Donostiako arraunketa

Donostiako arraunketa hirian sendo errotutako kirola da, tradizio handikoa eta urteetan zehar talde eta elkarte ugari sortu dituena.

Traineru arraunketako kirola, kostako herri guztietan bezala, arrantzaleen lanbidetik sortu zen Donostian ere XIX. mendearen amaieran, eta, arrantza-jarduera indartsuko hiria izanik, parte hartze zabala izan zuten bertako kuadrillek garaiko estropada eta desafioetan. Luis Karril eta Kiriko bezalako lege zaharreko patroi donostiar handiak izan ziren garai hartan.

1920ko hamarkadaren inguruan arrantza ontziak higiarazteko arrantzaleen giza indarra erabiltzeari utzi zitzaionean, hiriko elkarteek hartu zuten kuadrillak eratzeko eta sustatzeko ardura, eta, hamarkada batzuk geroago, arraun klub modernoek hartu zuten haien lekukoa. Kirol honek Donostian beti eragin izan duen grinaren erakusgarri da datu hauxe: Kontxako Banderan 12 elkarte donostiar desberdinek parte hartu dute, eta, kaiko edo Parte Zaharreko arrantzale giro hertsian ez ezik, Loiola, Martutene eta Ibaeta auzoetan ere sortu izan dira arraun taldeak eratzeko ekimenak.

Kirol emaitzen aldetik denboran zehar gorabeherak izan dituzten arren, talde horiek guztiek hainbat Kontxako Bandera lortu dituzte (Donostia hirugarrena da sailkapen nagusian), baita maila goreneko txapelketak ere arraun modalitate guztietan: (traineruetan, trainerilletan, bateletan, aulki mugikorreko kategoria guztietan eta Mediterraneoko llaütetan). Arraunketa olinpikoan ere jarduera zabala izan dute Donostiako arraunlari eta taldeek, 1920ko hamarkadan hasi eta modalitate honetan era jarraituan aritzen lehenak izan baitziren bere inguruan.

 Tostako arraunketaren historia 
 Lehen aipuak 
260px|eskuinera|thumb|Kontxako Bandera (1915). Argazkian lehian ageri diren bi traineruetako bat Donostiakoa da, urte horretan garailea izan zena Soterotxo patroi zela.

Traineru arraunketako kirola, kostako herri guztietan bezala, arrantzaleen lanbidetik sortu zen Donostian ere XIX. mendean, eta, arrantza-jarduera indartsuko hiria izanik, parte hartze zabala izan zuten bertako kuadrillek garaiko estropada eta desafioetan.

Donostian dokumentatua dagoen traineru-estropadarik zaharrena 1845 urtekoa da.El Castellano egunkaria (1845-08-16)El Espectador egunkaria (1845-08-17)El Diario Constitucional egunkaria (1845-08-30) Urte hartako abuztuaren 12an, Gipuzkoako bederatzi traineru lehiatu ziren (Hondarribia, Pasaia, Donostia, Orio, Zarautz, Getaria, Zumaia, Deba eta Mutriku) Kontxako uretan eta Donostiako trainerua izan zen irabazlea. Garaiko kazetek diotenez, tenplete gisako bat jarri zioten Isabel II.a erreginari Apaizen pasealekuan, eta handik estropadez gozatzen izan omen zen familiarekin batera.OBREGÓN, Angel (2015): 15El Tiempo egunkaria (1845-08-17)El Español egunkaria (1845-08-16)El Heraldo egunkaria (1845-08-16)

Hurrengo urteetan ere hainbat estropada jokatu ziren. Horrela, beste aipamen bat 1852koa da, abuztuko Amabirjinaren egunean (15ean) antolatutako estropada bat aipatzen denekoa.El Clamor Público egunkaria (1852-08-14)La Nación egunkaria (1852-08-20) Traineru donostiar baten aipamen zuzena egiten den beste estropada bat 1853koa da, Baionan jokatutako estropada bati buruzkoa.ZAVALA, Antonio (2003): 39 1858an, hamaseina arraunlariko bi ontzi lehian aritu ziren beste estropada bat dago dokumentatua Donostian (Napoleon III.a lekuko izan zuena).

 Patroi handiak (1879-1931) 
Hala ere, donostiar arraunketaren benetako historia 1879an hasi zen. Urte hartako Kontxako Banderan, historiako lehenean, donostiarrek parte hartu zuten eta, hain zuzen, Lequeitiana traineru donostiarra atera zen irabazle.Diario de San Sebastián egunkaria (1879-09-08)Diario El Urumea egunkaria (1879-09-09) Lanbidez arrantzan aritzen patroien garaia zen traineru lehiaketen lehen urte haiena; patroi bakoitzak egunerorko arrantza jardunean lankide zituen arrantzale-arraunlarien kuadrilletan oinarrituz osatzen zituen tripulazioak estropada eta desafioetarako. Patroia zen kuadrilla horietan nagusi eta buru nabarmena, eta, horregatik, patroi famatu handien izenak datozkigu oroimenera donostiarren garai haiek gogoratzean, hala nola Luis Karril, "Kiriko" edo "Soterotxo".

Donostiako traineruek historian izan duten mailarik onena garai honetakoa dela esan daiteke. XIX. mendeko azken hamarkadetan eta XX. mendeko lehenetan punta-puntakoak ziren traineru donostiarrak, Kontxako Banderan lortutako garaipen ugariek erakusten duten moduan: banderaren lehen 30 edizioetatik 13 irabazi zituen Donostiak, eta oraindik indarrean dagoen errekorra lortu zuten, jarraian 7 bandera eskuratuta 1883-1894 bitartean. Hauek dira garai horretako patroirik ezagunenak:

Juan Kruz Karril "Txorrolo"

260px|eskuinera|thumb|Kontxako Bandera (1915)
1879an Kontxako historiako lehenengo bandera irabazi zuen patroia dugu Juan Kruz Karril (ezinenez, "Txorrolo") patroia, Luis Karril handiaren anaia. Hainbat lekutan Pasaiako Avante agertzen bada ere lehen bandera horren irabazle modura, garaiko egunkariek argi uzten dute Lequeitiana traineru donostiarra izan zela garailea, Orioko bi traineruren aurretik geratuta.AGUIRRE, Rafael (2002): 12

Hurrengo urtean, 1880an, bigarren gelditu zen. 1889an eta 1890ean ere parte hartu zuen, baina Luis Karril anaia nagusitu zitzaion, eta 1892an, berriz, Kiriko.

Joxe Jabier Uresberueta

1883ko Kontxako Bandera irabazi zuen Angelita traineruarekin. Bigarren geratu zen 1898an eta 1906ko Kontxako Banderan ere parte hartu zuen. Luis Karril handiari irabazi zion 1882an Kontxako estropada batean, baina argitzeke dago Kontxako Bandera zen ala bestelako estropada bat zen.Ciaboga aldizkaria, 1953ko alea. Patroi aritu aurretiko garaian, arraunlari gisa, Getaria eta Donostiako bi batelen arteko desafio ospetsu batean irabazle izan zen, artean gaztetxo zela, 1869an. Izurdia eta Potakorra zuten izena, hurrenez hurren, getariarren eta donostiarren batelek, eta bertsopaperetan jasoa ere geratu zen desafio sonatu hura.ZAVALA, Antonio (2003): 34-39
260px|eskuinera|thumb|Jendea arroketan, Kontxako Bandera ikusten (1915)
Kirol-jardueraz aparte, Donostiako portuan sardina eta antxoaren arrantzarako ohiko traineru eta lantxen ordez arrantza-baporeak sartu zituen lehen arrantza-patroia izan zen UNSAIN, J.M. (2008): 255, 397.(beste erabilera batzuetarako bapore handiak lehendik sartuak zituen Mercader familiak, 1877tik aurrera). 1900ean, Pierre Mari baporea erosi zuen Donibane Lohizunen, eta Denak-Bat izen berria emanda, Donostian matrikulatu zuen. Gerora, beste bapore batzuk ekarri edo eraikiarazi zituen.

