Ziza arre

Ziza arrea (Tricholoma terreum) Tricholomataceae familiako onddoa da. Perretxiko jangarri hau koniferoen basoetan hazten da Europa osoan barrena.

 Deskribapena 
Kapela: 4–7 cm zabal izan ohi da eta kolore grisezko belus itxurako ehundura dauka. Ganbila da eta titi itxurako muturtxoa dauka; oro har itxura konikoa dauka. 

Orriak: Eskotatuak, gaztetan zurixkak, grisaxkagoak helduaroan, nahikoa zabal, eta ertza kolore berekoa eta koskaduna.

Hanka: 3–8 cm luze da eta 1.5 cm zabal, eta ez dauka eraztunik. Ez dauka bolbarik ere.

Haragia: Kolore zurixka dauka, erraz hausten dena, eta usain atsegin leuna dauka..

Etimologia:Tricholoma hitza grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzte  iledun kapelak. Terreum epitetoa berriz latinetik dator, lurra, lurraren kolorea, esan nahi duen “terreus” hitzetik. Bere koloreagatik.

 Jangarritasuna 
Jangarri ontzat hartzen da, nahiz eta espezie toxikoekin duen antzekotasunak kontu handia gomendatzen duen bilketan eta identifikazioan. Oso estimatua da Kataluinian. Hala ere, hauskorra da eta horrek azkar hondatzea dakar, kontuz jaso behar dira eta bildu eta laster kontsumitu.

Oharra: Urtetan jangarri ontzat hartu izan da, baina azken urteotan, laborategiko ikerketek espezie honetan ere rabdomiolisia eragiten duen toxinak isolatu dituzte, beraz, guztiz gomendagarria da ez kontsumitzea edo kantitate txikian eta neurrian egitea.

 Nahasteak 
Pozoitsua eta handiagoa den Tricholoma pardinum espeziearekin nahas daiteke; baita jangarria den Tricholoma orirubens espeziearekin ere.

 Sasoia eta lekua 
Udazken amaieratik otsailera arte ateratzen da, izozterik ez badago. Koniferoen azpian, pinuen orratz artean, benetako alfonbrak  osatuz hazten da. Birpopulatutako pinudiak kolonizatzen ditu.

 Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Brasil, Argentina, Groenlandia, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukaso, Turkia, Israel, Kazakhstan, Iran, Uzbekistan, Irak, Kirgizistan, India, Himalaiako eremua, Mongolia, Ipar Korea, Hego Korea, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria eta Kenya.

 Galeria 

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tricholoma
Kategoria:Onddo jangarriak
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Mexikoko onddoak
Kategoria:Costa Ricako onddoak
Kategoria:Brasilgo onddoak
Kategoria:Argentinako onddoak
Kategoria:Groenlandiako onddoak
Kategoria:Islandiako onddoak
Kategoria:Kanarietako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Kaukasoko onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Israelgo onddoak
Kategoria:Kazakhstango onddoak
Kategoria:Irango onddoak
Kategoria:Uzbekistango onddoak
Kategoria:Irakeko onddoak
Kategoria:Kirgizistango onddoak
Kategoria:Indiako onddoak
Kategoria:Himalaiako eremuaren onddoak
Kategoria:Mongoliako onddoak
Kategoria:Ipar Koreako onddoak
Kategoria:Hego Koreako onddoak
Kategoria:Japoniako onddoak
Kategoria:Txinako onddoak
Kategoria:Taiwango onddoak
Kategoria:Australiako onddoak
Kategoria:Zeelanda Berriko onddoak
Kategoria:Kenyako onddoak