Saregile

Saregile, saregin  edo sare-konpontzailea sareak egin eta konpontzen dituen pertsona da. Euskal Herrian, emakumeen ohiko lana izan da sareak konpontzea, kaian bertan eta taldeak osatuz, baina batez ere baxurako arrantzako sareekin; arrasteko itsasontzi handietakoak gizonezkoek ere konpondu izan dituzte.

 Deskribapena 
Ehunka urte dituen eskulangintzako lanbidea da, zeinean Euskal Herrian nagusiki emakumeek arrantzarako tresneria eta aparailuak egin eta zaintzen dituzten. Lana kanpoan egin izan dute 21. mendera arte, euskal kostaldeko portu askotan. Saregileek funtsezko lana egiten dute arrantzontziek arrantzan egiteko behar duten antolaketa prozesuan.

Lanbide hori Kantauriko komunitateen tradizio soziokulturalaren erakusgarri bizia eta erakargarri turistiko ukaezina da, eta ez da inoiz lanbide honen garrantzia aitortu, ezta bere neurrian ordaindu ere. Saregileen lan egoerak, lan baldintzek edo jarduera gogorraren berezko lan gaixotasunek, bidea egiteke dute oraindik, legeztatuak eta aitortuak izateko. 21. mendean jada Hego Euskal Herrian araututako baldintzak dituzte neurri batean, eta 62 urte eta erdian ezarria jubilazioa.

Emakume asko aritu dira hainbat mendetan zehar, kaian bertan eta behartutako posturetan eta aire zabalean lan eginez, arrantzontzietan artisautzako arrantzan, batez ere inguraketako arrantzan, erabiltzen diren aparailuak egiten edo konpontzen. Emakumeen lanbidea da nabarmenki, marjinala kasu askotan, ezezaguna herritar askorentzat eta laneko legeriarako ikusezina zenbait alderditan.

Izan ere, eta jarduerarekin zerikusia duten beste emakume talde batzuetan, esaterako Galiziako emakume itsaskilarien kolektiboan, aurrerapenak gertatu diren eta gertatzen ari diren arren, saregileen baldintza soziolaboralak ez dira aldatu oso aspalditik.

Emakumeek itsasoan egindako lanaren balioa aldarrikatzeko, gizonezkoen mundua baino ez balitz bezala irudikatu izan baita itsasoa, Labayru fundazioak 'Geu be bagara itsasoa' liburua argitaratu zuen 2022an, bideo batzuekin lagunduta. Zenbait belaunalditako hogei emakumeren testigantzak bildu zituzten bertan, hiru belaunalditakoak: erretiroa hartutako emakumeak, oraindik lanean ari zirenak, eta sektorean lanean hasi berri zirenenak.  Liburuaren egile Akaitze Kamiruagaren aburuz, Iitasoko zereginak ondo bereiztuta egon dira tradizionalki: gizonezkoak joan izan dira arrantzan, eta andrazkoek lehorrean egin izan dute lan. Emakumezkoen egitekoak ez dira hain ikusgarriak izan, eta bigarren mailakotzat jo diren horiek azalduko dira bideo sortan.Kamiruaga (2022)«Ez dugu ahaztu behar gizonezkoak itsasora joan ahal izateko emakumezkoen laguntza beharrezkoa dela eta izan dela; atzeko lan isil hori gabe ezin direla arrantzatzera joan» - Akaitze Kamiruaga

 21. mendeko euskal saregileak 
Bizkaian, non saregin esaten zaien, Ondarroan bost geratzen ziren 2019an.  Bermeon azkena 2021ean erretiratu zen eta bat geratzen zen Lekeition 2022an.  Turismo ekimen bezala neskatila eta sareginen lana erakusteko ekimenak egin dira Bermeon.

Gipuzkoan, Donostian azken saregileak 2012an desagertu ziren (beste kai batzuetara joan ziren), Donostiako kaiak arrantza portu izateari utzi zionean.  2025 urtean Getaria, Orio eta Hondarribiko saregileak elkarrekin aritzen ziren sareak konpontzen.

Lapurdin, Donibane Lohizunen Uhaina elkarteak ofizioan aritzen ziren 70 urtetik gorako bi emakumezkorekin ikastaroak antolatu zituzten 2013an ofizia bbiziberritzeko.

 Iruditegia 
Euskal Herrikoak:

Mundukoak:

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Kamiruaga, Akaitze (2022) Geu be bagara itsasoa. ISBN: 978-84-19063-20-5. (Labayru Fundazioa)

 Kanpo estekak 
 Lekeitioko sareginak 19954an (YouTube)
 'Geu be bagara itsasoa' liburuari lotutako bideo sorta (Labayru).

Kategoria:Arrantza
Kategoria:Lanbide feminizatuak
Kategoria:Saregileak