Pisu jaurtiketa

Pisu jaurtiketa atletismoaren proba modernoa da, altzairuzko bola astuna ahalik eta urrutien jaurtitzean datza.

Randy Barnes estatubatuarrak gizonezkoen munduko markarik onena ezarri zuen 1990ean (23,12 m) Atlantako Joko Olinpikoetan. Emakumezkoena Natalya Lisovskaya sobietarrarena da (22,63 m) 1987an.

PISU JAURTIKETAGizonezkoen errekorrakMundiala Randy Barnes 23,12 (1990)Olinpikoa Ryan Crouser 22,52 (2016)Emakumezkoen errekorrakMundiala Natalia Lisovskaya 22,63 (1987)Olinpikoa Ilona Slupianek 22,41 (1980)
 Historia 
Pisu-jaurtiketari buruzko lehenengo aipamena K. a. VII. mendeko testu grekoa da. Iliadan aipatu zen, XXIII kopla-sortako 826 eta 836. kopletan, Patrokloren omenez egindako Hilketa Jokoetan.

Jaurtiketa modernoa Irlandako eta Eskoziako lehiaketa tradizionaletan jaio zen indar erakustaldi gisa.XVIII. mendearen erdialdean proba hau estandarizatzeko saiakera bat egin zen: 16 librako (7.260 kg) kanoi bala inglesak jaurtitzen zituzten 7 oineko (2.125 m) aldea zuen karratu batetik. Neurri eta pisu hauek gaur egun mantentzen dira.

 Bala 
Balaren pisua 7,26 kg-koa da gizonezkoetan eta 4 kg-koa emakumezkoetan. Pisu hori partaideen adinaren arabera alda daiteke; gizonezko jubenilen kategorian 6 kg jaurtitzen dituzte eta emakumezko jubenilen kategorian 4 kg; gizonezko juniorren kategorian 5 kg jaurtitzen dituzte eta emakumezkoen senior mailan 3 kg.

 Teknika 
Pisu- jaurtiketaren teknika zehatz mehatz azaltzeko beharrezkoa da ondorengo aldi hauek bereiztea eta banan banan aztertzea baita lantzea ere:

 Hasierako posizioa 

Jaurtilari guztiek ez dute erabiltzen, baina irudian ikusten duguna akademikoena da eta “T posizio” izenaz ezagutzen dugu.

 Atleta tente eta jaurtiketaren noranzkoari bizkarra emanez jartzen da, gorputzaren pisua eskuineko hankan duela, oina guztiz bermatua eta oin-punta metalezko uztaia ukituz.
 Ezkerreko hanka zertxobait tolestuta dago, oina eskuineko oinetik 30 bat cm atzeratuta eta 10 bat zentimetro alboratuta, orekari eusteko.
 Eskuineko hanka guztiz luzatuta eta gorputzaren pisua gainean.
 Oin-zola guztia lurrean ezarrita.
 Aldaka eta sorbalda lerroak jaurtiketa norabideari elkarzut daude.
 Eskuineko sorbaldak, erlaxatuta, tresnaren pisuari eusten dio
 Ezkerreko besoa sorbalda baino zertxobait altuago, erdi tolestuta eta aurrerantz proiektatua.
 Esku-ahurra kanporantz begira, guztiz erlaxatuta.
 Burua bizkar hezurraren jarraipena da, baina begirada lurrera orientatuta dago, oinetatik 2-3 metrora, jaurtiketaren kontrako noranzkoan.

 Pisuari heltzea 

Erdiko hiru atzamarrek helduko diote pisuari, izan ere, atzamar txikia eta erpurua orekatzaileak dira soilik. Behin pisua era egokian hartuta dugula, pisua masailaren eta lepoaren kontra jarri beharko dugu, gorputzarekin bat egiteko jarreran. Ukondoa pisuaren aurka, sorbaldaren eta enborraren alboaren arteko erdibidean.

 Desplazamendua 

Kukubiko posizioan enborra aurrerantz inklinatua egongo da eta ezkerreko hankaren belauna eskuineko hankaren zangosagarraren ondoan pasatuko da. Hortik, ezkerreko hankak(hanka kulunkari) estentsio horizontal aktiboa egingo du, euskailua bilatuz. Mugimendu honek pelbisa eta sistema osoa beherantz eta atzerantz tiratzen du.

Bitartean, eskuineko hanka(hanka irristagarria) grabitate zentroaren desplazamenduaren ondorioz, pisu Gabe egongo da, eta orporantz biratu ondoren, estentsio aktiboa egingo du ezkerreko hankaren mugimenduaz batuz.

Hanken parte-hartze azkarrari eta orpotik pasatzeari esker, bi hanken arteko angelua irekitzen da. Aldi berean, enborra jaurtigailuarekin Aurrera eramaten da, aldakak lurrarekiko paralelo mantenduz.

Beso librea gorputzaren aurrean mantentzen da, enborraren posizio itxia bermatuz eta sorbaldak aldakaren atzean, jaurtiketaren norabidearekiko perpendikularrak mantenduz.

Eskuineko hanka, flexio azkar baten bidez, zirkulu erdira iritsiko da, metatartsoarekin. Aldi berean, ezkerreko oina euskailu ondora iritsiko da, abiadura galerak saihestuz.

 Jaurtiketa bera edo tiroa 

Zirkulu erdira iristean, eskuineko hankak gorputzaren masa galgatzen du eta norabidearen aldaketaren ondorioz hanken giharrek lagapen txiki bat izango dute.

Hanken errotazio honek, aldaken aurrerapena laguntzen du, jaurtigailua lerro berean mantentzen den bitartean. Horrela, “alboko posizio” deritzogunera iritsiko gara. Alboko posizio hori denbora txiki batez mantendu eta hortik aurrera metatutako energía elastikoa askatu egiten da.

Aldakak eta sorbaldak jaurtiketaren norabidera begira dauden momentuan posizio frontalera iritsiko gara eta une horretan, ezkerreko sorbaldaren blokeoa sortuko da.

Gorputzaren estentsioa egin ondoren, beso jaurtilariaren estentsioa iritsiko da. Ukondoa sorbaldaren altueran kokatuta egono da, gorputz osoak jaurtigailuaren atzean jarraituko duela eta eskumuturraren alboko flexioa bermatuz.

 Amaiera eta ondorengo errekuperazioa 
Behin pisua eskutik irtenda zirkulutik irteera saihesteko eta oreka berreskuratzeko kontramugimendua egiten da. Hau da, eskuineko oina ezkerrekoa egon den tokira abiatuko da, eta ezkerrekoa, aldiz, atzerantz.

 Jaurtiketa eta erorketa 
Jaurtiketa eremua 2.137 m-ko (7 oin) diametroa duen zirkulu baten barruan dago, normalean zementuzkoa, eta aurrealdeko mugan egurrezko ertz bat izan ohi du. Pisua erortzen den eremuari Erorketa Gunea deritzo eta jaurtiketa gunearekin sortzen den angeluak 40º ditu.

1896ko eta 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan lurrean margotutako edo zintaz egindako plataforma laukizuzen batetik jaurti zuten pisua. Gaur egun erabiltzen den zirkulua mende amaieran hasi ziren erabiltzen, baina  1904ko Udako Olinpiar Jokoetara arte ez zen nazioarteko lehiaketetan erabili. San Luiseko Joko Olinpikoetatik aurrera, belar edo lur gainean (ez zementuan) kare zuriz margotzen zituzten marrak, eta egurrezko ertz batekin zementuzko jaurtiketa zirkulua inguratzen zuten. Beranduago eta 1952-53 denboraldira arte, errautsezko gainazal bat erabiltzen hasi ziren. 1952-53 denboraldian jaurtitzailearen mugimendua errazten duen egurrezko ertza duen zementuzko zirkulua erabiltzen hasi ziren.

Erorketa gunea hasiera batean 65º-koa zen. 1973an 45º-ra murriztu zen, 1979an 40º-ra eta 2004an 34,92º-ra, eta horixe da gaur egun erabiltzen den erorketa angelua.

 Errekorrak 
- 2019ko urrian eguneratua.

   Marka (m)AtletaHerrialdeaLekuaData Mundiala (WR)Gizonezkoak23,12Randy BarnesAEBAtlanta 1996-05-20 Emakumezkoak22,63Natalia LisovskayaURSMosku 1987-06-07Olinpikoa (OR)Gizonezkoak22,52Ryan CrouserAEBRio De Janeiro 2016-08-18Emakumezkoak22,41Ilona SlupianekGDRMosku 1980-07-24Europarra (ER)Gizonezkoak23,06Ulf TimmermannGDRHania 1988-05-22 Emakumezkoak22,63Natalia LisovskayaURSMosku 1987-06-07 Amerikarra (AM)Gizonezkoak23,12Randy BarnesAEBLos Angeles 1990-05-20Emakumezkoak20,96Belsy LazaCUBMexiko Hiria 1992-05-02Afrikarra (AF)Gizonezkoak21,97Janus RobbertsRSAEugene 2001-06-02 Emakumezkoak18,43Vivian ChukwuemekaNGRWalnut 2003-04-19Asiakoa (AS)Gizonezkoak21,13Sultan Abdulmajeed AlhabashiKSADoha 2009-05-08Emakumezkoak21,76Meisu LiTxinaShijiazhuang 1988-04-23Ozeanikoa (OC)Gizonezkoak21,58Tomas WalshZeelanda BerriaPekin 2015-08-23Emakumezkoak21,24Valerie AdamsZeelanda BerriaDaegu 2011-08-29

