Itxaropena (argitaletxea)

Itxaropena argitaletxea 1932an sortu zuen Zarautzen Patxi Unzurrunzagak (1906-1984). Euskal kulturaren garapenean lan handia egin zuen lantegi horrek; nolabait, gerra osteko euskal liburugintzaren oinarriak jarri zituen, bereziki Kulixka sorta bildumaren bitartez.https://www.diariovasco.com/v/20101103/cultura/aurtengo-dabilen-elea-saria-20101103.html

 Historia 
XX. mendeko euskal kulturgintzaren bilakaeraren eragile aktibo izan zen Itxaropena. Euskarazko liburuaren hauspo ezinbestekoa. Bera izan baitzen, besteak beste, «gerraurrean euskaraz argitaratu zuen bakarra Euskal Herrian», Pello Unzurrunzagak nabarmendu zuenez elkarrizketa batean. Haren aitona Patxi Unzurrunzagak (1906-1984) sortu zuen enpresa 1932an, Emilio Alkorta eta Bonifacio Illarramendi lagunekin batera, baina haren kargu geratu zen handik denbora gutxira. Garai haietan idazlea ez zen inor haren lana argitara emango zuenik gabe, eta Unzurrunzaga izan zen hori baimendu zuen gutxietakoa, Euskal Pizkundearen testuinguru betean lehenik, eta Espainiako Gerra Zibilaren etenaren ondorengo berpizkunde kulturalean ondoren. Euskaldun gehienak euskaraz analfabetoak ziren garaiak bi-biak.https://www.berria.eus/kultura/euskal-liburugintzako-ikur-baten-amaiera-itxaropenaren-itzaltzea_2141186_102.html 

Zentsura nagusi zen diktadura garai haietan eta liburu mota asko, tartean euskaraz idatzitakoak, ezin ziren plazaratu. Pedro Rocamora Franco zalea, Espainiako Prentsa eta Propaganda zuzendari orokorrak, Zarautzen igarotzen zituen udak. 1947ko irailaren 9an, Zarauzko Euskal Jaietan, Patxi Unzurrunzagak zuzenean beregana jo zuen, euskaraz idatzitako poema erlijioso eta folkloriko batzuen argitalpen lizentzia eske. Denen ezusterako, Rocamorak entzun eta onartu egin zuen. Hiru urte geroago, 1950eko hamarkadan eman zituen Kuliska sortak lehen urratsak: susmorik sortu gabe, inor minduko ez zuena, auto-zentsura, Espainiako zentsuraren baimenak...https://eizie.eus/eu/albisteak/1288697287

1952 urtean argitaratu zen Kuliska Sortako lehen liburua: Noni eta Mani, Svenssonen eleberri laburra; lan hura Plazido Muxikak euskaratu zuen. Liburu sorta berriak guztira 76 lan bildu zituen, literaturako esparru desberdinetakoak: olerkia, eleberria, saiakera, antzerkia, bertsolaritza, historia edota itzulpenak. Nabarmentzekoak dira, besteak beste, Jon Etxaideren Joanak joan; Salbatore Mitxelenaren Arraun ta amets; Txomin Agirreren Kresala eta Xabier Lizardiren Bihotz-begietan, Joan Antonio Mogelen Peru Abarka; Camilo José Celaren Paskual Duarteren sendia eta Ernest Hemingwayren Agurea eta itxasoa...

 Garrantzia 
Espainiako gerraren ondoren euskaraz argitaratzen hasi ziren lehenengo argitaletxeetakoa izan zen, 1952an eraturiko Kuliska Sorta bildumaren bitartez. Ordudanik, laurogei baino euskal izenburu gehiago argitara eman izan zuen argitaletxeak. Pello Unzurrunzagak  kudeatzen zuen azken urtetan argitaletxea. Inprimaketa lanak ere egiten zituen.

 Saria 
2010ean Itxaropena argitaletxeak 36ko gerraren ostean argitaratutako Kuliska sortak jaso zuen Dabilen Elea saria. Ekitaldi berean , Patxi Unzurrunzaga omendu zuten.https://www.argia.eus/albistea/itxaropena-argitaletxeak-jasoko-du-dabilen-elea-saria Donostiako Udalaren eta Eusko Jaurlaritzaren laguntzaz III. Liburuaren Gaua antolatzen zuten liburugintzako sektoreari lotutako elkarteek ekimenean eman zioten saria.

 Itxiera 
2021ean emaitza positiboa izan zuen Itxaropenak; baina 2022. urtean ez, 2023.ean ere ez, eta 2024a «deskalabrua» izan zen, Unzurrunzagaren hitzetan. 2025aren lehen herenean ere ez zuten joera aldaketarik sumatu batere. Ondorioz, proiektua bertan behera gelditu zen eta argitaletxearen itxiera erabaki zen.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko argitaletxeen zerrenda
 Durangoko Azoka

 Kanpo estekak 
 Itxaropena argitaletxearen gunea
 Itziar Ugarte: "Euskal liburugintzako ikur baten amaiera: Itxaropenaren itzaltzea", Berria, 2025/05/04.

Kategoria:Euskal Herriko argitaletxeak
Kategoria:1932an sortutako enpresak
Kategoria:Zarauzko ekonomia
Kategoria:Gipuzkoako enpresak
Kategoria:Gerra ondorengo euskal literatura
Kategoria:1932 Euskal Herrian
Kategoria:2025 Euskal Herrian
Kategoria:XX. mendeko euskal literatura
Kategoria:Itxaropena argitaletxea