Inesa Gaxen

Inesa Gaxen (Bastida, Nafarroa Beherea, 1566 – Lapurdi, XVII. mendea) sorgintzat hartu zuten emakume bat izan zen.

 Bizitza 
Sorgina zela egotzita kargu hartu zioten Hendaian, eta Bordeleko parlamentuan epaitu zuten hemezortzi urte zituela; baina, frogarik ez zutelarik, libre utzi zuten azkenean. Bere egoeran zeuden emakume asko bezala, Bidasoaz bestaldera igaro, eta Irunen bizi izan zen hogei urtez, eta beste zazpi urtez Hondarribian.

1611. urtean, haur batzuek sorgina zela esan eta preso hartu zuten berriro ere, beste emakume batzuekin batera. Beste emakumeek ez bezala, hasieratik bururaino ukatu zituen Inesa Gaxenek salaketa guztiak, berarekin atxilo hartutako emakumeenak barne, nahiz eta era guztietako presio eta torturak egin zizkioten. Hondarribiko epaileek Logroñoko Inkisizioaren eskuetan utzi zuten auzia, eta, espero ez zen bezala, kargurik gabe utzi zituzten salaturiko emakume guztiak, Inesa Gaxen tarteko. Hondarribiko herritar askok ez zuen epaia onartu, eta, azkenean, Hendaiako mugan utzi zituzten Inesa eta beste hiru emakume.

 Herri kulturan 
 2021ean Eñaut Elorrietak eta Uxue Alberdik Inesa Gaxen izeneko abestia kaleratu zuten.
 Inesaren biografian oinarrituta, Itxaro Bordak idatzita eta Xarnegu eskualdeko lagunek antzeztuta, Inexa de Gaxen pastorala egin zen. 2024ko ekainaren 15ean taularatu zen lehen aldiz, Bastidan. Oihana : «'Inesa de Gaxen' pastorala emanen dute Xarnegun», Berria, 2024-06-15, 581. 24. or.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 https://www.youtube.com/watch?v=fAv-HZJoR_M

Kategoria:Bastidarrak (Nafarroa Beherea)
Kategoria:Sorginkeria Euskal Herrian
Kategoria:XVII. mendeko emakumeak
Kategoria:Xarnegu Herria