 Errekor mundialaren eboluzioa 

 Gizonezkoak 

Marka (m)AtletaDataLekua 15,54  Ralph Rose  1909ko abuztuaren 21a San Frantzisko, AEB 15,79  Emil Hirschfeld  1928ko maiatzaren 6a Breslau, Alemania  15,87  John Kuck  1928ko ekainaren 29a Amsterdam, Herbehereak 16,04  Emil Hirschfeld  1928ko abuztuaren 26a Bochum, Alemania  16,04  František Douda  1931ko urriaren 4a Brno, Txekiar Errepublika 16,05  Zygmunt Heljasz  1932ko ekainaren 29a Poznan, Polonia 16,16  Leo Sexton  1932ko abuztuaren 27a Freeport, AEB  16,20  František Douda  1932ko irailaren 24a Praga, Txekiar Errepublika 16,48  John Lyman  1934ko apirilaren 21a Palo Alto, AEB  16,80  Jack Torrance  1934ko apirilaren 27a Des Moines, AEB  16,89  Jack Torrance  1934ko ekainaren 30a Milwaukee, AEB  17,40  Jack Torrance  1934ko abuztuaren 5a Oslo, Norvegia 17,68  Charlie Fonville  1948ko apirilaren 17a Lawrence, AEB  17,79  Jim Fuchs  1949ko uztailaren 28a Oslo, Norvegia 17,82  Jim Fuchs  1950ko apirilaren 29a Los Angeles, AEB 17,90  Jim Fuchs  1950ko abuztuaren 20a Visby, Suedia 17,95  Jim Fuchs  1950ko abuztuaren 22a Eskilstuna, Suedia 18,00  Parry O'Brien  1953ko maiatzaren 9a Fresno, AEB  18,04  Parry O'Brien  1953ko ekainaren 5a Compton, AEB  18,42  Parry O'Brien  1954ko maiatzaren 8a Los Angeles, AEB 18,43  Parry O'Brien  1954ko maiatzaren 21a Los Angeles, AEB 18,54  Parry O'Brien  1954ko ekainaren 11a Los Angeles, AEB 18,62  Parry O'Brien  1956ko maiatzaren 5a Salt Lake City, AEB 18,69  Parry O'Brien  1956ko ekainaren 15a Los Angeles, AEB 19,06  Parry O'Brien  1956ko irailaren 3a Eugene, AEB  19,25  Parry O'Brien  1956ko azaroaren 1a Los Angeles, AEB 19,25  Dallas Long  1959ko martxoaren 28a Santa Barbara, AEB 19,30  Parry O'Brien  1959ko abuztuaren 1a Albuquerque, AEB  19,38  Dallas Long  1960ko martxoaren 5a Los Angeles, AEB 19,45  Bill Nieder  1960ko martxoaren 19a Palo Alto, AEB  19,67  Dallas Long  1960ko martxoaren 26a Los Angeles, AEB 19,99  Bill Nieder  1960ko apirilaren 2a Austin, AEB  20,06  Bill Nieder  1960ko abuztuaren 12a Walnut AEB  20,08  Dallas Long  1962ko maiatzaren 18a Los Angeles, AEB 20,10  Dallas Long  1964ko apirilaren 4a Los Angeles, AEB 20,20  Dallas Long  1964ko maiatzaren 29a Los Angeles, AEB 20,68  Dallas Long  1964ko uztailaren 25a Los Angeles, AEB 21,52  Randy Matson  1965ko maiatzaren 8a College Station, AEB  21,78  Randy Matson  1967ko apirilaren 23a College Station, AEB  21,82  Al Feuerbach  1973ko maiatzaren 5a San José, AEB 21,85  Terry Albritton  1976ko otsailaren 21a Honolulu, AEB  22,00  Aleksandr Baryshnikov  1976ko ekainaren 10a Paris, Frantzia 22,15  Udo Beyer  1978ko uztailaren 6a Goteborg, Suedia 22,22  Udo Beyer  1983ko ekainaren 25a Los Angeles, AEB 22,62  Ulf Timmermann  1985eko irailaren 22a Berlin, Alemania 22,64  Udo Beyer  1986ko abuztuaren 20a Berlin, Alemania 22,72  Alessandro Andrei  1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia  22,84  Alessandro Andrei  1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia  22,91  Alessandro Andrei  1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia  23,06  Ulf Timmermann  1988ko maiatzaren 22a Chania, Grezia 23,12  Randy Barnes  1990ko maiatzaren 20a Los Angeles, AEB

