Sus (generoa)

Sus Suidae familiako ugaztunen genero bat da, jatorriz Eurasiakoa, eta etxeko zerriak eta basurdeak hartzen ditu. Generoa Suinae azpifamiliakoa da, suidoen familiaren barruan, beste talde batzuekin batera, hala nola afrikar fakokeroekin. Ahaide urrunak Tayassuidae familiako amerikar pekariak daude.

Gaur egun genero honetako 1.000 milioi ale inguru bizi dira. Etxeko zerria munduan populaziorik handiena duen ugaztunetako bat da. Txerriak omniboroak dira eta elikagai ugari kontsumi ditzakete. Txerriak biologikoki gizakien antzekoak dira, eta, beraz, sarritan erabiltzen dira gizakien ikerketa medikorako.

 Ezaugarriak eta portaera 
Txerriek mutur luzea du, begi txikiak eta isats labur eta kizkurra . Gorputza potoloa eta hanka laburrak ditu. Oin bakoitzean lau hatz dituzte, eta hatz ertainak oinez ibiltzeko erabiltzen dituzte.

Zerriak omniboroak dira, eta landareak eta animaliak (ornogabeak, ugaztun txikiak, arrautzak, sarraskia, etab.) jateko gai dira. Euren hortzeria formula , guztira 44 hortz. Aurreko hortzak elikagaiak apurtzeko moldatuta daude. Arretan, letaginak luzeak izan ohi dira, eta etengabe hazten dira, bata bestearen aurka zorroztuz. 

Emeak (zerramak) ugalkorrak dira 8-18 hilabete bitartean. 21 egunetik behin araldian jartzen dira. Arrak (aketzak) sexualki helduak dira 8-10 hilabete bitartean. Kumaldi batek 6 eta 12 esne-txerri artean izaten ditu.

Zerriek ez dute izerdi-guruin funtzionalik; beraz, kanpoko iturri batetik hoztu behar dira, normalean ura edo lokatza behar dutenean. Erradiazio aktinikotik babesteko ere lokazten dira. Intsektu eta parasitoen aurkako babesa ere ematen du.

 Habitata eta banaketa 
Mila milioi ale inguru bizi dira munduan, eta etxeko txerria planetako ugaztun ugarienetako bat da.

Etxeko txerriaren arbasoa basurdea da, ugaztun handienetako eta hedatuenetako bat. Basurdearen subespezie ugariak klima guztietakoak dira, gogorrenak izan ezik, Eurasia kontinentalekoak eta uharteetakoak, baita Afrikakoak ere, Irlandatik eta Indiatik Japoniara eta Siberiako iparraldera.

Indonesiako, Malaysiako eta Filipinetako uharte ugarietako beste zerri batzuetatik denbora luzez isolaturik, zerriak espezie desberdin asko bihurtu dira. Gizakiek txerriak sartu dituzte Australian, Ipar Amerikan eta Hego Amerikan, eta uharte askotan, bai istripuz, bai etxean ihes egindako zerri gisa, bai basurde gisa.

 Espezieak 
 Sus ahoenobarbus
 Sus barbatus
 Sus bucculentus
 Sus cebifrons
 Sus celebensis
 Sus oliveri
 Sus philippensis
 Sus salvanius
 Sus scrofa
 Sus verrucosus

 # Espeziea Irudia Egoera

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Suidae
Kategoria:Lineok deskribatutako taxonak