Jose Mari Iturriza

1887ko Kontxako Bandera irabazi zuen Jose Mari Iturrizak. Iturriza abizeneko patroi batek beste edizioren batean parte hartu zuen, baina izena agertzen ez denez, ezin da jakin Joxe Mari ala beste urte batzuetan agertzen den Manuel zen.

Luis Karril

Donostiako arraunketaren eta, oro har, traineru arraunketaren historiaren ikono handienetako bat da. Kontxako Banderari dagokionez, 1889ko eta 1890eko banderak irabazi zituen Luis Karrilek. Baina benetan ospetsu egin zuena 1890ean jokatutako Ondarroaren aurkako desafioa izan zen. Seguru asko arraunketaren historian sonatuena izan den desafio hark ikusmira bizia sortu zuen, eta apustu ikaragarriak izan ziren alde baten eta bestearen alde; estropada irabazita, Luis Karril erabateko idolo bihurtu zen donostiarren artean.MACÍAS, Olga (2003): 636

Estropada famatu haren ondoren, Baionako traineru batek beste desafio bat bota zion Donostiari, baina oraingoan Luis Karrilen mutilek galdu egin zuten, zirkunstantzia polemiko eta guzti (abordatu egin zuten, antza, donostiarren trainerua, eta estropada irabazteko aukerak galdu zituen hor).OBREGÓN, Angel (2015): 17 Porrot horri zela medio, uko egin zion aurrerantzean Donostiako trainerua gidatzeko zereginari, eta "Kiriko"k hartu zuen traineruaren ardura, Karrilek berak hala gomendatuta.

Luis Karril ezaguna da, era berean, heriotza tragikoa izan zuelako. Bere arrantza kuadrillarekin arrantzan ari zela, haize bolada bortitz batek txalupa irauli eta kroskoari eutsita iraun behar izan zuen luzaro, bere kuadrillakideak bezala. Hala ere, indarrak azkenean huts egin eta banaka-banaka asmatu eta itota hiltzen joan ziren. Arrantza kuadrillako lau arrantzale besterik ez ziren salbatu. 1892ko urriaren 19a zen.

Leku askotan jaiotzez asturiarra zela agertzen bada ere, Luis Karril donostiarra zen, bere familia osoa bezalaLuis Karrilen bataio agiria Donostiako Elizbarrutiko Artxibo Historikoan. Luis Karrilek Torrekua goitizena zuen (Luis Torrekua), Torrean bizi zelako, garai batean Itsas Kontsuletxe izandakoan, gaur egungo Euskal Itsas MuseoanUNSAIN, J.M. (2009): 565-580. Hain zen ezaguna goitizena, 1889ko Kontxako Banderaren agirietan irabazlea ez da Luis Karril izen-abizenez ageri, Luis Torrekua goitizena bakarrik aipatzen da.

Frantzisko Zubiaurre "Kiriko" Kirikori dedikatutako Ciaboga aldizkariaren 2018ko alea.

Kontxan garaipen gehien lortutako patroi donostiarra da "Kiriko": guztira 5 Kontxako Bandera lortu zituen. 1891n Donostiako traineruaren lema hartu eta 1891ko Kontxako Banderan garaile atera zen, 1892an eta 1894an bezalaxe. Hurrengo urtean, 1895ean, traineru donostiarrei debekatu egin zitzaien parte hartzea, azken urteetan nagusi zirenez (7 edizio jarraian irabazi zituzten 1894 arte, jarraian irabazitako Kontxako Banderen errekorra); horrela, antolakuntzak inguruko herrietako traineruak parte hartzera anima zitezen nahi zuen.AGUIRRE, Rafael (2002): 20

Kirikoren garaipenak ordea ez ziren amaitu: urte batzuetan traineru donostiarraren gidaritza utzia izan ondoren, 1910eko hamarkadaren bukaeran berriro ere traineruaren ardura hartu eta Kontxako bi bandera gehiago (1918 eta 1920) eta Abrako bandera sonatua (1919) lortu zituen.AGUIRRE, Rafael (1972): 625  «Trainera» agerkaria, 1944, 3.or

Azken bandera horretan egin zuen arraunketaren historian hain famatua den "Kirikoren ziaboga,"AGUIRRE, Rafael (1972): 629 traineru lehiakideari aurrea hartzeko aukera eman omen zion ziaboga paregabea.Hau zioen 1919ko egunkari batek ziaboga hari buruz: "¡Qué ciaboga más sorprendente! Temblamos un momento. Nos dio pena la tripulación donostiarra. Iban á quedar descalificados, pues con descalificación estaba penado el tocar una baliza. Se había estrechado de tal modo que era completamente imposible el no tocar la baliza. ¡Si no podría caber un alfiler! Pero ahí está la maestría de Quirico. La trainera pasó. Ni la más ligera rozadura. ¡Soberbio, soberbio!" Ciaboga aldizkaria, 2019ko alea, 7 or.

Izan ere, Kirikok ziaboga emateko modu berritzaile bat plazaratu zuen. Nolabait esan liteke ziaboga emateko era modernoaren sortzailea dela. Hori eman zuen aditzera garaiko kronikari batek 1894ko Kontxako Banderan aritu zen Kirikoren ontziaren maniobra iruzkindu zuenean."Para que al dar la vuelta á las balizas fuera ésta más rápida, el proel de la trainera Amigos colocaba siempre que llegaba á las mismas un remo-timón en la proa, haciendo de esta manera virar á la embarcación con una facilidad asombrosa. Esta maniobra, que es lícita en las lides náuticas, llamó mucho la atención de la gente de mar.” Ciaboga aldizkaria, 2019ko alea, 5 or.

Frantzisko Silva

260px|eskuinera|thumb|Jendea arroketan, Kontxako Bandera ikusten (1917)
1897ko Kontxako Bandera irabazi zuen Frantzisko Silvak, eta hamarkada horretako beste ia edizio guztietan ere hartu zuen parte: 1892, 1894, 1896, 1898, 1899 eta 1900. Goian aipatu bezala, 1895ean Donostiari ez zitzaion Kontxan parte hartzen utzi, beste herrietako traineruek parte hartzeari uko egin ez ziezaioten; traineru donostiar batzuentzat beste estropada bat antolatu zen beste egun batean, kontsolazio gisa-edo, eta Silvaren ontziak irabazi zuen.

FraixkuOLAIZOLA, Iñaki; OLABERRIA, Juan Pablo (2009): 602 Bakeriza "Soterotxo"Soterotxoren gaztetako argazkia.

260px|eskuinera|thumb|Jendea hondartzan, Kontxako Bandera ikusten (1926)
Bizibidez arrantzalea zen"Gente de Mar" dokumentala Euskadiko Filmategiaren webean eskainitako dokumental honetan, Soterotxo ageri da 18:40 minututik aurrera, arrantzale erretiratu moduan., garaiko arraunlari eta patroi gehienak bezala (azken arrantzale urteak, Donostian oso ezaguna zen Trinido arrantza-ontzian egin zituen).

Patroi honen kirol-garaipen nagusiak 1915eko eta 1922ko Kontxako Banderak izan ziren. 1915ean donostiarrek ez zuten trainerurik ateratzeko asmorik, baina azkenean Soterotxo jarri zen traineruko lemazain, eta bere kuadrilla ekarri zuen trainerurako. Hirian ez zen ongi ikusten egitasmo hori, Soterotxo kaxkarintzat baitzeukaten, eta beldur ziren ez ote ziren kuadrilla horrekin barregarri geldituko.Auñamendi Entziklopediako "Soterotxo" sarrera Azkenean, baina, pronostikoak hautsi eta garaile atera zen Donostiako trainerua. Urte hartan faborito nagusi zen Oriori burla egin zioten donostiar herritarrek, Orio irudikatzen zuen hilkutxa bat ere kaleetan zehar ibilita. Hurrengo urtean, 1916an, oriotarren atzetik bigarren geratu zen Soterotxoren trainerua, eta Orioko arraunlari batzuk, garaile zetozela donostiarren aurretik, horiei iseka eginez ziaka arraunean aritu omen ziren une batez.ZAVALA, Antonio (2003): 130
Esan bezala, urte haietan nahikoa zalaparta izan zela Donostiako herritarren artean, ontziak osatzerakoan. Eta 1916ko bandera galdu ondoren, zeresana eta eztabaida ez zen falta izan. Honakoa idatzi zuen bertsolari donostiar batek:

Bigarren garaipen bat ere lortu zuen Soterotxok 1922ko Kontxako Banderan. 1923an berriz bigarren geratu zen, eta hurrengo urteetan ez zuen lortu emaitza aipagarririk.