 Emakumezkoak 

Marka (m)AtletaDataLekuaErreferentzia 10,15  Violette Gouraud-Morris  1924ko uztailaren 14a Paris, Frantzia 11,57  Lilli Henoch  1925ko abuztuaren 16a Leipzig, Alemania  10,84  Ruth Lange  1927ko maiatzaren 28a Praga, Txekiar Errepublika 11,32  Ruth Lange  1927ko abuztuaren 6a Breslau, Alemania  11,52  Ruth Lange  1928ko ekainaren 3a Berlin, Alemania 11,96  Grete Heublein  1928ko uztailaren 15a Berlin, Alemania 12,85  Grete Heublein  1929ko uztailaren 21a Frankfurt, Alemania  12,88  Grete Heublein  1931ko ekainaren 28a Paris, Francia 13,70  Grete Heublein  1931ko abuztuaren 16a Bielefeld, Alemania  14,38  Gisela Mauermayer  1934ko uztailaren 15a Varsovia, Polonia  14,59  Tatyana Sevryukova  1948ko abuztuaren 4a Mosku, Errusia 14,86  Klavdia Tochonova  1949ko urriaren 30a Tbilisi, Georgia 15,02  Anna Andreyeva  1950ko azaroaren 9a Ploiești, Errumania 15,28  Galina Zibina  1952ko uztailaren 26a Helsinki, Finlandia  15,37  Galina Zibina  1952ko irailaren 20a Frunze, Errusia 15,42  Galina Zibina  1952ko urriaren 1a Frunze, Errusia 16,20  Galina Zibina  1953ko urriaren 9a Malmo, Suedia 16,28  Galina Zibina  1954ko irailaren 14a Kiev, Ukrania 16,28  Galina Zibina  1955ko irailaren 5a Leningrado, Errusia 16,67  Galina Zibina  1955ko azaroaren 15a Tbilisi, Georgia 16,76  Galina Zibina  1956ko urriaren 13a Tashkent, Uzbekistan 17,25  Tamara Press  1959ko apirilaren 26a Nalchik, Errusia 17,42  Tamara Press  1960ko uztailaren 16a Mosku, Errusia 17,78  Tamara Press  1960ko abuztuaren 13a Mosku, Errusia 18,55  Tamara Press  1962ko ekainaren 10a Leipzig, Alemania 18,55  Tamara Press  1962ko irailaren 12a Belgrad, Jugoslavia 18,59  Tamara Press  1965ko irailaren 19a Kassel, Alemania 18,67  Nadezhda Chizhova  1968ko apirilaren 28a Sochi, Errusia 18,87  Margitta Gummel  1968ko irailaren 22a Frankfurt an der Oder, Alemania 19,07  Margitta Gummel  1968ko urriaren 20a Mexiko Hiria, Mexiko 19,61  Margitta Gummel  1968ko urriaren 20a Mexiko Hiria, Mexiko 19,72  Nadezhda Chizhova  1969ko maiatzaren 30a Mosku, Errusia 20,09  Nadezhda Chizhova  1969ko uztailaren 13a Chorzów, Polonia  20,10  Margitta Gummel  1969ko irailaren 11a Berlin, Alemania 20,10  Nadezhda Chizhova  1969ko irailaren 16a Atenas, Grezia 20,43  Nadezhda Chizhova  1969ko irailaren 16a Atenas, Grezia 20,43  Nadezhda Chizhova  1971ko abuztuaren 29a Mosku, Errusia 20,63  Nadezhda Chizhova  1972ko maiatzaren 19a Sochi, Errusia 21,03  Nadezhda Chizhova  1972ko irailaren 7a Munich, Alemania 21,20  Nadezhda Chizhova  1973ko abuztuaren 28a Lviv, Ukrania 21,60  Marianne Adam  1975ko abuztuaren 6a Berlin, Alemania 21,67  Marianne Adam  1976ko maiatzaren 30a Karl-Marx-Stadt, Alemania 21,87  Ivanka Khristova  1976ko uztailaren 3a Belmeken, Bulgaria 21,89  Ivanka Khristova  1976ko uztailaren 4a Belmeken, Bulgaria 21,99  Helena Fibingerová  1976ko irailaren 26a Opava, Txekiar Errepublika 22,32  Helena Fibingerová  1977ko abuztuaren 20a Nitra, Eslovakia 22,36  Ilona Slupianek  1980ko maiatzaren 2a Celje, Eslovenia 22,45  Ilona Slupianek  1980ko maiatzaren 11a Potsdam, Alemania 22,53  Natalya Lisovskaya  1984ko maiatzaren 27a Sochi, Errusia 22,60  Natalya Lisovskaya  1987ko ekainaren 7a Mosku, Errusia 22,63  Natalya Lisovskaya  1987ko ekainaren 7a Mosku, Errusia

 Marka mundial onena duten atletak 

 Gizonezkoak 
2024ko azaroan eguneratua.
 Sailkapena  Marka (m) Atleta  Herrialdea  Data  Lekua 1 23,12  Randy Barnes AEB1990eko maiatzaren 20aWestwood 2 23,06  Ulf Timmermann GDR1988ko maiatzaren 22aLa Canea322,91 Alessandro Andrei ITA1987ko abuztuaren 12aViareggio Joe Kovacs AEB2019ko urriaren 5a Doha522,90 Ryan Crouser AEB2019ko urriaren 5a Doha Tomas Walsh NZL2019ko urriaren 5a Doha 722,86  Brian Oldfield AEB1975ko maiatzaren 10a El Paso 8 22,75  Werner Günthör SUI1988ko abuztuaren 23a Berna 9  22,67  Kevin Toth AEB2003ko apirilaren 19a Lawrence 10 22,64  Udo Beyer GDR1986ko abuztuaren 20a Berlin 11 22,61  Darlan Romani BRA2019ko ekainaren 30a Stanford 12 22,54  Christian Cantwell AEB2004ko ekainaren 5a Gresham 13 22,52  John Brenner AEB1987ko apirilaren 26a Walnut 14 22,51  Adam Nelson AEB2002ko maiatzaren 18a Gresham 15 22,44  Darrell Hill AEB2017ko abuztuaren 31a Brusela 16 22,43  Reese Hoffa AEB2007ko abuztuaren 3a Londres 17 22,32  Michał Haratyk POL2019ko uztailaren 28a Varsovia 18 22,28  Ryan Whiting AEB2013ko maiatzaren 10a Doha 19 22,25  Konrad Bukowiecki POL2019ko irailaren 14a Chorzow 20 22,24  Sergey Smirnov URS1986ko ekainaren 21a Tallinn 21 22,22  Bob Bertemes LUX2019ko abuztuaren 4a Luxemburg 22 22,21  Dylan Armstrong CAN2011ko ekainaren 25a Calgary2322,20 David Storl GER2015ko uztailaren 9a Lausanne John Godina AEB2005ko maiatzaren 22a Carson City25 22,17  Tomáš Staněk CZE2018ko otsailaren 6a Düsseldorf

