Terry Pratchett

Sir Terence David John "Terry" Pratchett (Beaconsfield, Buckinghamshire, 1948ko apirilaren 28a - Broad Chalke, Wiltshire, 2015eko martxoaren 12a) fantasia eta zientzia fikziozko idazle ingelesa izan zen. Haren lanik ezagunenak Discworld sailekoak diraSir Terry Pratchett, renowned fantasy author, dies aged 66 Bbc.com.

Berak Idatzitako 90 liburuak 37 hizkuntzetara itzuli dira, guztira 70 milioi liburu saldu direlarikSir Terry Pratchettamazon.co.uk. Amazonen ikusia 2015eko maiatzaren 15ean.

1998. urtean Britainiar Inperioaren Ordenaren Ofizial izendatu zuten literaturari egindako ekarpenengatik, hurrengo urtean Warwickeko Unibertsitatean Literaturan Doctor Honoris Causa eta 2001 urtean izendapen berdina Portsmoutheko unibertsitatean. 2009. urtean Britaniar Inperioaren Ordenaren Zaldun bihurtu zuten.Thegazette.co.uk London Gazette (58929): Supplement No. 1. 2008ko abenduaren 31Terry Pratchett lost for words as he receives knighthood

2007. urtean Terry Pratchettek Alzheimer goiztiar mota bat jasaten zuela iragarri zuen.Terry Pratchett: Living with Alzheimer's 2009 Azaroak 14 Aurrerago Alzheimer's Research Trust erakundeari funtsezko diru emaria egin zion eta BBCko programa batean Alzheimerrekin izan zituen bizipenak kontatu zituen. 2015eko martxoaren 12an zendu zen, 66 urte zituela. Bere Twitter kontu ofizialean honako hau zabaldu zen:

 Lanak 

 Discworld saila 

Pratchettek 1983. urtean hasi zuen Discworld saila, fantasiazko unibertso bat. Sail honek azpisailak ditu eta zenbait banakako istorio ere. Denak mundu berdinean garatzen badira ere kronologikoki Words from the master Terry Pratchett, The L-Space Web. n.d. 2007ko Abenduaren 16. gertatzen dira eta hainbat eszenatoki desberdinetan dihardute hala nola Unibertsitate Ikusezinean, Ankh-Morpork hirian edo Discworldeko edozein kontinente, herrialde edo eskualdetan.

Discworld mundua laua da eta lau elefante erraldoien bizkarren gainean doa, Great A'Tuin dortokatzarrak espazioan igerian doala daramatza laurak bere oskol gainean espazioan zehar.

Nobela hauek gure munduren parodia hutsa Terry Pratchettekin elkarrizketan Scifi.com. 2005. dira hainbat gai jorratuz: pelikulak, egunkarien argitaratzea, rock and rolla, erlijioa, filosofia, aitzinako Grezia, Egiptoko historia, Golfoko guda, unibertsitateen politika...

Hauek dira nobelak atera ziren heinean adieraziak:
Zk.izenburuaArgiraldi dataPertsonai nagusiak/gaia1The Colour of Magic1983Rincewind2The Light Fantastic1986Rincewind3Equal Rites1987Sorginak4Mort1987Heriotza5Sourcery1988Rincewind, Magoak6Wyrd Sisters1988Sorginak7Pyramids1989Jainkoak8Guards! Guards!1989Ankh-Morporkeko guardiak, Dragoiak9Faust Eric1990Rincewind10Moving Pictures1990Magoak, Zinema11Reaper Man1991Heriotza, Magoak12Witches Abroad1991Sorginak13Small Gods1992Jainkoak14Lords and Ladies1992Sorginak, magoak15Men at Arms1993Ankh-Morporkeko guardiak16Soul Music1994Heriotza, Magoak17Interesting Times1994Rincewind, Magoak18Maskerade1995Sorginak, Ópera19Feet of Clay1996Ankh-Morporkeko guardiak, Golem20Hogfather1996Heriotza, Magoak, Gabonak21Jingo1997Ankh-Morporkeko guardiak22The Last Continent1998Rincewind, Magoak, Australia23Carpe Jugulum1998Sorginak, Banpiroak24The Fifth Elephant1999Ankh-Morporkeko guardiak25The Truth2000Ankh-Morporkeko guardiak, Egunkaria26Thief of Time2001Heriotza, Historiaren monjeak27The Last Hero2001Rincewind, Ankh-Morporkeko guardiak, Jankoak, Magoak28The Amazing Maurice and his Educated Rodents200129Night Watch2002Ankh-Morporkeko guardiak, Historiaren monjeak, Denboran zehar bidaiak30The Wee Free Men2003Tiffany Aching31Monstrous Regiment2003Ankh-Morporkeko guardiak, Feminismoa32A Hat Full of Sky2004Tiffany Aching, Sorginak33Going Postal2004Moist von Lipwig, Posta34Thud!2005Ankh-Morporkeko guardiak35Wintersmith2006Tiffany Aching, Sorginak, Jainkoak36Making Money2007Moist von Lipwig, Banketxeak37Unseen Academicals2009Rincewind, Magoak, Futbola38I Shall Wear Midnight2010Tiffany Aching39Snuff2011Ankh-Morporkeko guardiak40Raising Steam2013Moist von Lipwig, Ankh-Morporkeko guardiak41The Shepherd's CrownTiffany Aching 
 Discworldeko beste liburuak 

