Francisco Asenjo Barbieri

Francisco Asenjo Barbieri (Madril, 1823ko abuztuaren 3an - 1894ko otsailaren 19an) konpositore eta musikologo espainiarra izan zen, Zartzuela autore esanguratsua.

 Biografia 
Francisco Asenjo Barbieri Madrilen jaio zen, Sordo kalean, 1823ko abuztuaren 3an eta San Sebastian elizan eman zioten bataioa. Aita José Asenjo izan zuen eta ama, berriz, Petra Barbieri. Umezurtz geratu zen eta amaren aldeko aitona izan zen ilobaren hezkuntzaren ardura hartu zuena. Aitona dantzaria izandakoa zen, dantza zuzendari eta konpositorea eta, honen eraginez, mutikoa Santa Cruz de la Zarza (Toledo) komentu trinitarioan sartu zuten, latina, erretorika eta poetika ikasi zituelarikhttp://www.biografiasyvidas.com/biografia/b/barbieri.htm.

1837an medikuntza ikasten hasi zen, baina bide hori utzi eta ingeniaritza, fisika eta kimika, marrazketa, frantsesa eta arkitektura hartu zituen gero. Aitonarekin bizi zen oraindik eta solfeo ikasketei ere ekin zien, Rossini, Bellini eta Donizettiren errepertorioa buruz zekizkielarik.

1837an, musika ikasketa ofizialak ere hasi zituen Musika Kontserbatorioan eta Ramón Broca izan zuen klarinete irakasle, Pedro Albéniz pianokoa eta kantua ikasi zuen Baltasar Saldonirekin.

1840an, berriz, konposizioa ikasi zuen Carnicerekin.

Aita hil zenean, ama bigarrenez ezkondu zen, oraingo honetan, Luciano Martínez konpositorearekin eta Lucenara joan zen bizitzera, Barbieri Madrilen geratzen zen bitartean. Mutilak klarinetea edo pianoa jo ohi zuen, bizitza irabaztekohttps://web.archive.org/web/20150118212522/http://www2.bne.es/AP_publico/irVisualizarFondo.do?idFondo=27&volverBusqueda=irBuscarFondos.do.

 Ibilbidea 
Zartzuelen aita eta hizkuntza musikalaren aitzindari, benetan espainiarra den antzerki musikal baten sortzaile kantsideratzen dute.

Barbierik 60 bat zartzuela konposatu zituen: Jugar con fuego (1851), Los diamantes de la corona (1854), Pan y toros (1864), El barberillo de Lavapiés (1874)...

Klarinete izan zen Milizia Nazionalaren bandan eta italiar opera konpainia batekin elkartu zen, Il Buontempone opera idatzi zuelarik, baina porrot ekonomikoak ez zion estreinatzen utzi.

Kritiko lanetan ere ibili zen eta Real Palacio antzokiko oroitarazlea ere izan zen.

Musika aldizkari bat sortu zuen, La España musical, eta hortxe piztu zen bere interesa jaioberri zen musikologia zientzian. Bera izango zen, Felipe Pedrellekin batera, Espainian izango zen lehen ordezkaria.

1840ko hamarkadan modan jarri zen opera nazionalaren gaineko polemiketan parte hartu zuen eta gazteleraz eginiko antzerki musikal ekimemetara batu zen, Zartzuelaren berpizkunde itzela ekarriko zutenak. Gaztambide, Ynzenga, Hernando eta Oudrid sortu ziren, generoa kontsolidatuta geratu zelarik. Geroago, Emilio Arrieta etorriko zen taldera eta denen artean sortuko zuten Madrilgo Jovellanos kaleko Zartzuela Antzokia (1856ko urrian).

Antzerkiari eman zizkion urte hauetan, 70 zartzuela baino gehiago idatzi zituen. Hauek dira nabarmenenak: Gloria y Peluca (1850), Jugar con fuego (1851), Todos son raptos (1851), El marqués de Caravaca (1853), Los diamantes de la corona (1854), El sargento Federico (Gaztanbiderekin batera, 1855), Mis dos mujeres (1855), El diablo en el poder (1856), Un tesoro escondido (1861), Pan y toros (1864), El barberillo de Lavapiés (1874) eta El señor Luis el tumbón (1891).

Barbierik beste musika genero batzuk ere landu zituen: 1884an, musika jarri zion Visça la pau ereserkiari, Apel-Les Mestres poeta kataluniarraren testua erabiliz eta Versa est Luctum motetea.

Artikulu ugari idatzi zuen eta agiri musikalen artxibo esanguratsu bat ere bildu zuen, hurrengo urteetan Sociedad de Autoresek argitaratuko zituenak. Luis Carmena eta Millanen opera italiarraren kronikaren sarrera ere idatzi zuen, italiar generoaren oinarriak Madrilera zabalduz (1878).

