Calcutta Cup

Calcutta Cup (euskaraz Kalkuta Kopa) urtero Sei Nazioen Txapelketan Eskozia eta Ingalaterraren arteko irabazleari ematen zaion saria da. Aurreneko ekitaldia 1879an izan zuenez txapelketa bera baino zaharragoa da.

Kopa bera Indian landutakoa da eta apainduran hiru errege-kobraren eta elefante baten irudiak ditu.

 Historia 

 Jatorria Kalkutan 
1872ko eguberri egunean Kalkutan (India) errugbi partida bat jokatu zen. Alde batean Ingalaterrako 20 jokalari zeuden eta bestean Eskozia, Irlanda eta Galesko 20 jokalariren arteko selekzioa. Partida arrakasta handikoa izan zen eta astebete beranduago partida berria antolatu zuten.

Ekitaldi hauek animatuta hainbat gaztek Calcutta Football Club sortu zuten eta Errugbi Federazioan sartu zen 1874an. Indiako klima ordea ez zen egokia errugbian aritzeko eta beste kirol batzuek gain hartu zioten, kriketak bereziki. Honen ondorioz taldea desegin egin zen, baina aurretik taldeak banketxean zeukan dirua zilarrezko errupia txanponetan atera zuten, eta txanponak urtuz Kopa ederra egin zuten. Errugbi Federazioari eman zioten 1878an Kalkuta Kopa izena mantenduz eta urtero jokatuko zen txapelketa bat antolatzeko konpromisoaz.

 Ingalaterra eta Eskoziaren arteko lehia 
1879an izan zen lehen ekitaldia Edinburgh hirian. Orduko bi talde indartsuenek jokatu zuten, Eskoziak eta Ingalaterrak, eta 1-1 berdindu zuten (garai hartan entseguen gauzatzeak kontatzen ziren soilik). Ordutik ia urtero jokatu da, Mundu Gerra garaietan izan ezik, eta 1880. hamarkadan ere hutsune batzuk izan ziren Ingalaterrak txapelketa nagusian parte hartzeko debekua izan baitzuen. 1883an Home Nations Txapelketa sortu zenetik (gaur egun Sei Nazioen Txapelketa) Eskoziak eta Ingalaterrak elkarren kontra jokatzen duten Sei Nazioetako partida baliatzen da Kalkuta Kopako palmaresa osatzeko. Irabazleak urtebetez izaten du kopa etxean eta berdinketa izaten den kasuetan aurreko urteko irabazleak mantentzen du bere etxean.

 Ekitaldi gogoangarriak 
250px|thumb|2007ko Kalkuta Kopa.
 1980an Sei Nazioen Txapelketako azken partida izatea tokatu zen Kalkuta Kopa, Edinburghen. Ingalaterrak 18-30 irabazi zuen eta horri esker 23 urte ondoren Slam Nagusia irabaztea lortu zuen. John Carletonek hat-tricka egin zuen eta Bill Beaumont kapitaina besotan atera zuten estadiotik.
 1990ean Bost Nazioetako azken partida zen eta selekzio biak ordurarteko partida guztiak irabazita zeuden, Ingalaterra zen faborito ordea. Edinburghen bildutako ikusleek debekaturik zegoen O Flower of Scotland ereserkia abestu zuten partida hasi aurretik eta Eskoziak garaipena lortu zuen, bai eta Slam Nagusia ere. Ordutik aurrera selekzioen partida guztietan kantatzen da.
 2007an Jonny Wilkinsonen partida izan zen. Lesio larriak zirela eta hiru urte zeramatzan selekzioarekin jokatu gabe eta itzulerako partida zuen. Ingalaterrak 42-20 irabazi zuen eta Wilkinsonek 27 puntu egin zituen.
 2019an inoizko partida zoroena jokatu zen. Ingalaterra 31-0 aurreratu zen, ondoren Eskozia 31-38 jarri zen eta azken minutuan partida berdindu zuten ingelesek 38-38 emaitza lortuz.
 2021ean selekzio bien arteko lehenengo partidaren 150. urteurrena ospatu zen. Eskoziak Twickenhamen garaipena lortu zuen 38 urte beranduago. COVID-19 pandemiaren ondorioz ikuslerik gabe jokatu zen.

 Garaikurra 
Indiako artisau batek egin zuen garaikurra. 45 cm-ko altuera dauka eta hiru heldulekuek kobraren itxura daukate. Koparen gainaldean elefante txiki bat ageri da. Garaikurraren oinarrian THE CALCUTTA CUP idatzita dago letra larriz.

