Yasunari Kawabata

japoniar idazlea izan zen. Literaturako Nobel Saria jaso zuen lehen japoniarra izan zen.

 Biografia 

Kawabata Osakan jaio zen 1899ko ekainaren 14an, familia dirudun batean (aita medikua baitzen). Lau urte zituela umezurtz gelditu zen, eta bere aitaren aldeko aiton-amonekin joan behar izan zuen bizitzera. Kawabata ez bezala, bere arreba izeba batek adoptatu zuen. Amona 1906an hil zen, Kawabatak 7 urte zituela, eta aitona 1914an. Horrela, 15 urte eskasekin, idazlea guztiz bakarrik gelditu zen. 

Aitaren aldeko aiton-amonak hil ondoren, amaren aldekoekin bizitzera joan zen. Halere, 1916ko urtarrilean, pentsio batera joan behar izan zen bizitzera 1917ra arte, graduatu zen arte, alegia. 1920an, Tokioko Unibertsitatean izena eman zuen Ingeles Hizkuntza eta Literatura ikasketetan, baina, urtebete beranduago, japonierara lekualdatu zen. Unibertsitateko urte haietan, Shinjichō (新思潮 literalki “pentsamendu korronte berria”) literatur aldizkaria berpiztu zuen, eta bertan argitaratu zituen bere lehen lanak. Horrela hasi zen literatur munduan.

1924an, unibertsitateko ikasketak amaitu ondoren, bera kide zen intelektual talde batek sortutako Bungei-jidai (文芸時代, Literatur Artearen Garaia) aldizkariaren lehen aleak agertu ziren. Aldizkari hark garaiko idazle berriak bildu zituen. Idazle haiek beren "Shinkankaku-ha" (新感覚派, Sentsazioen Eskola Berria) estiloagatik nabarmentzen ziren, non sentsazio eta pertzepzio berriak bilatzen saiatu ziren, Kawabataren kasuan, formari arreta berezia jarrita. 1927an, “Izuko dantzaria” argitaratu zen, baina Japonian arrakasta hamar urte beranduago etorri zitzaion, “Elurraren herria” eleberria argitaratutakoan.

Idazle lanez gain, kazetari lanak ere egin zituen, batez ere Mainichi Shimbun egunkariarentzat. Bigarren Mundu Gerrak eta ondorengo gerraoste garaiak (eta azken honekin etorri ziren erreforma politikoek) ez zuten eragin berezirik izan bere lanetan, bere lagun eta kide zen Yukio Mishima idazlearen lanean ez bezala. Dena den, idazleak zioenaren arabera, aipatutako gerrak beste ezer ez bezalako eragina izan omen zuen bere lanean, kritiko askok aldaketarik sumatu ez duten arren.

1959an, Goethe Domina jaso zuen, Frankfurten, eta, 1968an, Nobel Saria Literartura arloan. Azken hori jaso zuenean “Japonia ederreko ni” (美しい日本の私 Utsukushii Nihon no watashi) hitzaldia eman zuen. Idazlearen azken urteetan, beste arrazoien artean bere lagun eta kide zen Yukio Mishima idazlearen heriotzagatik (bere buruaz beste egin zuen), depresio sakon bat jasan zuen, eta, azkenik, 1972ko apirilaren 16an, lagunaren antzera, bere buruaz beste egin zuen itsas ondoko apartamentu batean (dena den, Kawabataren alargunak suizioa ez ezik istripu bat izan zela esan zuen). Urte hartan bertan, Yasunari Kawabataren izenean argitaratu zen “Go maisua” fikziozko biografia.

 Heriotza 
Espekulatzaileek diote Kawabatak gasa arnastuta bere buruaz beste egin zuela, nahiz eta gertuko lagun eta ahaideek (haien artean, bere alargunak) heriotza nahi gabekoa izan zela esan. 

Dena dela, idazlearen suizidioaren teoria babesten duten haiek arrazoi ugari aurkitu dituzte idazlearen erabakia nolabait arrazoitzeko, nagusiki, osasun kaskarra (aurkitu berri zioten parkinson gaixotasuna) edo bere lagun minaren, Yukio Mishima-ren suizidioa 1970ean. Dena dela, Mishimak ez bezala, Kawabatak ez zuen suizidio oharrik utzi, eta bere lanetan (berriro ere, Mishimak ez bezala) suizidioa ez zen bereziki ohiko gaia. Hala ere, bere biografoa zen Takeo Okunok zioetenez, Mishimaren heriotzaren ondoren, Kawabatak amesgaizto ugari izan zituen, eta depresio latz bat pairatu behar izan zuen bere azken urteetan.

 Idazlan batzuk 
Kawabataren idazlanak hizkuntza askotara itzuli egin dira. Euskarara, oraingoz, nobela bakarra ekarri da.
 Lehen argitaratze data Jatorrizko izenburua  English Title English Translation Euskaraz 1926 Izu no odoriko The Dancing Girl of Izu 1955, 1997 1930 Asakusa kurenaidan The Scarlet Gang of Asakusa 2005 1935–1937,1947 Yukiguni Snow Country 1956 1949–1952 Senbazuru Thousand Cranes 1958 1949–1954 Yama no oto The Sound of the Mountain 19701950–1951虹いくたび
Niji ikutabiThe Rainbow2023 1951–1954 Meijin The Master of Go 1972 1954 Mizuumi The Lake 1974 1961 Nemureru bijo The House of the Sleeping Beauties 1969 Loti ederrak (2006) Itzultzailea: Ibon Uribarri  1962 Koto The Old Capital 1987, 2006 1964 Utsukushisa to kanashimi to Beauty and Sadness 1975 1964 Kataude One Arm 19691964–1968, 1972 TanpopoTanpopo / Dandelions20171923–1972 Tanagokoro no shōsetsuPalm-of-the-Hand Stories 1988

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Osakarrak
Kategoria:Literaturako Nobel Saridunak
Kategoria:Japoniako ipuingileak
Kategoria:Japoniako eleberrigileak
Kategoria:Japoniako suizidak