Roland Barthes

Roland Barthes (Cherbourg, 1915eko azaroaren 12 – Paris, 1980ko martxoaren 26) Euskal Herriarekin lotura handia izan zuen idazle, filosofo, literatura-kritikari eta semiologo frantsesa izan zen.

 Biografia 
1915ean Cherbourgen (Normandia) jaioa, umetxoa zela umezurtz geratu zen; Louis Barthes aita Itsas armadako ofiziala zen eta itsas gudu batean hil zuten. Haurtzaroa lehen Baionan eta gero Parisen eman zuen. Hiri hartan Montaigne eta Louis-le-Grand lizeoetan ikasi zuen. 1935ean baxoa lortu zuen eta Parisko Unibertsitateko Letra Klasikoetako Fakultatean izena eman zuen; 1939an Greziar Ikasketetan, Latindar Ikasketetan, Frantses Literaturan eta Filosofiaren Historian titulua atera zuen.

1939-1940an Biarrizko lizeoan ibili zen, eta 1940-1941ean Parisko Voltaire eta buffon lizeoetan. 1941ean Greziar Tragediari buruzko lan batekin Goi Mailako Ikasketetako diploma erdietsi zuen. Tuberkulosiak jota, Frantziako eta Suitzako erietxe batzuetan egon zen; erietxeetan bizitza intelektual aberatsa izan zuen, Georges Fournié bezalakoak ezagutu zituen eta Karl Marx, Jules Michelet eta Jean-Paul Sartreren lanak irakurri eta aztertzeari ekin zion. Argitaratu zituen lehen testuak ordukoak dira. 1943an Hizkuntza Klasikoetako Gramatika eta Filologiako agiria lortu zuen. 1947an Combat aldizkarian 1953an Le Degré zéro de l'écriture lana bihurtuko diren lehen idazkiak. 1962an Michel Foucault eta Michel Deguyrekin Critique aldizkariaren erredakzio-kontseiluan sartu zen. Aldi berean, urte haietan hainbeste lekutara bidaiatu zuen: Bukarest, Alexandria (non Algirdas Julien Greimas ezagutu zuen eta non Hizkuntzalaritzaren alorrean murgildu zen) edota Marokon; herrialde honetara 1963tik aurrera behin baino gehiagotan joan zen eta 1969-1970ean Rabaten irakasle aritu zen.

1970eko hamarkadaren hasieran lan asko argitaratu zituen: L’empire des signes (1970), S/Z (1970), Sade, Fourier, Loyola (1971), Nouveaux essais critiques (1972), Roland Barthes par Roland Barthes (1975) eta Fragments d’un discours amoureux (1977). Onarpen publiko zabala lortu zuen garaia ere izan zen: Tel Quel (1971) eta L'Arc (1973) aldizkariek Barthesi buruzko zenbaki bereziak idatzi zituzten.

1980ko otsailaren 25ean Collège de Francera zihoala kamioi batek harrapatu zuen; istripu honen ondorioz martxoaren 26an hil egin zen.

 Euskal Herrian 
1916an aita hil zitzaionez, umetan zenbait urtez Baionan bizi izan zen; Henriette Barthes (ezkondu baino lehen, Binger) bere amak Lapurdiko hiriburura jo zuen, aitaren partetiko amonarekin eta Alice bere alabarekin, eta Paulmy eta Txekiar Legioaren etorbideen arteko izkinean zegoen Lanne izeneko etxean plantatu ziren. 1924an Roland nerabea Parisera joan bazen ere, eskolako oporraldiak Baionan pasatu zituen aitona-amonekin; hiri honetan bizi izandakoa bere lan batzuetan islatu zuen, Mythologies, Roland Barthes par Roland Barthes edota lehen aldiz 1977an L'Humanitén agertu zen La lumière du Sud-Ouest lanetan kasurako; azken hau Koldo Izagirrek euskaratu zuen 2005ean, Sud-Ouestaren argia izenburupeanSud-Ouestaren argia Susaren webgunean.. Hiriari hitz hauek dedikatu zizkion:

Geroago, irakaskuntza arloan 1939an Biarrizko lizeo egin berrian lan egin zuen. 1960ko hamarkadan Henriette amak Hendaiako Etchetoa izeneko villa utzi zuen eta Ahurtin Carboué etxea erosi zuen; horren ondorioz 1968tik aurrera Roland Barthesek herri hartan eman zituen udak eta oporraldiak, Parisko bizitza artegatik urrun. Herri hartan ere lurperatu zuten, amarekinLes beaux étés de Barthes à Urt, Sud-Ouest, 2011ko uztailaren 11.En Urt tras el recuerdo de Roland Barthes, Las horas y los días bloga.. Herriko liburutegiari haren izena eman zioten, baita Angelun 2008an eraikitako unibertsitateko ikasleentzako egoitza bati ereRoland Barthes unibertsitate-egoitza..