Oinarriari plaka berriak gehitu zitzaizkion eta bertan partida bakoitzaren irabazlea eta kapitain biak agertzen dira. Aurreneko ekitaldia 1879an izan bazen ere 1871ean jokatu zuten Ingalaterrak eta Eskoziak aurreneko aldiz eta ordutik 1879 arteko partidak ere idatzita daude plaka horietan.

 Urtea  Hiria (estadioa)  Etxekoa  Emaitza  Kanpokoa  1871  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 1-0  Ingalaterra 1872  Londres (Kennington Oval)  Ingalaterra 2-1  Eskozia 1873  Glasgow (West of Scotland Club)  Eskozia 0-0  Ingalaterra 1874  Londres (Kennington Oval)  Ingalaterra 1-0  Eskozia 1875  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 0-0  Ingalaterra 1876  Londres (Kennington Oval)  Ingalaterra 1-0  Eskozia 1877  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 1-0  Ingalaterra 1878  Londres (Kennington Oval)  Ingalaterra 0-0  Eskozia

Jatorrizko garaikurra egoera hauskorrean aurkitzen da eta Londresen dago, Errugbiaren Museoan (World Rugby Museum). Selekzio biek badituzte garaikurraren erreplikak, teknologia berriez egindakoak.

1988an Dean Richards ingeles jokalariak eta John Jeffery eskoziarrak mozkorraldiaren eraginez kaltetu egin zuten garaikurra eta zigortuak izan ziren. Richardsek partida bateko zigorra izan zuen eta Jeffreyk bost hiletakoa.

