Tesera

Tesera edo tessera ( eta hizkuntza gehienetan bi ss-z idatzita eta pluralez tesserae), antzinate erromatarrean, pieza txiki eta laua zen. Token moduko bat izan zitekeen, besteak beste, ikuskizunetarako erabiltzen zena.

Identifikatzaile moduan erabiltzen ziren piezatxoak zurez, hezurrez, edo boliz, baina, gaur egun arte iritsi direnak,  orokorrean metalez (burdinez edo brontzez) egindako piezak izan ziren. Askotariko itxura eta erabilerak izaten zituzten: sarrera-txartela, egungo ticket moduko zerbait, markatzailea, kupoia, identifikatzailea, etab. 

Dadoak izendatzeko ere erabili zen hitz hau, eta hortik, dadoekin jokatzen zen jokoa, Tesserae esaten zitzaion. 

Mosaikoetan erabiltzen zen pieza txiki bakoitza ere tessera bat zen, eta hainbat hizkuntzatan izen hori gorde da antzeko formarekin. Euskaraz, tesela erabiltzen da, frantsesez tesselle edo abecule, gaztelaniaz tesela eta  ingelesez tessera. 

 Eraikin publikoetan 
Ikuskizun publikoak ematen ziren eraikinetan, buztinezko puska batean, sarrera-zenbaki bat eta errenkada bat zeuden estanpatua. Horrelakoak anfiteatro edo bestelako eraikin publiko batean egon zitezkeen, ekitaldira joaten ziren ikusleentzat. Adibidez, Erromako Koliseoko ateen gainean eskegita zeuden. 

 Tesserae frumentariae edota nummariae 
Magistratu erromatarrek Tesserae frumentariae eta nummariae fitxak ematen zizkieten batzuetan herritarrei, gari edo  kopuru finko baten truke alda zezaketenak. Tessera mota hauek, askotan, joko publikoetan banatzen ziren, eta propaganda politikoaren parte zirela esaten da.  

 Abegi oneko teserak 
Abegi oneko teserak Hispanian erabiltzen ziren, Erromatarren garaian. Pasahitza, ohorezko bereizgarri, abegi onaren seinale, itun baten froga edo zirkulazio libreko baimen izateko eginak zeuden.

 Ikus, gainera 

 Tesserae (jokoa)

 Erreferentziak 

 Bibliografia sakontzeko 



 Kanpo esteak 

 Teseras. Museo Arqueológico nacional (MAN) (Bilaketan, tesera hitza sartuta)
 Ref. 857 - Tésera de Hospitalidad de Monte Cildá (Palencia). Bronces romanos en España
 Beltran Lloris, Francisco  ; Diaz Ariño, Borja; Jordan Colera, Carlos ; Simon Cornago, Ignacio (2020)   "Tesseram conferre. Etruscan, Greek, Latin, and Celtiberian tesserae hospitales" In: Zaguan. Universidad de Zaragoza Repository. DOI: 10.25162/HISTORIA-2020-0021
 Rojo Rincón, Ángel (1997) «Las Tesserae hospitales latinas de Hispania. Tipología, distribución y patronazgo». Annals de l’Institut d’Estudis Gironins, 36. lib., 519-535 or.
 Mattingly, Harold  eta Rathbone, Dominic W.  (2016ko martxoak 7)  "tessera" Oxford Classical Dictionary.

Kategoria:Antzinako Erromako kultura
Kategoria:Epigrafia
Kategoria:Artefaktu arkeologiko motak
Kategoria:Latindar epigrafia