Wilhelm Dilthey

Wilhelm Dilthey (Biebrich, Renania, Alemania, 1833ko azaroaren 19a - Seis, Tirol, 1911ko urriaren 1a) alemaniar filosofoa eta historialaria izan zen.

 Biografia 

Basilea, Kiel, Breslau eta Berlinen izan zen irakasle. Bere filosofian, arrazoiaren gainetik izpirituzko bizitza dagoela azaldu zuen: «giza-zientzien eta izadi-zientzien metodoa eta helburua desberdinak dira». Sistema filosofikoen sorkuntza aztertu eta filosofiaren historiaz arduratu zen batez ere.

Obra nagusiak: Izpiritu-zientzietarako sarrera (1883), Psikologia deskriptibo eta analitikoari buruzko ideiak (1894), Hegelen gaztaroa (1905) eta Mundu historikoaren egituraketa izpirituzko zientzietan (1910).

Euskal Herriaren ikuspuntutik esan behar da Eugenio Imaz (1900-1951) idazle eta filosofo donostiarrak Diltheyren teoriak penintsulan ezagutarazi zituela eta haren lan gehienak, Hilde Janhnke emaztearen laguntzaz, gaztelaniaz itzuli zituela.

 Diltheyren lan nagusiak 
Wilhelm Dilthey: Selected Works Rudolf A. Makkreel-ek & Frithjof RodiPrinceton-ek University Pressen argitatutakoak:
Argitaratutako liburukiak
 I: Introduction to the Human Sciences
 II: Understanding the Human World: Selected Works of Wilhelm Dilthey (2010) 312 pages.
 III: The Formation of the Historical World in the Human Sciences
 IV: Hermeneutics and the Study of History
 V: Poetry and Experience

'Wilhelm Dilthey, Vandenhoeck-ek & Ruprecht-ek argitaratutakoak:
 1: Einleitung in die Geisteswissenschaften 2: Weltanschauung und Analyse des Menschen seit Renaissance und Reformation 3: Studien zur Geschichte des deutschen Geistes 4: Die Jugendgeschichte Hegels und andere Abhandlungen zur Geschichte des Deutschen Idealismus 5: Die geistige Welt 6: Die geistige Welt 7: Der Aufbau der geschichtlichen Welt in den Geisteswissenschaften 8: Weltanschauungslehre 9: Pädagogik 10: System der Ethik 11: Vom Aufgang des geschichtlichen Bewußtseins 12: Zur preußischen Geschichte 13: Leben Schleiermachers. Erster Band
 14: Leben Schleiermachers. Zweiter Band
 15: Zur Geistesgeschichte des 19. Jahrhunderts 16: Zur Geistesgeschichte des 19. Jahrhunderts 17: Zur Geistesgeschichte des 19. Jahrhunderts 18: Die Wissenschaften vom Menschen, der Gesellschaft und der Geschichte 19: Grundlegung der Wissenschaften vom Menschen, der Gesellschaft und der Geschichte 20: Logik und System der philosophischen Wissenschaften 21: Psychologie als Erfahrungswissenschaft 22: Psychologie als Erfahrungswissenschaft 23: Allgemeine Geschichte der Philosophie 24: Logik und Wert 25: Dichter als Seher der Menschheit 26: Das Erlebnis und die Dichtung Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Leyte, Arturo (1999): “Hermeneutikarako bidea filosofia gisa” in  Heidegger: Hermeneutika eta Funtsezko Ontologia'', Andoain, Jakin. 

 Kanpo loturak 
Dilthey, Wilhelm (1995)[1883]: Izpiritu-zientzietarako sarrera, EHUren webguneko Klasikoak bilduman.

Kategoria:Alemaniako filosofoak
Kategoria:Gizon historialariak
Kategoria:Gizarte zientzien filosofoak
Kategoria:Hermeneutak
Kategoria:Filosofo sozialak
Kategoria:Zientziaren filosofoak
Kategoria:Logikaren filosofoak