Epifonema

Epifonema grezieratik dator, eta “azken espresioa” esan nahi du. Erretorikan izen horrekin testu baten bukaeran osoaren laburpena edo sententzia moduan esaten dena da. Iritzi horrekin idazleak testua biribiltzen du. Ahozko hizkuntzan ere aurki daitezke horren adibideak. Horrela, elkarrizketa baten bukaeran “Hamaika ikusteko jaioak gara!” esaten badugu, nolabait, guztiari buruzko iritzi bat ematen ari gara.

Epifonema, beraz, sintesi bat bezala uler daiteke. Horren arabera, handiagotze figura literario gisa sailka daiteke. Sarritan harridura perpausa izaten da. Halaber, moduz batez aforismo edota sententzia esaera gisa onar daiteke.

Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegian bi motatako epifonema bereizten dira:
 Pasarte baten ondotik azken esaldia sententzia gisa denean.
 Epigrama baten bukaeran azken eztenkada.Juan Mari Lekuona eta Jean Haritxelhar, 208.or.

Bertsolaritzan epifonemak asko erabiltzen dira. Euskaltzaindiaren hiztegi hartan, esaterako, jaso da Bilintxen “Kontzezirentzat” bertsoaAntonio Zavala: Bilintx. Donostia: Donosti Aurrezki Kutxa, 1978, 117. or.; hor, neskaren edertasuna goraipatu ondoren, horrela bukatzen du:

 Bedeinkatua izan dadila
 zu egin zinduen ama!

 Bibliografia 
 Euskaltzaindia: Literatura terminoen hiztegia. Bilbo: 2008. 207-208 or. Juan Mari Lekuona eta Jean Haritxelharren artikulua.

 Erreferentziak 

 Ikus, baita ere 
 aforismo

 Kanpo estekak 
 Euskaltzaindiaren literatura hiztegia.

Kategoria:Figura erretorikoak