RENFE Cercanías AM

RENFE Cercanías AM lehenago Renfe Feve izena zuena (Feve, barnean Renfe Ancho Métrico —Renfe Zabalera Metrikoa— bezala ere ezaguna) Renfe Operadora espainiar enpresa publikoko behin-behineko merkataritza-dibisio bat zen. Trenbide Azpiegituren Administratzailearen zabalera txiki edo metriko burdinbideak ustiatzeaz arduratu zen Espainiar Estatuan FEVE desagertu eta gero. Hala, eskualdeko edo aldiriko zerbitzuak eman zituen honako lurralde hauetan: Galizia, Asturias, Leon, Bizkaia, Kantabria eta Murtzia. Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak ustiatzeaz ere arduratzen da Euskal Herritik igarotzean, hau da, 85 kilometro inguru lur euskaldunean.

Renfe Fevek Europan zabalera txikiko burdinbide sarerik handiena ustiatzen zuen, 1 192 kilometro luze eta 335 geltoki eta geraleku dituela. Orain, Renfen guztiz sartu eta gero, sarea 1 210 kilometrokoa da, 338 geltokirekin. Gainera, dibisioa luxuzko hiru tren turistikoetako gehienez arduratzen zen: Transkantauriarra eta Roblako expresoa. 

 Historia 
Renfe Operadoraren banaketa komertziala, jatorrian, desagertutako Trenbide Estuko Burdinbideak (FEVE; Ferrocarriles de Vía Estrecha) dator, 1960ko hamarkadaren hasieran Espainiar Estatuaren eskuetara iritsi ziren bide estuko burdinbide kopuru handiaz arduratzeko sortutako erakundea.

2012ko uztailaren 20an, 22/2012 Errege Lege Dekretua onartu zen, FEVE 2012ko abenduaren 31n iraungiko zela eta azpiegituren kontrola eta mantenua Trenbide Azpiegituren Administratzaileari (ADIF; Administrador de Infraestructuras Ferroviarias) subrogatu zitzaion, Renfe Operadora trenen ustiapenaz arduratuko zen bitartean. Praktikan, Renfek "Feve" marka erabiltzen jarraitu zuen nagusiarekin batera aurreko konpainiatik oinordetzan jaso zituen bidaiari-zerbitzuak aipatzeko; merkantzien garraio-zerbitzuak, berriz, aurretik zegoen Renfe Salgaiak markaren pean mimetizatu dira.22/2012 Errege Lege Dekretua

Renfe Feve dibisioa sortzean, asmoa Renfen integratzea zen, bikoizketak saihesteko. Halere, 2021ra arte Renfe Feve dibisio guztiz desberdindua izan zen. 2020an, Renfek zabalera metrikoko tren batzuk eskatu zituen baina behin behineko Renfe FEVE dibisioa ez zegoenez integratuta, galibo handiegia sartu zuten kontratoan. Hori zela eta, trenak ez lirateke tuneletatik sartuko. Horregatik, 2021an Renfe Aldirikoak ZM bihurtu zen, Renfe Aldiriak dibisioaren barruan, pixka bat integratuagoa. Halere, desberdintasunak mantendu ziren. 2023an, Renfek oraindik ez zuela kontratua konpondu argitaratu zen, kaxoi batean utziz. 2023an, Kantabria eta Asturiaseko erkidegoak eskatu eta gero, erkidego hoien (baita Bizkaikoen, Eusko Jaurlaritzak ezer ez eginda) aldiriko lineak Renfe Aldirikoetan sartu ziren, izeneko f-a galduz eta haiekin batera eremu tarifario bakar bat sortzen. Beste lineen integrazioa, bai Aldirietan bai Distantzia Erdian, 2025 amaitu zen, Renfe Feveren disoluzioa eraginez. Kartagenan, halere, bi aldirikoak daude oraindik, Euskotren eta Renfe Bizkaian bezala, lotu gabe.

 Aldiriko trenak 

 Murtzia/Alacanteko Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakMurtziaLuzera19,5 kmIraupena28 minGeltokiak15Cartagena •  • los Nietos

 Galiziako Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakGaliziaLuzera52,6 kmIraupena1 ordu 15 minGeltokiak24Ferrol •  • Ortigueira

 Asturiasko Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera64,5 kmIraupena1 ordu 30 minGeltokiak32Gijón/Xixón •  • CuideiruIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera48,9 kmIraupena1 ordu 15 minGeltokiak26Gijón/Xixón •  • LlavianaIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera47,8 kmIraupena1 ordu 15 minGeltokiak21Oviedo/Uviéu •  • l'Infiestu–GeralekuaIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera51,2 kmIraupena1 ordu 15 minGeltokiak21Oviedo/Uviéu •  • San EstebanIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera34,6 kmIraupena1 orduGeltokiak18Coḷḷanzo •  • BaiñaIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakAsturiasLuzera47,8 kmIraupena1 orduGeltokiak11Gijón/Xixón •  • Trubia

