Pyxis (konstelazioa)

Pyxis edo IparrorratzaEuskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa". —— hego hemisferioko konstelazio txiki bat da, Nicolas Louis de Lacaillek Pyxis Nautica izenarekin sartu zuena.

Suposatzen denez, Argo itsasontziaren iparorratza irudikatzen du, baina zaila da Argok iparorratzik zeramala pentsatzea, garai hartako greziarrek iparorratza oraindik ez baitzuten ezagutzen. Nabarmendu behar da Pyxis ez dela ofizialki Argo Navisen zati bat, bere izarrek Bayer izendapen independente bat baitute (Carina, Puppis eta Velaren kasuan ez bezala, zeintzuk oraindik Argoren Bayer izendapenetako batzuk mantentzen dituzten).

 Mitologia 
XVII. mendean sortutako konstelazio moderno bat denez, ez du berarekin lotutako mitologiarik.

 Izarrak 
 Izar nagusiak 
 α Pyxidis, +3,68 magnitudeko erraldoi urdina, konstelazioko izarrik dizdiratsuena
 γ Pixidis, 4,03 magnitudeko erraldoi laranja
 XY Pyxidis (edo HR 3343), 5,74 magnitudeko izar bitar itzaltzailea

 Bayer izendapendun izarrak 
 β Pyx 3.97; δ Pyx 4.87; ε Pyx 5.59; ζ Pyx 4.86; θ Pyx 4.71; η Pyx 5.24; κ Pyx 4.62; λ Pyx 4.71

 Beste izar batzuk 
 Gliese 317, exoplaneta bat duen nano gorria
 HD 73256 (edo CS Pyxidis), BY Draconis izar aldakorra Jupiter bero motako planeta batekin.
 HD 73267, exoplaneta bat duen nano horia
 HD 77361, "litioan super-aberatsa" den erraldoi laranja
 HR 3384 (edo Gliese 309), 40 argi-urte baino gutxixeagoko distantziara dugun nano laranja
 Gliese 318, 28 argi-urte ingurura dugun nano zuri bitarra

 Zeru sakoneko objektuak 
 NGC 2613, galaxia espirala
 NGC 2627 kumulu irekia
 NGC 2818, Vela konstelazioko mugatik gertu dagoen nebulosa planetarioa

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak