Pedro Muguruza

Pedro Muguruza Otaño (Madril,  - Madril, ) jatorri gipuzkoarreko arkitektoa izan zen, batez ere Francoren diktadura hasieran egindako lanengatik ezaguna.Pedro Muguruza, Auñamendi entziklopedian. , Ospea jaso zuen, batez ere, Valle de los Caídos Francoren proiektua aurrera eraman zuelako arkitekto gehiagorekin batera. Besteak beste Donostiako Jesusen Bihotza eskultura erraldoiaren, Bilboko Jesusen Bihotzaren eta Elgoibarko Morkaiko mendiko gurutzearen exekuzioan parte hartu zuen.

Elgoibarren hiribide batek bere izena izan zuen 2022 arte, frankismoarekin hain estu lotutako arkitektoaren izena kendu eta Toletxe izena eman zitzaionean.

 Datu biografikoak 
Domingo Muguruza Ibarguren ingeniari elgoibartarraren semea, Euskal Herriarekin harreman handia mantendu zuen. Athletic Futbol Klubaren jarraitzaile sutsua, Madrilen arkitektura ikasle zela, Domingo anaiarekin eta beste euskaldunekin batera, Atlético de Madrid taldea sortu zuen eta bost denboraldi eman zituen bertan jokatzen. 1916an bilakatu zen arkitekto.

1931n Muguruzak Antzuolako Etxeandi dorretxeko sarrerako arkua ekarri zuen, haren arbasoekin lotura zuelakoan; Muguruzatarren etxearen sarreran instalatu zuen. 1969an etxea bota zenean, senideek arku hau herriari oparitu zioten eta gordeta egon zen, harik eta 1997an parke batean instalatu zen arte.

Gerra ostean, frankisten aldekoa zenez, hainbat lan eman zizkioten. Espainiako arkitektura-zuzendari orokor izan zen 1939 eta 1946 artean. Gorteetan prokuradorea izan zen. 1946ean Elgoibarko seme kutun izendapena jaso zuen, eta herrian ikastetxe bati eta kale bati bere izena eman zitzaion.

 Lanak 
 Francisco Navarro Villosladaren monumentua (1918), Iruñea
 Arrantzaleen etxeak (1939-1946), Hondarribia"Frankismoko arrantzale-fantasia Hondarribian" Hirigintza webgunean
 Karlos V.aren eraikuntza (1940-1942), Hondarribia
 Bilboko Jesusen Bihotza (1921-1925), Bilbo
 Donostiako Jesusen Bihotza (1950)Monumento al Sagrado Corazón de Jesús en San Sebastian (Anteproyecto Premiado en concurso). Egilea: Pedro Muguruza Otaño. Revista Nacional de Arquitectura, ISSN 0211-3376, 70-71 zenbakia, 1947, 310. or."Jesusen Bihotza" San Telmo museoaren webgunean, Donostia
 Valle de los Caídos (1939-1959), Madrilgo Erkidegoa
 Morkaiko gurutzea Elgoibarren.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 «Pedro Muguruza, el arquitecto vasco que proyectó el Valle de los Caídos». Diario Vasco
 Sola, Ramon (2019-10-06) «Elgoibar da pasos para quitar su  calle al arquitecto del Valle de los Caídos». Gara

Kategoria:Elgoibartarrak
Kategoria:Gipuzkoako arkitektoak
Kategoria:Euskal Herriko frankistak
Kategoria:Atlético de Madrideko futbolariak
Kategoria:Madrilen hildakoak
Kategoria:San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren akademikoak