Xerpa

Xerpa herria edo xerpak (tibeteraz ཤར་པ།, hots, "ekialdeko herria" edo "ekialdeko jendea", shar "ekialde" + pa "herria" edo "jendea") Nepalgo eskualde menditsuetan bizi den etnia bat da, hain zuzen ere, Himalaiako goi mendietan. Jatorriz xerpak Tibeteko ekialdeko Kham eskualdean jatorria dute, 300-400. urte bitartean Nepalera emigratu baitzuten.

Usadioz, xerperaz mintzatzen dira. 2001eko Nepaleko erroldaren arabera, xerpa herria 154.622 lagunek osatzen zuten; halere, Nepaletik kanpora, batez ere Tibet eta Indiako iparraldean ere xerpa komunitateak daude. Haietako % 92,83 budistak dira; % 6,26, hinduistak; % 0,63 kristauak; eta % 0,20, Bön sinisdunak.

 Mendizaletasuna eta alpinismoa 
Xerpak Himalaiako goi mendietan bizi direnez, garaiera handietara ederki egokituta daude, horregatik mendizaletasun nahiz alpinismoaren inguruko espedizioetan mendi gidari, zamaketari eta garraiolari izan ohi dira. Horrexen adibide nabari gisan, Tenzing Norgay (Edmund Hillaryrekin batera Everest mendira igo zena) eta Pasang Temba (Martin Zabaletarekin batera Everesteko gailurrera iritsi zena) aipatu behar dira.

XXI. mendean hasi dira emakumeak ere xerpa lanetan aritzen. Horren adibide da Dawa Yangzum Sherpa, UIAGM edo nazioarteko mendi gidarien titulua lortu zuen lehena eta Makalu zortzimilakoa igo duen lehen emakume nepaldarra.

 Ohiturak 
Sarritan eta ohitura legez xerpak jaio diren asteko egunaren izenaz deitu ohi dira:

 Astelehena: Dawa
 Asteartea: Mingma
 Asteazkena: Lhakpa
 Osteguna: Phurbu
 Ostirala: Pasang
 Larunbata: Pemba
 Igandea: Nima

 Iruditegia 

 Sherpa ospetsuak 
 Tenzing Norgay
 Pasang Temba
 Apa Sherpa
 Ang Rita

 Ikus gainera 
 Gurkha

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Katmanduko xerpa komunitatearen webgunea
 "Loved by all: The story of Apa Sherpa" dokumentala.

Kategoria:Xerpak