Armando Llanos

Armando Llanos Ortiz de Landaluze (Gasteiz, 1935eko abenduaren 3a) arabar diseinatzaile, espeleologo eta arkeologoa da.

 Datu biografikoak 
Bartzelonan diseinua ikasi zuen, eta nagusiki Heraclio Fournier lantegian aritu zen material desberdinak diseinatuz (liburuak, argitalpenak, seiluak...). Lantegiaren Diseinu Sailaren zuzendari izatera ailegatu zen, 10 diseinatzaileren aginduetara. 1960ean Nieves Urrutiarekin ezkondu zen.Gorosabel, Oier. Armando Llanos eta Nieves Urrutiari elkarrizketa, 2014ko ekainaren 29a.

Museografian ere aritu da, batez ere Araban baina baita Bilbon, Irunen edo Iruñean ere.

Arabako turismoaren sustapenean ere aitzindari izan zen, herrialdean zegoen ondarea ezagutarazteko.

 Sariak 
2002an, Eusko Ikaskuntzaren Manuel Lekuona saria jaso zuen.

2020ko irailaren 19an, Ramiro Gonzalez Ahaldun Nagusiaren eskutik Arabako Urrezko Domina jaso zuen.Ortega, David. (2020). "En Álava tenemos lugares increíbles a media hora de casa que son totalmente desconocidos". Noticias de Álava. https://www.noticiasdealava.eus/araba/2020/09/19/alava-lugares-increibles-media-hora/1050518.html

2023an, Sabino Arana Fundazioak Sabino Arana saria eman dio.

 Espeleologia 
Nieves Urrutia eta beste lagun mendizaleekin batera, 1954 aldean lurpeko esplorazioan hasi zen. 1956ean, Manuel Iradier Exkurtsionista Taldearen (MIET) Espeleologia Sailean sartu ziren, Mairuelegorretako kobazuloaren esplorazioan buru belarri arituz; bertan ikasi zituen topografia eta esplorazio teknikaren nondik norakoak. Ostean, Arabako kobazuloen esplorazio eta katalogazio sistematikoan aritu ziren,Saenz de Ugarte, José Luis. Memoriak (argitaratu gabea). Espeleologiari buruzko atala, 268-269. or. hala nola Gesal haitzuloan,Fariña, Jaime. Llanos, Armando. 1958. Sima y cueva del Portillo de Guesal (Maestu – Alava). Boletín Sancho el Sabio I(II):181-190. Vitoria-Gasteiz. edo Done Bikendi Haranako karstean.Eraso A, Llanos A, Agorreta JA, Fariña J. Contribución al estudio de la cueva de Obenkun y el karst de Bitigarra (San Vicente de Arana – Alava). Bol. Inst. Sancho el Sabio, a.11, t.II, n.2, p.311-326, 1958 Formakuntzan sakonduz, 1957ean MIET-eko kideek karstaren zientziei buruzko ikastaroa jaso zuten Aranzadi Zientzia Elkarteko kideen eskutik;Primer cursillo de espeleología alavesa. Munibe 1957 vol.9 fasc.3 p.173-174. urte horretan egin zuen Jose Miguel Barandiaranekin ezagupidea. Era berean, Euskal Espeleologoen Elkargoko bileretan ere parte hartzen zuten, Euskal Herriko beste espeleologoekin ezagutza-trukean arituz;Vianako Printzea Erakundea. 20 años de espeleología en Navarra (1952-1974). Nafarroako Foru Diputazioa, 1976. 60. or. honen ondorioz, 1958an eginiko formakuntza ikastaro berrian Llanos bera kide berrien formakuntzan aritu zen, "topografia, datu bilketa eta uren koloreztatzeari" buruzko hitzaldia emanez hain zuzen ere.Saenz de Ugarte, José Luis. (“Badaya” ezizenez). 1958. Cursillo espeleológico. Una interesante charla sobre topografía. El Pensamiento Alavés 1958-IX-30. Aro honetan MIET-eko kideek espeleologia zientifikoaren aldeko apostu garbia egin zuten, Llanos edo Adolfo Eraso bezalako kideekin;Eraso A, Llanos A. Cuevas de San León (Peñacerrada-Alava). Boletín “Sancho el Sabio”, tomo II, n.º 2, págs. 327-341. Vitoria. 1958 1959an, hain justu, IV Euskal Espeleologia Jardunaldiak antolatzeko ardura hartu zuten;Eraso A, Llanos A, Agorreta JA, Fariña J. Karst del Sudeste de Gorbea. Boletín de la Institución Sancho el Sabio (Monográfico IV Jornadas Espeleológicas Vasco-Navarras en Gorbea). Año III. tomo III. núms. 1-2. Vitoria 1959. hori baino aste batzuk lehenago Mairuelegorretan gertatutako istripuaren erreskatean aritu zen Llanos.Gorosabel, Oier. 2015. Accidente en Mairuelegorreta 1959. Karaitza 23:30-39. Oñati. http://saguzarrak.blogspot.com/2016/04/accidente-en-mairuelegorreta-1959.html  Bioespeleologian ere aritu bazen ere -Enrique Balcells Bartzelonako Unibertsitateko irakaslearentzat saguzar laginak biltzen-,Balcells E. Murciélagos y otros animales guanobios de Itxina (Vizcaya). Kobie 3, 1971, p.60. 1950ko hamarkada amaieratik aurrera arkeologia arloan espezializatuko zen, hala nola Jokanoko Solacuevan aurkitutako aztarnategia aztertuz, edo Lazaldaiko haitzuloko labar-artea identifikatuz,Llanos A. Algunas consideraciones sobre la cavidad de Solacueva y sus pinturas rupestres (Jócano - Alava). Munibe 1961 vol.13 fasc.1 p.45-64. 1964a arte arkeologoa karstaren beste zientziekin eta esplorazioarekin txandakatuko zuen,Eraso A, Llanos A, Agorreta JA, Fariña G. El karst subyacente de Apodaca y zonas proximas (Ondátegui-Guereña de Alava). Boletín de la Institución «Sancho el Sabio». Año V, tomo V, números 1-2. Págs. 69/126. Vitoria, 1961.Llanos A, Agorreta JA. Estudio espeleológico de la cueva de Lazalday (Zárate, Alava). Munibe 1961 vol.13 fasc.1. p.65-80. hortik aurrera bertan zentratuz.

