Carlo Collodi

Carlo Lorenzini (Florentzia, Italia,1826ko azaroaren 24a - 1890eko urriaren 26a ), Carlo Collodi edo Collodi deituraz ere ezaguna, kazetari eta italiar idazlea izan zen. Le avventure di Pinocchio ("Pinotxoren abenturak") eleberriagatik ospetsua.

 Biografia 
Domenico Lorenziniren (markes baten sukaldaria) eta Angela Orzaliren semea zen. Izen osoa Carlo Lorenzo Fillipo Giovanni Lorenzini zuen. "Collodi" ezizena, 1856tik aurrera erabili zuena, haren amaren sorterria da (Toscanan).

Pinotxoren sortzailea izateagatik hilezkortua bada ere, eleberri eta komediak ere idatzi zituen.

Ama pontekoa Mariana Ginori dukesa izan zuen. Ikastetxera eta haztetxera joan zen, eta bertan erretorika eta filosofia ikasi zituen. Haren lehen langunea liburu-denda batean izan zen, 18 urterekin.

Independentziaren aldeko gudara oldezko gudari joan zen (1848 – 1860) Toscanako gudarostearekin. Politikarekiko sentitzen zuen interesak bultzatu zuen bere lehen lanak Il Lampione egunkari satirikoan argitaratzera. Egunkaria 1849an zentsuratu zen, Toscanako Duke Handiaren aginduz, baina 1860an berriz agertu zen.

1856an ospetsu egin zen In vapore eleberriarekin, eta beste egunkari politiko batzuetako (Il Fanfulla, adibidez) idatziengatik. Garai horretan bertan, antzerki-zentsuraren batzordeko langilea zen, eta hainbat ipuin eta kontakizun satiriko ere idatzi zituen: Macchiette (1880), Occhi e nasi (1881), Storie allegre (1887).

1875ean haur-literaturarekin hasi zen Racconti delle fate lanarekin (Charles Perraulten maitagarri-ipuinen itzulpena). 1876an Giannettino, Minuzzolo eta Il viaggio per l'Italia di Giannettino idatzi zituen, Giannettinoren ikuspegitik idatzitako Italiaren bateratzeari buruzko ipuin-sail satirikoa.

1880an Storia di un burattino ("Txotxongilo baten istorioa") edo Bambinino idatzi zuen, eta Il Giornale dei Bambini egunkarian argitaratu zen.

Collodi bere lanak izan zuen ospea ezagutu gabe hil zen. Florentziako San Miniato al Monte basilikan lurperatu zuten.

 Lana 
 Macchiette (1880)
 Occhi e nasi (1881)
 Pinocho (1882)
 Storie allegre (1887)
 Racconti delle fate
 Giannettino (1876)
 Minuzzolo
 Il viaggio per l'Italia di Giannettino
 Le avventure di Pinocchio. Storia di un burattino

 Ikus, gainera 
 Pinotxo
 Pinotxoren abenturak

 Kanpo estekak 

 ,  Pinocchio Park 

Kategoria:Pinotxo
Kategoria:Italiako idazleak
Kategoria:Italiako haur literaturako idazleak
Kategoria:Italiako eleberrigileak
Kategoria:Florentziarrak
Kategoria:Italiako fantasiazko idazleak
Kategoria:Italiako hargin beltzak
Kategoria:Florentzian hildakoak
Kategoria:Hargin beltzak
Kategoria:Izengoitiak