Aipatu beharra dago egungo araudiarekin beste hirugarren bandera bat ere irabazia izango zuela Soterotxok: bi jardunaldiak batuz, banderako denbora onena egin zuten donostiarrek haren gidaritzapean 1921eko edizioan, baina ez zuten bandera irabazi, garai hartan bigarren jardunaldian ohorezko txanda jokatzen zutenek bakarrik zutelako bandera eskuratzeko aukera. Lehen jardunaldian hirugarren geratu zen Donostia, eta, nahiz eta bi egunetako denboren batura orokorrean zazpi segundoko aldea atera Pasaiari eta zortzikoa Oriori, Pasaiak eskuratu zuen bandera eta Orio izan zen bigarren, ohorezko txandan aritu zirenez bi hauek, eta Donostia, berriz, kontsolazioko txandan. 1943ko banderan gauza bera gertatu zitzaion Oriori, eta orduan araudia aldatu zuten: 1944tik aurrera bi jardunaldietako denborak batu eta edozein traineruk du bandera irabazteko eskubidea.

 Amaikak Bat eta Loiolatarra (1932-1946) 

260px|eskuinera|thumb|Loiolatarra taldeko trainerua Kontxako Banderan (1943).
1920ko hamarkadan, ontziak higiarazteko arrantzaleen giza indarra erabiltzeari utzi zitzaionean, arrantzale kuadrillen garaia amaitu zen, eta, hortik aurrera, elkarteen aroa iritsi zen Donostiako arraunketara. Elkarte ugari izango ziren gerora Donostiako arraunketaren historian, guztira 12 elkarte donostiar aritu baitira traineruan Kontxako Banderan.

1932an agertu ziren lehen aldiz horrelako elkarteak. Urte horretan, bi elkarte donostiarrek hartu zuten parte Kontxako Banderan, bakoitza bere izenarekin eta ez hiriaren izenarekin: Amaikak-Bat eta Empuje.Ciaboga aldizkaria, 1942ko alea. Amaikak-Bat taldeak bigarren postua lortu zuen San Pedroren atzetik, eta laugarrena izan zen Empuje. Bietan Soterotxoren familiakoak ziren Bakerizatarrak zeuden patroi. 1933an berriz ere biek hartu zuten parte, emaitza eskasagoekin: Amaikak-Bat hirugarrena eta Empuje azkena.

Ordutik aurrera Amaikak-Batek bakarrik jarraitu zuen: 1934an laugarren izan zen, eta 1935ean bosgarren. Espainiako Gerra Zibilak eragindako hutsunearen ondoren, 1940an oso emaitza ona lortu zuen Amaikak-Batek: bigarren postua lortu zuen Eustakio Iraola "Famao" patroi famatuaren gidaritzapean, baina bigarren jardunaldian irabazle gertatuta. Koldo Mitxelena hizkuntzalari errenteriar ezagunak bertsoak jarri zituen kartzelan estropada hau zela-eta: 1940ko bigarren igandean garaile atera zen Donostiako trainerua, eta kartzelan hain pozik zeudenez donostiarrak, haiei burla egiteko bertso batzuk idatzi zituen. Hona sail horretako bertso bat:
260px|eskuinera|thumb|Trainerua Kontxako Banderan (1945).
260px|eskuinera|thumb|Esperanza taldeko batela, 1948an Tolosako estropadan irabazitako banderarekin.

1942an ere jardun zuen Kontxan Amaikak-Bat taldeak, baina emaitza apalagoekin. 1941ean Amaikak Batek ez zuen parte hartu, aurreko urtean izan zituzten diru-galerengatik, baina bertako arraunlari asko Chimparta taldean aritu ziren. Bereziki horretarako sorturiko elkartea izan zen Chimparta, eta Amaikak Bateko arduradunen laguntza ere izan zuten uretaratzeko.OBREGÓN, Angel (2015): 41

1940ko hamarkadan, beste traineru donostiar bat ere izan zen uretan Amaikak-Batekin batera. 1940an Loiola auzoko traineru bat sortu zen, auzo horretako Loiolatarra elkartearen bitartez. Urte horietan laugarren postu batzuk lortu zituen Kontxako Banderan.

1940ko urte hori izan zen taldeek behin betiko koloreak hautatu ahal izan zituzten urtea. Amaikak Batek kolore zuria hautatu zuen (gerora Donostiako taldeen ezaugarri izango zena), eta Loiolatarrak urdina.AGUIRRE, Rafael (2002): 72

"Famao" patroiaren urterik onena 1945 izan zen, Sindicato de Pesca de Guipuzcoa izenpean Teresita traineruarekin donostiarren lehen Espainiako Traineru Txapelketa irabazi baitzuen. Donostiarrak hasieran sailkatuta ez bazeuden ere, Pasai San Pedrok uko egin zion txapelketan parte hartzeari eta haren lekua Donostiak bete zuen. Txapelketa jokatu behar zen egunean oso itsaso txarra zegoen eta donostiarrak eta hondarribiarrak baino ez ziren ausartu ateratzera. Urte hartan, Kontxako Banderan laugarren postuarekin konformatu behar izan zuen Donostiak.

 Esperanza eta Jaizkibel (1947-1967) 

260px|eskuinera|thumb|Esperanza taldeko arraunlariak Donostiako alkatearekin (1948).
1950eko eta 1960ko hamarkadetan zenbait klub donostiar aritu ziren hirian arraunketa jarduerak sustatzen. Esanguratsuenak Esperanza eta Jaizkibel izan ziren.

Esperanza Kirol Elkarteak 1947an egin zuen debuta Kontxako uretan, eta bera izan zen Kontxan donostiarren azken Bandera lortu zuena, 1950ean. 1949an Pedreñaren atzetik bigarren izan eta gero,1949ko Banderako irudiak NO-DOko dokumental batean (06:02 minututik aurrera Esperanzako ontzia ageri da) 1950ean Zierbena zen faboritoa Kontxako bandera irabazteko; hala ere, zazpi arraunlari donostiarren oinarriari inguruko herrietako arraunlari batzuk batuta garaile atera zen Esperanza, Antton Korta "Pintxan" patroi zela. Urte horretan bertan Santanderreko Bandera ere irabazi zuten, Pedreña ahaltsuaren aurretik.

1958 arte jardun zuen klubak arraunean, eta emaitza politak lortu zituen, tartean 1949ko eta 1952ko bigarren postua. Horretaz gainera, beste modalitateak ere landu zituen, eta Espainiako Batel Txapelketa irabazi zuen 1948an.PUERTA, Iñigo (2016): 419

Jaizkibel Kirol Elkartea 1960 eta 1967 urte bitartean aritu zen. Oso arraunzalea zen Aizpurua kapitainak sustatutako taldea izan zen, eta soldaduska egiten ari ziren gazteak biltzen zituen trainerua osatzeko, patroia Jose Urdanbide "Gorrión" izanik. 1961ean bigarren postua eskuratu zuten. 1962an, lehenengo egunean denborarik onena egin ondoren, faboritoak ziren bandera irabazteko. Hala ere, A Coruñako Generalisimoaren Kopa hobestea erabaki zuten, sariak hobeak baitziren han; Kopa hura irabazi zuten,Jaizkibel 1962ko Generalisimoaren Kopa irabazten 1962-08-21eko NO-DOko dokumentala (08:32 minututik aurrera) baina Kontxan hirugarren gelditu ziren. Gainera, Kontxako bigarren jardunaldian beste zailtasun bat gehitu zitzaien: eguraldi txarra zegoen eta kanporanzko luzean palka galdu zuten; hala, bi arraunlari ura kanporatzen aritu ziren denbora luzez.AGUIRRE, Rafael (2002): 105 Hurrengo urteetan Galizian zein Donostian aritu izan ziren, eta emaitza hobeak lortu zituzten A Coruñan (bigarren 1963 eta 1965ean).

