Gina Lollobrigida

Gina Lollobrigida (ahoskera: ; Subiaco, 1927ko uztailaren 4a, Erroma, 2023ko urtarrilaren 16a) Italiako zinema-antzezlea zen.

 Biografia 

 Haurtzaroa 
Gina altzari-fabrikatzaile baten lau alabetako bat izan zen, Giovanni Lollobrigida eta haren emaztea, Giuseppina Mercuri (bere ahizpek Giuliana, Maria eta Fernanda izena zuten). Gaztaroa Italiako herri menditsu batean igaro zuten. Bigarren Mundu Gerran, bonbardaketak  negozioa suntsitu egin zuen 

Gerraren ondoren, familia Erromara joan zen bizitzera, eta han hasi zituen arte-ikasketak, batez ere pinturari eta eskulturari buruzkoak. Opera abeslari bihurtzearekin amesten zuen, baina bere familiak bizi zituen zailtasun ekonomikoen ondorioz, garai hartan oso ezagunak ziren fotonobelak eta estra lanak egin zituen Cinecittá estudioetan.

 Zineman 
'Lollo' k, jendeak ezagutzen zuen bezala, modelo gisa lan egin zuen moda desfileetan, eta arrakasta handiz parte hartu zuen edertasun lehiaketetan. Garai hartan, italiar filmetan agertzen hasi zen paper txikietan. 1947an Miss Italia lehiaketan hirugarren postua lortu zuen. Lehiaketa Lucia Bosek irabazi zuen. Ekitaldi hau oso garrantzitsua izan zen aktorearen ibilbiderako, arrakastaren ateak ireki zizkion izen ona eman baitzion. Gérard Philipe frantziarrarekin eginiko bi filmek haren balioa erakutsi zuten. Handik aurrera, gero eta pertsonaia aberatsagoak antzeztu zituen, atzerriko zuzendariekin halaber, hala nola, Clair, Huston, Siodmak eta Dassin-ekin.

 Debuta Hollywooden 
Gina Lollobrigidak Estatu Batuetako industrian egindako debuta ezin hobea izan zen: paper garrantzitsua izan zuen Beat the Devil (1953) filmean, John Hustonek Italian filmatutako filmean, non Humphrey Bogart eta Jennifer Jonesekin kartela partekatu baitzuen.

Bere ospea handitu ahala, Lollobrigidak jarraitzaile gehiago lortzen zituen «munduko emakumerik ederrena» izateko. Adierazpen hori bi arrazoirengatik gertatu zen: Robert Z. Leonard-en La mujer  La donna piω bella del mondo (1955) filmaren izenburua zen, eta Vittorio Gassmanekin lan egin zuen.Lina Cavalieri vedette soprano eta aktore zinematografikoaren bizitzari buruzkoa da filma. Lan horrekin, Ginak David de Donatello sari berria irabazi zuen, urte horretan bertan Italiako Zinema Akademiak eratua. Hurrengo filmengatik beste bi irabazi zituen. 

 Hollywoodeko apogeoa 
Gina Lollobrigidak zineman izan zuen distiraren aldiak hamabost urte inguru iraun zuen, 1950eko hamarkadaren erdialdetik 70eko hamarkadaren hasiera arte.

Trapecio (1956) filmean agerpen nabarmena egin zuen Burt Lancaster eta Tony Curtisekin, eta urte horretan bertan Parisko Ama Birjinaren protagonista izan zen, Victor Hugok Notre Dameren konkordunari buruz idatzitako eleberriaren egokitzapena. Film horretan Esmeralda ederra irudikatu zuen, eta Quasimodoren papera, berriz, Anthony Quinnek.

1958an, Salomon eta Sabako erregina superprodukzioa filmatu zituen Espainian. Tyrone Power gizonezko protagonistaren bat-bateko heriotzak eragina izan zuen proiektu horretan. Zenbait astez filmaketa gelditu ondoren, Yul Brynnerrek ordeztu zuen, eta Power-ek filmatutako zatiak errepikatu egin behar izan zituen, urruneko eszena batzuk izan ezik, horiek aprobetxatu egin baitziren. Filmak ez zuen galerarik izan, Lloyd's of London enpresak, aseguru bat sinatu ondoren, 100.000 dolar ordainduz erantzun baitzuen berandutze-aste bakoitzeko; eta estreinatu ondoren, Salomonek eta Sabako erreginak arrakasta handia lortu zuten: 12,2 milioi euro bildu zituzten takilan, eta 5 milioi eurokoa zen aurrekontua. 