 Emakumezkoak 
2019ko urrian eguneratua.
SailkapenaMarka (m)AtletaNazioaDataLekua1.22,63Natalya LisovskayaErrusia1987ko ekainaren 7aMosku2.22,50Helena FibingerováTxekiar Errepublika 1977ko otsailaren 19aJablonec nad Nisou3.22,45Ilona SlupianekAlemania 1980ko maiatzaren 11aPotsdam4.22,19Claudia LoschAlemania 1987ko abuztuaren 23aHainfeld5.21,89Ivanka KhristovaBulgaria1976ko uztailaren 4aBelmeken6.21,86Marianne AdamAlemania 1979ko ekainaren 23aLeipzig7.21,76Li MeisuTxina1988ko apirilaren 23aShijiazhuang8.21,73Natalya AkhrimenkoGeorgia1988ko maiatzaren 21aLeselidze9.21,70Nadzeya OstapchukBielorrusia2010ko otsailaren 12aMaguilov10.21,69Vita PavlyshUkrania1998ko abuztuaren 15aBudapest11.21,66Sui XinmeiTxina1990ko ekainaren 9aPekin12.21,62Verzhinia VeselinovaBulgaria1982ko abuztuaren 21aSofia13.21,60Valentina FedyushinaUkrania1991ko abenduaren 28aSimferopol14.21,58Margitta PufeAlemania 1978ko maiatzaren 28aErfurt15.21,57Ines MüllerAlemania 1988ko maiatzaren 16aAtenas16.21,53Nunu AbashidzeUkrania1984ko ekainaren 20aKiev17.21,52Huang ZhihongTxina1990ko ekainaren 27aPekin18.21,46Larisa PeleshenkoHungaria2000ko abuztuaren 26aBudapest19.21,45Nadezhda ChizhovaBulgaria1973ko irailaren 29aVarna20.21,43Eva WilmsAlemania 1977ko ekainaren 27aMunich21.21,42Svetlana KrachevskayaErrusia1980ko uztailaren 24aMosku22.21,31Heike HartwigAlemania 1988ko maiatzaren 16aAtenas23.21,27Liane SchmuhlAlemania 1982ko ekainaren 26aCottbus24.21,24Valerie AdamsZeelanda Berria2011ko abuztuaren 29aDaegu25.21,22Astrid KumbernussAlemania 1995ko abuztuaren 5aGoteborg

 Txapeldun Olinpikoak 

 Gizonezkoak 

Dominadunak ikusteko ondoko estekara jo:.
 Edizioa 20px Urre 20px Zilarra 20px BrontzeaAtenas 1896  Robert Garrett <small>(11,22 m.)  Miltiades Gouskos  Georgios PapasiderisParis 1900  Richard Sheldon <small>(14,10 m.)  Josiah McCracken  Robert GarrettSan Luis 1904  Ralph Rose <small>(14,81 m.)  Wesley Coe  Leon FeuerbachLondres 1908  Ralph Rose <small>(14,21 m.)  Denis Horgan  John GarrelsEstokolmo 1912  Patrick McDonald <small>(15,34 m.)  Ralph Rose  Lawrence WhitneyAmberes 1920  Ville Pörhölä <small>(14,81 m.)  Elmer Niklander  Harry LiversedgeParis 1924  Clarence Houser <small>(14,995 m.)  Glenn Hartranft  Ralph HillsAmsterdam 1928  John Kuck <small>(15,87 m.)  Herman Brix  Emil HirschfeldLos Angeles 1932  Leo Sexton <small>(16,005 m.)  Harlow Rothert  František DoudaBerlin 1936  Hans Woellke <small>(16,20 m.)  Sulo Bärlund  Gerhard StockLondres 1948  Wilbur Thompson <small>(17,12 m.)  Jim Delaney  Jim FuchsHelsinki 1952  Parry O'Brien <small>(17,41 m.)  Darrow Hooper  Jim FuchsMelbourne 1956  Parry O'Brien <small>(18,57 m.)  Bill Nieder  Jiří SkoblaRoma 1960  Bill Nieder <small>(19,68 m.)  Parry O'Brien  Dallas LongTokio 1964  Dallas Long <small>(20,33 m.)  Randy Matson  Vilmos VarjúMexiko 1968  Randy Matson <small>(20,54 m.)  George Woods  Eduard GushchinMunich 1972  Władysław Komar <small>(21,18 m.)  George Woods  Hartmut BriesenickMontreal 1976  Udo Beyer <small>(21,05 m.)  Yevgeny Mironov  Aleksandr BaryshnikovMosku 1980  Vladimir Kiselyov <small>(21,35 m.)  Aleksandr Baryshnikov  Udo BeyerLos Angeles 1984  Alessandro Andrei <small>(21,26 m.)  Mike Carter  Dave LautSeul 1988  Ulf Timmermann <small>(22,47 m.)  Randy Barnes  Werner GünthörBartzelona 1992  Mike Stulce <small>(21,70 m.)  Jim Doehring  Vyacheslav LykhoAtlanta 1996  Randy Barnes <small>(21,62 m.)  John Godina  Oleksandr BagachSydney 2000  Arsi Harju <small>(21,29 m.)  Adam Nelson  John GodinaAtenas 2004  Adam Nelson<small>(21,16 m.)  Joachim Olsen  Manuel MartínezPekin 2008  Tomasz Majewski <small>(21,51 m.)  Christian Cantwell  Dylan ArmstrongLondres 2012  Tomasz Majewski <small>(21,89 m.)  David Storl  Reese HoffaRio 2016  Ryan Crouser <small>(22,52 m. RO)  Joe Kovacs  Tom WalshTokio 2020  Ryan Crouser <small>(23,30 m. RO)  Joe Kovacs  Tom WalshParis 2024  Ryan Crouser <small>(22,90 m.)  Joe Kovacs  Rajindra Campbell
 RO: rekord olinpikoa esan nahi du.

