Dreyfus afera

Dreyfus afera Frantziako Hirugarren Errepublikako gizarte eta politika arloko gatazka bat izan zen, XIX. mendearen bukaeran gertatua, Alfred Dreyfus kapitainari (frantses herritartasunekoa, alsaziar jatorrikoa, judu erlijiokoa) eginiko traizio akusazioaren inguruan sortua.

Dreyfus errugabea zela ondorioztatu zen. Aferak Frantziako gizartea aztoratu zuen hamabi urtez, 1894tik 1906 arte, eta zatiketa sakona eragin zuen gizarte horretan: Dreyfus errugabetzat zutenak, batetik, eta Dreyfus erruduntzat zeukatenak, bestetik. Antisemitismoa eragile garrantzitsua izan zen Dreyfusen aurkakoen artean.

Epaiketak hauts handia harrotu zuen, eta XIX. mendeko Frantzian funtsezko gertakaria izan zen. Errepublikako erakundeak kolokan jarri zituen; izan ere, armadaren batasuna, aberriarekiko atxikimendua, Frantziaren eta haren betiko etsaiaren, Alemaniaren, arteko harremana eta beste zenbait gai astindu zituen.

Askotan, era modernoaren injustiziaren sinbolo unibertsal moduan ikusten da. Aldi berean, Sacco eta Vanzettiren auziko gertaerekin, Amerikako Estatu Batuetan gertatu ziren aferekin konparagarria da, gizartean izan zuten eraginagatik.

 Gertaerak 

1894. urtean, Alfred Dreyfus kapitainari salaketa egin zioten: Alemaniako armadako espioia omen zen. Hainbat froga aurkeztu zituzten haren kontra eta kondenatu egin zuten. Ez zekiten, artean, froga haiek faltsuak zirenik. Gainera, Dreyfus militarra familia judukoa zenez, joera antisemita bizia piztu zen haren aurka, eskuinak bultzatuta.

Ez zegoen argi errudun zen ala ez, eta Frantziako gizartean talde bi bereizi ziren: batetik, Dreyfus erruduna zela uste zutenak; bestetik, errugabea zela ziotenak. Zorionez Dreyfusentzat, bere familiaren laguntasuna izan zuen hasieratik. Aldi berean, errugabea zela uste zutenen artean baziren zenbait intelektual: Zola, 1898an manifestu intelektual entzutetsuena  () idatzi zuena, esaterako, bai eta politikoak ere, Georges Clémenceau, adibidez.

Bitartean, Georges Picquart koronelak, espioien aurkako buruak, 1896 martxoan benetako traidorea nor zen argitu zuen, Ferdinand Walsin Esterházy militarra, alegia. Dreyfus armadan berriz hartu zuten, 1906an.

Aferari buruzko eztabaida hura erabakigarria izan zen errepublikaren fase erradikala sendotzeko, baina ez Frantziako gizarteko joera antisemitak eta autoritarioak gainditzeko.

 Dreyfusen aldeko Zolaren salaketa (J'accuse...!) 

Émile Zola idazle naturalista Dreyfusen defendatzaile ausartenetako bat izan zen. J'accuse…! () eskutitz irekia zela-eta, erbesteratu egin behar izan zen.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Dreyfus afera
Kategoria:Eskandalu politikoak
Kategoria:Frantziako Hirugarren Errepublika
Kategoria:Espioitza
Kategoria:Antisemitismoa
Kategoria:Frantziako auzi judizialak