260px|thumb|Donostiako trainerua, 1971ko Kontxako Bandera jokatu berritan kaiko arrapalara iristenTrainerilla ere uretaratzen zuten, eta Gipuzkoako Trainerilla Ligan aritu ziren 1960an liga sortu zenetik. Garaipen garrantzitsuena Zarauzko Banderan lortu zuten, pronostikoak hautsiz Txapel Aundi eta San Juanen aurretik bandera eskuratu zutenean. 1963an berriz irabazi zuten bertan.

Ibaeta arraun taldeko trainerua atera zuen 1961ean Ibaeta auzoak. Trainerilla ateratzen zuen Gipuzkoako ligan arraun elkarte horrek, eta urte hartako ligan erabilitako arraunlariei Txapel Aundi taldeko hainbat elementu gehitu zizkieten Kontxarako tripulazioa osatzeko, Anjel Isturitz patroiaren agindupean.OBREGÓN, Angel (2015): 330Ciaboga aldizkaria, 1961ko alea.

Txapel Aundi arraun taldea ere aipatzekoa da 1960ko hamarkadaren hasieran, nahiz eta beste modalitate batzuk landu eta trainerurik ez atera: Martutene auzoko kirol elkarte honek hainbat garaipen lortu zituen trainerillan, sonatuena izanik 1962an lortutako Espainiako Trainerilla Txapelketa. Horretaz gainera, Gipuzkoako Batel LigaTxapel Aundi Gipuzkoako Batel Liga irabazten 1961eko NO-DOko dokumental batean (05:04 minututik aurrera) eta bestelako lorpenak ere eskuratu zituen.

Kai-alde elkarte donostiarrak ere trainerilla uretaratu zuen 1960ko hamarkadaren amaieran, eta Gipuzkoako Trainerilla Ligan parte hartu zuen zenbait urtetan.AGUIRRE, Rafael (1972)

 Donostiarren arteko lehia (1968-1995) 

260px|thumb|Donostia eta San Pedro, 1971ko Kontxako Banderan.

260px|thumb|Donostia Arraun Lagunak taldeko trainerua
Jaizkibelen partaidetza amaitzean, ondorengo urte eta hamarkadetan beste klub donostiar batzuek hartu zuten lekukoa. Batzuk klub sortu berriak ziren, eta beste batzuk, berriz, beste modalitateetan aritutako arraunketa elkarteak, trainerua uretaratzen animatu zirenak. Arraunketa-klub modernoen garaia Donostiara ere iritsi zela esan daiteke.

Urte horietako denboraldi batzuetan, lau traineru ere izan ziren uretan urte berean: Donostia AB, Arraun Lagunak, Ur-Kirolak eta Fortuna. Donostia AB izan zen trainerua uretaratzen lehena, 1968an; Arraun Lagunakek 1971n uretaratu zuen lehen aldiz trainerua, Ur-Kirolakek 1982an, eta Fortunak 1983an.

Kontxako Banderarik lortu ez bazuten ere, oso talde lehiakorrak izan ziren horietako asko: beheko koadroan ikus daitekeenez, 1983-1994 bitarteko 12 edizioetan, 8 aldiz bi traineru donostiar izan ziren irailean Banderaren lehian, hau da, Donostiakoa izateagatik zuzenean sailkatzen zenaz aparte bigarren traineru donostiar bat sailkatu zen osteguneko sailkapen estropadan. Gainera, 1981-1994 bitarteko 14 edizioetatik 9 aldiz lehen lau postuetan sailkatu zen Donostiako traineruren bat, eta urteren batean bi traineru donostiar ere sailkatu ziren lehen lau postuen barruan. Klub horiek Kontxako banderan lortutako emaitzarik onenak: Ur-Kirolak bigarren 1983an, Donostia AB hirugarren 1981ean, eta Arraun Lagunak ere hirugarren 1991 eta 1992an. Donostia ABk Kontxako Banderarako Sailkapen estropada irabazi zuen 1976an, Klaudio Etxeberria "Gorria"ren gidaritzapean (Hondarribian jokatutako sailkapen estropadan).

Garai hartan traineru donostiarrek lortutako garaipen handienak Arraun Lagunakek lortu zituen, 1992an: Euskadiko eta Espainiako Traineru Txapelketak lortu zituen urte hartan, Asier Lopez patroiaren gidaritzapean.

Bitxikeria gisa, esan behar da Donostia izan zela trainerua taldearen kolorearekin margotu zuen lehena. Lehenago, herri eta tripulazio guztietako traineru gehienek krosko beltzak zituzten, eta XX. mendeko lehen urte batzuetan traineruren bat margotu izan bazen ere, oso aldi bakanak izan ziren, jarraipenik izateko bokaziorik gabe eta, noski, herriaren kolore bereizgarria erakusteko asmorik gabe (izan ere, 1940 urtera arte herri edo talde bakoitzari ez zitzaion kolore finkorik esleitu). Horrela, Garin patroiak Donostiako kolorearekin, zuriz, margotu zuen 1969an Donostiako trainerua, kosta guztian lehen aldiz, esan bezala.AGUIRRE, Rafael (2002): 114, 247

1980ko hamarkadaren hasieran Kontxarako leku bat donostiarrei gordetzeko erabakia hartu zen, eta, hirian traineru bat baino gehiago zegoenez, 1983tik aurrera donostiarren arteko sailkapen estropada jokatzen hasi zen. Ur Kirolak sei aldiz nagusitu zen (1983, 1985, 1986, 1993, 1995 eta 1996an), Arraun Lagunak bost aldiz (1988, 1990, 1991, 1992 eta 1994an), Donostia birritan (1984 eta 1989an), eta Fortunak 1987an ez zuen jokatu beharrik izan urte hartako traineru donostiar bakarra izan baitzen.

Donostian 4 arraunketa klub izan ziren urteetako emaitzak (1968-1995):
 Urtea  Donostia AB  Arraun Lagunak  Ur Kirolak  Fortuna 1968  Kontxan 4.       1969  Kontxan 4.       1970  Kontxan 7.       1971  Kontxan 4. Kontxan 5.     1972  Kontxan 7.  Kontxan ez     1973  Kontxan ez       1974  Kontxan 7. Kontxan ez     1975  Kontxan 5.       1976  Kontxan 7., Sailkapen estrop. irabazi       1977  Kontxan 8.       1978  Kontxan ez  Kontxan ez     1979         1980  Kontxan 7.       1981  Kontxan 3.       1982  Kontxan ez    Kontxan 8.   1983  Kontxan 5.    Kontxan 2., Pasaiako Bandera  Kontxan ez 1984  Kontxan 7., Pedreñako Bandera     Kontxan 5.  Kontxan ez 1985  Kontxan 6.    Kontxan 4.  Kontxan ez 1986  Kontxan ez     Kontxan 4.  Lekeitioko Bandera 1987         Kontxan 8. 1988    Kontxan 8.  Kontxan 7.  Kontxan ez 1989  Kontxan 4. Kontxan ez Kontxan 3.  Kontxan ez 1990    Kontxan 4., Karmengo Bandera   Kontxan 7. Kontxan ez 1991    Kontxan 3., Zumaia, Karmen, Hondarribia, Castro eta Sestaoko Banderak   Kontxan ez  Kontxan ez 1992  Kontxan ez  Kontxan 3., Espainiako eta Euskadi txap.  Lekeitioko eta Karmengo Banderak  Kontxan ez 1993    Kontxan 6., Fortuna eta Areetako Banderak  Kontxan 5., Trintxerpe eta Miarritzeko Banderak   Kontxan ez 1994    Kontxan 6., Ligan 4.  Kontxan 7., Ligan 6.  Kontxan ez 1995      Kontxan 8., Ligan 12.  Kontxan ez
 Hutsik dauden gelatxoek esan nahi dute klub horrek urte horretan ez zuela trainerurik uretaratu.
 "Kontxan ez" esaldiak esan nahi du denboraldia osatu zuela klub horrek, baina emaitza aipagarririk gabe eta Kontxan sartu gabe.

