu sozialaren eraketaren ondoren, drag-a ohiko bihurtu zen identitate transgenerora erabat bideratutako genero-adierazpen gisa, LGBT harrotasunaren adierazpenaren parte bihurtuz. Bere asmo histrionikoan, gaur egun kantuan, dantzan eta playbackean aritzen dira, Gay Prides-en, edertasun lehiaketetan eta drag show-etan parte hartuz, Divine eta RuPaul ikuskizuneko Drag Queens ezagunenetakoak dira, eta ez dute soilik LGBT munduan parte hartzen.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Drag king

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arte eszenikoak
Kategoria:LGBT
Kategoria:Queer
Kategoria:Transgeneroa