Marokoar dirham

Marokoar dirham (, ; ) Marokoko dibisa da, Bank Al-Maghrib banku zentralak egiten eta kontrolatzen duena. ISO 4217 kodea MAD du eta 100 santimetan (pl.: santimat; ) banatzen da. Marokoko legeak herrialdetik 1.000 dirham baino gehiago ateratzea debekatzen du.

Marokoar dirhamaren kanbio-tasa ±%5eko fluktuazio-banda baten barruan zehazten da, Marokoko banku zentralak ezarritako tasa zentralarekiko, euroaren eta estatubatuar dolarraren (%60 eta %40, hurrenez hurren) dibisa-saski bat oinarri hartuta.Transición hacia un régimen cambiario más flexible 

 Historia 
1882an diru-sistema berria sartu aurretik, Marokok kobrezko txanponak (felus), zilarrezko dirhamak eta urrezko benduqiak egin zituen. 1882tik, dirham marokoar riyalaren multiplo bat izan zen (1 dirham = 20 riyal).

Espainiar eta frantziar protektoratuen ondoren, Marokok 1960an sartu zuen berriro dirhama, frankoa ordezkatuz, baina 1974ra arte ez zen erabat zirkulatzeari utzi.

 Txanponak 
1960an zilarrezko dirham bateko txanponak egin ziren, eta 1965ean nikelezko 1 eta 5 dirham izenekoak. 1974an, zentimoaren agerpenarekin (santim, pl.: santimat), moneta-sistema berri bat hasi zen, 1, 5, 10, 20 eta 50 zentimoko eta 1 dirham izendapenekin. Zentimo bateko txanponak aluminiozkoak ziren, 5, 10 eta 20 zentimokoak aluminio-beltzaranezkoak eta gainerakoak kupronikelezkoak. 1980an 5 dirham-eko moneta mota berri bat gehitu zen, 1987an balio bereko moneta bimetaliko batek ordezkatu zuena. 1995ean beste txanpon bimetaliko bat gehitu zen, 10 dirham-ekoa.

2002an txanpon sail berri bat egin zen, Hasan II .a erregearen bustoarekin jaulkitako txanpona pixkanaka aldatuz. 5 eta 10 dinhameko txanponak bimetalikoak ziren, eta zentimo bateko txanponak ez ziren egin, nahiz eta ez diren ofizialki zirkulaziotik erretiratu. 2002an ere 2 dirham-ri zegokion balio berri bat sartu zen. Hauek dira 2002an zirkulazioan jarritako txanponen ezaugarriak:
+2002ko serieaIzenaZirkulazio-aldiaMetalaDiametroa (mm)Pisua (g)AurrealdeaAtzealdeaEraztunaIkastegia1 zentimo2002Aluminioa17,501,00Erregearen armarriaBalio faziala eta arraina5 zentimo2002Brontze-aluminioa17,502,00Erregearen armarriaBalio faziala eta lorea10 zentimo2002Urre nordikoa20,003,00Erregearen armarriaAurpegi-balioa eta giza irudia atletismo-pistan20 zentimo2002Urre nordikoa23,004,00Erregearen armarriaBalio faziala eta kapitela½ dirham2002Kupronikela21,004,00Erregearen armarriaBalio faziala eta telekomunikazioen satelitea1 dirham2002Kupronikela24,006,00Mohamed VI.aren erretratuaAurpegi-balioa eta benetako armarria2 dirham2002Kupronikela26,007,00Mohamed VI.aren erretratuaAurpegi-balioa eta benetako armarria5 dirham2002KupronikelaNikel-letoia26,206,80Mohamed VI.aren erretratuaAurpegi-balioa eta benetako armarria10 dirham2002Brontze-aluminioaKupronikela26,909,00Mohamed VI.aren erretratuaAurpegi-balioa eta benetako armarria
+2011ko serieaIzenaZirkulazio-aldiaMetalaDiametroa (mm)Pisua (g)AurrealdeaAtzealdeaEraztunaIkastegia10 zentimo2011Altzairuan xaflatutako letoizko aleazioa20,003,00Erregearen armarriaAzafraiaren balio faziala, erlea eta lorea20 zentimo2011Altzairuan xaflatutako letoizko aleazioa23,004,00Erregearen armarriaBalio faziala, ur-lirioa eta uraren babesa.½ dirham2011Altzairu nikeleztatua21,004,00Erregearen armarriaAurpegi-balioa, arrainak, koralak eta itsas hondoen babesa1 dirham2011Kupronikela24,006,00Mohamed VI.aren erretratuaAurpegi-balioa eta benetako armarria5 dirham2011KupronikelaUrre nordikoa25,007,50Mohamed VI.aren erretratuaHasan II.aren aurpegi balioa eta meskita10 dirham2011Urre nordikoaKupronikela22,009,00Mohamed VI.aren erretratuaBalio faziala eta Kelaat M'gouna

 Billeteak 
dirham-en izendapenak zituzten lehen billete inprimatuak frantziar liberen gaininpresioak ziren, 50 dirham-eko (lehengo 5.000 liberen gainean) eta 100 dirham-eko (lehengo 10.000 liberen gainean) izendapenekin. 1965ean 5, 10 eta 50 dirhameko billete berriak jaulki ziren. 1970ean 100 dirham-eko billeteak sartu ziren, 1991n 200 dirham-koak eta 1996an 20 dirham-ekoak. 5 dirham-eko billeteak 1980an ordezkatu ziren txanponekin, eta gauza bera gertatu zen 1995ean 10 dirham-ekoekin.

Mohamed VI .aren erregealdian jaulkitako billete sorta berria bere aitarenarekin, aurreko errege Hasan II .arenarekin, bizi da. Bata zein bestea nahiko erraz ikus daitezke zirkulazioan, nahiz eta aurreko erregeak jaulkitako billeteak bankuek erretiratzen ari diren eta berriek pixkanaka ordezten. Bi serieen koloreak ez dira aldatzen; diseinuak bakarrik aldatzen dira errege berriaren irudiarekin, diseinu grafiko gaurkotuagoarekin eta segurtasun-neurri berriagoekin inprimatuta egoteaz gain.

+2002-2005ko serieaAurrealdeko irudiaAtzealdeko irudiaIzenaEfigieKolore nagusiaNeurriak20 dirhamMohamed VI.aBioleta70 x 140 mm50 dirhamMohamed VI.aBerdea70 x 147 mm100 dirhamMohamed VI, Hasan II eta Mohammed VMarroia (argia eta iluna)78 x 150 mm200 dirhamMohamed VI eta Hasan IIUrdina78 x 158 mm
2012ko abenduan, Marokoko Banku Zentralak 25 dezimeko billete bat igorri zuen 25. urteurrena ospatzeko.Billeteen ekoizpenaren urteurrena. Durasafen inprimatutako munduko lehen billetea da, paper-polimeroz osatutako substratua. 2013an beste billete sorta bat jarri zen zirkulazioan (20, 50, 100 eta 200 dirham).
+2012ko serieaAurrealdeko irudiaAtzealdeko irudiaIzenaEfigieKolore nagusiaNeurriak  20 dirhamMohamed VI.aBioleta70 x 131 mm  50 dirhamMohamed VI.aBerdea70 x 138 mm  100 dirhamMohamed VI.aMarroia (argia eta iluna)70 x 145 mm  200 dirhamMohamed VI.aUrdina70 x 151 mm

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Afrikako diruak
Kategoria:Marokoko ekonomia
Kategoria:Numismatika
Kategoria:ISO 4217 kodea duten monetak