<big>Francisco Asenjo Barbieriren zartzuela katalogoaUrtea LanaMotaLibretista 1850  Gloria y peluca  Zartzuela (1 acto)  José de la Villa del Valle 1850  Tramoya  Zartzuela (1 acto)  José Olona 1850  Escenas en Chamberí (Joaquín Gaztambide, Rafael Hernando y Palomar eta Cristóbal Oudridekin elkarlanean)  Zartzuela (1 acto)   José Olona 1850  La picaresca (Gaztambiderekin elkarlanean)  Zarzuela (2 actos)  Carlos García Doncel eta Eduardo Asquerino 1851  Jugar con fuego Zartzuela (3 actos)  Ventura de la Vega 1851  Por seguir a una mujer viaje. (Gaztambide eta Hernandorekin elkarlanean) Zartzuela (4 eszena)  José Olona 1852  El Manzanares  Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina y Bohigas 1852  Gracias a Dios que está puesta la mesa!.  Zartzuela (1 acto)  José Olona 1853  El marqués de Caravaca  Zartzuela (2 actos) Ventura de la Vega 1853  Don Simplicio Bodadilla (Gaztambide, Hernando eta José Inzengarekin elkarlanean) Zarzuela (3 actos)   Manuel Tamayo y Baus eta Victorino Tamayo y Baus 1853  Galanteos en Venecia  Zartzuela (3 actos)  José Olona  1854  Aventura de un cantante  Zartzuela (1 acto)  José María Gutiérrez de Alba 1854  Los diamantes de la corona  Zartzuela (3 actos)  Francisco Camprodón según Eugène Scribe 1855  Mis dos mujeres  Zartzuela (3 actos)  Luis Olona 1855  Los dos ciegos  Zartzuela (1 acto)  Luis Olona  1855  El sargento Federico (Gaztambiderekin elkarlanean])  Zartzuela (4 actos)  José Olona 1855  El vizconde  Zartzuela (1 acto)  Francisco Camprodón 1856  El diablo en el poder  Zartzuela (3 actos)  Francisco Camprodón 1857  El relámpago  Zartzuela (3 actos)  Francisco Camprodón 1857  Jugar con fuego  Zartzuela (3 actos)  Ventura de la Vega  1857  El sargento Federico (Gaztambiderekin elkarlanean])  Zartzuela (4 actos)  Luis Olona 1858  Amar sin conocer (Gaztambiderekin elkarlanean])  Zartzuela (3 actos)  José Olona 1858  Un caballero particular  Zartzuela (1 acto)  Carlos Frontaura 1858  Por conquista  Zartzuela (1 acto)  Francisco Camprodón 1859  El robo de las sabinas  Zartzuela (2 actos)  Antonio García Gutiérrez 1859  Entre mi mujer y el negro  Zartzuela (2 actos)  Luis Olona 1859  El niño  Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina Domínguez 1861  Un tesoro escondido  Zartzuela (3 actos)  Ventura de la Vega 1862  El secreto de una dama  Zartzuela (3 actos)  Luis Rivera 1863  Dos pichones del Turia  Zartzuela (1 acto)  Rafael María Liern 1864  Pan y toros  Zartzuela (3 actos)  José Picón  1866  Gibraltar en 1890  Zartzuela (1 acto)  José Picón  1867  Un tesoro escondido  Zartzuela (3 actos)  Ventura de la Vega 1868  El pan de la boda  Zartzuela (2 actos)  Francisco Camprodón 1869  Le trésor caché  Zartzuela (3 actos)  Ventura de la Vega 1870  Robinsón  Zartzuela (3 actos)  Rafael García Santisteban  1871  Los holgazanes  Zartzuela (3 actos)  José Picón  1871  Don Pacífico (edo «El dómine irresoluto»)  Zartzuela (1 acto)  Antonio María Segovia 1871  El hombres es débil  Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina Domínguez  1872  Sueños de oro  Zartzuela (3 actos)  Luis Mariano de Larra 1873  Los comediantes de antaño  Zartzuela (3 actos)  Mariano Pina y Bohigas 1873  El matrimonio interrumpido  Zartzuela (1 acto)  Miguel Pastorfido 1874  El Barberillo de Lavapiés  Zartzuela (3 actos)  Luis Mariano de Larra 1874  El domador de fieras  Zartzuela (1 acto)  Ramos Carrión y Campo-Arana 1875  La vuelta al mundo. Zartzuela (3 actos)  Luis Mariano de Larra 1876  Chorizos y polacos  Zartzuela (3 actos)  Luis Mariano de Larra  1876  La confitera Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina y Bohiga 1876  Juan de Urbina  Zartzuela (3 actos)  Luis Mariano de Larra 1877  Artistas para La Habana  Zartzuela (1 acto)  Rafael Maria Liern eta Augusto E. Mandan y García 1877  Los carboneros  Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina y Bohigas 1878  El triste Chactas  Zartzuela (1 acto)  Pedro María Barrera  1879  Los chichones  Zartzuela (1 acto)  Mariano Pina y Bohigas  1880  ¡A Sevilla por todo!  Zartzuela (2 actos)  Javier de Burgos 1881  Anda, valiente  zartzuela  Mariano Pina Bohigas 1883  Sobre el canto de Ultreja  Zartzuela (1 acto)  Flores Laguna 1884  De Getafe al paraíso (o «La familia del tío Maroma»)  Sainete Lírico (2 actos)  Ricardo de la Vega 1884  Hoy sale hoy ...! (Federico Chuecarekin elkarlanean)  Zartzuela (1 acto)  Tomas Luceño eta Javier de Burgos  1884  Los fusileros Zartzuela (3 actos)  Mariano Pina Domínguez 1885  Novillos en polvoranca (o «Las hijas de Paco Ternero»)  Zartzuela (1 acto)  Ricardo de la Vega 1891  El señor Luis el Tumbón (o «Despacho de huevos frescos»)  Zartzuela (1 acto)  Ricardo de la Vega -  La vuelta al mundo  Zartzuela (4 actos)  Luis Mariano de Larra

 Erreferentziak 

Kategoria:Madrildarrak
Kategoria:Espainiako musikagileak
Kategoria:Gastronomoak
Kategoria:Zarzuela egileak
Kategoria:Madrilen hildakoak
Kategoria:San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren akademikoak