Hurrengo urteak oso emankorrak izan ziren aktore italiarrarentzat. 1959an, Frank Sinatra eta Paul Henreidekin lan egin zuen Never So Few-en (filmaketa horretan affaire bat izan omen zuen Sinatrarekin), eta La ley ere filmatu zuen Yves Montand frantsesarekin. 1961ean, Desnuda frente al mundo egin zuen, Anthony Franciosarekin eta Ernest Borgninerekin, eta film ezagunenetako bat, Cuando llegue septiembre (Tuya irailean), Rock Hudsonekin. Haren bidez, Henrietta Award saria irabazi zuen, Urrezko Globoen sari berezia.

1965ean, Strange Bedfellows-en Rock Hudson-ekin lan egin zuen berriro (birentzako gela). 1962an Pauline Bonaparteren papera egin zuen Venus inperialean (Stephen Boydekin batera), eta paper horrekin irabazi zuen Donatelloren David bigarren saria. 1964an Sean Conneryrekin filmatu zuen Woman of Straw thrillerra (Laztozko emakumea), eta 1966an Alec Guinnessekin lan egin zuen Hotel Paradiso filmean. Urte horretan bertan, prostituta bat interpretatu zuen Cervantes filmean, Espainiako idazle famatuari buruz. Horst Buchholz, José Ferrer, 
link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Gina_Lollobrigida_65.jpg|eskuinera|thumb|250x250px|1965ko argazkia Radiocorriere aldizkarian argitaratua
Paco Rabal eta Fernando Reyrekin lan egin zuen Vincent Shermanen zuzendaritzapean.

1968an, Shelley Winters, Phil Silvers eta Telly Savalas lagun zituela, Ginak Buona Sera filmeko paper nagusia antzeztu zuen, Campbell andrea. Film horren argumentuak Mamma Mia! musikala inspiratuko zuen hamarkada batzuk geroago, eta gero zinemara eramango zuen. Film honekin hirugarren Donatelloren David-a eskuratu zuen

Hollywooden arrakasta handia izan zuen arren, Gina ez zen inoiz Oscar sarietarako hautagai izan, baina haren ospearen adierazgarri da Billy Wilderri  The Apartment filmagatik zuzendaritza onenaren saria emateko aukeratu zutela, Oscar sarien hirugarren zeremonian (1961).

 1970eko hamarkada 
70eko hamarkadaren hasieran, bere film-karrerak beherantz egin zen, nahiz eta Bob Hope eta David Nivenekin bi komedia filmatu zituen. Agerraldi batzuk baino ez zituen egin, produkzio txikitan, oro har. Espainiako zinemarekin harremanak izan zituen: 1971n Eugenio Martinen spaghetti western bat filmatu zuen, El hombre de Río Malo, James Mason eta Lee van Cleef-ekin batera, eta 1973an Ez nuen arrosarik aurkitu amarentzat, Rovira-Beletarena, Danielle Darrieuxekin batera. Hamarkada aurrera zihoala, zinemako jarduera murriztu egin zen, argazkilari eta eskultore gisa zuen fazetari ekin zion berriro.

Telebistari dagokionez, 1972an Luigi Comencinik zuzendutako Las aventura de Pinocho telesailean parte hartu zuen.

 Arte-jarduera: argazkia eta eskultura 
Garai hartan, prentsako argazkilari-karrera arrakastatsua izatera iritsi zen. Besteak beste, Paul Newman, Audrey Hepburn, Salvador Dalí eta Alemania Federaleko futbol-selekzioaren argazkiak atera zituen, eta kazetaritza-elkarrizketa esklusiboa izan zuen Fidel Castrorekin. 1973an, Gina Lollobrigidaren lan-bilduma bat argitaratu zen Italia Mian.

Arte munduko beste interes batzuk ere izan zituen, eskulturan barne. 1978an, Viña del Mar-eko XIX. Nazioarteko Kanta Jaialdian epaimahaiko kide zela helduaroko bere edertasuna  erakutsi zuen.

 Falcon Cresten berriz agertzea eta azken etapa 
1984an itzuli zen Gina Lollobrigida Estatu Batuetako telebista-pantailetara, Francesca Giobertiren paperean Falcon Cresteko zenbait kapitulutan. Ia 60 urte zituela, sasoi bikaina erakutsi zuen: telesaileko eszena batean Tarantella dantzatu zuen, eta protagonista ez zen aktore onenaren Urrezko Globo baterako izendatu zuten. 

