Gimel

Gimel alfabeto semitiko askoren hirugarren hizkia da. Feniziar alfabetoan agertzen da, baita alfabeto aramearrean ere. Alfabeto hebrearrean ג idazten da, alfabeto siriakoan ܓ eta arabiar alfabetoan ج (azken honetan 5. letra da). Feniziar alfabetoan zein eratorritako guztietan, arabiarrean izan ezik, kontsonante ahozkatu belar herskariaren soinua aiderazten du, . Arabiera Estandar Modernoan hiru soinu ezberdin egiteko erabiltzen da: ,  eta .

Ez da ezagutzen letra Proto-Kanaanitarra, baina ziurrenik izena arma baten izenetik eratorria zen, edo baliteke jaurtitzen zen arma baten izena izatea. Hau Proto-Sinaitarr glifo batetik eratortzen da, azpian agertzen den hieroglifikoan oinarritua.
T14
Letra honetatik greziar alfabetoko gamma (Γ), alfabeto latinoko C eta G eta alfabeto zirilikoko Г letrak eratortzen dira.

 Gimel hebrearra 

Gimel letra hebrearra (גִּימֵל) alfabetoko 3. letra da. Dagesh bat jaso dezakeen 6 letretako bat da. Gaur egun hitz egiten den Hebrearrean ez dago aldaerarik ahoskeran dagesh hori jarrita, baina aspaldi bazen. Gainera Yemendar hebreeran Gimel letrak  soinuak adierazten ditu dagesh bat duenean eta  ez duenean.

Gimel letra geresh batekin jarraituta idazten denean (ג׳) atzerriko hizkuntzetatik mailegatutako  fonemarako erabiltzen da.

 Gamal/Gomal siriakoa 

Gamal/Gomal 50px Madnḫaya Gamal 50px Serṭo Gomal 50px Esṭrangela Gamal
600px|ezkerrera
Alfabeto siriakoan hirugarren letra ܓ da. Ekialdeko ahoskeran Gamal izena du eta mendebaldean Gomal (ܓܵܡܵܠ). Bi soinu ezberdin izan ditzakeen 6 letretako bat da. Ahoskera indartsua denean (qûššāyâ)  ordezkatzen du, "gasteiz" hitzan bezala. Gamal/Gomal ahoskera leunean ematen denean (rûkkāḵâ) normaldi  soinua du. Gaur egunko Garshuni eta hizkuntza neo-aramearretan arabieratik eta persiarretik datozen hitz mailegatuak idazteko  fonema beharrezkoa denean Jamal/Jomal moduko letra erabiltzen da, finean letra bera baina tilde batekin azpian edo barruan delarik (ܓ̰).

 Arabiar ǧīm 

Arabierazko alfabetoko ج letra (ǧīm, arabieraz جيم) Gimel hizkiari asoziatutakoa da. Modu ezberdinetan idazten da hitzan duen kokapenaren arabera:

Arabiera Estandar Modernoak hiru ahoskera ditu letra honentzat: . Ahoskera aldaerak gertatzen dira arabiera estandar modernoan Arabieraren barietateak garrantzi handia duelako:

 Aljeriar arabieran, Irakiar arabieran eta beste dialekto batzuetan  ahoskatzen da.
 Egipziar arabieran eta Yemeniar arabierako dialekto batzuetan (Tihami, adibidez),  ahoskatzen da, beste hizkuntza semitikoetan bezala.
 Maghrebtar arabieran (Aljerian ezik) eta Sortaldeko arabiarrean  ahoskatzen da.
 Kuwaiteko arabieran eta Golkoko arabieran  ahoskatzen da modu kolokialean hitz egiterakoan.
 Beduinoek palatalizatzen dute, eta  ahoskatu, ziurrenik Arabiera Klasikoan ahoskatzen zen modua.
 Sudaniar arabieran eta Yemeneko beste dialektoetan  ahoskatzen da, Arabiera Klasikoan oinarritua ere.

Egipziarrek beti erabiltzen dute ج letra  soinua egiteko, adibidez 'golf' hitza aipatu behar dutenean. Hala ere ez da desegokia erabiltzea ʒ edo d͡ʒ soinuak adierazteko. Hala ere bi hauek traskribatzeko beharra dagoenean, biak berdintzen dira  soinura eta چ letra erabili. Persiar, Urdu, Sindhi eta antzekoek چ letrari  soinua esleitzen diote.

Persiar-Arabiar idazkeran jīm deitzen da.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Feniziar alfabetoa