 Bateratzeak eta aldaketen beharra (1996-2007) 
260px|thumb|Ur-Kirolak Kontxako sailkapenean (2007)
1990eko hamarkadaren hasiera oso ona izan zen, eta urte horietan lortu zituzten donostiarrek azken aldiko Kontxako posizio onenak. Hala ere, hamarkada horretako erdialderako elkarteak ahalmena galduz joan ziren. Arraunlariak eta bestelako baliabideak metatzeko, taldeen arteko bateratzeak etorri ziren. Lehen urrats gisa Donostia Arraun Lagunak klub berria sortu zen 1996an, Arraun Lagunak eta Donostia AB batuta.

Hala ere, kluben zailtasunak areagotzen joan ziren, eta traineru bateratu bat ateratzeko proiekturen bat planteatu bazen ere, ez zuen behar adinako arrakastarik izan. Gerora, zenbait urtetan trainerua osatu gabe ere geratu zen klub bat edo beste. Nahiz eta 2003an Ur-Kirolakek Federazio Liga irabazi, kirol emaitzak apaltzen joan ziren pixkanaka baliabide eskasiaren ondorioz.

Gainera, TKE Ligaren sorreratik liga horretatik kanpora geratu izanak, nolabait zaildu egin zuen klub donostiarren kokapen hierarkikoa. Hori dela eta, are zailagoa gertatzen zen etxeko arraunlari onei eustea. Egoera horri irtenbideren bat eman nahian-edo, hiriko baliabide eta ekimenen indarra batu beharra zegoela ikusten zen.

 Traineru bateratua (2008 - ...) 

260px|eskuinera|thumb|Donostiarra, 2017ko KAE Ligaren irabazlea. TKE Ligara igotzea lortu zuen.
Indar bateratze hori, nolanahi ere, ez zen posible ikusten kluben arteko beste fusio edo bateratze baten bidez. Horregatik, lehengo klub donostiarrak bateratu ordez, klub horietako arraunlariak hiria ordezkatuko zuen traineru bateratu bakar batean biltzea erabaki zen. Horrela, 2007an Donostia Arraun Lagunak eta Ur-Kirolak klubek Donostiarra (Kaiarriba) kluba eratu zuten, Donostiako traineru bateratua uretaratzeko. 2009tik aurrera Fortuna ere batu zen proiektu horretara. Fortunatik bereizi zen Kiriko AKE klubeko arraunlariak ere Donostiarran aritu izan dira.

KAE-1 Ligan hasi zuen bere ibilbidea, helburua izanik TKE Ligarako play-offetan sailkatzea. 2016ko denboraldian lortu zuen igoera play-offerako txartela lehen aldiz, baina ez en igo. 2017 denboraldian KAE-1 Liga irabazi ondoren, play-offetan bere historian lehen aldiz TKE Ligara igotzea lortu zuen. 2015eko denboraldian lortu zituen lehen banderak, 2019an irabazi zuen TKE Ligako lehen bandera, eta 2019an bertan irabazi zuen Arkaitz Diaz patroiak lehen aldiz liga horretako patroi onenaren saria.

Beste ontziei dagokienez, azpimarratzekoa da Espainiako Llaüt Txapelketa irabazi zuela 2013an eta Espainiako Batel Txapelketa 2019an. Kontxako Banderan, 2. postua du posturik onena.

B traineruaren helburua traineru nagusirako arraunlariak trebatzea da, eta KAE 2 Ligan aritu zen lehen urteetan. 2018an, KAE 2 Liga irabazi eta KAE 1 Ligara igotzea lortu zuen.

2017an, kluba kudeatzeko moduan desadostasunak bizi izan ondoren, bere burua Donostiarratik kanpo ikusten zuela adierazi zuen Arraun Lagunakek.

 Arraunketa olinpikoa 
260px|eskuinera|thumb|Espainiako Txapelketa irabazi zuen Ur-Kirolak arraun taldearen harrera, Konstituzio plazan (1964)
260px|eskuinera|thumb|Ur-Kirolaki egindako harrera (1946)
Esan daiteke Donostiako arraun taldeak aitzindariak izan zirela Euskal Herrian aulki mugikorreko arraunean, 1920ko hamarkadan hasi baitziren lantzen donostiarrak modalitate hori. Gainera, arrakastaz handiak lortu izan ziren sorreratik bertatik, parte-hartzeko tradizio luzearengatik eta metatutako garaipenengatik, luzaroan arraunketa olinpiarreko erreferente nagusia ere izan ziren Estatu espainiarrean.

1922an sortu zen Ur-Kirolak,Auñamendi Entziklopediako "Ur Kirolak" sarrera Ur Kirolaken historia, klubaren webgunean arraunketa olinpikoan aritzeko helburuarekin, hain zuzen. Hasieran 4+ itsas iola batean hasi ziren, eta, gerora, aulki mugikorreko kategoria guztiak lantzen hasi ziren. Urte askotan Espainiako aulki mugikorreko txapelketa eta Euskadiko txapelketa ugari lortu zituzten, eta Estatuko arraunketa olinpikoaren historian garaipen gehien lortu dituztenen artean dago klub hori: guztira 120 urrezko domina baino gehiago lortu dituzte Espainiako Txapelketetan eta 45etik gora Euskadiko Txapelketetan.

Datu esanguratsu gisa, azpimarratzekoa da 1959an lorturiko balentria: urte horretan, gizonezkoen senior mailako lau kategoria nagusietan Espainiako txapelketa lortu zen: hau da, 8+, 4+, 2+ eta 1x ontzietako modalitateetan.1959ko txapelketako irudiak NO-DOko dokumental batean (lauko eta zortziko txapeldunak 6:45 minututik aurrera) Ez da ahaztu behar, bestalde, Ur-Kirolak taldeko 8+ ontzia osorik aritu zela 1960ko Erromako Joko Olinpikoetan, Espainiako selekzio modura.Auñamendi Entziklopediako "Olimpiada" sarrera Era berean, klub horretatik bertatik sortu zen arraunketa olinpikoan hain garrantzitsua izandako Felix Erdozia: ibilbide luze eta esanguratsuko arraunlari, entrenatzaile eta presidentea izan zen, eta iritsi zen Espainiako Federazioko presidente izatera ere.Auñamendi Entziklopediako "Felix Erdozia" sarrera

1965ean Arraun Lagunak klub donostiarra sortu zen, hasieran "Universitarios Donostia Arraun Lagunak" izenarekin. Arraunketa mugikorrean aritzea izan zen, klub berri honen kasuan ere, lehen bokazioa,ETXEBERRIA, Manu (1995): 37 nahiz eta gerora tostako arraunketari ere heldu zioten.

Arraunketa olinpiarreko modalitateetan, garaipen ugari lortu dituzte Arraun Lagunakeko arraunlariek, eta munduko txapelketa eta joko olinpikoetan parte hartu dute bertako hainbat arraunlarik; Benito ElizaldeAuñamendi Entziklopediako "Benito Elizalde" sarrera eta Eulogio GenovaAuñamendi Entziklopediako "Eulogio Genova" sarrera munduko txapeldunak izatera iritsi ziren.