 Palmaresa 
 Urtea  Hiria (estadioa)  Etxekoa  Emaitza  Kanpokoa  --Berdin 1879  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 1-1  Ingalaterra 0 - 0 - 1 1880  Manchester (Whalley Range)   Ingalaterra 2-1  Eskozia 1 - 0 - 1 1881  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 1-1  Ingalaterra 1 - 0 - 2 1882  Manchester (Whalley Range)  Ingalaterra (0T) 0–0 (2T)   Eskozia 1 - 1 - 2 1883  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia (1T) 0–0 (2T)   Ingalaterra 2 - 1 - 2 1884  Blackheath (Rectory Field)   Ingalaterra 3-1  Eskozia 3 - 1 - 2 1885  ez zen jokatu 1886  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 0-0  Ingalaterra 3 - 1 - 3 1887  Manchester (Whalley Range)  Ingalaterra (1T) 1–1 (1T)  Eskozia 3 - 1 - 4 1888  ez zen jokatu 1889  ez zen jokatu 1890  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 0-6   Ingalaterra 4 - 1 - 4 1891  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 3-9   Eskozia 4 - 2 - 4 1892  Edinburgh (Raeburn Place)  Eskozia 0-5   Ingalaterra 5 - 2 - 4 1893  Leeds (Headingley)  Ingalaterra 0-8   Eskozia 5 - 3 - 4 1894  Edinburgh (Raeburn Place)   Eskozia 6-0  Ingalaterra 5 - 4 - 4 1895  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 3-6   Eskozia 5 - 5 - 4 1896  Edinburgh (Raeburn Place)   Eskozia 11-0  Ingalaterra 5 - 6 - 4 1897  Manchester (Fallowfield)   Ingalaterra 12-3  Eskozia 6 - 6 - 4 1898  Edinburgh (Powderhall)  Eskozia 3-3  Ingalaterra 6 - 6 - 5 1899  Blackheath (Rectory Field)  Ingalaterra 0-5   Eskozia 6 - 7 - 5 1900  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 0-0  Ingalaterra 6 - 7 - 6 1901  Blackheath (Rectory Field)  Ingalaterra 3-18   Eskozia 6 - 8 - 6 1902  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 3-6   Ingalaterra 7 - 8 - 6 1903  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 6-10   Eskozia 7 - 9 - 6 1904  Edinburgh (Inverleith)   Eskozia 6-3  Ingalaterra 7 - 10 - 6 1905  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 0-8   Eskozia 7 - 11 - 6 1906  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 3-9   Ingalaterra 8 - 11 - 6 1907  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 3-8   Eskozia 8 - 12 - 6 1908  Edinburgh (Inverleith)   Eskozia 16-10  Ingalaterra 8 - 13 - 6 1909  Richmond (Athletic Ground)  Ingalaterra 8-18   Eskozia 8 - 14 - 6 1910  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 5-14   Ingalaterra 9 - 14 - 6 1911  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 13-8  Eskozia 10 - 14 - 6 1912  Edinburgh (Inverleith)   Eskozia 8-3  Ingalaterra 10 - 15 - 6 1913  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 3-0  Eskozia 11 - 15 - 6 1914  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 15-16   Ingalaterra 12 - 15 - 6 1915-1919  ez zen jokatu 1920  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 13-4  Eskozia 13 - 15 - 6 1921  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 0-18   Ingalaterra 14 - 15 - 6 1922  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 11-5  Eskozia 15 - 15 - 6 1923  Edinburgh (Inverleith)  Eskozia 6-8   Ingalaterra 16 - 15 - 6 1924  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 19-0  Eskozia 17 - 15 - 6 1925  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 14-11  Ingalaterra 17 - 16 - 6 1926  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 9-17   Eskozia 17 - 17 - 6 1927  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 21-13  Ingalaterra 17 - 18 - 6 1928  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 6-0  Eskozia 18 - 18 - 6 1929  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 12-6  Ingalaterra 18 - 19 - 6 1930  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 0-0  Eskozia 18 - 19 - 7 1931  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 28-19  Ingalaterra 18 - 20 - 7 1932  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 16-3  Eskozia 19 - 20 - 7 1933  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 3-0  Ingalaterra 19 - 21 - 7 1934  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 6-3  Eskozia 20 - 21 - 7 1935  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 10-7  Ingalaterra 20 - 22 - 7 1936  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 9-8  Eskozia 21 - 22 - 7 1937  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-6   Ingalaterra 22 - 22 - 7 1938  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 16-21   Eskozia 22 - 23 - 7 1939  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-9   Ingalaterra 23 - 23 - 7 1940-1946  ez zen jokatu 1947  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 24-5  Eskozia 24 - 23 - 7 1948  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 6-3  Ingalaterra 24 - 24 - 7 1949  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 19-3  Eskozia 25 - 24 - 7 1950  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 13-11  Ingalaterra 25 - 25 - 7 1951  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 5-3  Eskozia 26 - 25 - 7 1952  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-19   Ingalaterra 27 - 25 - 7 1953  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 26-8  Eskozia 28 - 25 - 7 1954  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-13   Ingalaterra 29 - 25 - 7 1955  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 9-6  Eskozia 30 - 25 - 7 1956  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-11   Ingalaterra 31 - 25 - 7 1957  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 16-3  Eskozia 31 - 25 - 7 1958  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-3  Ingalaterra 32 - 25 - 8 1959  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 3-3  Eskozia 32 - 25 - 9 1960  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 12-21   Ingalaterra 33 - 25 - 9 1961  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 6-0  Eskozia 34 - 25 - 9 1962  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-3  Ingalaterra 34 - 25 - 10 1963  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 10-8  Eskozia 35 - 25 - 10 1964  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 15-6  Ingalaterra 35 - 26 - 10 1965  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 3-3  Eskozia 35 - 26 - 11 1966  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 6-3  Ingalaterra 35 - 27 - 11 1967  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 27-14  Eskozia 36 - 27 - 11 1968  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-8   Ingalaterra 37 - 27 - 11 1969  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 8-3  Eskozia 38 - 27 - 11 1970  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 14-5  Ingalaterra 38 - 28 - 11 1971  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 15-16   Eskozia 38 - 29 - 11 1972  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 23-9  Ingalaterra 38 - 30 - 11 1973  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 20-13  Eskozia 39 - 30 - 11 1974  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 16-14  Ingalaterra 39 - 31 - 11 1975  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 7-6  Eskozia 40 - 31 - 11 1976  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 22-12  Ingalaterra 40 - 32 - 11 1977  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 26-6  Eskozia 41 - 32 - 11 1978  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 0-15   Ingalaterra 42 - 32 - 11 1979  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 7-7  Eskozia 42 - 32 - 12 1980  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 18-20   Ingalaterra 43 - 32 - 12 1981  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 23-17  Eskozia 44 - 32 - 12 1982  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 9-9  Ingalaterra 44 - 32 - 13 1983  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 12-22   Eskozia 44 - 33 - 13 1984  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 18-6  Ingalaterra 44 - 34 - 13 1985  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 10-7  Eskozia 45 - 34 - 13 1986  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 33-6  Ingalaterra 45 - 35 - 13 1987  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 21-12  Eskozia 46 - 35 - 13 1988  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-9   Ingalaterra 47 - 35 - 13 1989  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 12-12  Eskozia 47 - 35 - 14 1990  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 13-7  Ingalaterra 47 - 36 - 14 1991  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 21-12  Eskozia 48 - 36 - 14 1992  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 7-25   Ingalaterra 49 - 36 - 14 1993  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 26-12  Eskozia 50 - 36 - 14 1994  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 14-15   Ingalaterra 51 - 36 - 14 1995  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 24-12  Eskozia 52 - 36 - 14 1996  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 9-18   Ingalaterra 53 - 36 - 14 1997  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 41-13  Eskozia 54 - 36 - 14 1998  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 20-34   Ingalaterra 55 - 36 - 14 1999  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 24-21  Eskozia 56 - 36 - 14 2000  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 19-13  Ingalaterra 56 - 37 - 14 2001  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 43-3  Eskozia 57 - 37 - 14 2002  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 3-29   Ingalaterra 58 - 37 - 14 2003  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 40-9  Eskozia 59 - 37 - 14 2004  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 13-35   Ingalaterra 60 - 37 - 14 2005  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 43-22  Eskozia 61 - 37 - 14 2006  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 18-12  Ingalaterra 61 - 38 - 14 2007  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 42-20  Eskozia 62 - 38 - 14 2008  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 15-9  Ingalaterra 62 - 39 - 14 2009  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 26-12  Eskozia 63 - 39 - 14 2010  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 15-15  Ingalaterra 63 - 39 - 15 2011  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 22-17  Eskozia 64 - 39 - 15 2012  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-13   Ingalaterra 65 - 39 - 15 2013  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 38-18  Eskozia 66 - 39 - 15 2014  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 0-20   Ingalaterra 67 - 39 - 15 2015  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 25-13  Eskozia 68 - 39 - 15 2016  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 9-15   Ingalaterra 69 - 39 - 15 2017  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 61-21  Eskozia 70 - 39 - 15 2018  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 25-13  Ingalaterra 70 - 40 - 15 2019  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 38-38  Eskozia 70 - 40 - 16 2020  Edinburgh (Murrayfield)  Eskozia 6-13   Ingalaterra 71 - 40 - 16 2021  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 6-11   Eskozia 71 - 41 - 16 2022  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 20-17  Ingalaterra 71 - 42 - 16 2023  Londres (Twickenham)  Ingalaterra 23-29   Eskozia 71 - 43 - 16 2024  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 30-21  Ingalaterra 71 - 44 - 16 2025  Londres (Twickenham)   Ingalaterra 16-15  Eskozia 72 - 44 - 16 2026  Edinburgh (Murrayfield)   Eskozia 31-22  Ingalaterra 72 - 45 - 16

