Desertaseko brai

Desertaseko braia (Pterodroma deserta) Pterodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.

Beste Pterodroma petrel gehienek bezala, bizkar eta hegalak grisak ditu, hegal gainaldean W forma ilunagoa dutelarik. Azpiko aldeari dagokionez, hegoak ilunak ditu eta horien ondoan nabarmen bereizten da bere sabelalde zuria.

Desertaseko braia Madeirako artxipelagoko parte den Desertas uharteetako Bugio uhartetxoan bakarrik ugaltzen da. 

 Banaketa geografikoa 
Atlantikoko eremu tropikaletan aurkituko dugu batez ere, Cabo Verde eta Azores artean. Tarteka baita eremu horretatik kanpo ere, ur hotzagoetan.

Kantauri itsasoan eta Euskal Herrian espezie ezezaguna izan da orain gutxira arte, baina azken urteotan ale solteak ikusi ahal izan dira euskal kostaldean. 2024an 3 ale ikusi ziren Higer itsas muturrean eta 2025ean beste 3 ale Higerren, ale bat Matxitxakoko lurmuturrean eta beste ale bat Lekeitiotik 11 miliara, itsaso erdian . 

 Ugalketa 
Desertaseko braia Madeirako endemismoa da eta Desertas uharteetan bakarrik ugaltzen da. Zuloetan edo arroka-arteetan habiak egiten ditu eta arrautza zuri bakarra jartzen du. Arrek eta emeak inkubazioa eta kumeen zaintza partekatzen dituzte. Arrautzak uztailean-abuztuan jartzen dituzte eta kumeak abenduan hegan egiten dute lehenengo aldiz. Beraz, uda/udazkeneko ugaltzailea da, bitartean Cape Verde petrela (lehenago espezie beraren parte zena) neguko ugaltzailea da.

 Historia taxonomikoa 
Desertaseko brai 1930eko hamarkadan deskribatu zen lehen aldiz, Brai leunaren (Pterodroma mollis) azpiespezie gisa. XX. mendean zehar bere kokapen taxonomikoa kolokan egon da eta sarritan Cabo Verdeko braiaren (Pterodroma feae) eta Madeirako braiaren (Pterodroma madeira) subespezie gisa sailkatu izan da edota denak brai leunaren azpiespezie bezala. 

1980ko hamarkadetik aurrera, Pterodroma generoko brai hauen sistematikan iraultza bat gertatu zen azterketa genetikoen ondorioz eta, gutxinaka, aurreko guztiak espezie mailara igotzen joan dira, lehenik Madeirako braia, ondoren Cabo Verdeko braia eta, azkenik, Desertaseko braia. Datu genetikoez gain, fenologian eta morfologian ere alde txikiak badaude espezie hauen artean.

 Portaera berezia urakanen aurrean 
2024ko ikerketa batek aurkitu zuenez, Desertas petrelak urakanen ibilbidea jarraitzen du, beste itsas hegazti gehienek ihes egiten duten bitartean, ekaitzek gainazalera dakartzan arrainak eta txipiroiak jantzeko.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Pterodroma
 Procellariidae

 Kanpo estekak 
 World Bird Names

Kategoria:Procellariidae