 Donostiako ontzien palmaresa (gizonezkoak) 

 Kontxako Bandera 
 Txapelduna (14): 1879, 1883, 1887, 1889, 1890, 1891, 1892, 1894, 1897, 1915, 1918, 1920, 1922 eta 1950.
 Bigarrena (19): 1880, 1892, 1894, 1896, 1898, 1899, 1901, 1903, 1909, 1916, 1923, 1924, 1932, 1940, 1949, 1952, 1961, 1983 eta 2022.
 Hirugarrena (28): 1880, 1889, 1891, 1894, 1897, 1898, 1899, 1906, 1911, 1917, 1919, 1921, 1925, 1933, 1939, 1947, 1951, 1955, 1958, 1960, 1962, 1964, 1966, 1981, 1989, 1991, 1992 eta 2024.
 Sailkapen estropadako irabazlea (1): 1976.
 Sailkatua¹ (14): 1972, 1974, 1976, 1977, 1980, 1982, 1983, 1984, 1985, 1988, 1989, 1990, 1993, 1994
¹ Donostiarra izateagatik automatikoki sailkatuez aparte, sailkapen estropadetan sailkatuak

 TKE Liga 
260px|thumb|Donostiarra KAE 1 Ligaren irabazlea (2017).
 Txapelduna (0)
 Bigarrena (0)
 Hirugarrena (3): 2022, 2024, 2025
 Irabazitako estropadak (2025 barne): 10
 TKE Ligako patroi onenaren saria (2): 2019, 2021
 KAE 1 Liga (1): 2017.
 KAE 2 Liga (1): 2018.
 Federazio Liga (1): 2003.
 Euskal Liga (0): laugarren, 1994an.

 Espainiako Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (2): 1945 eta 1992.
 Bigarrena (1): 1965.

 Euskadiko Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (1): 1992.
 Bigarrena (3): 2003, 2021, 2025.
 Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa (0): bigarrena, 2017, 2020, 2021

 Gipuzkoako Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (0)
 Bigarrena (7): 1981, 2000, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025.

 Estropada zaharrak 
 Donostia - Ondarroa traineru desafioa: 1890
 Bilboko estropada zaharrak (1): 1919
 Santanderko estropada zaharrak (1): 1950

 Gainerako estropadak 

 Handiak  Generalisimoaren Kopa (A Coruña) (1): 1962 Zarauzko Ikurrina (1): 2024Nerbioiko Sari Handia (0): bigarrena 1992an Etxekoak  Karmen Eguneko Bandera (3): 1990, 1991, 1992Fortuna Bandera (1): 1993Donostia Arraun Lagunak Bandera (1): 2001Ur-Kirolak Bandera (1): 2006 Donostiarra Bandera (4): 2017, 2022, 2023, 2025Caixabank Bandera (1): 2020 Lapurdin Biarrizko Bandera (1): 1993 Gipuzkoan  Pasaiako Bandera (2): 1983, 2018Zumaiako Bandera (3): 1991, 1992, 2017Hondarribiko Bandera (1): 1991Trintxerpeko Bandera (2): 1993, 2002Orioko Bandera (Federazio Liga) (1): 2003 Bisiguaren Egunaren Bandera (1): 2015 Getariako Bandera (3): 2017, 2019, 2024Hondarribiko Promozio estropada (2): 2017, 2018Zarauzko KAE Bandera (1): 2017Hondarribiko Traineru Jaitsiera (2): 2022, 2025Mutrikuko Bandera (4): 2022, 2023, 2024, 2025Zorrotzaurre uharteari itzulia (1): 2024. Bizkaian Lekeitioko Bandera (2): 1986, 2017Ondarroako Bandera (2): 1989, 2004Sestaoko Bandera (1): 1991Lekeitioko San Antolin Bandera (1): 1992 Areetako Bandera (1): 1993Batera Ikurrina, Portugalete (1): 1998Getxoko Bandera (3): 2003, 2019, 2022Plentziako Bandera (2): 2003, 2017Santurtziko Bandera (2): 2003, 2016 Lutxanako Bandera (1): 2006 Bilbo Hiriko Bandera (2): 2015, 2017Portugaleteko Bandera (1): 2017Antiguako Ama estropada (1): 2019Isuntzaren Bandera (1): 2019Petronor Bandera (1): 2022. Nafarroan  Nafarroako Bandera (1): 1978Aritzaleku Kanpinaren Bandera (1): 2017 Kantabrian  Memorial Bedia (Pedreña) (1): 1984Santanderko Bandera (2): 1989, 2003Castro Urdialesko Bandera (2): 1991, 2018 Marina de Cudeyoko Bandera (1): 2001 Pontejosko Bandera (2): 2001, 2002Santoñako Bandera (2): 2015, 2024Año Jubilar Lebaniego Bandera (1): 2017Marina de Cudeyoko Bandera (1): 2017 Camargoko Bandera (1): 2018 Laredoko Bandera (1): 2018 Pedreña Dynasol Saria (1): 2019Challenge Castro Urdiales (1): 2021Ría del Asón Bandera (1): 2024GalizianVigoko Bandera (1): 1993Bandeira Barbanza Arousa (1): 2021

 Trainerillak 
260px|thumb|Ur-Kirolaki egindako harrera (1946).
260px|thumb|Ur-Kirolak Espainiako txapeldun (1964)
260px|thumb|Fortunako beteranoak entrenatzen.
 Espainiako Trainerilla Txapelketa (1): 1962
 Gipuzkoako Trainerilla Liga (2): 1961, 1962
 Zarauzko trainerilla estropadak (4): 1948, 1953, 1961, 1963
 Bermeoko trainerilla estropadak (1): 1961

 Batelak 
 Espainiako Batel Txapelketa (2): 1948, 2019
 Gipuzkoako Batel Txapelketa (8): 1999, 2000, 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024
 Tolosako batel estropadak (1): 1948

 Aulki mugikorra 
 Espainiako zortziko (8+) txapelketa (15): 1949, 1954, 1955, 1956, 1957, 1959, 1960,1960ko txapelketako irudiak NO-DOko dokumental batean (zortziko txapeldunak 7:50 minututik aurrera) 1961,1961eko txapelketako irudiak NO-DOko dokumental batean (zortziko txapelduna 5:13 minututik aurrera) 1962, 1963, 1964, 1965,1965eko txapelketako irudiak NO-DOko dokumental batean (skiff 5:29 minututik aurrera, zortziko txapelduna 6:12tik aurrera) 1966, 1967, 1992
 Espainiako lauko (4+) txapelketa (8): 1948, 1950, 1956, 1957, 1959, 1963, 1965, 1966
 Espainiako skiff (1x) txapelketa (2): 1959, 1963
 Espainiako lemazaindun biko (2+) txapelketa (8): 1956, 1959, 1962, 1964, 1965, 1980, 1989, 1998
 Espainiako lemazain gabeko biko (2-) txapelketa (2): 1971, 1973
 Espainiako lemazain gabeko lauko (4-) txapelketa (2): 1991, 1992

 Mediterraneoko Llautak 
Euskal elkarte batzuek parte hartu izan dute zenbaitetan Mediterraneoko uretan, mediterraneoko llauten txapelketa nagusian, Espainiako txapelketan. Donostiarra parte bat aldiz lehiatu izan da bertan, eta txapelketa irabazi zuen parte hartu zuen lehen edizioan:
 Espainiako Llaüt Txapelketa (1): 2013

 Beteranoak 
Traineru beteranoen kategorian, Fortuna elkartearen ontzia izan da hainbat urtez donostiarren ordezkari bakarra beteranoen ABE Traineruen Ligan. Fortunako beteranoen ontziari buruzko informazioa eta argazkiak, klubaren webgunean. Hiriko gainerako arraun-elkarteek ez dute beteranoen trainerurik uretaratu, ez behintzat denboraldi oso bateko liga egituratuetan parte hartzeko.

Ligak:
 ABE Traineruen Liga (1): 2022, 2023
Txapelketak:
 Euskadiko Traineru Txapelketa (1): 2023
 Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa (1): 2021
Banderak:
 Bidasoako Traineru Jaitsiera (2): 2022, 2023

 Donostiarrak Kontxako Banderan (gizonezkoak) 
 Datu batzuk 
260px|eskuinera|thumb|Donostiarra 2016ko Kontxako Banderan.
Kontxako Banderak, guztira, 129 edizio izan ditu.Kontxako Banderaren irabazle zerrenda ofiziala Donostia Kulturaren webgunean Gizonezkoen kategorian, Donostiako traineruren bat izan da horietatik 115 ediziotan, eta guztira 164 traineru donostiar lehiatu dira Kontxan. Palmaresean ikus daitekeenez, Donostiak 14 Kontxako bandera irabazi ditu, eta 61 aldiz sailkatu da Kontxan "podiumean", hau da, lehen hiru postuetako batean.

