Donetskeko Herri Errepublika

Donetskeko Herri Errepublika (errusieraz Доне́цкая наро́дная респу́блика) Errusiako errepublika bat da, nazioartean Ukrainako partetzat jotzen den lurralde bat duena. 2014ko apirilaren 7an Ukrainatik independentzia aldarrikatu zuen, eta 2022ko irailean Errusiako errepublika bilakatu zen. Donetsk da hiriburua eta hiri nagusia. Denis Puxilin da estatuburua 2018tik.

 Historia 
250px|thumb|eskuinera|Manifestari errusiazaleak Ukrainako bandera kentzen eta Errusiakoa paratzen, Donetsken, 2014ko martxoaren 1ean.
250px|thumb|eskuinera|Errusiazaleak Donetskeko eraikin ofizial bat okupatzen, 2014ko apirilaren 7an.
250px|thumb|eskuinera|Gizon armatuak Slovianskeko udaletxean (Donetskeko oblasta).
2010eko otsailean, Viktor Janukovitx, errusiazalea eta sortzez Donetskeko oblastekoa, Ukrainako presidente hautatu zuten. 2013ko azaroan, haren aurkako Euromaidan protestak hasi ziren, eta, 2014ko otsailaren 22an, kargugabetua izan zen. Ordutik aurrera, errusiazaleen protestak piztu ziren herrialdearen hegoaldean eta ekialdean.

2014ko apirilaren 6an, errusiazaleek manifestazio jendetsuak egin zituzten Donetsken eta ekialdeko Ukrainako hiri nagusietan; barrikadak jarri zituzten karriketan, eta zenbait eraikin ofizial hartu. Donetsken, eskualdeko gobernuaren egoitza okupatu ondoren, legebiltzar bat osatu zuten eta eskualdearen burujabetza aldarrikatu.

2014ko maiatzaren 11n, errebeldeek antolatutako erreferendumean independentziaren aldeko hautuak garaipen zabala lortu zuen. Horren ostean, Krimearen ereduari jarraikiz, independentzia aldarrikatu zuen errepublikak, eta Errusian sartzeko eskatu. Luhanskeko Herri Errepublikak ere independentzia aldarrikatu zuen. Mendebaldeak ez zion inolako zilegitasunik onartu erreferendumari. 

2014ko apirilaren 6an bertan, Donbasseko gerra piztu zen, errusiazaleen eta ukrainazaleen artean. 2014ko apiriletik 2015eko otsailera arte, bai Donetsken, bai Luhansken, elkarren aurka borrokatu ziren Ukrainako armada eta Errusiaren babesa zuten manifestari errusiazaleak, tartean zenbait su-eten adostu zituzten arren. 2014ko uztailaren 17an, misil batez Malaysia Airlinesen hegazkin komertzial bat bota zuten oraindik identifikatu ez diren militar batzuek, eta 298 hildako eragin zituzten. 2015eko otsailaren 12an, Errusiak eta Ukrainak Minsk II akordioa sinatu zuten. Haren bidez, su-etena ezarri zen Donetskeko eta Luhanskeko eremu jakin batzuetan, baina hainbat eskualdetan borrokek jarraitu zuten.

2022ko otsailaz geroztik, Errusiaren Ukrainako inbasioarekin, errusiazaleek Donetsekeko oblastaren are eremu handiagoa bereganatu zuten (bereziki, hegoalde osoa, Mariupol barne). Gero, 2022ko irailaren 30ean, errusiazaleen kontrolpeko eremua (oblasteko zatirik handiena eta jendetsuena) Errusiako Federaziora batu zen. Ordutik aurrera, Errusiak pixkanaka gero eta eremu zabalagoa eskuratu du. 2025eko abenduan, ukrainazaleen esku oblasteko ipar-mendebaldea besterik ez zen geratzen; eta, borroka gogorren emaitza gisa, gero eta txikiagoa da Ukrainako Gobernuaren kontrolpeko eremu hori.

 Hiri nagusiak 
Donetskeko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleriaDonetskeko oblasteko hiriak World-gazetteer.com):
 Donetsk: 999.975 biztanle (hiri jendetsuena eta hiriburua)
 Mariupol: 482.440 biztanle
 Makiivka: 375.992 biztanle
 Horlivka: 279.061 biztanle
 Kramatorsk: 174.892 biztanle
 Sloviansk: 122.049 biztanle
 Jenakiieve: 96.616 biztanle
 Kostiantynivka: 88.833 biztanle

Zortzi hiri horietatik, 2025eko azaroaren bukaeran, Ukrainaren kontrolpean daude Kramatorsk, Sloviansk eta Kostiantynivka; Errusiaren kontrolpean, gainerako guztiak.

 Hizkuntzak 
Ukrainako Gobernuak 2001ean egindako zentsuan, hauek ziren Donetskeko oblastean hitz egiten ziren hizkuntza nagusiak: errusiera (bertan bizi ziren errusiarren % 98,6k, ukrainarren % 58,7k, greziarren % 91,3k eta bielorrusiarren % 85,5ek mintzatua) eta ukrainera (ukrainarren % 41,2k, errusiarren % 1,3k, greziarren % 3,2k eta bielorrusiarren % 3,9k mintzatua). Ukrainako Gobernuak 2001ean egindako zentsuko datuak. Guztira, biztanleen % 74,9k errusieraz hitz egiten zuen; eta % 24,1ek, ukraineraz.

Ukrainera da hizkuntza ofizial bakarra Ukrainako Gobernuaren kontrolpeko eremuan; eta errusiera, Errusiako Gobernuaren kontrolpeko eremuan.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 2014ko Krimeako krisia
 Transnistria
 Hego Osetia
 Karabakh Garaia
 Abkhazia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ukrainako historia
Kategoria:Disputatutako lurraldeak
Kategoria:2014
Kategoria:Errusiar irredentismoa
Kategoria:Separatismoa Ukrainan
Kategoria:Donbasseko gerra