Bake Globalaren Indizea

eskuinera|thumb|280px|BGI talde bakoitzeko herrialde kopurua 2007tik 2011era.
Bake Globalaren Indizea (BGI) (Global Peace Index, Ingelesez) herrialdeetako bake-mailaren adierazlea da. Institute for Economics and Peace-ek prestatzen du, bake-institutuetako nazioarteko aditu talde batekin eta think tank-ekin batera; baita Sidneyeko unibertsitatearen Centre for Peace and Conflict Studies-ak, The Economist astekari britainiarraren inteligentzia unitateak prozesaturiko datuekin. 2007ko maiatzean sortu zen lehenengo lista eta urtero-urtero eguneratu da, indarkeri ezaren arabera herrialdeak sailkatzen dituen munduko lehenengo azterlana dela aldarrikatuz. Ikerlan hau Steve Killelea enpresari australiarrari bururatu zitzaion eta hainbat jende ospetsuek honen alde egin dute, hala nola: Dalai Lamak, Desmond Tutu artzapezpikuak, Muhammad Yunusek, Mary Robinson Irlandako presidente ohiak eta Jimmy Carter Estatu Batuetako presidente ohiak. Ikerlanak kontuan hartutako parametroak barne-aldagaiak (adibidez, indarkeri eta kriminaltasun mailak), zein kanpo-aldagaiak (gastu militarra edo parte hartzen ari den gerra kopurua) dira.

 Metodologia 
Ikerlanak adierazle askotan oinarrituta dago, guztira 24 adierazleetan. Beheko taulan adierazita daude hauek. Taulan agertzen diren siglak ingelesezko izenei dagozkienak dira: UCDP Uppsalako Gatazkari buruzko Datuen Programari dagokio eta Uppsalako unibertsitateak (Suedian) sortuta; EIU The Economist astekariaren Inteligentzia Unitatea da; UNSCT Nazio Batuen Justizia Kriminalaren Sistemako Krimen Operazio eta Joerei buruzko Inkestari dagokio; ICPS King's Collegeeko (Erresuma Batua) Ikasketa Penitentzialariaren Nazioarteko Zentroa da; IISS Ikasketa Estrategikoen Nazioarteko Institutuari dagokio eta BICC Bonnen Konbertsiorako Nazioarteko Zentroa adierazi nahi du.

#  Adierazlea  Datu-iturria  Urtea(k)  Xehetasunak1  Izandako barne edo kanpo gerren kopurua  UCDP  2000tik 2005era  Guztizko kopurua2  Kanpo-gerretan izandako hildakoak  UCDP  2004tik 2005era  Guztizko kopurua3  Barne-gerretan izandako hildakoak  UCDP  2004tik 2005era  Guztizko kopurua4  Barne gatazka maila  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua5  Estatu mugakideekiko harremanak  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua6  Beste herritarrenganako mesfidantza maila EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua7  Populazioaren lekualdatze portzentajea  Munduko Bankua  2003  Biztanleria errefuxiatua, jatorrizko herrialdeko biztanleriarekiko.8  Ezegonkortasun politikoa  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua9  Giza Eskubideenganako errespetu maila (Terrore politikoaren eskala)  Nazioarteko Amnistia  2005  Eskala kualitatiboa10  Ekintza terroristen posibilitatea  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua11  Giza hilketa kopurua  UNSCT  2004 eta 2002  Aproposko erailketak, baita haur-hilketak ere, 100.000 biztanleko.12  Kriminaltasun bortitzaren maila  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua13  Agerpen bortitzen probabilitatea  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua14  Atxilotuen kopurua  ICPS  2006  Jende atxilotua, 100.000 biztanleko15  Polizia eta segurtasun taldeen kopurua  UNSCT  2002 eta 2000  Segurtasun zibilaren agenteak 100.000 biztanleko 16  BPG-rekiko gastu militarra  IISS  2004  Indar armatuetarako aurrekontu-partidak BPG-ren portzentajean adierazita17  Militar kopurua  IISS  2004  100.000 biztanleko denbora-osoan lan egiten duten militarrak18  Ohiko arma nagusienen inportazioak  SIPRI  2001tik 2005ra  Ohiko arma nagusienen inportazioak 100.000 biztanleko19  Ohiko arma nagusienen esportazioak  SIPRI  2001tik 2005ra  Ohiko arma nagusienen esportazioak 100.000 biztanleko20  Nazio Batuekin batera egindako operazio militarrak  IISS  2006tik 2007ra  Guztizko kopurua21  Nazio Batuekin gabe egindako operazio militarrak  IISS  2006tik 2007ra  Guztizko kopurua22  Arma astunen kopurua  BICC  2003  100.000 biztanleko armak23  Armamendu arinaren baliakizuna  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua24  Sofistikazio militarrerako gaitasuna  EIU  2007  Eskala kualitatiboa, 1etik 5era puntuatua

1etik 5erako eskala erabiltzen ez zuten adierazleak, hurrengo formula erabiliz aldatu ziren:
x=(x-Min(x))/(Max(x)-Min(x)), non Max(x) eta Min(x) adierazle horretarako balore altuenak eta baxuenak dira. 0 eta 1 arteko puntuazioak 1etik 5erako eskalara bihurtu zituzten. Banakako adierazleak klasifikatu zituen ikertzaile taldeak, beraien inportantziaren arabera. Azkenik puntuazioak bi azpi-indizeetan tabulatu ziren: barne-bakea, BGI-rako %60 balio du, eta kanpo-bakea %40.

Global Peace Index-ak atera zituen ondorio nagusiak:

 Bakeak beste adierazleekin (adibidez diru-sarrera mailarekin, hezkuntza mailarekin edota herrialde-integrazio mailarekin) korrelazioa du.
 Herrialde baketsuak gardentasun-maila handiak eta ustelkeri-maila txikiak izaten ohi dute.
 Herrialde txikiak, egonkorrak eta herrialde-blokeetako kideak puntuazio altuagoa izaterantz jotzen dute.

Analisi estatistiko bat egin zen, bake-faktore gehiago ateratzeko. Konkretuki, guztizko puntuazioarekin korrelazio handia zuten adierazleak bilatu ziren.
2007ko ikerketan zenbait herrialdeen ez egotea eman zen, hala nola, Bielorrusia, Islandia, Afganistan, Mongolia, Ipar Korea eta hainbat herrialde afrikarrak, 24 adierazleen datu fidagarriak ez baitzeuden.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bakea
Kategoria:Adierazleak