 Garaipenak 
 Selekzioa  Garaipenak  Ehunekoa  Urteak  Ingalaterra 72 %54.19  1880, 1883, 1884, 1890, 1892, 1897, 1902, 1906, 1910, 1911, 1913, 1914, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1928, 1932, 1934, 1936, 1937, 1939, 1947, 1949, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1057, 1960, 1961, 1963, 1967, 1968, 1969, 1973, 1975, 1977, 1978, 1980, 1981, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2025  Eskozia 45 %33.59  1882, 1891, 1893, 1894, 1895, 1896, 1899, 1901, 1903, 1904, 1905, 1907, 1908, 1909, 1912, 1925, 1926, 1927, 1929, 1931, 1933, 1935, 1938, 1948, 1950, 1964, 1966, 1970, 1971, 1972, 1974, 1976, 1983, 1984, 1986, 1990, 2000, 2006, 2008, 2018, 2021, 2022, 2023, 2024, 2026 Berdinketa 16 %12.21  1879, 1881, 1886, 1887, 1898, 1900, 1930, 1958, 1959, 1962, 1965, 1979, 1982, 1989, 2010, 2019

 Jokalarien errekorrak 
Jokalari aipagarrienen errekorrak Kalkuta Kopako partidatan:
 Puntu gehien guztira:  Owen Farrellek 102 puntu (2012-2021)
 Puntu gehien partida bakarrean:  Jonny Wilkinsonek 27 puntu (2007)
 Entsegu gehien guztira:  Ian Smithek 9 entsegu egin zituen zortzi partidatan (1924-1933).
 Calcutta Cup gehien jokatu:
  Jason Leonardek 13 ekitaldi jokatu zituen (1991-2003)
  Ross Fordek 12 ekitaldi jokatu zituen (2006-2017)
 Calcutta Cup gehien irabazi:  Jason Leonardek 12 Kopa eskuratu zituen
 Partidarik galdu ez:  Martin Johnsonek 9 partida jokatu zituen eta ez zuen bakar bat galdu

 Ikus, gainera 
 Millennium Trophy
 Centenary Quaich
 Doddie Weir Cup
 Giuseppe Garibaldi Trophy
 Auld Alliance Trophy
 Cuttitta Cup
 Solidarity Trophy

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sei Nazioen Txapelketa