Argentinako futbol liga

Argentinako futbol liga (Primera División) Argentinan jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Munduko ligarik zaharrenetakoa da 1891 urtean hasi baitzen jokatzen. IFFHS elkartearen arabera munduko zazpigarren liga indartsuena da, Hego Amerikako bigarrena Brasilgoaren ondoren. River Plate eta Boca Juniors dira historiako dominatzaile nagusiak.

 Historia 
Aldaketa handiak jasan dituen txapelketa da, baina azken hamarkadetan bi txapelketa jokatu izan dira urtero.

Hasieran talde amateurrak ziren guztiak. Asociación Argentina de Football (AAF) hasi zen txapelketak antolatzen. 1912an federazio berria sortu zen Federación Argentina de Football (FAF) eta iraun zuen hiru urtetan txapelketa paraleloak antolatu zituen.

1920 hamarkadan profesionalismoa sartu zen eta berriz ere bi txapelketa paralelo izan ziren, bata AAF-ak antolatzen zuena eta bestea Asociación Amateurs de Football (AAmF) elkarte berriak sorturikoa. 1919an gatazka sortu zen Argentinan, izan ere talde amateur batzuek jokalari amateurrei ezkutuko soldata edo sariak ematen zizkiela ikusi zen eta horren aurka egin zuten taldeek sortu zuten AAmF taldea. Azkenean 1931 urtean talde profesionalen liga eratu zen, Liga Argentina de Football (LAF). Lau urtetan zehar liga amateurraren paralelo izan zen harik eta hura amaitu zen arte.

1967an denboraldia bitan banatu eta bi txapelketa antolatu ziren. Lehenengo Torneo Metropolitarra jokatzen zen, Argentinako Futbol Elkartearen barnean zeuden taldeek jokatzen zutena, eta ondoren Torneo Nazionala, Argentina barnealdeko taldeak gehitzen zitzaizkiolarik. 1985ean txapelketa bakarrera itzuli zen.

1991 urtean berriz ere bi txapelketa antolatu ziren denboraldi bakoitzeko, Torneo Apertura eta Torneo Clausura.

Azken urteetan aldaketa handiak izan ditu.

 Podiuma 

 Palmaresa 
 Aro amateurra (1891-1934) 
 Urtea  Irabazlea 1891  Saint Andrew'sOld Caledonians 1892  Lomas Athletic 1893  Lomas Athletic 1894  Lomas Athletic 1895  Lomas Athletic 1896  Lomas Athletic 1897  Lomas Athletic 1898  Lomas Athletic 1899  Belgrano Athletic 1900  English High School (Alumni) 1901  Alumni 1902  Alumni 1903  Alumni 1904  Belgrano Athletic 1905  Alumni 1906  Alumni 1907  Alumni 1908  Belgrano Athletic 1909  Alumni 1910  Alumni 1911  Alumni 1912 AAF  Quilmes 1912 FAF  Porteño 1913 AAF  Racing Club de Avellaneda 1913 FAF  Estudiantes de la Plata 1914 AAF  Racing Club de Avellaneda 1914 FAF  Porteño 1915  Racing Club de Avellaneda 1916  Racing Club de Avellaneda 1917  Racing Club de Avellaneda 1918  Racing Club de Avellaneda Urtea  Irabazlea 1919 AAF  Boca Juniors 1919 AAmF  Racing Club de Avellaneda 1920 AAF  Boca Juniors 1920 AAmF  River Plate 1921 AAF  Huracán 1921 AAmF  Racing Club de Avellaneda 1922 AAF  Huracán 1922 AAmF  Independiente 1923 AAF  Boca Juniors 1923 AAmF  San Lorenzo de Almagro 1924 AAF  Boca Juniors 1924 AAmF  San Lorenzo de Almagro 1925 AAF  Huracán 1925 AAmF  Racing Club de Avellaneda 1926 AAF  Boca Juniors 1926 AAmF  Independiente 1927  San Lorenzo de Almagro 1928  Huracán 1929  Gimnasia La Plata 1930  Boca Juniors 1931 AAF  Estudiantil Porteño 1932 AAF  Sportivo Barracas 1933 AAF  Dock Sud 1934 AAF  Estudiantil Porteño

 Profesionalismoa: Primera División (1931-1966) 
 Urtea  Irabazlea 1931 LAF  Boca Juniors 1932 LAF  River Plate 1933 LAF  San Lorenzo de Almagro 1934 LAF  Boca Juniors 1935  Boca Juniors 1936  River Plate 1937  River Plate 1938  Independiente 1939  Independiente 1940  Boca Juniors 1941  River Plate 1942  River Plate 1943  Boca Juniors 1944  Boca Juniors 1945  River Plate 1946  San Lorenzo de Almagro 1947  River Plate 1948  Independiente Urtea  Irabazlea 1949  Racing Club de Avellaneda 1950  Racing Club de Avellaneda 1951  Racing Club de Avellaneda 1952  River Plate 1953  River Plate 1954  Boca Juniors 1955  River Plate 1956  River Plate 1957  River Plate 1958  Racing Club de Avellaneda 1959  San Lorenzo de Almagro 1960  Independiente 1961  Racing Club de Avellaneda 1962  Boca Juniors 1963  Independiente 1964  Boca Juniors 1965  Boca Juniors 1966  Racing Club de Avellaneda

