Ebers papiroa

Ebers Papiroa ezagutzen diren idatzi mediku zaharrenetariko bat da. Bere jatorria Antzinako Egipton dauka, gutxi gora-behera K.a. 1500.urtean. Bere data Amenofis I.a erregearen agintaritzaren 8.urtekoa da, XVIII. dinastia.

Edwin Smithek topatu zuen momia batekin batera Assasifen hilobian, Luxorren 1862. urtean. Gero, Georg Ebers Alemaniako egiptologoak eskuratu zuen, papiroa itzuli eta izena eman zion. Gaur egun papiroa Leipzigeko Unibertsitateko liburutegian gordetzen da.

 Papiroa 
Bere luzeera 20,25m_takoa da eta bere zabalera 30cm_takoa. Idazkera hieratikoa da eta 20-22 ilaratako 110 zutabeetan antolatzen da testua. Kristo aurreko 1500 urte inguruan idatzita omen dago, baina baliteke testu zaharragoen kopia bat izatea, K.a. 3400 urtekoak. Beraz, gaur egun kontserbatzen den testu mediko zaharrenetariko bat da.

 Jakintza medikoa 
Gaur egungo Antzinako Egiptoko medikuntzaren lekukorik handiena da, bertan 700 bat formula magistral eta erremedio azaltzen dira. Haien artean hainbat sorginketa topatzen dira, hauen helburua eritasunaren sortzaileak ziren deabruak kanporatzea omen zen. Baina horretaz gain, adierazgarria da baita ere behaketarako zuten ohitura enpirikoa.

Papiroak "Bihotzaren tratatua" dauka. Bertan bihotza odol-sistemaren erdialdea bezala deskribatzen da, non odol-hodi ezberdinak batzen diren. Hauetatik gorputzaren jariakin guztiak garraiatzen dira, hala nola, odola, malkoak, gernua, semena, etab. Beste gai batean alterazio mentalak azaltzen dira, depresioa eta dementzia batez ere. Ginekologia eta Obstetriziaren arloan azalpen ugari daude, hauen arten kontrazepzio metodoak, haurdunaldiaren diagnostikorako argibideak eta hainbat arazo ginekologiko topatzen dira. Dermatologia, urologia, digestio aparatua eta hainbat tratamendu kirurgikoaz ere mintzatzen da.

 Adibideak 
 Asma: belar nahasketa bat adreilu baten gainean berotu gaixoak lurrunak arnas ditzan.

 Sabela: arazo gastrikoak konpontzeko: behi esnea, zereala eta eztia nahastu pure bihurtu arte, iragazi eta lau zatitan hartu.

 Hesteak: hesteak libratzeko: itsabalki, datila,

 Minbizia:: "Xenuns jainkoaren kontrako tumorea" topatuz gero, papiroaren gomendioa "zuk ez duzu ezer egingo horren aurka" da.

 Jantziak: jantziak arratoi eta saguetaz babes daitezke katu-gantzez estaliz gero.

 Heriotza: kipula erdia eta garagardoaren bitsa heriotzaren aurkako erremedio zoragarritzat zeukaten.

 Drakontosia: (Gineako harra) gorputzetik irteten den harraren ertzarekin makiltxo bat inguratu gutxinaka-gutxinaka harra kanporatzeko (3500 urte geroago hauxe da erabiltzen den tratamendua).

 Ikusi baita 
 Kahun Papiro Ginekologikoa
 Edwin Smith Papiroa
 Brugsch Papiroa
 Hearst Papiroa
 London Medical Papiroa
 Kanpo estekak 

 Ficha del Papiro Ebers en La Tierra de los Faraones 

 Bibliografia 
 Ficha del Papiro Ebers en La Tierra de los Faraones 
 http://fr.wikipedia.org/wiki/Papyrus_Ebers 
 http://en.wikipedia.org/wiki/Ebers_Papyrus 
 http://es.wikipedia.org/wiki/Papiro_Ebers 

Kategoria:Antzinako Egiptoko literatura
Kategoria:Papiroak
Kategoria:Medikuntza