Esneki (onddoa)

Esnekia (Lactarius) Russulales ordenako onddo generoa da. 350 espezie inguru ditu, horietako batzuk jangarriak direnak.

Russulaceae familiako bestelako generoen antzera, hifa afibulatuak eratzen dituzte. Hifaz eta esferozistoz eratutako bilbe heterogeneoa dutelako bereizten dira gainontzeko onddo agarikoideetatik. Ezaugarri honek, trinkotasun gogor-bereizgarria ematen die eta bestelako familiekin konparatuz.

Bestalde, Lactarius generokoek latexa exudatzen duten basidiokarpoak (fruitu-gorputzak) sortzen dituzte, Garapenari dagokionez garapen hemiangiokarpikoa (pilangiokarpikoa) izango da nagusi. Hala ere, garapen angiokarpikoa duten zenbait espezie aurki ditzakegu. Zambian adibidez, L. angiocarpus izendaturiko espeziea.

 Fruitu-gorputza 
Normalean lamina pittin bat dekurrenteak eta pileo (txapel) deprimituak izaten dituzte, fruitu-gorputz helduetan inbutu itxura hartzera heldu arte. Beren goialdea leuna, glabroa, iletsua, sikua, likatsua edota lingirdatsua izan daiteke.

 Ezaugarri taxonomikoak 
Basidiosporak elipsoidalak edo subglobosak izaten dira, gutxitan esferikoak. Ornamentazio amiloide desberdinak izaten dituzte.

Latexaren kolorea eta konposizioa, pileoaren edota esporen formak Lactarius generoko espezieen arteko ezaugarri taxonomikoak izango dira.

 Ekologia 
Lactarius generoa ipar hemisferioko onddo talderik hedatuenetariko bat da, guztiak ektomikorrizikoak izanik. Beraz, baso epeletan, tundran, baso borealetan, baso mediterraneoetan eta tropikaletan aurki daitezke. Are gehiago, gehienetan koniferekin mikorrizak sortzen dituzte. Beraz, pinu basoetan  aurkituko ditugun onddoak dira. Ala ere, afrikar baso tropikaletan eta Hego Amerikan aurkitu izan dira.

 Erabilera 
Espezie garrantzitsuenetariko bat Lactarius deliciosus  (Esnegorri) da. Bere izena, fruitu gorputzek jariatzen duten latex laranjatik eratorria da. Garrantzia gastronomiko handia du. Hala ere, bestelako espezie jangarriak aurki ditzakegu. Hona hemen bestelako espezie jangarri garrantzitsu:

 Lactarius sanguifluus Lactarius vinosus
 Lactarius quieticolor

 Espezie hautatuak 

 Espeziea Irudia Egoera

 Erreferentziak 

 Roger Phillips : Mushrooms and other fungi of Great Britain and Europe (Pan Books Ltd. 1981 / Book Club Associates 1981).
 Helser,L.R.; Smith, A.H.: North American species of Lactarius 1979 pp.ix+841 ref.241
  https://www.cestaysetas.com/no-todos-los-niscalos-son-iguales/

 Eberhardt U, Verbeken A (2004). "Sequestrate Lactarius species from tropical Africa: L. angiocarpus sp. nov. and L. dolichocaulis comb. nov". Mycological Research. 108' (Pt 9): 1042–1052. doi:10.1017/S0953756204000784. PMID 15506016.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lactarius