Donostiak du jarraian irabazitako Kontxako Banderen errekorra: 7 bandera irabazi zituen segidan (1883-1894 bitarteko denak).AGUIRRE, Rafael (2002)

Banderaren lehen hamarkadetan, hiriko arrantzale kuadrillak lehiatzen ziren estropadetan; 1930eko hamarkadan, ordea, elkarteen ekimenez hasi ziren Kontxarako arraun taldeak sustatzen eta eratzen. Guztira, Donostiako 12 elkartek hartu dute parte Kontxako Banderan.

 Klub donostiarrak Kontxako Banderan aritutako urteak 
Hauek dira arrantzale kuadrillen garaia amaitu ondoren Kontxan aritutako elkarte donostiarrak:OBREGON, Angel (2015)

Elkarte tradizionalak

Arraun-klubak

 Denbora onenak 
KlubaDenboraUrtea Donostiarra19:15.062025KlubaDenboraUrtea Donostiarra38:31.962021

 Kontxako bandera irabazi duten patroiak 
Hauek dira Donostiako traineru batekin Kontxako banderaren bat irabazi duten patroiak:
PatroiaBanderakUrteak Kiriko51891, 1892, 1894, 1918, 1920 Luis Karril2 1889, 1890 Soterotxo 2 1915, 1922 Juan Kruz Karril 11879 Joxe Jabier Uresberueta 1 1883 Jose Mari Iturriza1  1887 Frantzisko Silva  1 1897 Antton Korta "Pintxan" 1  1950
Kontxako Banderaz aparte, hauek dira Donostiako traineru batekin Espainiako Traineru Txapelketaren bat irabazi duten patroiak:
PatroiaTxapelk.Urteak Eustakio Iraola "Famao"  1 1945 Asier Lopez  1 1992
Eta beste hauek dira, berriz, Donostiako traineru baten patroi izanik TKE Ligako patroi onenaren saria irabazi dutenak:
PatroiaSariakUrteak Arkaitz Diaz  2 2019, 2021

 Donostiako traineruen izenak Kontxako banderan 
260px|thumb|Donostiarraren Torrekua II trainerua (2016)
Ondorengo zerrendan zehazten dira Kontxako Banderaren historia osoan zehar Donostiako taldeek urtez urte estropadetan uretaratutako traineru guztien izenak.

Zerrenda honetan sartzen diren ontzien izenak Donostiako arrantzale kuadrillek eta arraun taldeek estropadara eramandako traineruenak dira. Izan ere, gogoan izan behar da duela hainbat hamarkada traineruak trukatu egiten zirela arraun taldeen artean bigarren jardunaldian; horregatik, gerta zitekeen Donostia adibidez oriotarren edo getariarren traineruekin aritzea bigarren igande horretan.

Bigarren igandeetako traineru horiek, beraz, ez daude zerrenda honetan; donostiarrek bere trainerutzat aurkeztutakoak besterik ez dira ageri (nahiz eta Donostian eginak ez izan edo beste herri edo klub batek Kontxara eramateko propio utziak izan).

Bestalde, 1951-1972 bitartean, antolatzaileek ad hoc egindako traineruak erabili ziren Kontxan. Beraz, taldeek ez zituzten bere traineruak aurkezten Kontxan. Horregatik, ez da urte horietako traineru izenik agertzen zerrendan.

 1879 Lequeitiana (Kontxako Bandera bat irabazi zuen lehen trainerua)
 1883 Angelita
 1887 Guipuzcoana
 1890 Invencible, Cariño
 1891 Illar Azala, Julio, Maria Cristina
 1892 Golondrina, Amigos, Nª Sra. de Lourdes
 1894 Donostiarra, Amigos, Lezo, Nª Sra. de la Paz
 1895 (*) Donostiarra, Santa Ana, Josefita
 1896 Moñoño, Aerolito, Santa Ana, Josefita, Santiago
 1897 Moñoño, Ramon y Saturnina, Agustina, Santa Ana, Nª Sra. del Pilar
 1898 Esperanza, Santa Ana, Agueda, Nª Sra. de la Paz
 1899 Donostiarra, Aerolito,San Francisco de Asis, Santa Ana
 1900 Joshepa Antoni, Virgen del Mar, A la aventura
 1901 San Jose, Corazon de Jesus, A la aventura
 1903 San Juan
 1906 Santa Maria, Patriarca San Jose, Glorioso San Pedro, San Juan
 1909 Guipuzcoa, Francisca
 1911 Nuestra Señora del Carmen
 1915 Luis Esperanza
 1916, 1917, 1922 Club Maritimo Donostiarra
 1918 Koruko Amabirjina
 1919, 1920, 1921, 1922 Nª Sra. del Carmen
 1923, 1924, 1925, 1926 Donostiarra
 1927 La moderna Orio
 1928 Virgen del Mar
 1929, 1930 Joshe Antoniyo
 1931, 1932, Koxkero
 1932, 1933 Joshemaritarra
 1933 El empuje donostiarra
 1934, 1935 Donostiarra II
 1940 Koruko Ama Birjiña
 1940, 1941, 1942, 1947 Loyolatarra
 1941, 1942 Amaikak Bat
 1945 Donostiarra
 1945 Teresita
 1947 Virgen del Coro
 1949, 1950 San Vicente (Kontxan irabazi duen azken traineru donostiarra)
 1975, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1988, 1989, 1990, 1993, 1994, 1995, 1996, 2003, 2004 Koruko Ama
 1976 Itxaropena
 1977 San Sebastian
 1980 Donostia
 1981, 1983, 1984, 1985, 1989 Luis Carril
 1987 Fortuna
 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2006, 2007, 2010 Lugañene
 1993, 1994 Mari Galant
 2008 Kiriko
 2009 DonostiarraCastrok utzitako ontzia, hurrengo denboraldirako erosi eta Torrekua izena emango zioten traineru bera da.
 2011, 2012 Torrekua
 2013, 2014, 2015, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 Torrekua II
 2017, 2018 Bantxa
(*) 1895ean traineru donostiarrei ez zieten parte hartzen utzi, beste herrietakoek izen emateari uko egin ez ziezaioten. Erreibindikazio modura estropada bat egin zuten donostiarrek, eta traineru horien izenak ageri dira zerrendan.

 Emakumezkoen ontziak 

260px|thumb|Arraun Lagunaken emakumezkoen trainerua Kontxako sailkapen estropadan (2018)
260px|thumb|Donostiarrako emakumezkoen traineruko arraunlariak, Oriako Traineru Jaitsieran (2019)
Emakumeek eta arraunketak aspalditik izan dute lotura Euskal Herrian,ZABALA, Estitxu (2016) baita Donostian ere.

Donostiako klubek izan zuten bere ibilbidea emakumezkoen ontzi txikietako tostako arraunean, eta, txapelketetan seniorrak eta juniorrak nahasita aritzen ziren garaian, Euskadiko eta Gipuzkoako Batel Txapelketak ere irabazi zituzten 1990eko hamarkadako urte batzuetan.

Trainerua osatu eta uretaratzeko lehen ekimen donostiarra 2009an izan zen. Urte hartan, Ur-Kirolakek emakumeen trainerua eratu zuen, eta lehen aldiz parte hartu zuten Emakumezkoen Kontxako Banderan, lehen jardunaldian (kanporaketan). Ur-Kirolakeko emakumeek Kontxako Banderan izandako lehen parte hartzeari buruzko artikulua, Donostiako arraunketari buruzko blog batean.