Egia esan, laugarren denboraldiko atal gehienak Sophia Lorenen ordezkapen azkar batean geratuko ziren, Francescaren papererako lehen hautaketa jada hitzartua baitzen. Hala ere, Sophiaren azken orduko ezezkoa eta, pertsonaiak nahitaez italiarra izan behar zuenez (telesaileko familia protagonistaren sorlekua), ekoizleek negoziazio azkarrak egin zituzten Lollobrigidarekin. Hala ere, Gina pertsonaia finko gisa sartu izanaren berri eman arren eta laugarren denboraldirako prestatu zitzaion arropazaindegia handia izan arren ('Dinastiako' Alexis Carringtonen zuzeneko lehian), bost ataletan baino ez zuen parte hartu. Are gehiago, bere pertsonaia agertzen den seigarren atalean, aireportura azkar bidaltzean, limusine baten barruan baino ez du egiten, Richardek harekin elkarrizketak izan arren, Francescako pertsonaia isilik dago, estrak interpretatzen zuela ez argitzeko, Ginak egun batzuk lehenago utzi baitzuen set-a.

1986an, Vacaciones en el mar (The Love Boat) telesail ezagunaren bi ataletan hartu zuen parte. 90eko hamarkadan agerraldi txiki batzuk egin zituen.

1999an politikan sartu zen, baina ez zen emaitza onik lortu, Europako Parlamenturako hauteskundeetan, ez baitzuen eskuratu Italiari esleitutako 87 idazpenetatik bakar bat ere. Kosmetika- eta moda-enpresetan ere karguak izan zituen. Antzeztokietatik aldenduta,  1997an egin zuen azken filmea.

2000ko apirilean bere baieztapen hauek argitaratu ziren Parade MagazinenPintura eta eskultura ikasi nituen eskolan, eta aktorea egin nintzen akats baten ondorioz... Maitale asko eta asko izan ditut. Oso nekatuta nago. Maitale gehiegi izan ditut bizitza osoan.

 Sariak eta aitortzak 

 1990ean, American Society of Photographers-en ASP International Award saria jaso zuen, argazkigintzan egindako ibilbideagatik.
 1996. urtean David de Donatello sari berezia irabazi zuen, bere ibilbideagatik. Hamar urte geroago beste David de Donatello sari bat jaso zuen
 2006an David de Donatello sari bat jaso zuen berriz ere. 
 1999ko urriaren 16an, Gina Lollobrigida Nekazaritzarako eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundearen (FAO) borondate oneko enbaxadore izendatu zuten.
 2018ko otsailean, 90 urte zituela, Hollywoodeko Ospearen Pasealekuan bere izena zeraman izar batekin omendu zuten aktorea.

 2006-13: Ezkontzaren iragarkia eta iruzur egitea 
2006ko urrian, 79 urte zituela, Ginak Espainiako HOLA bihotzeko aldizkariari  azaldu zion garai hartan 45 urte zituen Francisco Javier Rigau eta Rafols enpresaburu espainiarrarekin izandako harremana, eta urte horren amaieran ezkontzeko asmoa.Nombre completo Urte askoz lehenagotik ezagutzen zirela gaineratu zuen, 1984an jai batean aurkitu baitziren, eta gero hitzorduak izan zituztela ezkutuan, nahiz eta iturri askok zalantzan jarri zuten baieztapen hori, Rigauren adin laburragatik.Lollobrigida to marry younger manEzkontza 2006ko abenduaren 6rako ezarri zen, hedabideek behin eta berriz egindako presioagatik, baina gero eten egin zen eta harremana hautsi, kazetarien jazarpenak zaildu egiten zuelako.

2013ko urtarrilean, aktorearen eta Rigauren arteko harremanaren berri izan zen berriro, Rigauk iruzur susmagarri bat argitu zuenean: Bartzelonako ezkontza zibil bat antzeztu zuen Rigauk (Gina izeneko iruzurti batek lagunduta). Hain plan xelebrearekin, Rigauk (akusazioak egiazkoak badira) aktorearen oinordeko izatea lortu nahi zuen.Daily TelegraphHainbat komunikabidek azaltzen zutenez, urte batzuk lehenago Rigauk lortu zuen Lollobrigidak ezkontza formalizatzen zuten paper batzuk sinatzea (engainuz) edo, gutxienez, oinordekotzeko ahalmen batzuk. 2014ko maiatzaren 9an, aktoreak Bartzelonako epaitegi batera joan zen lekukotza ematera. Han berretsi zuen ez duela inoiz ezkontza-loturarik formalizatu Rigaurekin, eta proba kaligrafikoak egiteko eskatu zuen.

 2021:Fortunagatiko gerra eta Hauteskundeak 
2021ean, semeak gerra bat hasi zuen diruagatik, adieraziz amak "ahalmen handirik ez zuela" zuen ondare izugarria eramateko. 2022ko abuztuan, 95 urte zituela, Ginak iragarri zuen Italiako hauteskundeetara aurkeztuko zela sistemaren aurkako alderdi baten ordezkari. Irailaren 25eko hauteskundeetan, Senatuan eserleku bat bilatu zuen aktoreak, eztabaidan soilik aritzen diren eta inora iristen ez diren politikariez nazkatuta dagoela ziurtatuz eta Gandhi bere inspirazioa zela azalduz.