 Lanak 
 Le Degré zéro de l'écriture eta horrekin batera Nouveaux essais critiques, Éditions du Seuil, Paris, 1953
 Michelet par lui-même, Éditions du Seuil, Paris, 1954
 Mythologies, Éditions du Seuil, Paris, 1957 - edizio handitua, 2010
 Sur Racine, Éditions du Seuil, Paris, 1963
 Essais critiques, Éditions du Seuil, Paris, 1964
 La Tour Eiffel, Centre National de la photographie/Éditions du Seuil, Paris, 1964
 Eléments de sémiologie, Denoël/Gonthier, Paris, 1965
 Critique et Vérité, Éditions du Seuil, Paris, 1966
 Système de la mode, Éditions du Seuil, Paris, 1967
 S/Z, Honoré de Balzacen Sarrasine lanari buruzko saiakera, Éditions du Seuil, Paris, 1970
 L'Empire des signes, Skira, Paris, 1970
 Sade, Fourier, Loyola, Éditions du Seuil, Paris, 1971
 Nouveaux essais critiques, Éditions du Seuil, Paris, 1972
 Le Plaisir du texte, Éditions du Seuil, Paris, 1973
 Roland Barthes par Roland Barthes, Éditions du Seuil, Paris, 1975
 Alors la Chine ? , Christian Bourgois, Paris, 1975
 Fragments d'un discours amoureux, Éditions du Seuil, Paris, 1977
 Leçon, Éditions du Seuil, Paris, 1978
 Sollers écrivain, Éditions du Seuil, Paris, 1979
 La Chambre claire : Note sur la photographie, Gallimard/Seuil/Cahiers du cinéma, Paris, 1980
 Sur la littérature, Presses Universitaires de Grenoble, 1980
 Le Grain de la Voix : Entretiens, 1962-1980, Éditions du Seuil, Paris, 1981
 L'Obvie et l'Obtus : Essais critiques III, Éditions du Seuil, Paris, 1982
 All except you : Saul Steinberg, Repères, Paris, 1983
 Le Bruissement de la langue : Essais critiques IV, Éditions du Seuil, Paris, 1984
 L'Aventure sémiologique, Éditions du Seuil, Paris, 1985
 Incidents, Éditions du Seuil, Paris, 1987
 Œuvres complètes, tome I : 1942-1965, Éditions du Seuil, Paris, 1993
 Œuvres complètes, tome II :1966-1973, Éditions du Seuil, Paris, 1994
 Œuvres complètes, tome III : 1974-1980, Éditions du Seuil, Paris, 1995
 Le Plaisir du texte eta horren aurretik Variations sur l'écriture, Éditions du Seuil, Paris, 2000
 Écrits sur le théâtre, Éditions du Seuil, Paris, 2002
 Comment vivre ensemble : cours et séminaires au Collège de France 1976 – 1977, Éditions du Seuil/Imec, Paris, 2002
 Le Neutre : cours et séminaires au Collège de France 1977 – 1978, Éditions du Seuil/Imec, Paris, 2002
 La Préparation du roman : I et II, cours au collège de France 1978 – 1980, Éditions du Seuil/Imec, Paris, 2003. 28 orduko soinu artxiboak.
 Carnets de voyage en Chine, Éditions Christian Bourgois, Paris, 2009
 Journal de deuil, Éditions du Seuil/Imec, Paris, 2009

 Zenbait lani buruz 
1953an argitaratu zuen Le Degré zéro de l´écriture saiakera, literaturari, hizkuntzari eta hizkuntza horren baldintza historikoei buruzko gogoeta da; «kritika berri»aren agiri gisa hartu zen. Barthesen ustez, lanaren beraren baitan egin beharrekoa da kritika, eta kritika horrek testuaz eta testuaren esanahiaz arduratu behar du soilik. Freuden psikoanalisia osagai nagusietakoa duen azterbide kritiko hori Michelet (1954), Racine (1963), eta beste zenbait azterlanetan erabili zuen. Kritika soziala nagusi da Mythologies (1957) izenburuko lanean. Ondoren, semiologia eta hizkuntzalaritza estrukturalera hurbildu zen: Éléments de sémiologie (1964), Système de la mode (1967). Balzacen kontakizun baten azterketaren, S/Z (1970), eta Sade, Fourier, Loyola (1971) saiakera-liburuaren bidez, adierazlea inkontzientearen sintomatzat (Freud, Lacan) eta kode askotarikoak testuen sakonera historikoaren (Marx) argigarri gisa nabarmendu zituen. Halaber, gai arras nahasi bat aztertu zuen: Japonia, L´Empire des signes (1970) liburuan. Errusiar formalistek abiatutako kritikari formalista nagusietakoa bada ere, testuak irakurlearengan sortzen duen atsegina nabarmentzen du, «zientifikotasun»aren tentazioa alde batera utzita: Le Plaisir du texte (1973, Testuaren atsegina, Juan Garziak euskaratua), Roland Barthes par lui-même (1975), Fragments d´un discours amoureux (1977).

 Roland Barthes euskaraz 
Idazkuntzaren zero gradua eta Testuaren atsegina. Bilbo, Klasikoak (1996) Itz. Juan Garzia Garmendia 
Dolu-egunerokoa. Iruñea, Katakrak (2025) Itz. Danele Sarriugarte Mochales 
2025ean Barbara Krugerrek Barthesen hitzak erakutsi zituen Bilboko Guggenheim Museoan egindako atzerabegirakoan.
 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Jean Esponde: Roland Barthes, un été (Urt 1978), Confluences, Bordele, 2009. Liburua Confluences argitaletxearen webgunean..

 Kanpo estekak 
Idazkuntzaren zero gradua/Testuaren atsegina EHUren webguneko Klasikoak bilduman.
Autorearen heriotza aipagai Basilika guneko Formaedukia podkastaren #01 saioan.

Kategoria:Frantziako idazleak
Kategoria:Frantsesezko idazleak
Kategoria:Frantziako irakasleak
Kategoria:Manchetarrak
Kategoria:Ahurtiarrak
Kategoria:Frantziako protestanteak
Kategoria:Frantziako LGBT pertsonak
Kategoria:Frantziako literatura kritikariak
Kategoria:Semiologoak
Kategoria:XX. mendeko Frantziako idazleak
Kategoria:Literaturaren teorialariak
Kategoria:Parisko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Filosofo sozialak
Kategoria:Sexualitatearen filosofoak