Ogam

Ogam, Ogham edo Ogum idazkera antzina irlandera eta piktoera idazteko alfabeto sistema da, K. o. 400 - K. o. 600 bitartean erabili zena.

Kristau-aroko lehen mendeetan erabili zen, Irlandan batez ere.

Bere modu soil edo sinpleenean lau lerro taldez osatua dago, multzo bakoitzak marka batetik bostera egituratuta doazen bost hizki ditu, modu honetara 20 hizki sortzen direlarik. Idazketa gehienak laburrak dira eta izenez bakarrik osatuta daude. Lerro horizontal baten azpian edo gainean eginiko goitik beherako marratxoen edo marratxo diagonalen bidez idazten zen.

Ezagutzen diren 500 epigrafietatik 350 Irlandan kokatuta daude. Besteak, nagusiki Eskozia, Gales eta Kornuallesen banatzen dira. Harrizko monumentuetan eginak dira alfabeto horretan idatzirik aurkitu diren idatziak.

 Ogam alfabetoa 
+LetraIzenaItzulpenaTranskripzioaAicme BeitheᚁBeith«urkia»bᚂLuis«sua» edo «belarra»lᚃFern«haltza»fᚄSail«sahatsa»sᚅNin«adar bikoiztua»nAicme hÚathaᚆÚath«beldurra» (?)hᚇDair«haritza»dᚈTinne«totxoa»tᚉColl«hurritza»cᚊCert«zuhaixka» edo «zatarrak»qAicme MuineᚋMuin«lepoa»mᚌGort«zelaia»gᚍ(n)Gétal«zauria», «hilketa»ŋᚎStraif«sufrea»sᚏRuis«gorria»rAicme AilmeᚐAilm«zumarra»aᚑOnn«lizarra»oᚒÚr«lurra»uᚓEdad?eᚔIdad«hagina» (?)iForfedaᚕÉbad«lertxuna»eaᚖÓr«urrea»oiᚗUilen«ukondoa»uiᚘIphín«arantza»io, pᚙEmancholl«hurritz bikoiztua»aeᚚPeithp zuriuneasoinurik ez᚛ eta ᚜«lumak»: hasiera eta amaierasoinurik ez

 Irudi galeria 

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 
 Erruna
 Lunnastingeko harria

 Kanpo estekak 
 Ogham idazkeraren deskribapena eta historia 
 Ogham idazkera 

Kategoria:Alfabetoak
Kategoria:Zelta hizkuntzak