Murray Gell-Mann

Murray Gell-Mann (New York, 1929ko irailak 15 – Santa Fe, Mexiko Berria, 2019ko maiatzaren 24a) fisikari estatubatuar bat izan zen. Yale Unibertsitatean eta MITen ikasi zuen. 1955etik irakaslea da Kaliforniako Unibertsitatean (Pasadenako kanpusean, non 1967ko Fisika teorikoko katedradun izan zen. NASAko kide izan zen 1964tik.

Fisikako Nobel Saria jaso zuen 1969an funtsezko partikulei buruzko bere aurkikuntzengatik. Gell-Mannen teoriak ordena eman zion nukleo atomikoaren barnean 100 partikula inguru aurkitu ondoren sortu zen kaosari. Partikula horiek, protoi eta neutroiez gain, quark izeneko beste funtsezko partikula batzuez osatuta zeuden. Quarkak gluoi trukaketari esker elkartuta mantentzen dira. Beste ikertzaile batzuekin batera, quark eta gluoien teoria kuantikoa eraiki zuen, kromodinamika kuantiko deritzona.

Zientziaz gain, Gell-Mann irakasleari beste arlo batzuk ere interesatzen zitzaizkion, literatura, historia naturala, linguistika historikoa, arkeologia, historia edo psikologia kasu.

Murray Gell-Mann The Quark and the jaguar, Adventures in the simplex and the complex, lanaren egilea da, Espainian Tusquetsek Quarka eta jaguarra, Abenturak sinpletasun eta konplexutasunean izenburupean editatu zuen izaera autobiografikoko zientzia dibulgazioko saiakera hori.

 Jasotako beste sari batzuk 
 Albert Einstein domina

 Kanpo estekak 

Kategoria:Mexiko Berritarrak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako fisikariak
Kategoria:Estatubatuar juduak
Kategoria:Partikulen arloko fisikariak
Kategoria:Agnostikoak
Kategoria:Errumaniar estatubatuarrak
Kategoria:Austriar estatubatuarrak
Kategoria:Royal Societyko kideak
Kategoria:Judu agnostikoak
Kategoria:Judu eszeptikoak