Dunetako arrauka

Dunetako arrauka (Festuca vasconcensis) Poaceae familiako landare belarkara da. Bizkaiko golkoko espezie endemiko bat da. 

 Taxonomia 
Paul Henri Auquier eta Michel Kerguélen izan ziren Zientziarako deskribatu zutenak.

Generoaren Festuca izenak latinez "zurtoina" edo "lasto izpia" esan nahi du, eta haren itxurari egiten dio erreferentzia. Espeziearen vasconcensis izenak "euskalduna" esan nahi du eta jatorria adierazten du.

Sinonimoak:

 Festuca ovina subsp. vasconcensis Markgr.-Dann. in Bull. Centr. Études Rech. Sci., Biarritz 10: 321 (1974)
 Festuca duriuscula var. glabra Laterr. in Fl. Bordelaise, éd. 3: 116 (1829)

 Deskribapena 
Gramineoen itxura tipikoa du. 20-40 cm-ko altuera hartzen duten zurtoinak ateratzen ditu oinarritik. Ile ugari dituen saihets bakarra du gainaldean eta 8 mm-tik beherako espikula txikiak ditu, bakoitzak 4-6 lore dituztenak. Lore guztiak 7 cm arteko panikuletan bildurik daude.

Oinaldean hosto linealak edo ihi itxurakoak ateratzen dira. Hosto hauek oso zurrunak dira, punta zorrotza dute eta leunak dira. Kolorez berde-urdinxkak dira eta horitzeko joera dute.

 Habitata 
Dunetako landare espeziea da, 0 eta 50 metrotako altuera artean bizi dena. Duna tertziariotan aurkitzen da, dagoeneko hareatzetako gainerako espezieek egonkortu duten eremutan.

Gaur egun hego-mendebaldeko Europan aurkitzen dawww.kew.org Frantzia hego-mendebaldetik Asturias arteko kostaldeko dunetan ikusten da, bereziki ugaria da Kantabriako hareatzatan. Frantzian  diote.www.tela-botanica.org

Euskal Herriari dagokionez Zarautzen aurkitzen da populazio bakarra. Azken kontaketan 88.000 ale zenbatu ziren, gehienak kaltetu gabeko duna tertziaroan pilatuta. Orion azkenengo aldiz 2001ean ikusi zen eta Bizkaiko La Arena eta Laga hondartzetan 2008an azkenengoz. Bestetik Lapurdiko kostaldean 2018an badago espeziearen aipamen bat ere. 

 Ugalketa eta bizi-zikloa 
Errizomarik ez duen arren landare bizikorra da. Maiatza eta abuztua artean loratzen da.

 Mehatxua 
Dunetako espezieentzako egokia izan daitekeen habitata murriztu egin da itsasertzeko lehen lerroak urbanizatuta. Habitat natural horiek degradatutako eremuek kolonizazio gaitasun handia duten espezie exotikoen presentziaren alde egiten du, eta bertako espezieekin lehian sartzen dira. Horretaz gain dunen berezko dinamikak eta itsas-denboraleek espezieen biziraupena zailtzen dute.

Dunetako arraukaren kasuan populazio isolatu bakarra izateak galtzeko arriskuan jartzen du espeziearen presentzia. Gaur egun kontserbazio lanak ex situ egiten hari dira, haziak eta landare ale biziak jasoz. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Poaceae
Kategoria:Euskal Herriko flora
Kategoria:Euskal etimologia izen zientifikoetan