2023ko ilbeltzaren 16an hil zen, aurreko urteko irailean femurra hautsi zuela-eta ospitaleratuta zegoelarik.

 Liburuak 
 Italia mia, 1973, argazkien bilduma.
 Wonder of Innocence, 1994, argazkien bilduma.
 Sculptures, 2003.

 Filmografia 
 Zinema 
 Urtea Filma Pertsonaia Oharrak 1946 Lucia di Lammermoor  1946  This Wine of Love 1946 Return of the Black Eagle 1947  When Love Calls  1947 Pagliacci Nedda 1947 Flesh Will Surrender 1947  Vendetta nel sole Neska gaztea  1948   Mad About Opera  Dora 1949 Campane a martello  Agostina 1949 The Bride Can't Wait 1949 The White Line  Donata Sebastian  1950 Vita da cani Rita Buton 1950 Miss Italy  Lisetta Minneci  1950 Campane a martello 1950  Alina Alina 1951  A Tale of Five Cities  Maria Severini 1951 The Young Caruso  1951Four Ways Out 1951  Love I Haven't... But... But 1951 Attention! Bandits!  Anna 1952 Moglie per una notte Ottavia 1952 Times Gone By  Mariantonia Desiderio  1952 Fanfan la Tulipe Adéline La Franchise 1952 Les Belles de nuit  Leila, Cashier 1953 The Wayward Wife  Gemma Vagnuzzi  1953 Bread, Love and Dreams Maria De Ritis BAFTA Sarietarako izendatua 1953 Le infedeli Lulla Possenti 1953 Beat the Devil  Maria Dannreuther 1954 Woman of Rome  Adriana 1954  Bread, Love and Jealousy  Maria De Ritis  1954 A Day in Court  1954 Crossed Swords  1954 Le Grand Jeu  Sylvia Sorrego, Helena Ricci 1955 The World's Most Beautiful Woman Lina Cavalieri David di Donatello Saria 1956 Trapeze Lola 1956 The Hunchback of Notre Dame  Esmeralda 1958 Anna of Brooklyn  Anna 1959 The Law Marietta  1959  Never So Few Carla Vesari 1959 Solomon and Sheba Shebako erregina 1961 Go Naked in the World  Giulietta Cameron  1961 Come September Lisa Helena Fellini Urrezko Globoa 1962 Lykke og kroneDokumentala 1962 La bellezza di Ippolita Ippolita 1963 Venere Imperiale Paulette Bonaparte  David di Donatello Saria 1963  Mad Sea  Margherita 1964 Woman of Straw Maria Marcello 1965 Me, Me, Me... and the Others  Titta 1965 Le Bambole Beatrice  1965 Strange Bedfellows Toni Vincente  1966 Pleasant Nights Domicilla 1966  The Sultans  Liza Bortoli  1966 Hotel Paradiso  Marcelle Cotte 1967 Cervantes  Giulia Toffolo  1968 Stuntman Evelyne Lake  1968  La morte ha fatto l'uovo  Anna  1968 A Curious Way to Love   1968 The Private Navy of Sgt. O'Farrell  Maria 1968 Buona Sera, Mrs. Campbell  Carla Campbell David di Donatello Saria 1969 That Splendid November Cettina 1971 Bad Man's River  Alicia 1972 King, Queen, Knave Martha Dreyer 1973 No encontré rosas para mi madre  1983 Wandering StarsDokumentala 1995 Les cent et une nuits de Simon Cinéma L'épouse médium du professeur Bébel  1997 XXL Gaby  2011 Box office 3d Bera cameo

 Telebista 
 Urtea Filma Pertsonaia Oharrak 1972 Le avventure di Pinocchio  Maitagarri bat 1984 Falcon Crest Francesca Gioberti  1985 Deceptions  1988Woman of Rome Adrianaren ama  1996 Una donna in fuga 

 Irudi galeria 

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Italia mia, 1973, argazki bilduma Italian zehar
 The Philippines, 1976, argazki bilduma Filipinetan zehar zehar
 Wonder of Innocence, 1994, argazki-liburua
 Sculptures, 2003

 Kanpo estekak 

 Gina Lollobrigida IMDB datu-basean
 Gina Lollobrigida  TCM datu-basean (artxibatua)
 Gina Lollobrigida  Allmovie datu-basean
 Argazkiak eta literatura

Kategoria:Italiako emakume aktoreak
Kategoria:Italiako argazkilariak
Kategoria:Ohorezko Legioko zaldunak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:XXI. mendeko emakumeak
Kategoria:Emakume argazkilariak
Kategoria:Italiako telebista aktoreak
Kategoria:Italiako eskultoreak
Kategoria:XX. mendeko eskultoreak
Kategoria:Erroman hildakoak