 Arkeologia 
1957an aita Barandiaranen eskutik, arkeologian sakontzeari ekin zion. Harrezkero, hainbat indusketatan parte hartu du: Lezetxikin,Barandiaran JM. Exploración de la cueva de Lezetxiki en Mondragón (Campaña de 1961). Munibe 1964 vol.16 fasc.1-2 p.56. Ataurin,Llanos A, Agorreta JA. La cueva sepulcral de los Moros o de Peña Rasgada. Atauri (Alava). Not. Arqu. Hisp. t.IV, cuaderno 1-3, p.135-146, Servicio Nacional de Excavaciones Arqueológicas Mañariako Atxuri leizean, Biarrizko Grotte du Pharen, Lantarongo Cabriana nekropolian, Pontevedrako Torres de Catoiran edo Erromatik gertu dagoen Gabiin.

Arkeologiarako Arabar Institutuaren sortzaileetako bat izan zen.1987. urtean, Arkeologiarako arabar Institutuarekin argitaratu zen Arabako Karta Arkeologikoaren lehenengo zenbakia osatu zuen lantaldea zuzendu zuen. Bertan, Araban 1983 arte aurkikuntzak jaso zituzten.

Arabako labar-arte eskematikoaren tipologian ere erreferentziazko espezialista da Llanos.Llanos, A. 1963. Las pinturas rupestres esquemáticas de la provincia de Alava. Estudios del GEA (1962-1963):109-119. Arabako Foru Aldundia. Vitoria-Gasteiz.

 Argitalpenak 
Ehun argitalpen inguru dauzka,Ikusi hemen: Llanos Ortiz de Landaluze, Armando. Arkeologoak. Auñamendi Eusko Entziklopledia- Bernardo Estornés Lasa Funtsa. artikulu zientifiko, kongresurako irakurketa, gidetako edukiak, eta abarretan. Hauek dira horietako batzuk:

 1974. José Ignacio Vegas Arambururekin batera: "Ensayo de un método para el estudio y clasificación tipológica de la cerámica". Estudios de arqueología alavesa, 6.  Arkeologiarako Arabar Institutua. ISBN: 8450064953, 9788450064957
1983. La Hoya: un poblado del primer milenio antes de Cristo. Gasteiz. Arabako Foru Aldundia.
2005. Mila urteko bizitza. La Hoyako beroi herrian Laguardian, Laguardia-Alava. Guida. Arabako Foru Aldundia. Argitalpenak Zerbitzua. ISBN: 978-84-7821-626-0
 2006. Defentsarako arkitektura. Euskal Herriko gazteluak eta dorre gotorrak = Una arquitectura defensiva : castillos y torres fuertes del País Vasco. Zurea eta denona. ISBN: 978-84-457-2433-0
2014. Barbacana: urmael zeltiberiarra = Barbacana : estanque celtibérico. Gasteiz. Ura, Uraren euskal agentzia : Arkeologiarako arabar institutua.
 2018. Arabako Errioxa, espazio arkeologikoa = Rioja Alavesa, espacio arqueológico. Bisita Gida. Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 2024-01-28. "El inmenso tesoro de La Hoya, la “Pompeya” vasca". Blog Rioja Alavesa.

Kategoria:Gasteiztarrak
Kategoria:Euskal Herriko arkeologoak
Kategoria:Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kideak
Kategoria:Aranzadi Zientzia Elkarteko kideak
Kategoria:Eusko Ikaskuntzako kideak
Kategoria:Espeleologoak