Tarta jaurtiketa

Tarta jaurtiketa, pieing ingelesez, norbaiti tarta bat botatzeko ekintza da. Esanahi desberdinak ditu: umore munduan, barre eragiteko asko erabili da baina baita ekintza politikotzat ere, protesta adierazteko. Euskal Herrian tarta jaurtiketa ospetsuena 2011ko urrian Frantziako Tolosan Nafarroako lehendakari Yolanda Barcinaren aurka egindakoa izan zen. Jaurtiketa Pirinioetako Lan Erkidegoaren bileran egin zen, konferentzia irekitzeko zeremonian, ekintzaileen hitzetan "desobedientzia ekintza" izan zen, "AHTan erabiliko den dirutzaz ohartarazteko".https://web.archive.org/web/20131210111940/http://www.berria.info/albisteak/85856/tarta_jaurtitzaileen_kontrako_bidegabekeria_salatuko_dute_arratsaldean_irunean.htm Hiru tarta bota zizkioten AHTaren aurkako desobedientzia Mugitu! Mugimenduak Okzitaniako Libertat mugimenduaren sostenguarekin.

 Tarta jaurtiketaren jatorria 
Orokorrean, espektakulu munduan tarta jaurtiketaren jatorria zinema mutuan dago. 1909an Mr. Flip filmean, Ben Turpin aktoreak tarta bat jasotzen du aurpegian emakume batekin esku luzeak izateagatik. 1913an Mack Sennett zuzendariak bere film laburretan barrea eragiteko sistema sarritan erabili zuen, besteak beste, That Ragtime Band eta A Noise from the Deep filmetan. Ondoren, zinema mutuan eta komedietan, bereziki haurrei zuzendutako lanetan, teknika ohikoa bihurtu zen:
 Charles Chaplinen Behind the Screen (1916).
 Stan Laurel eta Oliver Hardyren The Battle of the Century(1927). Film horretan, Cryde Bruckmanek zuzenduta, 3.000 tarta erabili ziren.
 The Three Stooges taldearen In the Sweet Pie and Pie (1941)
 Blake Edwardsek zuzendutako The Great Race (1965): inoiz filmatu den tarta-gerra handiena dago: bost egunean tartetan 200.000 dolar gastatu zuten.

Zirkoaren munduan, pailasoekin, bestetik, oso arrunta dira tarten jaurtiketan oinarritutako antzepenak. Marrazki bizidunetan ohiko txantxa da, baina ez du indar bera.

 Politika munduan 
Politika alorrean High Times aldizkariaren sortzaile Thomas King Forcade aipatzen da tarta jaurtiketa helburu politikoez erabili zuen lehenengo pertsona gisa. Forcadek Otto N. Larsen politikariari tarta bat bota zion; Larsen pornografia eta lizunkeriaren inguruko batzordearen bozeramalea zen.http://es.wikipedia.org/wiki/Tartazo#cite_note-9 Aron Kay aktibistak teknika bera erabili zuen; William F. Buckley, Phyllis Schlafly, G. Gordon Liddy, E. Howard Hunt eta Andy Warhol izan ziren bere tarten helburu batzuk.
Une hartatik ekintza mota horrek arrakasta izan du. Hona hemen adibide batzuk:
 2010ko urtarrilaren 25an Gail Sheak-ek, Kanadako Arrantza eta Ozeanografia Ministroak Burlongtonen (Ontario) tarta bat aurpegian jaso zuen. Jjaurtitzaileak PETA elkarteko militanteak ziren eta ekintzaren helburua "Gobernuak bultzatzen zuen foken sarraskiak salatzeko" izan zen.http://www.thestar.com/news/canada/2010/01/26/pie_tossing_is_terrorism_mp_says.html
 2011ko uztailaren 19an, Rupert Murdoch horrelako eraso baten helburua izan zen. Egun horretan Londresen, Parlamentuan, berak agindutako entzuketa ilegalen inguruko informazioa eman behar zuen.http://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/murdoch-is-the-latest-in-a-long-line-of-pie-throwing-pranksters-targets/2011/07/19/gIQASokmOI_story.html http://www.bbc.co.uk/news/magazine-14218654
 2011ko urriaren 27an, AHTaren aurkako Mugitu! mugimenduko kideek Nafarroako lehendakari Yolanda Barcinari aurpegira hiru tarta bota zizkioten Tolosa Okzitanian, Pirinioetako Lan Erkidegoan egiten ari zen bileran.

 Erreferentziak 

 Bibliografía 
 Noël Godin (1989) Anthologie de la subversion carabinée. Éditions L'Âge d'Homme; .
 Noël Godin (1995) Crème et châtiment: Mémoire d'un entarteur. Éditions Albin Michel; .
 Noël Godin (2005) Entartons, entartons les pompeux cornichons! Flammarion; .
 Agent Apple. Pie Any Means Necessary: The Biotic Baking Brigade Cookbook. Edinburgh: AK Press, 2004. 

 Kanpo estekak 
 : Yolanda Barcinaren aurkako tarta jaurtiketa garaiko prentsan.
 : Tarta jaurtitzeekin izandako elkartasun manifestazioa Iruñean.
 : Yolanda Barcinaren aurkako tartak You Tuben.

Kategoria:Umorea
Kategoria:Komedia
Kategoria:Aktibismoa gaiaren arabera
Kategoria:Protesta moduak
Kategoria:Teknika zinematografikoak
Kategoria:Aktibismoa motaren arabera