 Torneo Metropolitarra eta Nazionala (1967-1919) 
 Urtea  Torneo Metropolitarra  Torneo Nazionala 1967  Estudiantes de la Plata  Independiente 1968  San Lorenzo de Almagro  Vélez Sarsfield 1969  Chacarita Juniors  Boca Juniors 1970  Independiente  Boca Juniors 1971  Independiente  Rosario Central 1972  San Lorenzo de Almagro  San Lorenzo de Almagro 1973  Huracán  Rosario Central 1974  Newell's Old Boys  San Lorenzo de Almagro 1975  River Plate  River Plate 1976  Boca Juniors  Boca Juniors 1977  River Plate  Independiente 1978  Quilmes  Independiente 1979  River Plate  River Plate

 Torneo Nazionala eta Primera División (1980-1985) 
 Urtea  Torneo Nazionala  Primera División 1980  Rosario Central  River Plate 1981  River Plate  Boca Juniors 1982  Ferrocarril Oeste  Estudiantes de la Plata 1983  Estudiantes de la Plata  Independiente 1984  Ferrocarril Oeste  Argentinos Juniors 1985  Argentinos Juniors  

 Primera División (1986-1991) 
 Urtea  Irabazlea 1985-86  River Plate 1986-87  Rosario Central 1987-88  Newell's Old Boys 1988-89  Independiente 1989-90  River Plate 1990-91  Newell's Old Boys

 Torneo Apertura eta Torneo Clausura (1991-2014) 
 Urtea  Torneo Apertura  Torneo Clausura 1991-92  River Plate  Newell's Old Boys  1992-93  Boca Juniors  Vélez Sarsfield  1993-94  River Plate  Independiente  1994-95  River Plate  San Lorenzo de Almagro  1995-96  Vélez Sarsfield  Vélez Sarsfield  1996-97  River Plate  River Plate  1997-98  River Plate  Vélez Sarsfield 1998-99  Boca Juniors  Boca Juniors  1999-2000  River Plate  River Plate  2000-01  Boca Juniors  San Lorenzo de Almagro  2001-02  Racing Club de Avellaneda  River Plate  2002-03  Independiente  River Plate  2003-04  Boca Juniors  River Plate  2004-05  Newell's Old Boys Vélez Sarsfield  2005-06  Boca Juniors  Boca Juniors  2006-07  Estudiantes de la Plata  San Lorenzo de Almagro  2007-08  Lanús  River Plate  2008-09  Boca Juniors  Vélez Sarsfield  2009-10  Banfield  Argentinos Juniors  2010-11  Estudiantes de la Plata  Vélez Sarsfield  2011-12  Boca Juniors  Arsenal  2012-13  Newell's Old Boys   Vélez Sarsfield 2013-14  San Lorenzo de Almagro  River Plate 

 Trantsiziozko Torneoa (2014) 
 Urtea  Irabazlea 2014  Racing Club de Avellaneda

 Lehen maila (2015- ) 
 2015 urtea 
 Urtea  Irabazlea  Puntuak  Bigarrena  Puntuak  Goleatzailea (golak) 2015  Boca Juniors  64  San Lorenzo de Almagro  61   Marco Ruben (21)

 2016 urtea 
15 taldetako bi multzo osatu ziren eta bakoitzeko txapeldunen arteko finala jokatu zen.
 Urtea  Irabazlea  Emaitza  Finalista  Goleatzailea (golak) 2016  Lanús 4-0  San Lorenzo de Almagro   José Sand (15)

 2016-17 tik aurrera 
 Urtea  Irabazlea  Puntuak  Bigarrena  Puntuak  Goleatzailea (golak) 2016-17  Boca Juniors  63  River Plate  56   Darío Benedetto (21) 2017-18  Boca Juniors  58  Godoy Cruz  56   Santiago García (17) 2018-19  Racing Club de Avellaneda  57  Defensa y Justicia  53   Lisandro López (17) 2019-20  Boca Juniors  48  River Plate  47   Rafael Borré (12) Silvio Romero (12)

 Garaipenak 
 Taldea  Garaipenak Club Atlético River Plate 36 Club Atlético Boca Juniors 34 Racing Club de Avellaneda 18 Club Atlético Independiente 16 CA San Lorenzo de Almagro 15 Club Atlético Vélez Sarsfield 10 Alumni Athletic Club 10 Lomas Athletic Club 7 Club Estudiantes de La Plata 6 Newell's Old Boys 6 Club Atlético Huracán 5 Club Atlético Rosario Central 4 Belgrano Athletic Club 3 Asociación Atlética Argentinos Juniors 3 Club Porteño 2 Club Atlético Estudiantil Porteño 2 Quilmes Atlético Club 2 Club Ferro Carril Oeste 2 Club Atlético Lanús 2 Saint Andrew's Scots School 1 Club de Gimnasia y Esgrima La Plata 1 Club Sportivo Barracas Bolívar 1 Club Sportivo Dock Sud 1 Club Atlético Chacarita Juniors 1 Arsenal Fútbol Club 1
</div>

 Kanpo estekak 
  Argentinako Federazioaren webgune ofiziala

Kategoria:Amerikako Futbol Ligak
Kategoria:Argentinako futbola