Erreginen Harana

Erreginen Harana nagusiki Egiptoko XIX. dinastia eta Egiptoko XX. dinastiako printze eta erreginak lurperatuak izan ziren nekropoliaren izena da, aurreko garaietako zenbait ere aurkitu diren arren. Erregeen Haranetik hegomendebaldera dago, Luxor parean, Niloren mendebaldeko ibarrean eta Erregeen Harana baino toki txikiagoa eta kalitate kaxkarragoko harriduna da. Ta Set Neferu ("edertasunaren tokia") egiptoar izena jaso zuen, eta arabieraz egungo Biban el-Harim (بيبان الحريم) da.

Antzinako Tebas bere nekropoliekin izena jasotzen duen multzoaren zati da, 1979an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.

 Deskribapena 
Haran hau Erregeen Haranetik gertu dago, Niloren mendebaldeko ibarrean. Toki hau Tebasetik gertu zegoelako aukeratu zen. Egiptoko XVIII. dinastiako faraoiek, hilobi bezala piramideak eraki ordez, eta hauek agian lapurretak askoz errazago jasaten zituztelako, harkaitzean zulatutako hilobietan lurperatuak izatea aukeratu zuten.

Multzoa zenbait uadi edo haranek osatzen dute:

 Erreginen Harana, haranik garrantzitsu eta handiena.
 Ahmose printzearen harana, bere izena bertan aurkitutako lehen hilobia den QV88an lurperatutako pertsonagatik jasotzen duena.
 Trikuharriaren harana, forma hori duten harkaitz batzuengatik izendatua dena.
 Sokaren harana, bertan soka kopto batzuk aurkitu zirelako izendatzen dena.
 Urjauzi handiaren harana, euri garaian urjauzi bat sortzen zelako izendatua.
 Hiru putzuen harana, putzuetan aurkitutako hiru hilobirengatik izendatua.

Ptahren tenplu bat dago, eta Hiru Putzuen haranean Deir el Rumi koptoar monasterioaren hondakinak mantentzen dira.

 Historia 
eskuinera|thumb|200px|Nefertari Erreginen Haraneko bere hilobian.

Haranaren sortzaile bezala Egiptoko XIX. dinastiaren sortzailearen emazte izan zen Sitra hartzen den arren, benetan bera baino lehenago Egiptoko XVII. dinastia eta Egiptoko XVIII. dinastiakoak diren zenbait hilobi eta hil putzu zulatu ziren. Dena dela, Sitragandik bihurtu zen toki hau agintari zen faraoiaren emazte eta seme gogokoenen toki esklusibo.

Lehen errege hilobia toki honetan Giovanni Belzonik aurkitu zuen 1816an, Tytirena. John Gardiner Wilkinsonek 24 hilobi aurkitu zituen 1828an. Jean-François Champollionek eta Rosellinik aurreko hilobiak 1829an identifikatu zituzten. Carl Richard Lepsiusek inbentario berri bat egin zuen, objektu ugari dokumentatu eta berreskuratuz. Ernesto Schiaparelli eta Francesco Ballerinik 1903an Erreginen Haranaren indusketa sistematiko bat abiarazi zuten, Nefertariren hilobia aurkituz, tebastar nekropoliko bitxirik ederrena. Bertako margolanek lehen aldiz erliebea ematen diete irudiei, batez ere erreginaren aurpegiari, masailetan eta ezpain ertzetan itzalak jarrita.

Gaur egun, Erreginen Haranean 98 hilobi eta putzu daude, horietako batzuk eraiki bezain pronto utzi zirenak eta sekula okupatu ez zirenak, eta QV siglekin identifikatu eta zenbatuak. Hilobi hauetako gehienak kontserbazio egoera kaxkarrean daude, baina badaude gutxi batzuk oso ederrak miresmena pizten dutenak. Batzuk, apainduak dauden arren, ez dute adierazten nor dagoen lurperatuta. Toki honen lan dokumentala ezinbestekoa da, sekula aurretik ezagutu ez ziren printze eta erreginak ezagutzea ahalbidetu baitigu, baita hilerri berezi honetan falta diren pertsona garrantzitsuak nortzuk diren jakitea ere (Isis-Nefert erregina kasu, honen hilobia oraindik aurkitu ez delarik).

 Hilobien zerrenda 
Erregeen Haranarentzako KV (Kings Valley) eta Mendebaldeko Haranarentzatko WV (West Valley) siglak erabiltzen diren bezala, Erreginen Haranarentzat QV (Queens Valley) siglak erabiltzen dira toki honetan zulatutako hilobi ugarietako bakoitza identifikatu ahal izateko.