 Bilboko Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakEuskal HerriaLuzera33,5 kmIraupena1 orduGeltokiak22Bilbo–Concordia •  • Galtzara

 Kantabriako Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakKantabriaLuzera45,6 kmIraupena1 ordu 15 minGeltokiak23Santander •  • Cabezon de la SalIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakKantabriaLuzera26,9 kmIraupena45 minGeltokiak14Santander •  • Lierganes

 Leongo Renfe Aldiriak 

Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-LurraldeakLeonLuzera114,0 kmIraupena3 orduGeltokiak44Leon–Matallana •  • Guardo–Geralekua

 Eskualdeko trenak 

 Ferrol-Oviedo/Uviéu 
Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak4 eguneroLuzera310,2 kmIraupena7 ordu 15 minGeltokiak49Ferrol •  • Oviedo/UviéuIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak4 eguneroLuzera146,5 kmIraupena3 orduGeltokiak40Ferrol •  • RibadeoIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak2 eguneroLuzera120,3 kmIraupena3 ordu 30 minGeltokiak42Navia •  • Oviedo/Uviéu

+GeltokiaFerrol08:1010:3015:1818:45Ortigueira09:2311:4316:3119:59Viveiro–Geltokia09:5912:1917:0720:35Ribadeo11:1013:2518:1821:48Castropol11:2518:34Navia06:4011:5819:07Ḷḷuarca07:0712:2319:32Soutu Lluiña07:4812:5920:12Cuideiru08:0513:1520:29Oviedo/Uviéu09:2914:2821:48GeltokiaOviedo/Uviéu07:4714:4718:47Cuideiru09:0216:0820:28Soutu Lluiña09:1816:2320:43Ḷḷuarca09:5617:0321:19Navia10:2117:2821:40Castropol10:5317:59Ribadeo06:5011:1214:4518:17Viveiro–Geltokia07:5612:2015:5319:23Ortigueira08:3312:5716:3020:00Ferrol09:4914:0917:4021:11

 Oviedo/Uviéu-Santander 
Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak4 eguneroLuzera215,1 kmIraupena5 orduGeltokiak45Oviedo/Uviéu •  • SantanderIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak2 eguneroLuzera117,7 kmIraupena2 ordu 46 minGeltokiak40Oviedo/Uviéu •  • Llanes

+GeltokiaOviedo/Uviéu08:3515:3518:55la Pola Siero09:0516:0319:26l'Infiestu–Geralekua09:4616:4920:11les Arriondes10:1317:1820:38Ribeseya10:4117:4621:05Llanes11:2118:2621:41Unquera11:5118:55San Vicente de la Barquera12:0319:07Santander13:3320:33GeltokiaSantander09:1016:10San Vicente de la Barquera10:3617:36Unquera10:4917:49Llanes07:4011:2118:26Ribeseya08:2212:0019:05les Arriondes08:5012:2919:33l'Infiestu–Geralekua09:1912:4520:05la Pola Siero10:0913:3520:45Oviedo/Uviéu10:3914:0021:10

 Bilbo-Santander 
Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak6 eguneroLuzera118,3 kmIraupena3 orduGeltokiak32Bilbo–Concordia •  • SantanderIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak2 eguneroLuzera50,4 kmIraupena1 ordu 20 minGeltokiak19Marron •  • SantanderIrekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak1 eguneroLuzera49,6 kmIraupena1 ordu 13 minGeltokiak14Bilbo–Concordia •  • Karrantza

+GeltokiaSantander07:5814:0019:0020:42Astillero08:1214:1419:1420:56Marron09:1015:1920:1321:55Gibaja09:2715:3320:27Karrantza06:3809:4315:2720:46Aranguren–Geltokia07:2010:2216:2721:28Zorrotza–Zorrozgoiti07:4510:4616:5121:53Bilbo–Concordia07:5310:5416:5922:01GeltokiaBilbo–Concordia08:0013:0019:32Zorrotza–Zorrozgoiti08:0813:0819:39Aranguren–Geltokia08:3413:3320:06Karrantza09:1314:1320:48Gibaja09:3014:2621:21Marron07:1009:4414:4021:14Astillero08:0710:4515:4522:10Santander08:2511:0116:0022:25