 Emakumezkoak 

{| class="wikitable" width=80%; text-align:left;"	
|- style="background-color:#EDEDED;"
! class="hintergrundfarbe6" style="width:18%;" | Edizioa
! bgcolor=gold style="width:25%;" | 20px Urrea
! bgcolor=silver style="width:25%;" | 20px Zilarra
! bgcolor="#CC9966" style="width:25%;" | 20px Brontzea
|-
|Londres 1948
|  Micheline Ostermeyer <small>(13,75 m.)
|  Amelia Piccinini
|  Ina Schäffer
|-
|Helsinki 1952
|  Galina Zybina <small>(15,21 m.)
|  Marianne Werner
|  Klavdiya Tochenova
|-
|Melbourne 1956
|  Tamara Tyschkewitsch <small>(16,59 m.)
|  Galina Zybina
|  Marianne Werner
|-
|Erroma 1960
|  Tamara Press <small>(17,32 m.)
|  Johanna Lüttge
|  Earlene Brown
|-
|Tokio 1964
|  Tamara Press <small>(18,14 m.)
|  Renate Garisch
|  Galina Zybina
|-
|Mexiko 1968
|  Margitta Gummel <small>(19,61 m.)
|  Marita Lange
|  Nadezhda Chizhova
|-
|Munich 1972
|  Nadezhda Chizhova <small>(21,03 m.)
|  Margitta Gummel
|  Ivanka Khristova
|-
|Montreal 1976]]
|  Ivanka Khristova <small>(21,16 m.)
|  Nadezhda Chizhova
|  Helena Fibingerová
|-
|Mosku 1980]]
|  Ilona Slupianek <small>(22,41 m. RO)
|  Svetlana Krachevskaya
|  Margitta Pufe
|-
|Los Angeles 1984
|  Claudia Losch <small>(20,48 m.)
|  Mihaela Loghin
|  Gael Martin
|-
|Seul 1988
|  Natalya Lisovskaya <small>(22,24 m.)
|  Kathrin Neimke
|  Li Meisu
|-
|Bartzelona 1992
|  Svetlana Krivelyova <small>(21,06 m.)
|  Huang Zhihong
|  Kathrin Neimke
|-
|Atlanta 1996
|  Astrid Kumbernuss <small>(20,56 m.)
|  Sui Xinmei
|  Irina Khudoroshkina
|-
|Sydney 2000
|  Janina Karolchyk <small>(20,56 m.)
|  Larissa Peleshenko
|  Astrid Kumbernuss
|-
|Atenas 2004
|  Yumileidi Cumbá <small>(19,59 m.)
|  Nadine Kleinert
|  Svetlana Kriveljova
|-
|Pekin 2008
|  Valerie Vili <small>(20,56 m.)
|  Natallia Mikhnevich
|  Nadzeya Ostapchuk
|-
|Londres 2012
|  Valerie Vili-Adams <small>(20,70 m.)
| desierto
|  Gong Lijiao
|-
|Rio 2016
|  Michelle Carter <small>(20,63 m.)
|  Valerie Adams
|  Anita Márton
|-
|Tokio 2020
|  Gong Lijiao<small> (20.58 m.)
|  Raven Saunders
|  Valerie Adams
|-
|Paris 2024
|  Yemisi Ogunleye (20.00 m.)
|  Maddi Wesche
|  Song Jiayuan
|}
 RO: rekord olinpikoa esan nahi du.

 Munduko txapeldunak 
 Munduko Atletismo Txapelketako irabazleak

 Gizonezkoak 
 Edizioa 20px Urrea 20px Zilarra 20px BrontzeaHelsinki 1983  Edward Sarul  Ulf Timmermann  Remigius MachuraErroma 1987  Werner Günthör  Alessandro Andrei  John BrennerTokio 1991  Werner Günthör  Lars Arvid Nilsen  Aleksandr KlimenkoStuttgart 1993  Werner Günthör  Randy Barnes  Oleksandr BahačGöteborg 1995  John Godina  Mika Halvari  Randy Barnes Atenas 1997  John Godina  Oliver-Sven Buder  Cottrell J. HunterSevilla 1999  Cottrell J. Hunter  Oliver-Sven Buder  Oleksandr BahačEdmonton 2001  John Godina  Adam Nelson  Arsi HarjuParis 2003  Andrėj Michnevič  Adam Nelson  Jurij BilonohHelsinki 2005  Adam Nelson  Rutger Smith  Ralf BartelsOsaka 2007  Reese Hoffa  Adam Nelson  Rutger SmithBerlin 2009  Christian Cantwell  Tomasz Majewski  Ralf BartelsDaegu 2011  David Storl  Dylan Armstrong  Christian CantwellMosku 2013  David Storl  Ryan Whiting  Dylan ArmstrongPekin 2015  Joe Kovacs  David Storl  O'Dayne RichardsLondres 2017  Tomas Walsh  Joe Kovacs  Stipe ŽunićDoha 2019  Joe Kovacs  Ryan Crouser  Tomas WalshEugene 2022  Ryan Crouser  Joe Kovacs  Johh AwotundeBudapest 2023  Ryan Crouser  Leonardo Fabbri  Joe Kovacs