Pratchettek beste zenbait liburuen idazten lagundu zuen Discworld unibertsoan oinarrituak naiz eta ohiko nobelak ez izan, hala nola The Discworld companion entziklopedia modukoa, Nanny Ogg's Cookbook (Tata Oggen errezeta liburua), The Pratchett Portfolio, ¡¡Where's My Cow?¡ umeentzako liburua, The Science of Discworld lau aleetan banatuta eta beste asko.

 Beste lanak 

Helduentzako idatzi zituen lehenengo bi nobelak The Dark Side of the Sun (1976) eta Strata (1981) izan ziren. Gerora, Pratchettek Discworldeko liburuak eta haurrentzako liburuak idatzi zituen bi salbuespenekin: Good Omens (1990), Neil Gaimanekin batera idatzita eta Nation (2008), gazteentzako nobela.

Good Omensen ondoren, Pratchett Larry Nivenekin hasi zen lanean Rainbow Mars izeneko liburu batean; Nivenek azkenean bere kabuz bukatu zuen arren Pratchetten zenbait ideia mantendu zituela adierazi zuen epilogoan.

Pratchettek Stephen Baxterekin The Long Earth SFX 2008 elkarlanean The Long Earth, mundu paraleloei buruzko nobela idatzi zuen, 2012an argitaratuz. Serie honetako nobelak dira: The Long Earth, The Long War, The Long Mars, The Long Utopia eta pentalogiaren azkena den The Long Cosmos.

2012an Pratchetten fikziozko istorio laburrak argitaratu ziren A Blink of the Screen izenburupean eta 2014an antzeko lan bat ez-fikzioarekin A Slip of the Keyboard izenekoa

 Haur eta Gazte literatura 

The Carpet People izan zen bere lehen liburua, 1971ean argitaratua eta haurrentzako idatzia izan zen.

Truckers (1988) Nome gazteentzako trilogiaren lehen alea izan zen, gerora Diggers (1990) eta Wings (1990) etorri ziren. Aurrerago Johnny Maxwell trilogia idatzi zuen: Only You Can Save Mankind (1992), Johnny and the Dead (1993) eta Johnny and the Bomb (1996).

Nation (2008) izan zen gazte literaturara itzultzeko aukera eta jarraian Dodgers (2012) eta Jack Dodger's Guide to London (2013) argitaratu ziren.

2014ean Dragons at Crumbling Castle, Pratchettek idatzi eta Marcos Hayak marraztutako ipuin antologia izan zen azkena.

 Egokitzapenak 

Discworld liburu batzuk komiki moduan argitaratu dira. Beste zenbait, pelikulak egiteko moldakuntza lanak egin dira eta eskubideak saldu BBC artikulua 2003, naiz eta oraindik data zehatzik ez izan filmatzeko. Interneten Discworlden oinarritutako on-line jokoa aurkitu daiteke fan talde batek sortua. 14 abestiz osatutako albuma ere bada Dave Greensladek osatua.

Irratiz zenbait nobela entzun ahal izan ziren, batzuk serie moduan eskainiak eta beste batzuk ordubeteko dramatizazioan.

Telebistan marrazki bizidun eta animazio serie bihurtu dira Pratchetten lanak eta, naiz eta eskarmentu txarra izan zuen Hollywoodeko zinemagileekin, telebistarako luzemetraia egitea onartu zuen Vadim Jean zuzendaria eta Rod Brown produktorea gogo biziz eta kooperatibo ikusi zituenean.

Taula gainean antzeztu dira 15 nobela, askotan Pratchettek berak lagunduta.

Azkenik rol jokoa ere bada, bideo-jokoak eta mahai jolasak.
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Terry Pratchetten web ofiziala
  Fantasticfiction (bibliografia)
  Terry Pratchett books

Kategoria:Ingalaterrako idazleak
Kategoria:Zientzia-fikziozko idazleak
Kategoria:Buckinghamshire konderriko jendea
Kategoria:Ingalaterrako fantasiazko idazleak
Kategoria:Gazte literaturako idazleak
Kategoria:Knights Bachelor
Kategoria:Ingalaterrako ateoak