 Izena Lurperatua Garaia QV1-QV7  ¿?  XVIII. dinastia QV8  Hori, 18. dinastiako printzea eta izenik gabeko printzesa bat  XVIII. dinastia QV9-QV16  ¿?  XVIII. dinastia QV17  Meritra eta Uremerutes, printzesak  XVIII. dinastia QV18-QV23  ¿?  XVIII. dinastia QV24  ¿?  XX. dinastia QV25-QV29  ¿?  XVIII. dinastia QV30  Nebiri, errege ikuiluen buruzagia  XVIII. dinastia QV31  Izenik gabeko erregina  XIX. dinastia QV32  ¿?  XVIII. dinastia QV33  Tanedyemy, printzesa, Horemheben alaba? eta erregina, Sethy I.aren emaztea?  XVIII-XIX. dinastiak QV34  Izenik gabeko erregina  XIX. dinastia QV35  ¿?  XVIII. dinastia QV36  Izenik gabeko printzesa  XIX. dinastia QV37  ¿?  XVIII. dinastia QV38  Sitra, Ramses I.aren emaztea  XIX. dinastia QV39  ¿?  XVIII. dinastia QV40  Izenik gabeko erregina  XIX. dinastia QV41  Amaitu gabeko hilobia  XX. dinastia QV42  Paraheruenemef, Ramses III.aren semea   XX. dinastia QV43  Sethirjopshef (ondoren Ramses VIII.a), Ramses III.aren semea  XX. dinastia QV44  Jaemuaset, Ramses III.aren semea  XX. dinastia QV45  Amaitu gabeko hilobia  XX. dinastia QV46  Imhotep, Tutmosis I.aren bisirra  XVIII. dinastia QV47  Ahmose, Seqenenra-Taoren alaba  XVII-XVIII. dinastiak QV48  ¿?  XVIII. dinastia QV49  ¿?  XIX. dinastia QV50  ¿?  XX. dinastia QV51  Isis Tahemdyeret, Ramses III.aren emaztea  XX. dinastia QV52  Tyti, Ramses IX.aren alaba eta Ramses X.aren emaztea?  XX. dinastia QV53  Ramses, Ramses III.aren semea  XX. dinastia QV54  Amaitu gabeko hilobia  XX. dinastia QV55  Amenhirjopshef, Ramses III.aren semea  XX. dinastia QV56-QV57  Amaitu gabeko hilobiak  XIX. dinastia QV58-QV59  ¿?  XIX. dinastia QV60  Nebettaui, Ramses II.aren alaba eta emaztea  XIX. dinastia QV61-QV65  ¿?  XVIII-XIX. dinastiak QV66  Nefertari, Ramses II.aren emaztea  XIX. dinastia QV67  ¿?  XVIII. dinastia QV68  Meritamon, Ramses II.aren alaba eta emaztea  XIX. dinastia QV69  ¿?  XVIII. dinastia QV70  Nehesy  XVIII. dinastia QV71  Bint-Anat, Ramses II.aren alaba eta emaztea  XIX. dinastia QV72  Baki, printzea, eta Hatneferet, printzesa  XVIII. dinastia QV73  Henuttaui, Ramses II.aren alaba eta emaztea  XIX. dinastia QV74  Dua Tentopet, Ramses III.aren alaba eta Ramses IV.aren emaztea  XX. dinastia QV75  Henutmira, Ramses II.aren alaba? eta emaztea  XIX. dinastia QV76  Meritra, printzesa  XVIII. dinastia QV77-QV79  ¿?  XVIII. dinastia QV80  Tuya, Sethy I.aren emaztea eta Ramses II.aren ama  XIX. dinastia QV81  Heka...  XVIII. dinastia QV82  Minemhat eta Amenhotep, printzeak  XVIII. dinastia QV83-QV87  ¿?  XVIII eta XX. dinastiak QV88  Ahmose, printzea  XVIII. dinastia QV89-QV95  ¿?  XVIII. dinastia

Beste hilobi batzuk
Aurkitutako zenbait objekturen ondorioz, errege familiako beste zenbait kide haran honetan lurperatuta daudela ezagutzen da, baina hauen hilobia ez da ezagutzen.

 Henut, XVIII. dinastiako identifikatu gabeko faraoi baten emaztea. Bere izena ontzi kanopo zati batzuen orlan agertzen da.
 Menjeperre printzea, Tutmosis III.a eta Hatshepsut Meritraren semea. Ontzi kanopoen zatiak.
 Nebetnehat, identifikatu gabeko dinastia baten erdialdeko Errege Emazte Handia. Bere izena ontzi kanopo zati batzuen orlan agertzen da.
 Ti, faraoi baten alaba. Ontzi kanopoen zatiak.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antzinako Egipto
Kategoria:Egiptoko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Nekropoliak
Kategoria:Egiptoko haranak
Kategoria:Luxor