Pteroplatytrygon violacea

Pteroplatytrygon violacea ur gaziko arrain kartilaginosoa da, Dasyatidae familiakoa.

Espezie pelagikoa eta migratzailea da, ur epelak jarraitzen dituena. Gure artera Golkoko itsaslasterra baliatuz iristen da abendua eta apirila artean.

 Taxonomia 
Charles Lucien Bonaparte frantziar naturalistak deskribatu zuen 1832. urtean Iconografia della fauna italica per le quattro classi degli animali vertebrati liburuaren 3. atalean. Trygon violacea izena eman zion kolore morea duelako. 1910. urtean Henry Weed Fowler zoologo estatubatuarrak Pteroplatytrygon azpigeneroa sortyu zuen, grezieraz pteron ("hegatsa"), platus ("zabala") eta trygon ("arraia") esan nahi du. Ondorengo zientzilariek azpigenero hori genero bihurtu zuten.

 Deskribapena 

Pteroplatytrygon violacea arraiak 130 cm-ko tamaina hartu ohi du luzeran eta 59 cm zabaleran. 1995 eta 2000 artean toki itxian egindako esperimentu batean lortu ziren inoiz ikusitako ale handienak. Ar batek 68 cm-ko zabalera eta 12 kilogramotako pisua hartu zuen eta eme batek 94 cm-ko zabalera eta 49 kilogramotako pisua.

Kolore more iluna edo urdin-berde iluna du gainaldean eta zerbait apalagoa sabelaldean. Harrapatu eta eskuekin manipulatzen denean muki beltz bat jariatzen du eta gorputza estaltzen dio.

Gorputza osatzen duen diskoa oso lodia da eta luzea baino heren bat zabalagoa. Ertzak oso kurbatuak dira aurrealdean eta angeluarrak eta zuzenak atzealdean. Muturra laburra da eta oso biribildua. Begiak oso oso txikiak dira eta ez dira gorputzeko profiletik ateratzen. Haien atzean espirakuluak daude, arnas aparatuaren irekidurak.

Ahoa oso txikia da eta leunki kurbaturik dago. Ildo sakonak ditu ertzetan eta goiko masailezurren erdian irtengune txiki bat, beheko barailaren koska batean sartzen dena. Goiko barailan 25-34 hortz lerro daude eta azpikoan 25-31 lerro. Hortz bakoitzak punta bakarra du, arrek luzeagoa eta zorrotzagoa emeek baino.

Zartailu itxurako buztanak gorputzeko diskoaren luzera bikoitza du. Oinarrian lodia da eta ondoren fintzen doa. Lehenengo heren edo erdian zerra itxurako arantzak ditu.

Arraia gazteek gainazal oso leuna dute. Adinarekin arantza txikiak agertzen dira bizkarraren erdialdean eta ondoren arantza lerroak begien ingurutik buztaneraino, erdialdeko lerroan. 

 Banaketa 

Ozeano guztietan ageri da, ur tropikal eta azpitropikaletan. Gure inguruan Britainiar uharteen hegoaldetik Mauritania eta Senegal alderako kostalde guztia hartzen du, Azoreak, Madeira eta Kanariak eta Cabo Verde uhartedia barne. Mediterraneo guztian ere hedaturik dago, Itsaso Beltzean barne.

Arrain itsastarra eta pelagikoa da 381 metro arteko sakoneran bizi daitekeena. Normalean 100 metro arteko sakoneran aurkitzen da.
 Biologia 

 Portaera 
250px|thumb|Pteroplatytrygon violacea arraia.
Arraia pelagikoa da eta hegatsak gora eta bera mugitzen ditu, hegan arituko balitz bezala, tramanak egiten duen antzera. Itsaso hondoan dabiltzan arraiek hegatsetan uhinak sortuz mugitzen dira. Pteroplatytrygon violacea arraiak distantzia luzeak egin ditzake horrela eta maniobratzeko gaitasun handiagoa ere lortzen du. Atzerantz igeri egiteko gaitasuna ere badu. Gainerako arraiekin konparatuta Lorenzini anpoila elektroerrezeptibo gutxiago ditu eta ikusmenean oinarritzen du elikagaiaren bilaketa.

Arren eta emeen taldeak osatzen ditu. Arrak ur sakonagoetan ibiltzen dira emeak baino. Gorputzean duen kolore ilunak kamuflatzeko balio dio eta bestelako babes mekanismorik ere badu, esate baterako buztanean duen arantzak pozoi indartsua sartzen dio erasotzaileari.

 Elikadura 
Harrapari aktiboa da. Hegatsekin harraparia inguratzen du eta ahora eramaten du. Ahoan dituen hortz zorrotzek harrapakin irristakorrak zulatzeko balio diete. Denetarik jaten du; krustazeoak (anfipodoak, krilla, karramarroen larbak...), moluskuak (txipiroiak, olagarroak...) eta hezurdun arrainak (sardinzarrak, berdelak, itsas zaldiak...), ktenoforoak, marmokak eta itsas zizareak. Pteroplatytrygon violacea gazteek haien pisuaren %6-7a kontsumitzen dute eguneko, helduek %1a soilik.

Akuarioetan oso erasokorra da ataloarekiko. Horzkatu eta jazarri egiten ditu, bereziki gose denean.

 Ugalketa 
250px|thumb|Pteroplatytrygon violacea arraiaren sabelaldea.
Plazenta gabeko animalia obobibiparoa da. 13 enbrioi arte izaten ditu emeak. Hasieran arrautzaren gorringoaz elikatzen dira baina ondoren histotrofobidez elikatzen dira, umetokiko esneaz hain zuzen ere. Esne horrek proteina, lipido eta muki asko du. Emeak obulutegi funtzional bakarra du, eta bi haurdunaldi izan ditzake urtean.

Emeek urtebetez izan dezakete gordeta arraren esperma, horrela baldintza egokiak direnean soilik ernaldu ditzake obuluak. Haurdunaldiak 2-4 hilabete irauten du.

 Harrapariak eta parasitoak 
Punta zuriko marrazo ozeanikoa (Carcharhinus longimanus), marrazo zuria (Carcharodon carcharias) eta hortzdun zetazeoak eta gainerako haragijale handiak dira harrapari nagusiak.

Platelminto ugarik parasitatzen dute; Acanthobothrium benedeni, A. crassicolle, A. filicolle, Rhinebothrium baeri, R. palombii, Tetragonocephalum uarnak eta Entobdella diadema.

Gizakiak ez du arrantzatzen, ez baitu haragi preziaturik. Jitoan dabiltzan sareetan ordea harrapatuta gelditu daiteke.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Egeoko arrainak
Kategoria:Dasyatidae
Kategoria:Arabiar itsasoko arrainak
Kategoria:Aljeriako arrainak
Kategoria:Mediterraneoko arrainak
Kategoria:Bengelako itsaslasterreko arrainak
Kategoria:Bengalako badiako arrainak
Kategoria:Kaliforniako itsaslasterreko arrainak
Kategoria:Kanariar itsaslasterreko arrainak
Kategoria:Humboldt itsaslasterreko arrainak
Kategoria:Kuroshio itsaslasterreko arrainak
Kategoria:Zeelanda Berriko arrainak
Kategoria:Ipar itsasoko arrainak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako Atlantikoko arrainak
Kategoria:Eskozia Berriko arrainak
Kategoria:Australiako arrainak