Sisto IV.a

Sisto IV.a 129. arauan (Aita santuen izenak, 2003an argitaratua) aldaketa bat egin da. Arau hartan Sixto izena ageri zen, baina, orain, Sisto izena hobetsi du Euskaltzaindiak, koherentea izan dadin 66. arauan bertan ageri den Kalisto izenarekin (eta, oro har, izenak mailegatzean kontsonante aurreko ixa letra ese bihurtzearekin, hala nola gertatzen baita testu, esplikatu, espresuki eta antzeko hitzetan). (Celle Ligure, Italia, 1414ko uztailak 21 - Erroma, 1484ko abuztuak 12) Eliza Katolikoko 212. aita santua izan zen 1471 eta 1484 bitartean.
thumb

 Jatorria eta prestakuntza 
Liguriako Savona herritik gertu dagoen Albisola Superiore hiriko familia ezagun batean Francesco Della Rovere izenarekin jaioa, Frantziskotar izan zen. Bere trebezia intelektualak Paviako unibertsitatean filosofia eta teologia ikasten ari zen bitartean frogatu zituen. Bere ikasketen ondoren katedradun izan zen zenbait italiar unibertsitate garrantzitsutan.

 Karrera eklesiastikoa 
1464an frantziskotar ordenaren Ministro Jeneral bihurtu zen. Paulo II.a aita santuak Kardinal mailara igo zuen.

 Aitasantualdia 
Beste aita santu asko bezala, Sisto IV.a nepotismoan erori zen. Aita Santuen Lurraldearen hedadura handitzea lortu ondoren, hilketa ahalegin bat zuzendu zuen bere iloba Raddaele Riario kardinalaren bidez Lorentzo Mediciren eta horren anaiaren aurka, eta huts egin. Pazzitarren konspirazioa edo matxinada izenaz ezagutzen da (1478). Hilketaren ondoren, Girolamo Riariok, bera ere Sisto IV.aren iloba, Lorentzo ordezkatu zuen Florentzian. 

Pisako artzapezpikua, kolpe horren antolatzaile nagusietako bat zena, Palazzo della Signoriako hormetan urkatua izan zen. Sisto IV.ak ekintza horiei interdiktu batekin erantzun zien, eta Florentziaren aurka bi urteko gerra bat abiarazi. Venezia ere bultzatu zuen Ferrarari eraso egin ziezaion, azken lurralde hori beste ilobarentzat nahi baitzuen. Italiar printzeek, ekintza horiekin haserretuta, aliantza bat sortu zuten, Sisto bakea adieraztera behartzeko, aita santua asko atsekabetu zuena.
Gobernari iragankor gisa, Elizaren Estatuetan zenbait gotorleku eraiki zituen, Sisto IV.a Veneziaren Ferrararen aurkako erasoan konprometitu zen, berak propio bultzatu zuena 1482an. Bere eraso bateratua Milan, Florentzia eta haien aliatu Napoliko erregearen arteko aliantza batek kanporatu zuen. Berak sortu zituen erasoak alde batera uzteari uko egin zionez, Sisto IV.ak Veneziaren aurkako interdiktu bat atera zuen 1483an.

Sisto IV.ak Espainiar Inkisizioa baimendu zuen, eta, Fernando II.a Aragoikoaren presio politikopean (Siziliako erresumari laguntza militarra erretiratzeko mehatxua egin zion) Sevillan inkisidore bat ezarri zuen bulda bat atera zuen 1478an. Alabaina, Sisto IV.a jurisdikzioaren prerrogatiben eta protokoloaren aurka borrokatu zen, oso nahigabetuta egon zen Inkisizioaren gehiegikeriekin eta 1482an gertatu ziren gehiegikeriak salatzeko zenbait neurri hartu zituen, eskuzabaltasuna saldu zuela eta, esaten denez, bere arrebaren semearen aita izan zela ezagutzen den arren. 1476an hasiberriak esklabu bihurtzen zituztenak eskumikatu zituen.

Ikus, gainera
Kapera Sistinoa

 Erreferentziak 

Kategoria:Aita santuak
Kategoria:Frantziskotarrak
Kategoria:Erroman hildakoak