Urte batzuk itxaron behar izan ziren emakumezkoen beste traineru donostiar batzuk ikusteko: 2015ean uretaratu zuen Donostia Arraun Lagunakek eta 2017an Donostiarrak. 2016ko denboralditik aurrera, emakumezko traineru donostiarra zuzenean sailkatzen da, lehendik gizonezkoekin gertatu bezala.

Ligetan, 2017an lortu zuen Donostia Arraun Lagunakek Euskotren Ligara sailkatzea, eta Donostiarrak, berriz, hurrengo urtean, 2018an lortu zuen liga goren horretarako igoera, lehen ETE Liga irabazi ondoren. Kontxako Banderan, donostiarrentzat lehen bandera Donostia Arraun Lagunakek lortu zuen 2021ean, bai eta lehen Euskotren Liga ere, urte berean. Patroi onenaren saria, ontzi donostiar batentzat lehen aldiz, Donostiarrako Nerea Perezek irabazi zuen, 2023an 

Donostiako talde bateko lehen emakumezko entrenatzailea Maialen Arrazola donostiarra izan zen, 2020 denboraldian Donostiarrako entrenatzaile eta arraunlari modura itzuli baitzen arraun-mundura, bi urtez utzita izan ondoren.

 Kontxako Bandera 
 Txapelduna (4): 2021, 2023, 2024 2025
 Bigarrena (5): 2019, 2020, 2022, 2023, 2024
 Hirugarrena (3): 2020, 2021, 2022
 Sailkapen estropada (3): 2021, 2022, 2024.
 Sailkatua¹ (10): 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025.
¹ Donostiarra izateagatik automatikoki sailkatuez aparte, sailkapen estropadetan sailkatuak

 Traineru Ligak 
 Txapelduna (4): 2021, 2023, 2024, 2025.
 Bigarrena (3): 2019, 2020, 2022.
 Hirugarrena (6): 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023.
 Patroirik onena (2): 2023, 2024.
 ETE Liga (1): 2018.
 Gipuzkoako Liga (0): laugarrena 2016 eta 2017an.

 Espainiako Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (2): 2024, 2025
 Bigarrena (0)

 Euskadiko Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (5): 2020, 2021,  2022, 2023,  2024.
 Bigarrena (2): 2019, 2025.
 Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa (2): 2020, 2021.

 Gipuzkoako Traineru Txapelketa 
 Txapelduna (4): 2021, 2023, 2024, 2025
 Bigarrena (1): 2020.

 Banderak 
 Bisiguaren Eguna (1): 2016
 Aste Nagusiko Bandera (5): 2017, 2018, 2021, 2022, 2023.
 Portugaleteko traineru jaitsiera (2): 2018, 2023
 Bilba Memoriala (Deustu) (2): 2018, 2019
 Donostiarra Bandera (4): 2018, 2021, 2023, 2024
 Bixiguaren bandera (Orio) (1): 2018
 Lekeitioko Bandera (6): 2018, 2019, 2021, 2023, 2024, 2025
 Pasaiako Bandera (1): 2018
 Ondarroako Bandera (1): 2018
 Ondarroako Bandera (ETE) (1): 2018
 Colindresko Bandera (1): 2018
 Oriako Traineru Jaitsiera (3): 2021, 2024, 2025.
 Hondarribiako Traineru Jaitsiera (4): 2020, 2023, 2025, 2026.
 Pasaiako erlojupeko traineru estropada (4): 2021, 2022, 2023, 2024.
 Petronor Bandera (3): 2020, 2024, 2025
 Orioko Bandera (2): 2020, 2024
 Caixabank Bandera 2): 2021, 2024
 Getxoko Bandera (3): 2021, 2024, 2025
 Bilboko Bandera (5): 2021, 2022, 2023, 2024, 2025
 Santurtziko Bandera (2): 2021, 2023.
 Isuntzaren Bandera (1): 2022.
 Coruña Hiriko Bandera (2): 2023, 2024.
 Hondarribiko Bandera (4): 2021, 2023, 2024, 2025.
 Rianxeira Bandera (2): 2023, 2024, 2025
 Zarauzko Ikurrina (3): 2023, 2024, 2025.
 Zorrotzaurre uharteari itzulia (1): 2024.
 Concello de Bueu Bandera (1): 2024.
 Sestaoko Bandera (2): 2024, 2025.
 Barbanza Arousa Bandera (2): 2024, 2025.
 Gertu Eraikuntzak Bandera (2): 2024, 2025.

 Tranerillak 
 Euskadiko Trainerilla Txapelketa (1): 2021
 Euskadiko Trainerilla Txapelketa (1): 2021
 Gipuzkoako Trainerilla Txapelketa (1): 2019, 2021.

 Batelak 
 Espainiako Batel Txapelketa (2): 2020, 2023.,
 Euskadiko Batel Txapelketa (3): 2019, 2020, 2023.

 Donostian antolaturiko estropadak 
260px|thumb|Jendetza Pasealeku Berrian, Kontxako Bandera ikusten (1947)
260px|thumb|Batel-estropada Urumea ibaian (1950)

Esan beharrik ez dago, Donostian antolaturiko estropaden artean nagusia da:
 Kontxako Bandera: iraileko lehen bi igandeetan jokatzen da Kontxako badiako uretan, eta 1879an izan zuen lehen edizioa.
Izan dira eta badira, ordea, Donostiako arraun klubek antolaturiko bestelako estropadak, eta askotarikoak izan dira historian zehar. Honako hauek dira aipagarrienak:
 Karmen Eguneko Bandera: uztailaren 16an jokatzen zen Kontxako uretan. 1988 eta 1999 artean izan zen.
 Urumeako Bandera: Ur-Kirolakek Urumea ibaian antolaturikoa. 1988 eta 1994 artean jokatu zen.
 Fortuna Bandera: 1992 eta 1996 artean jokatu zen, Gipuzkoako Promozio Ligaren parte izan zelarik.
 Ur-Kirolak Bandera: 1997 eta 2006 artean bost edizio izan zituen.
 Donostia Arraun Lagunak Bandera: 2001, 2004 eta 2006an jokatu zen Kontxako uretan. 2007an ere jokatzekoa zen arren, suspenditu egin zen.
 Donostiarra Bandera edo Kaiarriba Bandera: 2008tik aurrera jokatzen da, Donostiarra klubak antolatuta, klub hori sailkatua dagoen traineru ligetan.
 Donostiako Aste Nagusiko Bandera edo Abuztua Donostian Bandera: Donostiako Aste Nagusian edo abuztuko bestelako egunetan antolatu diren hainbat estropada.
 Gipuzkoako Kofradien Mendeurreneko Estropada: 2018an jokatutako denboraldi-aurreko estropada, Gipuzkoako Kofradien elkartearen mendeurrena ospatzeko.
 Añarbeko Bandera: 2018an Urumea ibaian jokatutako denboraldi-aurreko estropada, Añarbeko Urak erakundearen 50. urteurrenean.

Traineru estropadez aparte, beste ontzietako zenbait estropada eta bandera jokatu izan dira Donostian historian zehar. Gaur egun jokatzen dira, besteak beste:
 San Ignazioetako batel estropada: Loiolatarra Kirol Elkarteak Loiola auzoan, Urumea ibaian, San Ignazio eguneko festetan antolatzen duen batel estropada. San Ignazio eguneko Loiolako batel estropaden palmaresa

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Ikus, gainera 
 Kontxako Bandera
 Espainiako Traineru Txapelketa
 Euskadiko Traineru Txapelketa
 Gipuzkoako Traineru Txapelketa
 Espainiako Trainerilla Txapelketa
 Euskadiko Trainerilla Txapelketa
 Gipuzkoako Trainerilla Txapelketa
 Espainiako Batel Txapelketa
 Euskadiko Batel Txapelketa
 Gipuzkoako Batel Txapelketa
 TKE Liga
 Euskotren Liga
 KAE Liga
 ETE Liga

 Kanpo estekak 
  Tornozulotik (Donostiarrak arraunean) Donostiako arraunketari buruzko bloga

Kategoria:Gipuzkoako arraun taldeak
Kategoria:Donostiako kirola