Itsas alpapa

Itsas alpapa edo itsas medikagoa (Medicago marina) Medicago generoko lekalea da, Mediterraneoko arroan jatorria duena.International Legume Database & Information Services 

Euskal Herrian populazio bakan batzuk soilik aurkitzen dira eta Espezie Mehatxatuen EAEko katalogoan "galtzeko arriskuan" dauden espezieen zerrendan agertzen da. 

 Taxonomia 
Lineok deskribatu zuen Zientziarako 1753. urtean, Species Plantarum liburuan.

Generoaren Medicago izenak grezierazko Mēdik´ē izenean du jatorria, horrela esaten zioten greziarrek alpapari (Medicago sativa). Plinio erromatar historiagilearen arabera Mediar Gerratan iritsi zen alpapa Greziara eta hortik jarri zioten izena.

Espeziearen marina izenak itsasertzean agertzen dela adierazten du.

 Deskribapena 
Landare gris-berdeska da, ile zuri fin ugarik trinko estaltzen dutena. Errestan doan errizoma batetatik 10-50 cm arteko zurtoinak ateratzen dira, zurbilak, oinarrian zurkarak eta adarkadura gutxikoak.

Hosto trifoliatuak ditu, haragitsuak eta obobatuak, ertzak pixka bat zerratuak eta punta borobildua dutenak. Hauek ere ilaje trinkoa dute albo bietan.

Lore hermafroditak ditu 5-15 loretako multzoetan. Kanpai itxurako kaliza eta korola horia, fabazeoen itxurako lorea osatuz. Loreak 7-9 mm-ko luzera du eta estandartea gila eta hegoak baino luzeagoa da.

Fruitua kalizetik ateratzen den leka bat da, 4-6 mm diametroa duena, ertzetan zainak eta arantza txiki konikoen bi lerro dituena.

 Habitata 
Itsasertzeko duna eta hareatzatan aurkitzen da, 0-50 metro arteko altueran. Berozalea da.

 Ugalketa eta bizi zikloa 
Landare bizikorra da. Apirila eta ekaina artean loratzen da  eta loreak intsektuek polinizatzen dituzte.

Haziak epizookoriaz barreiatzen dira, hots, dituzten kako itxurako arantzakin animalien ileetara itsasten dira eta haiek sakabanatzen dituzte.

 Ekologia 
Sinorhizobium meliloti bakterioarekin harreman sinbiotikoa du eta horrela nitrogenoaren finkapena burutzen du.

 Mehatxua 
XX. mendean Bizkaian hainbat aipamen jaso ziren: Lekeitio (Gandoger, 1917), Laida (Navarro, 1982), Laga (GUINEA, 1949), Ibarrangelu (GUINEA, 1949), Gorliz (JACA 4086.83) eta Somorrostro (JACA 4124.83). Gipuzkoan Donostian (COLMEIRO, 1886) eta Zarautzen aipatu zen.

Gaur egun EAE guztian Zarauzko populazioa, Iñurritzako biotopoan dagoena eta Zumaiako Santiago hondartzako dunetakoa soilik aurkitzen dira. Hainbat mehatxuri egin behar diete aurre; dunen berezko dinamikak eta itsas denboraleek habitataren egonkortasunean eragiten dute eta espezie inbaditzaile ugariren presentziak bizi eremua murrizten diete. Zarauzko kasuan gainera golf zelaia du alboan eta haren aktibitateak itsas alpaparen habitata asaldatzen du, bigarrenez

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Medicago
Kategoria:Lineok deskribatutako taxonak
Kategoria:Euskal Herriko flora