Kriptozoologia

Kriptozoologia (grezieratik, κρυπτος cryptos, 'ezkutua', ζωος zoos, 'animalia' eta λογος logos, 'ikerketa'; literalki: animalia ezkutuen ikerketa) benetan errealak diren ala ez demostratu ez den animalien ikerketarako sasizientzia da. Aurkitu gabeko animalia horiei kriptidoak izena ematen zaie eta ikertzaileei kriptozoologoak. Definizioa John Wallek sortu zuen, 1983an.Coleman, Loren and Clark, Jerome: Cryptozoology A to Z: The Encyclopedia of Loch Monsters, Sasquatch, Chupacabras, and Other Authentic Mysteries of Nature. New York: Fireside/Simon and Schuster, 1999

 Kriptozoologiaren oinarria 
Sasizientzia honen arabera toki askotan jasotzen diren munstroen testigantzen eta kondairen atzean benetako izakiak egon daitezke. Horrela, yetiren edo Oin Handiren atzean erabat baztertuak eta ezkutuan bizi diren espezie batzuen azkeneko indibiduoak egon daitezke. Beste teoria batzuen arabera horrelakoek jatorri estralurtarra edo parapsikologikoa izan dezakete. Normala denez, komunitate zientifikoak horrelako hipotesiak ez ditu onartzen. Beraz, kriptozoologiak ez dauka lotutarik zoologiarekin, eta haren ikerketa metodoak eta informazio iturriak ez dira zientifikoak: kondairak, gertaera harrigarriak, etab.

Halere, zenbaitetan, txipiroi erraldoietan kasu (Krakena), zientziak onartu behar izan ditu kriptozoologiaren proposamanenak. Okapia ere hasieran animalia mitikotzat jotzen zen, 1890ean identifikatua izan arte; dena den, okapia ez zuten kriptozoologoek aurkitu. Kontua da, bestalde, horrelako animalia bat benetan identifikatzen denean, automatikoki zoologiaren eskuetara pasatzen dela eta, berriro ere, kriptozoologiak sasizientzien esparruan jarraitzen duela.

 Sasizientzia honen historia 
Kriptologiaren sorrera Bernard Heuvelmans (Le Havre (Frantzia), 1916ko urriaren 10 – Le Vésinet (Frantzia), 2001eko abuztuaren 22) zoologoari zor diogu. Heuvelmansek honela definitu zuen disziplina berria: «zirkunstantzialki bakarrik edo testigantzen bidez ezagutzen ditugun animalien ikerketa; edota ezagutzen diren animalia horien aztarnak gehiengoentzat nahikoa ez direnean haien existentzia ziurtatzeko». Haren liburua, Sur la Piste des Bêtes Ignorées (1955) ikerketa bide berriaren oinarritzat hartzen da. Dena dela, Heuvelmansek kriptologiaren oinarria 1892ko liburu batean jarri zuen: The Great Sea Serpent Anthonid Cornelis Oudemansena.http://cryptozoo.pagesperso-orange.fr/personalia/oudemans.htm 1975an Heuvelmansek Frantzian Kriptologia gune bat sortu zuen. 1982an International Society of Cryptozoology elkartearen presidente izendatu zuten.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Kriptozoologiari buruzko aurkezpena.
 : True Authority.
 : Kriptozoologia parapsikologiari buruzko webgune batean.
 : 

Kategoria:Kriptozoologia
Kategoria:Forteana
Kategoria:Pseudozientzia