Aitzinsolas

Aitzinsolasa edo atarikoa liburu baten edo beste edozein literatura lanaren hasieraren aurrean kokatzen den testu laburra da. Normalean liburuaren idazlea ez den beste pertsona batek idatzia izaten da eta idazlearen biografia laburra, haren alabantza, norbaiti esker ona, kritika, erreseina laburra edo geroago etorriko den testu nagusia hobeto ulertzeko argibideak  bildu ohi ditu.

Idazkiaren argitaratze berriek beste aitzinsolas bat izan dezakete, edizio berriak aurrekoarekin dituen desberdintasunak azaltzeko.

 Latin 
Latinezko antzerkian, hitzaurrea Atenasen baino landuagoa izaten zen. Antzerki ikuskizunaren zati horri, aitzinsolasari, ematen zion garrantzia ikusten dugu. Batzuetan, Rudensen hitzaurrean bezala, Plauto bere jenioaren gailurrera iristen da bere hitzaurre trebeekin, normalean obran agertzen ez diren pertsonaien hitzetan.

 Erdi Aroa 
Antzinakoen tradizioak eragin handia izan zuen Europako lehen antzerkigileengan. Erdi Aroko misterio eta mirariak homilia batekin hasteaz gain, drama, zentzu modernoan, Isabelen erregealdian inauguratu zenean, harekin batera hitzaurrea iritsi zen, Euripidesen eta Terentzioren praktikatik zuzenean egokitua. 

Sackvillek, Lord Buckhurstek, hitzaurre moduko bat prestatu zuen 1562ko Gorboducerentzat egindako lan mutuan; eta Indukzio ospetsu bat ere idatzi zuen, esku ia desberdinetako epopeia erromantiko laburrez osatutako miszelanea baten hitzaurrea.
 Modernitatean 
Molièrek hitzaurre plautiarra berpiztu zuen bere Anfitrioi antzezlanaren sarreran. 

Racinek Pietatea sartu zuen Esterren tragedia koralari hasiera ematen zion hitzaurre baten hizlari.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Liburugintza
Kategoria:Testu tipologia