Orribeltz berdexka

Orribeltz berdexka (Panaeolus papilionaceus) Bolbitiaceae familiako perretxiko txiki marroixka da, gorozkietan sortzen dena. Panaeolus generoaren espezie tipoa, mundu osotik hedaturik dago. Onddo horri orribeltz berdeska, orribeltz ezkilaire edo orribeltz nabarra esaten zaio

Sinonimoak: Agaricus sphinctrinus, Chalymmota sphinctrina, Coprinarius campanulatus var. sphinctrinus, Panaeolus campanulatus var. sphinctrinus, Panaeolus campanulatus.

 Deskribapena 
Kapela: 1,5 eta 3 cm. arteko diametrokoa, parabolikoa edo konikoa, opakua, leuna, ertzak errezel zuri baten hondarrak ditu. Kolorea gris-errautsetik beltzaranera eguraldi lehorrarekin eta gris-oliba denbora hezearekin, higrofanoa.

Orriak: Itsatsiak, meheak, nahiko estu, ia beltzak, ertz zurixkekin.

Hanka: Gehienez ere 10 cm-ko altuera eta 3 mm-ko lodiera, zilindrikoa, zurruna, hutsa, gris-kedar kolorekoa, goian zuria irinaren antzekoa.

Haragia: Grisaxka, mehea, trinkotasun gutxikoa, zaporegabea eta usaingabea.

Etimologia: Panaeolus terminoa, grezieratik dator “panaiolos” hitzetik, “pas pasa pan” = dena, eta “aiólos” = hainbat koloretakoak. Orriengatik. Sphinctrinus epitetoa ere grezieratik dator “sphinctr”=  esfinter, oso lotuta edo estu dagoena.

 Toxikotasuna 
Janezina. Ziurrenik propietate haluzinogenoak izango ditu. Psilocybe-ak bezala. Heriotza eragin dezake haurrengan.

 Nahasketa arriskua 
Beste Panaeolus batzuekin: Panaeolus fimicola-rekin, baina honek ez du errezel arrastorik. Panaeolus retirugis arrosa-purpura kolorekoa. Anellaria semiovata (=separata) honek eraztun iraunkorra du.

 Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean. Ondo ongarritutako zelaietan edo abere-gorotzetan.

 Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, eta habitat ugaritan garatzen da.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Panaeolus
Kategoria:Onddo ez jangarriak
Kategoria:Onddo haluzinogenoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Amerikako onddoak
Kategoria:Afrikako onddoak
Kategoria:Asiako onddoak
Kategoria:Ozeaniako onddoak
Kategoria:Antartikako onddoak