 Emakumezkoak 

 Edizioa 20px Urrea 20px Zilarra 20px BrontzeaHelsinki 1983  Helena Fibingerová  Helma Knorscheidt  Ilona SlupianekErroma 1987  Natalya Lisovskaya  Kathrin Neimke  Ines MüllerTokio 1991  Huang Zhihong  Natalya Lisovskaya  Svetlana KrivelyovaStuttgart 1993  Huang Zhihong  Svetlana Krivelyova  Kathrin NeimkeGöteborg 1995  Astrid Kumbernuss  Huang Zhihong  Svetla MitkovaAtenas 1997  Astrid Kumbernuss  Vita Pavlysh  Stephanie StorpSevilla 1999  Astrid Kumbernuss  Nadine Kleinert  Svetlana KrivelyovaEdmonton 2001  Janina Karolchyk  Nadine Kleinert  Vita PavlyshParis 2003  Svetlana Krivelyova  Nadzeya Astapchuk  Vita PavlyshHelsinki 2005  Nadzeya Astapchuk  Olga Ryabinkina  Valerie ViliOsaka 2007  Valerie Vili  Nadzeya Astapchuk  Nadine KleinertBerlin 2009  Valerie Vili  Nadine Kleinert  Gong LijiaoDaegu 2011  Valerie Adams  Nadzeya Astapchuk  Jillian Camarena-WilliamsMosku 2013  Valerie Adams  Christina Schwanitz  Gong LijiaoPekin 2015  Christina Schwanitz  Gong Lijiao  Michelle CarterLondres 2017  Gong Lijiao  Anita Márton  Michelle CarterDoha 2019  Gong Lijiao  Danniel Thomas-Dodd  Christina SchwanitzEdmonton 2022  Chase Ealy  Gong Lijiao  Jessica SchilderBudapest 2023  Chase Ealey  Sarah Mitton  Gong Lijiao

 Denboraldi bakoitzeko marka onenak 

 Gizonezkoak 
UrteaDistantzia (m)AtletaLekua1964 <center>20,68  Dallas Long Los Angeles1965 <center>21,52  Randy Matson College Station, Texas1966 <center>21,09  Randy Matson Los Angeles1967 <center>21,78  Randy Matson College Station, Texas1968 <center>21,30  Randy Matson Walnut, Kalifornia1969 <center>20,64  Neal Steinhauer Hans-Peter Gies Eugene, OregonBudapest1970 <center>21,75  Randy Matson Berkeley, Kalifornia1971 <center>21,12  Heinz-Joachim Rothenburg Mosku1972 <center>21,54  Hartmut Briesenick Potsdam1973 <center>21,82  Al Feuerbach San Jose, Kalifornia1974 <center>22,02  George Woods Mosku1975 <center>22,86  Brian Oldfield El Paso, Texas1976 <center>22,45  Brian Oldfield El Paso, Texas1977 <center>21,74  Udo Beyer Dusseldorf1978 <center>22,15  Udo Beyer Gothenburg1979 <center>21,74  Udo Beyer Linz1980 <center>21,98  Udo Beyer Erfurt1981 <center>22,02  Brian Oldfield Modesto, Kalifornia1982 <center>22,02  Dave Laut Koblenza1983 <center>22,22  Udo Beyer Los Angeles1984 <center>22,19  Brian Oldfield San Jose, Kalifornia1985 <center>22,62  Ulf Timmermann Berlin1986 <center>22,64  Udo Beyer Berlin1987 <center>22,91  Alessandro Andrei Viareggio1988 <center>23,06  Ulf Timmermann Hania1989 <center>22,66  Randy Barnes Los Angeles1990 <center>23,12  Randy Barnes Westwood, Los Angeles1991 <center>22,03  Werner Günthör Oslo1992 <center>21,98  Gregg Tafralis Los Gatos, California1993 <center>21,98  Werner Günthör Linz1994 <center>21,09  Jim Doehring New York1995 <center>22,00  John Godina Knoxville1996 <center>22,40  Randy Barnes Rudlingen1997 <center>22,03  Randy Barnes Indianapolis1998 <center>21,78  John Godina Walnut, Kalifornia1999 <center>22,02  John Godina Eugene, Oregon2000 <center>22,12  Adam Nelson Sakramento2001 <center>21,97  Janus Robberts Eugene, Oregon2002 <center>22,51  Adam Nelson Gresham, Oregon2003 <center>22,67  Kevin Toth Lawrence, Kansas2004 <center>22,54  Christian Cantwell Gresham, Oregon2005 <center>22,20  John Godina Karson2006 <center>22,45  Christian Cantwell Gateshead2007 <center>22,43  Reese Hoffa Londres2008 <center>22,40  Adam Nelson Fayetteville, Arkansas2009 <center>22,16  Christian Cantwell Zagreb, Kroazia2010 <center>22,41  Christian Cantwell Eugene, Oregon2011 <center>22,21  Dylan Armstrong Kalgary, Canada2012 <center>22,31  Christian Cantwell Champaign, Illinois2013 <center>22,28  Ryan Whiting Doha, Qatar2014 <center>22,23  Ryan Whiting Albuquerque, USA2015 <center>22,56  Joe Kovacs Monako2016 <center>22,52  Ryan Crouser Rio de Janeiro, Brasil2017 <center>22,65  Ryan Crouser Sakramento, AEB2018 <center>22,67  Tomas Walsh Aukland, Zelanda Berria

