Judu-hizkuntzak

Judu-hizkuntzak judu-elkarteek munduan zehar erabilitako hizkuntza eta dialektoak dira.

Nahiz eta mende askotan zehar hebreeraz mintzatu, V. mendean aramerak hebreerarekin bat egin zuen JudeanGrintz, Jehoshua M. "Hebrew as the Spoken and Written Language in the Last Days of the Second Temple." Journal of Biblical Literature. March, 1960. eta III. menderako diasporako juduek grezieraz baino ez zuten egin. Ordutik aurrera hebreera ez zen ama hizkuntza izan eta hamasei mendez hizkuntz-liturgiko bilakatu zenParfitt, T. V. "The Use of Hebrew in Palestine 1800–1822." Journal of Semitic Studies , 1972.. 1880ko hamarkadan Eliezer Ben-Yehudak Palestinan hizkuntza berpiztu eta Israelgo hizkuntza ofizial bihurtu zen.Ghil'ad Zuckermann 2003. Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew, Palgrave Macmillan.  / 95.

Judu-hizkuntzetarik mintzatuenak yiddisha, ladinoa eta judu-arabiar hizkuntzak ziren. Yiddisha Erdialdeko Europan bizi ziren askenaziek erabilitako judu-alemana da, eta ladino edo judezmoa, berriz, Iberiar penintsulan bizi ziren sefardiek erabilitako judu-gaztelania.Ghil'ad Zuckermann 2014. Jewish Language Contact (International Journal of the Sociology of Language 226). Elkarte bakoitzaren bilakaerak eta holokaustoak hizkuntza asko desagerrarazi zituzten.

Yiddisha izan zen inoiz judu gehienek erabilitako hizkuntza. Hala ere, egun, juduek gehien hitz egiten dituzten hizkuntzak ingelesa, hebreera eta errusiera dira.

Euskal Herrian hizkuntza haietako bat ere agertu zen, judu-aragoiera hain zuzen ere: nafar-aragoieratik eratorritako hizkuntza edo dialekto erromantze bat, Nafarroako Erresumaren eta Aragoiko Koroaren lurretako hainbat tokitan mintzatua.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak