Henri Bergson

Henri Bergson (Paris, 1859ko urriaren 18a - Paris, 1941eko urtarrilaren 4a) frantziar filosofoa izan zen.

 Biografia 
Poloniako judua zuen aita, eta ama Irlandakoa. Londresen bizi izan zen bederatzi urte bete arte, eta gero Parisen kokatu zen. Hainbat institututan irakatsi ondoren, Collège de France delakoan filosofiako katedradun egon zen (1904-1914). Filosofia-lan ugari utzi du, horien artean: Essai sur les données immédiates de la conscience (1889), doktoretza-tesia; Matière et Mémoire (1896); Le Rire (1900); L´Évolution créatrice (1907); L´Énergie Spirituelle (1919); Durée et Simultanéité (1922); Les Deux Sources de la morale et de la réligion (1932); La Pensée et le Mouvant (1934). Intelektualismo formalistaren kontrakoa zen; Kant eta neokantismoa ez zituen onartzen. Positibismo zientifiko eta materialista ukatuz, Bergsonen filosofia espiritualista eta bitalistak kontzientziaren datuak hartzen ditu oinarritzat. Intuizioak iraute hutsarekin jartzen gaitu ados (eta ez bizitza praktikoa egituratzen den denbora eta espazio kuantitatiboarekin), eta bizitzaren eta izpirituaren mugimendu libre eta sortzailearekin batzen gaitu. Esperientziaren fenomenologia, kontzientziaren psikologia, filosofia horrek pentsatzeko eta hautemateko ohiko molde batzuk alde batera utz ditzan eskatzen dio adimenari. Bergsonen filosofiak arrakasta lortu zuen Bigarren Mundu Gerra aurretik, eta idazle eta filosofo anitzek izan zuten haren eragina, Charles Péguyk eta Marcel Proustek, adibidez. Académie Françaiseko kidea izan zen. 1927an Literaturako Nobel Saria eman zioten.

 Erreferentziak 

 Atencia, José eta de Salas, Jaime (2002): "Hitzaurrea" in Henri Bergson (1932): Morala eta erlijioaren bi iturriak, Bilbo, Klasikoak 

 Kanpo estekak 
 Morala eta erlijioaren bi iturriak euskaraz EHUren webguneko Klasikoak bilduman.

Kategoria:Paristarrak
Kategoria:Frantziako filosofoak
Kategoria:Literaturako Nobel Saridunak
Kategoria:Frantses Akademiako kideak
Kategoria:Frantziako juduak
Kategoria:Ohorezko Legioko gurutze handiak
Kategoria:XIX. mendeko filosofoak
Kategoria:XX. mendeko filosofoak
Kategoria:Metafisikoak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Psikologiaren filosofoak
Kategoria:Gogamenaren filosofoak
Kategoria:Zientziaren filosofoak
Kategoria:Index Librorum Prohibitorum
Kategoria:Bronkitisak hildakoak