 Emakumezkoak: 
UrteaDistantzia (m)AtletaLekua1964 18,40  Tamara Press Minsk, Errusia1965 18,59  Tamara Press Kassel, Alemania1966 18,01  Tamara Press Aukland, Zelandia Berria1967 18,34  Nadezhda Chizhova Karl-Marx-Stadt, Alemania1968 19,61  Margitta GummelMexiko Hiria, Mexiko1969 20,43  Nadezhda Chizhova Atenas, Grezia1970 19,69  Nadezhda Chizhova Erfurt, Alemania1971 20,43  Nadezhda ChizhovaMosku, Errusia1972 21,03  Nadezhda ChizhovaMunich, Alemania1973 21,45  Nadezhda ChizhovaBarna, Bulgaria1974 21,57  Helena Fibingerová Gottwaldov, Txekiar Errepublika1975 21,60  Marianne AdamBerlin, Alemania1976 21,99  Helena Fibingerová Opava, Txekiar Errepublika1977 22,50  Helena Fibingerová Jablonec, Txekiar Errepublika1978 22,06  Ilona SlupianekBerlin, RDA1979 22,04  Ilona Slupianek Potsdam, RDA1980 22,45  Ilona Slupianek Potsdam, RDA1981 21,61  Ilona Slupianek Potsdam, RDA1982 21,80  Ilona Slupianek Potsdam, RDA1983 22,40  Ilona Slupianek Berlin, RDA1984 22,53  Natalya Lisovskaya Sochi, Errusia1985 21,73  Natalya Lisovskaya Erfurt, RDA1986 21,70  Natalya Lisovskaya Tallinn, Errusia1987 22,63  Natalya LisovskayaMosku, Errusia1988 22,55  Natalya Lisovskaya Tallinn, Errusia1989 20,82  Li Meisu Praga, Txekiar Errepublika1990 21,66  Sui Xinmei Beijing, Txina1991 21,60  Valentina Fedyushina Simferopol, Ukrania1992 21,06  Svetlana Krivelyova Bartzelona, Espainia1993 20,84  Svetlana KrivelyovaMosku, Errusia1994 20,54  Sui Xinmei Beijing, Txina1995 21,22  Astrid KumbernussGoteborg, Suedia1996 20,97  Astrid Kumbernuss Duisburgo, Alemania1997 21,22  Astrid Kumbernuss Hamburgo, Alemania1998 21,69  Vita Pavlysh Budapest, Hungaria1999 21,15  Irina KorzhanenkoMosku, Errusia2000 21,46  Larisa PeleshenkoMosku, Errusia2001 20,79  Larisa Peleshenko Tula, Rusia2002 20,64  Irina Korzhanenko Munich, Alemania2003 20,77  Svetlana Krivelyova Tula, Errusia2004 20,79  Irina KorzhanenkoTula, Errusia2005 21,09  Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia2006 20,86  Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia2007 20,54  Valerie Vili Osaka, Japonia2008 20,98  Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia2009 21,07  Valerie Vili Thessaloniki, Grezia2010 21,70  Nadzeya Ostapchuk Mogilev, Bielorrusia2011 21,24  Valerie Adams Daegu, Hego Korea2012 21,58  Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia2013 20,98  Valerie Adams Zurich, Suitza2014 20,67  Valerie Adams Sopot, Polonia2015 20,77  Christina Schwanitz Beijing, Txina2016 20,63  Michelle Carter Rio de Janeiro, Brasil2017 20,11  Gong Lijiao Böhmenkirch, Alemania2018 20,38  Gong Lijiao Guiyang, Txina

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Disko jaurtiketa
 Mailu jaurtiketa
 Xabalina jaurtiketa

 Kanpo estekak 
 IAAF-ren webgune ofizizala
 EVALUACIÓN DE LA TÉCNICA DE LANZAMIENTO DE PESO BASADO EN ANÁLISIS BIOMECÁNICO CON FOTOGRAMETRÍA TRIDIMENSIONAL
 Mazzeo, Emilio eta Edgardo. (Gaztelaniaz) «Lanzamiento de la bala». Atletismo para todos. Stadium. <small>ISBN 978-950-531-243-6. 2019ko maiatzaren 4an kontsultatua.
 Castro Bayliss, Luis Antonio. (Gaztelaniaz) «El uso de las habilidades metodológicas para la mejora de la actuación en un equipo de fuerzas básicas de atletismo en el área de lanzamientos». EFDeportes. 2019ko maiatzaren 4an kontsultatua.

Kategoria:Atletismo-probak
Kategoria:Botatze kirolak