 Bilbo-Leon 
Irekiera2013ko urtarrilaren 1aItxitera-Zerbitzuak2 eguneroLuzera335,0 kmIraupena7 ordu 45 minGeltokiak54Bilbo–Concordia •  • Leon–Matallana

!         14:3015:0715:2016:2318:0019:2120:1720:5022:01!         13:5014:5915:3616:3618:0119:3520:4420:5921:34

 Tren turistikoak 
Irekiera1983Luzera? kmIraupena8 egunakEtapak7Amara–Donostia • Karrantza • Bilbo–Concordia • Santander • Unquera • Cabezon de la Sal • les Arriondes • Oviedo/Uviéu • Aviles • Gijón/Xixón • Ḷḷuarca • Ribadeo • Viveiro • FerrolIrekiera1983Luzera? kmIraupena4-8 egunakEtapak3-7Leon–Matallana • Cistierna • Mataporquera • Mercadillo • Bilbo–Concordia • Santander • Cabezon de la Sal • Llanes • Ribeseya • les Arriondes • Oviedo/Uviéu • Gijón/Xixón • Candas • Ḷḷuarca • Ribadeo • Viveiro • FerrolIrekiera?Luzera335,0 kmIraupena3 egunakEtapak3Bilbo–Concordia • Sotoscueva • Espinosa de los Monteros • Mataporquera • Cistierna • Leon–Matallana

 Material mugikorra 
Renfe Feveren material mugikorra 58 unitate aniztun elektrikoz, 49 diesel unitate aniztunez eta 7 lokomotorrez osatzen zen. Gainera, 5000 serieko 17 kotxe ere ditu, 3500 serieko atoiei dagozkienak.

Unitate elektrikoak Asturias, Kantabria eta Bizkaiko aldirikoen sareetan erabiltzen ziren. Diesel unitateak, aldiz, Galizia, Asturias, Leon eta Murtzian erabiltzen ziren. Eskualdeko zerbitzuetan diesel unitateak erabiltzen ziren R1, R2, R3 eta R4 lineatan eta horien azpilineatan ere.

 UTE 3500 (orain 435 seriea) 
1975ean FEVEk Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles (CAF) enpresari eskatutako seriea da, jatorriz 31 tren unitatez osatutakoa. Asturias, Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoako aldirikoen zerbitzuetan ibiltzeko erosi ziren, eta 1977an jasotzen hasi ziren, 1978an Topo linean serie honetako lehenengo 7 trenak martxan jarri zirela, eta hurrengo 8ak 1980an Bilbo-Donostia linean ibiltzen hasi ziren bitartean.

Eusko Trenbideak sozietatea sortu zenean FEVEk Euskotreni eskualdatu zizkion Bizkaia eta Gipuzkoan ibiltzen ziren 15 tren unitateak.

Gaur egun 9 baino ez daude zerbitzuan, Asturiasko Renfe Aldirietan zerbitzuak egiten. Tren bakoitzak 76 eserleku eta 225 bidaiarientzako tokia du eta gehienezko abiadura 80 km/h du.

 UTE 3600 (Orain 436 seriea) 
Serie honetako 21 tren unitate daude guztira, horietatik 11 Asturiasen eta beste 10ak Bizkaian ibiltzen direla, aldirikoen zerbitzuak eskaintzen. Serie honen lehenengo azpiseriea (3601/02 eta 3623/24 artekoak) 2000n jarri ziren zerbitzuan, Feveren 2600 serieko trenak moldatzetik eratorritakoak. Ondoren, 2005ean bigarren azpiseriea eskatu zitzaion Sunsundegui-Tafesa enpresa partzuergoari, 8 tren unitate berriz osatutakoa. 2006an jasotzen hasi ziren, 3625/26 unitatearekin hasita. Tren bakoitzak 99 eserleku eta 244 bidaiarientzako tokia du eta gehienezko abiadura 100 km/h du.

 UTE 3800 (Orain 438) 
Serie honetako 16 tren unitate daude guztira, eta guztiak 4 Kantabrian ibiltzen dira aldirikoen zerbitzuak eskaintzen. Atoiak Feveren 6800 seriean daude matrikulatuta. Serie hau 1992. urtean eskatu zitzaien CAF eta Sunsundegui enpresei. Tren bakoitzak 134 eserleku eta 412 bidaiarientzako tokia du eta gehienezko abiadura 100 km/h du.

 Irudiak 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Renfe Operadora
 Ferrocarriles de Vía Estrecha

 Kanpo estekak 

 Renfe Feve markaren webgune ofiziala

Kategoria:Renfe Operadora
Kategoria:FEVE