Sapa Inka

Sapa Inka (kitxuaz: Sapay Inqa; «Inka bakarra»), Apu edo Cápac Inka (kitxuaz: Qapaq Inqa; «Inka ahaltsua») ere deitua, Inka Inperioko enperadorea zen. Cusco hiriburuko jauregi batean bizi zen, arreba zaharrenarekin ezkontzen zen, eta konkubinak izateko eskubidea zuen. Enperadorea hiltzean, haren seme batek, ez zuen nahitaez premua izan beharrik, hartzen zuen aginpidea.

 Konkista aurreko Sapa Inkak 
 Lehen dinastia 
Sapa Inken lehen dinastiari buruzko berri gutxi dago. Cuskoko Erresuman agindu zuten eta dinastiaren hasiera hiri horren sorrera mitikoari loturik dago; izan ere, Manco Cápac, dinastiaren sortzailea, Inti jainkoaren semetzat zuten.
 Sapa Inka    Sortzea  Heriotza Manco Cápac 1200 aldean– 1230 aldean  100px  Inti jainkoaren semetzat zuten 1230 aldean Sinchi Roca1230 aldean – 1260 aldean  100px  Manco Cápac-en semea  1260 aldean  Lloque Yupanqui1260 aldean – 1290 aldean  100px  Sinchi Rocaren semea  1290 aldean Mayta Cápac1290 aldean – 1320 aldean  100px  Lloque Yupanquiren semea  1320 aldean Cápac Yupanqui 1320 aldean – 1350 aldean  100px  Mayta Cápac-en semea  1350 aldean

 Bigarren dinastia 
Inka Roca, Cápac Yupanquiren semea, izan zen bigarren dinastiaren fundatzailea. Cápac Yupanqui hil ostean, Hurin Cusco eta Hanan Cuscoren arteko gerra piztu zen. Azken hori nagusitu zenean, Inka Roca agintera igo zen, Hanan Cusko dinastiari hasiera emanez. Dinastia honek agindu zuen bitartean gertatu zen Inka Inperioaren hedapen handiena.
 Sapa Inka    Sortzea  Heriotza Inka Roca1350 aldean – 1380 aldean 100px  Cápac Yupanquiren semea  1380 aldean Yáhuar Huácac1380 aldean – 1410 aldean 100px  Inca Rocaren semea  1410 aldean Viracocha Inka1410 aldean – 1438  100px  Yáhuar Huácac-en semea  1438 Pachacuti1438 – 1471  100px  Viracocha Inkaren semea  1471 Túpac Inka Yupanqui1471 – 1493  100px  Pachacutiren semea  1493 Huayna Capac1493 – 1527  100px  Túpac Inka Yupanquiren semea  1527 Ninan Cuyochi1527   Huayna Capac-en semea  1527 Huáscar1527 – 1532  100px  Huayna Capac-en semea  1533Atahualpak hilarazia Atahualpa1532–1533  100px  Huayna Capac-en semea  1533ko uztailak 26Espainiarrek hilarazia

 Konkista ondoko Sapa Inkak 
 Sapa Inka    Sortzea  Heriotza  Oharrak Túpac Huallpa1533   Huayna Capac-en semea  1533  Francisco Pizarrok izendatua Manco Inka Yupanqui1533 – 1544  100px  Huayna Capac-en semea  1544  Francisco Pizarrok izendatua. 1536an espainiarren aurka matxinatu zen. Garaitua izan ostean, Vilcabambako Erresuma sortu zuen.  Paullu Inca1536 – 1549  100px  Huayna Capac-en semea  1549  Espainiarrek izendatua, Manco Inkaren matxinadaren ondoan. Cuskon agindu zuen. Sayri Túpac1544 – 1560  100px  Manco Inka Yupanquiren semea  1560  Vilcabamban agindu zuen. Titu Cusi1563 – 1571  100px  Manco Inka Yupanquiren semea  1571  Vilcabamban agindu zuen. Túpac Amaru1571 – 1572  100px  Manco Inka Yupanquiren semea  1572ko irailak 24Espainiarrek hilarazia  Vilcabamban agindu zuen. Azken Sapa Inka izan zen.

Azken Inka ez da nahasi behar Tupac Amaru II.a, XVIII. mendeko Peruko buruzagi indigenarekin.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Inkak
Kategoria:Erregetza tituluak
Kategoria:Jainkotutako pertsonak