Antrazita

Antrazita(grezierazko anthrax, Άνθραξ, "ikatza") osagaien artean karbono gehien duen eta metamorfizatuena den ikatz minerala da. Erretzean ez du kerik ez usainik ateratzen; garra urdin argikoa izaten du. Beltza da, ez ditu hatzak zikintzen eta metalaren antzeko distira du.

Lehortuta eta errautsik gabe egonik, antrazitaren masak % 86 edo gehiago karbono  du eta % 14 edo gutxiago konposatu lurrunkor. Beste ikatz batzuekin alderatuta, ez da oso kutsagarria eta balio kalorifiko handikoa da (~35 MJ/kg). Aipatzekoa da kaloria aldetik ez duela alde handirik ikatz bituminoso gehienekin (harrikatzekin).Kopp, Otto C.. "anthracite". Encyclopedia Britannica, 15 Oct. 2024, https://www.britannica.com/science/anthracite. Accessed 27 October 2024.

 Sorrera 
Deformazio geologikoko zonetan aurkitu ohi da, nahiz eta bere eraketa, deformazioagatik baino gehiago, gradiente geotermal indartsuen edo intrusio igneoen beroagatik izan. Antrazita sortzeko behar diren tenperaturak 170 eta 250 °C bitartekoak dira, arro sedimentario gehienetako sakoneretan lortzen diren tenperaturak baino altuagoak, hain zuzen.

 Hobiak, erreserbak eta erauzketak 
Harkaitza munduko harrikatz-erreserben % 1 inguru da. Hainbat herrialdetan aurki daiteke, Kanadako eta AEBetako ekialdea, Hegoafrika, Txina, Australia eta Kolonbia, . Azken herrialde horretan, industria-erabileretarako semi-antrazitak eta antrazitak daude erdialdeko eta ekialdeko eskualdeetan.Gaur egun, Txina da antrazitaren ekoizle handiena, eta munduko guztizkoaren hiru laurden baino gehiago erauzten ditu.

 Errekuntza eta erabilerak 
Antrazita ez da erraz pizten, motel erretzen da, eta oxigeno asko behar du errekuntzarako. Prozesuan oso sugar gutxi sortzen dira (eta kolore urdin argia dute), baina bero handia emititzen du.

Antzina, zentral termoelektrikoetako plantetan eta etxeetan erabiltzen zen. Etxeetan erabiltzeak abantaila hauek ditu: hauts gutxi sortzen da manipulatzean, motel erretzen da eta ke gutxi sortzen da. Kostu handia eta urritasun erlatiboa dela eta, gas naturalak eta elektrizitateak berokuntzarako erabiltzen dute. Antrazitak ia ez du materia lurrunkorrik, eta, beraz, ezin da puztu eta ezin da xurgatu. Kokea egiteko, harrikatz oso handiak erabili behar dira, baina inola ere ez antrazita.

 Herri kulturan 
Valerio Evangelisti eleberrigile italiarrak Antracite nobela argitaratu zuen 2003. urtean. Bertan AEBtako ekialdeko ikatz eskualdeetan mineral hau jasotzeko langileen bizi baldintza gogorrak deskribatzen ditu, bertan eman zen klase gatazkaren baitan girotutako western estiloko historian.

 Ikusi ere 

 Lignito
 Zohikatz

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Erregaiak

it:Carbone#Antracite
Kategoria:Herritarron historia
Kategoria:Mineralak