Piriniotar lursagu

Piriniotar lursagua (Microtus gerbei) Cricetidae familiako karraskaria da, iparraldeko Iberiar penintsulan eta hego-mendebaldeko Frantzian bizi denaMusser, G. G. eta M. D. Carleton. (2005). Superfamily Muroidea. 894-1531. orr. "Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference". D. E. Wilson eta D. M. Reeder. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Lur azpian bizi denez, harrapatzea zaila egiten zaie bere harrapariei (batez ere hontz zuriari). Lehen pitymis generoan sailkatzen zuten, orain azpigenerotzat jotzen dena.

 Deskribapena 
Burua + gorputza = 111 - 142 mm

Buztana = 18 + 37 mm

Pisua= 16 - 32 gramo

Karraskari honen kanpoko morfologia mikrotino guztien tipikoa da; mutur biribildua eta hanka motzak. Belarriak ere motzak dira, nahiz eta. beste bi  lursaguetan baino zertxobait handiagoak izan. Gorputz tubularrak lur azpian bizi den animalia adierazten du. Isatsa beste karraskari batzuen proportzioan laburra du, beste Pitymys batzuetan baino apur bat luzeagoa. Ilea gaztaina kolore ilunekoa, normalean tonu horixka batera lausotzen da; sabela eta azpialdea grisaxka bihurtzen dira. 

Garezurrak ortodonte (beherantz zuzenduak) ebakortzak ditu. Lursagu honen eta beste batsuen arteko bereizketa egin daiteke goiko hirugarren molarraren morfologiari begiratuta.

Espezie honetan, beste bietan ez bezala, ez dago bigarren kanpoko angeluaren atzekarik. Hortz honek, gainera, bi triangelu itxi eta hirugarren bat edukitzea du ezaugarri, baita okluituta ere, guztiz ez bada ere. 

 Biologia eta ohiturak 
Oharkabean erraz pasa daitekeen espeziea da piriniotar lursagua, normalean galeriatik kanpo ez baitu lurrik pilatzen.

Hainbat kasutan baieztatu izan ahal da, sator galeria zaharrak okupatu dituela, kanpoalderako irteera berriekin egokituz.

Galeriak mikrotino horrek okupatzen dituenean, irteera-ahoek askotan landaredirik gabeko zentimetro gutxiko ertza izaten dute.

Beste lursagu-espezieekin gertatzen den bezala, kanpoko jarduera oso aldakorra da, izozte edo lehorte larrien garaietan ia ez da existitzen.

Ugalketa udaberrian hazten da eta udazkenera arte irauten du. Aldi honetan, emeek bizpahiru kumez osatutako hainbat umealdi izaten dituzte.

Elikadura landare belarkaraz osatuta dago, batez ere belarrak eta lekaleak.

 Banaketa, habitata eta egoera 
Piriniotar lursagua normalean baso hostozabaletako soilguneetan bizi da, eremu belartsu eta freskoetan; gaur egun, bere garapenerako baldintzarik onenak basoaren ertzetan kokatutako belardi natural txikietan aurkitzen ditu. Uren banalerroko larre alpinoetan ere aurki daiteke.

Espezie honek Kantauri Sistemaren zati bat baino ez du okupatzen, Pirinioak eta horien iparraldean dagoen eremu zabal bat.

Euskal Herrian erregulartasunez agertzen da, nahiz eta orain arte ezin izan den aurkitu hego eta hego-mendebaldeko muturrean.

Ugaria da Kantauri isurialdean. Kantabriako mendilerroaren iparraldean ere ohikoa da, dudarik gabe zonalde honetan gertatzen den prezipitazio handiagoagatik.

 Erreferentziak 

Kategoria:Cricetidae
Kategoria:Euskal Herriko kontinentar ugaztunak
Kategoria:1879. urtean deskribatutako taxoiak