Iturriotz dorrea

Iturriotz dorrea Gipuzkoako Oiartzun udalerrian dagoen dorretxe bat da,   herrian Torrea izenarekin ezaguna.Aragón & Agirre-Mauleon (2003) Izen bereko Iturriotz auzoan dago. 1965ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen.

 Historia 
Eraikitze data ez da segurua, baina 1480 eta 1499 urteen artean kokatzen da. Ahaide Nagusien Erdi Aroko dorretxeak XV. mende erdialdera eraitsi ondoren Gipuzkoan eraiki ziren jauregien adibide bat da: ez zen defentsarako sortu, baina bere egikerak Ahaide Nagusien gotorleku itxura dauka lehen jabearen gustu eta nahikari ideologikoagatik.

1993an Oiartzungo Udalak Madrilgo Brunet-Toledo familiari erosi zion eraikina. 2000. eta 2001. urtean indusketak eta azterketak egin zituen Aranzadi Zientzia Elkarteak. Zahaberritzeari ekin zitzaion jarraian.

 Deskribapena 
Dorre itxura du, 140 m2-ko oinplano angelu zuzena eta 12 m-ko garaiera, eta hiru solairu ditu. Hormek metro bateko lodiera dute eta kareharrizko harlanduz eta harlanduxkoz eginak dira. Eraikin originaletik bi fatxada nagusiek aldaketa gutxi izan dituzte, eta eraikinak ia osorik iraun du.https://www.euskadi.eus/app/ondarea/eraikita-ondarea/iturriotz-dorrea/dorrea/oiartzun/-iturriotz-auzoa-/fichaconsulta/32618

Ateetako arkuak dira jauregiko arkitektura-elementu nabarienak, guztiak ere harearrizko harlanduz eginak. Fatxada nagusian azpimarratzekoa da erdi-puntuko arkua, non aipagarriak dobela edo ziriharrietako dekorazioak, abeltzaintzarekin lotuak, jabeen ondasunaren jatorria adierazten dutenak: itzaina ikusten da eskuin eskuan makila duela eta ezkerraz idiaren adarrei eusten; zezena, behia, errapeetan txahala esnea edaten duela. Ehizaren lotutako motiboak ere ikusten dira, basurde-ehiza eta aztore-ehiza, besteak beste.  Arku honetako giltzarria ere aipatzekoa da, arnarri eran bi gurutzez osatutako IHS bat monograma ageri da. Lehen solairu batean hegoaldeko aldean dagoen sarrerak ere armarri-monograma berdintsua dauka. 
erdian|thumb|380x380px|Ate nagusiko giltzarria erdia IHS monogramarekin, eta alboetan ziriharri apainduak.

Baoei dagokienez, behe-solairuan gezi formakoak dira, goiko solairuetakoak handiagoak eta bikoitzak, eta barrualdean harrizko eserlekua dute. 

Atzeko fatxadaren goialdea burutzeko, abere buru bana irudikatzen duten bi gargola ageri dira. Ammonite fosilik ere bada bistan horma bateko harrietan.

 Iruditegia 

1980ko hamarkadan egindako planoak:

 Erreferentziak 


 Bibliografia 
 Aragón Ruano, Alvaro; Agirre-Mauleon, Juantxo (2003). Iturriozko torrea, Historia eta kultur ondarea 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Oiartzungo eraikinak
Kategoria:Gipuzkoako dorretxeak
Kategoria:Gipuzkoako Kultura Ondasunak