Estrella Morente

Estrella de la Aurora Morente Carbonell, Estrella Morente izenaz ezagunagoa (Granada, 1980ko abuztuaren 14a) flamenko abeslaria da, flamenkoa beste musika mota zenbaitekin fusionatzeagatik ere nabarmendu dena. Besteak beste, Kepa Junkera musikariaren eta Dulce Pontes abeslariaren lankidea izan da.

2025eko abenduaren 16an, Espainiako Gobernuak Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina eman zion kulturaren munduko 35 pertsona ospetsurekin batera.

 Bizitza 

Enrique Morente cantaor edo flamenko abeslariaren eta Aurora Carbonell bailaora edo flamenko dantzariaren alaba da. Txikitatik flamenkoan hezia, bere lehenengo diskoa 2001 urtean plazaratu zuen. Javier Conde toreroarekin ezkondua dago eta harekin bi seme-alaba izan ditu: Curro (2002) eta Estrella (2005).

 Musika ibibidea 
La Niña de los Peines, Camarón de la Isla, Pepe Marchena eta Manuel Vallejo flamenko-kantarien zale amorratua zen, lau urterekin Levanteko kantuak abesten zituen eta zazpirekin Sabicas maisuaren gitarrarekin taranta bat abestu zuen. Bere arteak flamenkologo zorrotzenak zein Lenny Kravitz bezalako rokeroak liluratu zituen. Hamasei urte besterik ez zituela egin zuen flamenko-kantari debuta, Sierra Nevadako Eski Alpinoko Txapelketa aurkezteko galan. Enrique Morente aitaren Omega diskoan parte hartu zuen. Carmen Linares jaendar flamenko-abeslariak Sevillako Maestranza Antzokian babestu zuen, La Argentinitari egindako omenaldi batean. Lehen diskoa, kantu flamenkoen «Mi cante y un poema», platinozko diskoa izan zen, eta bigarrena, ostera, kantu herrikoien eta Gabonetako kanten «Calle del aire», urrezkoa. Bere diskoen arrakastari esker, abeslariak hainbat jaialditan parte hartu du, besteak beste, Sevillako Bieurtekoan, Bartzelonako Gitarra Jaialdian eta Granadako Nazioarteko Musika eta Dantza Jaialdian.

2004ko udan “Estrella 1922” kontzertua aurkeztu zuen Granadan, La Niña de los Peines (Pastora Pavón) flamenko-kantari sevillarrari egindako omenaldia, zuzenean grabatua, ondoren argitaratzeko. 2005ean egin zuen debuta Londresko Barbican Centre aretoan eta aitarekin partekatutako kontzertu sorta bati ekin zion, Kordobako Gitarraren Nazioarteko Jaialdiaren aginduz. Gainera, “Estrella 1922” ikuskizuna Madrilgo Teatro Español antzokian ere estreinatu zuen urte berean.

 Soinu-bandetan parte hartzea 
Grabaketez gain, hainbat filmetako soinu-bandetan hartu du parte, hala nola Pedro Almodóvarren Sobreviviré lanean sevillana batzuk interpretatu zituen, eta Volver filmean Carlos Gardelen izen bereko tangoa. 2011n Fernando Truebaren Chico y Rita filmean ere jardun zuen.

 Bizitza pertsonala 
2001eko abenduaren 14an ezkondu zen Malagako Javier Conde toreatzailearekin, Granadako zaindaria den Nuestra Señora de las Angustias basilikan. Bi seme-alaba dituzte: Curro, 2002an jaioa, eta Estrella, 2005ean. Estrella Morente eta familia Malagan bizi dira. Tauromakiaren jaiaren defendatzailea da.

 Diskografia 

 Mi cante y un poema (2001), bere aita Enrique Morentek ekoitzia.
 Calle del aire (2001)
 Mujeres (2006), XX. mendeko 13 emakumeri omenaldia egiten dion diskoa.
 Casacueva y escenario (DVD, 2007) lanak, artistak 2004an La Niña de los Peinesi eskaini zion omenezko kontzertua biltzen du. Kontzertu horretaz gain, DVDan Albaicín kobazuloetan (Granadako auzo hau Andalustar jatorrikoa da eta Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen) grabatutako dokumentala ere badago, benetako jai flamenkoa dena eta Estrella Morenteren handitasuna zuzenean eta bere giroan berresten duena.
 Autorretrato (2012), seguiriya delakotik buleriara doazen hamabost piezaz osatua, hari eroale sotil batekin.
 Amar en paz (Niño Josele, gitarran, 2014)
 Encuentro (Javier Perianesekin, piano, 2016), Brasilgo musikarekiko maitasun adierazpena.
 Copla (2019)
 Leo (2021)
 Estrella & Rafael (Rafael Riquenirekin, 2023)
 Estrella a estrellas (2025)

Bere lanen artean, “Morente Sueña la Alhambra” José Sánchez Montesek zuzendutako dokumentalaren errodajean eta Carlos Sauraren Iberia (2005), Flamenco, Flamenco (2010) eta Guadalquivir (2013) filmetan agertu zen. Naturari buruzko dokumental horretan, narratzaile-ahotsa izan zen eta abestu bat ere kantatu zuen.

 Zineman 
Carlos Saura Iberia (2005) eta Flamenco, Flamenco (2010) eta Fernando Truebaren Chico y Rita (Lily abestiarekin) filmetan hartu du parte.

 Euskaraz 
 Kepa Junkerarekin batera "Haurtxo txikia" abestia abestu zuen, Etxea proiektuan, 2008an plazaratuta.

 Sariak eta aintzatespenak 
Asko dira bere ibilbide profesionalean jaso dituen sari eta aintzatespenak:

 2001ean Andaluziako Gazteriaren Institutuak Andaluziako Enbaxadore izendatu zuen. 
 Flamenko Sormen Onenaren Ondas Saria, Latindar Grammy sarietarako hautagaitza eta Amigo sarietarako bi. 
 Bere lehen diskoa platinozko diskoa izan zen eta bigarrena urrezkoa.
 2006an, Latin Grammy sarietarako izendatu zuten, 
 2006an Musikaren Saria irabazi zuen Album Flamenko Onenagatik.
 2006an Espainiako Irrati eta Telebista Elkarteen Federazioak ematen duen Urrezko Mikrofonoaren sari preziatua jaso zuen. 
 2008. urtearen hasieran, Zuzeneko Ikuskizun Onenaren Saria jaso zuen, egunkari digitalak deflamenco.com nazioarte mailan egindako zundaketa baten ondoren, eta Flamenco Hoy saria ere jaso zuen, IX. edizioan, “Casacueva y Escena” obrarako DVD flamenko onenagatik. 
 2014an, Andaluziako Domina eman zioten.
 2014an Murtziako San Antonio Unibertsitate Katolikoak (UCAM) eta Meatzeetako Cante Fundazioak ematen duten Munduko Flamenkologia Katedrako zuzendari izendatu zuten.

 2025ean, Espainiako Gobernuak Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina eman zion.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estrella Morente