Txerokiera

Txerokiera ( Tsalagi Gawonihisdi,  ahoskatua) txerokiek hitz egiten duten irokes hizkuntza da. Hizkuntza polisintetikoa eta tonala da, idazteko bere silabario berezia duena.

Gaur egun Estatu Batuetako amerindiar hizkuntzarik osasuntsuenetako bat da, batez ere bere literatura eta egunkaria –Cherokee Phoenix (ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ, Tsalagi Tsulehisanvhi)– dituelako.. Haren hiztunak Qualla Boundary eremuan (Cherokee, Ipar Carolina) eta Oklahomako zenbait konderritan bizi dira. Hala ere, galtzeko zorian dagoela adieratzen dute zenbait ikertzailek.

 Fonologia 
Txerokierak hamaika kontsonante ditu:
 Ezpainkariak Hobikariak Sabaikariak Belarrak Glotalak Herskariak Afrikariak Igurzkariak Sudurkariak Hurbilkariak 

Gainera sei bokal ditu:

AurrekoakErtainakAtzekoakItxiak Erdi-itxiak Irekiak

Diptongo bakarra du: 

 Silabarioa 
Sequoyah txerokiak silabario hau asmatu zuen, beste hizkuntza idatzirik jakin barik. Hona silabarioa, transilterazio ohikoarekin batera:

 Bokalak →Kontsonanteak ↓  a[a]~[ə]  e[e]~[ɛ]  i[i]~[ɪ]  o[o]~[ɔ]  u[u]~[ʊ]  v[ə̃] — Ꭰꭰ a  Ꭱꭱ e  Ꭲꭲ i  Ꭳꭳ o  Ꭴꭴ u  Ꭵꭵ v g[ɡ] Ꭶꭶ ga  Ꭷꭷ ka  Ꭸꭸ ge  Ꭹꭹ gi  Ꭺꭺ go  Ꭻꭻ gu  Ꭼꭼ gv h[h] Ꭽꭽ ha  Ꭾꭾ he  Ꭿꭿ hi  Ꮀꮀ ho  Ꮁꮁ hu  Ꮂꮂ hv l[l] Ꮃꮃ la  Ꮄꮄ le  Ꮅꮅ li  Ꮆꮆ lo  Ꮇꮇ lu  Ꮈꮈ lv m[m] Ꮉꮉ ma  Ꮊꮊ me  Ꮋꮋ mi  Ꮌꮌ mo  Ꮍꮍ mu   n[n] Ꮎꮎ na  Ꮐꮐ nah  Ꮏꮏ hna  Ꮑꮑ ne  Ꮒꮒ ni  Ꮓꮓ no  Ꮔꮔ nu  Ꮕꮕ nv qu[kʰw] Ꮖꮖ qua  Ꮗꮗ que  Ꮘꮘ qui  Ꮙꮙ quo  Ꮚꮚ quu  Ꮛꮛ quv s[s] Ꮝꮝ s  Ꮜꮜ sa  Ꮞꮞ se  Ꮟꮟ si  Ꮠꮠ so  Ꮡꮡ su  Ꮢꮢ sv d/t[d]/[t] Ꮣꮣ da  Ꮤꮤ ta  Ꮥꮥ de  Ꮦꮦ te  Ꮧꮧ di  Ꮨꮨ ti  Ꮩꮩ do  Ꮪꮪ du  Ꮫꮫ dv tl[t͡ɬ] Ꮬꮬ dla  Ꮭꮭ tla  Ꮮꮮ tle  Ꮯꮯ tli  Ꮰꮰ tlo  Ꮱꮱ tlu  Ꮲꮲ tlv ts[t͡s]~[d͡ʒ] Ꮳꮳ tsa  Ꮴꮴ tse  Ꮵꮵ tsi  Ꮶꮶ tso  Ꮷꮷ tsu  Ꮸꮸ tsv w[ɰ] Ꮹꮹ wa  Ꮺꮺ we  Ꮻꮻ wi  Ꮼꮼ wo  Ꮽꮽ wu  Ꮾꮾ wv y[j] Ꮿꮿ ya  Ᏸᏸ ye  Ᏹᏹ yi  Ᏺᏺ yo  Ᏻᏻ yu  Ᏼᏼ yv

 Adibidea 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Ikus, gainera 

Kategoria:Irokes hizkuntzak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako hizkuntzak
Kategoria:Hizkuntza tonalak
Kategoria:Hizkuntza sakratuak