Ismail Kadaré

Ismail Kadare (Gjirokastër, 1936ko urtarrilaren 28a – Tirana, 2024ko uztailaren 1a) albaniar idazlea izan zen. 1990ean Frantzian asilo politikoa eskatu zuenetik, Paris eta Albania artean bizi izan zen. Besteak beste, Balkanak eta Europaren arteko historiaz arduratu zen.

 Biografia 

Haurra zela, garaiko gertaera latzak nozitu zituen bizitokian, hala nola, Bigarren Mundu Gerra bizi izan zuen, Italia faxistak, Alemania naziak eta Sobietar Batasunak bere herrialdearen okupazioa, 1944an Albanian Enver Hoxharen diktadura komunista ezarri zen arte. Hamazazpi urterekin, Hizkuntzak eta Literatura ikasi zituen Tiranako Unibertsitatean eta poesia sari bat irabazi zuen, Moskura Gorki Institutuan ikastera joateko aukera eman ziona 1958 urtean.
Baina 1961ean kanporatu zuten, Albania eta SESBren arteko harremanak hautsi ondoren.
Moskuko institutuan ‘’Gjenerali i ushtrisë së vdekur’’ (Armada hileko jenerala) idatzi zuen, Frantzian izugarrizko arrakasta lortu zuena. Nobela horri esker, immunitate moduko bat lortu zuen bere herrialdean, harrotasun nazionalaren ordezkari gisa, bere herrialdeko dogmetara tolestu ez arren. Erregimenak izendatuta, Albaniako Legebiltzarrean diputatu gisa aritu zen tarteka 1970 eta 1982 artean. 1990ean, Hoxharen erregimena erori baino hilabete batzuk lehenago, Parisen erbesteratu zen, ordutik bizi izan zen hirian, Albania maiz bisitatu zuen.

 Eleberriak 
 1963: Gjenerali i ushtrisë së vdekur
 1970: Kështjella
 1971: Kronikë në gur
 1975: Nëntori i një kryeqyteti
 1977: Dimri i madh
 1978: Prilli i thyer
 1978: Ura me tri harqe (Hiru arkuko zubia, Juan Mari Arzallusek itz.)
 1981: Pallati i ëndrrave
 1981: Dosja H. (H. dosierra, Juan Mari Arzallusek eta Antton Olanok itz.)
 1985: Nata me hënë
 1988: Koncert në fund të dimrit
 1996: Kohë barbare: Nga Shqipëria në Kosovë
 1996: Spiritus
 1997: Kushëriri i engjëjve
 1998: Tri këngë zie për Kosovën
 2000: Lulet e ftohta të marsit
 2003: Jeta, loja dhe vdekja e Lul Mazrekut
 2006: Identiteti evropian i shqiptarëve
 2008: Aksidenti
 2015: Kukulla

 Sariak 
 Frantziako Kultura Ministerioaren Arte eta Letren Ordenako komandante izendapena 1996 urtean
 Cino Del Duca (Prix Mondial Cino Del Duca frantsesez) nazioarteko urteroko saria bat da humanismoaren arloan nabarmendutako lana – Zientifikoa edo literarioa – aitortzekoa, 2005 urtean.
 Man-Booker Nazioarteko Literatura Saria, 2005 urtean
 Literaturako Asturiasko Printzesa saria, 2009 urtean.
 Jerusalem saria, bi urtean behin ematen den literatur saria, 2015 urtean, norbanakoaren askatasuna, gizartea, politika eta gobernuak jorratu dituen idazle bati ematen zaiona.
 Neustdat Nazioarteko Literatura sari iparramerikarra, bi urtean behin erabakitzen dena 2019 urtean.
Literaturako Nobel Sarirako hautagaia izan da urte askotan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Ismail Kadaré. Albania. KMK liburutegiko irakurketa gida, 2007
 Euskarari ekarriak. Ismaïl Kadaré

Kategoria:Albaniako eleberrigileak
Kategoria:Albanierazko idazleak
Kategoria:Literaturako Asturiasko Printzesa saridunak
Kategoria:Albaniako ateoak
Kategoria:Tiranan hildakoak