Atahualpa Yupanqui

Atahualpa Yupanqui, jaiotzez Hèctor Roberto Chavero (1908ko urtarrilaren 31a, Pergamino, Argentina – 1992ko maiatzaren 23a, Nimes, Frantzia) argentinar kantautore, gitarrajole, antropologo eta idazle bat izan zen.

Atahualpa Yupanquiren aita amerindiar jatorriko argentinarra  zen, aldiz ama, Higinia Carmen Aran, Haran, Aranburu edo Haranburu, Euskal Herriko Gipuzkoako udalerri batean jaiotakoa omen zen.Héctor Roberto Chavero –tal su verdadero nombre- era hijo de madre vasca, Higinia Carmen Haram (o Aram). “No sabemos exactamente de que localidad del territorio histórico de Guipúzcoa, pero sí que emigró a la Argentina, donde se casó con un criollo viejo, Don José Demetrio Chavero” evocó Ezkerro. Presencia Vasca evocó la figura de Don Atahualpa Yupanqui Atahualpa Yupanquiren euskal gogoa. Josemari Velez de Mendizabal. Euskonews.com 

 Biografia 

Gaztea zelarik Argentinako ipar-mendebaldeko landa eremuetan eta Andeetako goi-ordokian barna bertako Amerindiarren ohiturak ikertzen jardun zuen. Tokian-tokiko etnografia datu garrantzitsuak bildu eta bertan ikusitako pobreziak zeharo amorrarazi zuenez Argetinako Alderdi Komunistako kide bilakatu zen. Bestalde musikari gisa inken erregeen ohorez haien izena bereganatu zuen.

Argetinako folk musikari garrantzitsuenetzat jo ohi da. Abeslari eta musikari ugarik bere abestiak abestu eta jo izan dituzte, horien artean honako hauek daudelarik: Mercedes Sosa, Los Chalchaleros, Horacio Guarany, Jorge Cafrune, Alfredo Zitarrosa, José Larralde, Víctor Jara, Ángel Parra, Marie Laforêt, Andrés Calamaro edota Mikel Laboa bera. Gaur egun ere, Argentina nahiz mundu osoko musikarien bilduma zati izan ohi dira.

 Abestiak 
Ofizialki Atahualpa Yupanquik 325 abesti erregistratu zituen,SADAIC- Atahualpa Yupanquiren abestien bilaketaren emaitza  horien artean ezagun edo ospetsuenak hauek lireteke: La alabanza, La añera, El arriero, Basta ya, Cachilo dormido, Camino del indio, Coplas del payador perseguido, Los ejes de mi carreta, Los hermanos, Indiecito dormido, Le tengo rabia al silencio, Luna tucumana, Milonga del solitario, Piedra y camino, El poeta, Las preguntitas, Sin caballo y en Montiel, Tú que puedes, vuélvete, Viene clareando eta Zamba del grillo.

 Liburuak 
 Piedra sola (1939)
 Aires (1943)
 Cerro Bayo (1953)
 Guitarra (1960)
 El canto del viento (1965)
 El payador perseguido (1972)
 Del algarrobo al cerezo (1977)
 Confesiones de un payador (Galerna argitaletxea, 1984)
 La palabra sagrada (1989)
 La Capataza (1992)
 La canción triste
 Coplas del payador perseguido (Rama Lama Music, Espainia, 2007)

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Atahualpa Yupanquiren webgunea 
 Atahualpa Yupanquiren euskal gogoa. Josemari Velez de Mendizabal. Euskonews.com 

Kategoria:Argentinako kantautoreak
Kategoria:Argentinako idazleak
Kategoria:Argentinako gitarra-jotzaileak
Kategoria:Eusko-argentinarrak
Kategoria:1976-1983ko Argentinako zerrenda beltza
Kategoria:Izengoitiak
Kategoria:Torturatuak
Kategoria:Argentinako komunistak