Defizit

Ekonomian, defizita diru-sarrerak diru-irteerak baino txikiagoak direneko finantza-desoreka da. Gastuak ken sarrerak da defizitaren zenbatekoa. Erakunde edo aurrekontu batek defizita duenean, defizitarioa dela ere esaten da. Aurkako terminoa superabit da, sarrerak gastuak baino handiagoak direnean. Terminoak erabilera zenbait ditu:

 defizit publikoa, administrazio publiko batek edo herrialde edo eskualde bateko administrazio publikoen multzoak gastu-gehiago dituenean sarrerak baino; defizit fiskala ere deritzo;
 merkataritza-defizita edo kanpo-defizita, inportazioak esportazioak baino gehiago direnean.

Terminoa beste jakintza-arlo batzuetara ere zabaldu da:

 ekologian, defizit ekologiko.

 Definizioa 
Defizita beharrezkoa den zerbaiten eskasia dagoenean sortzen den egoera da. Finantzetan, defizita da gastuek diru-sarrerak gainditzen dituztenean (diru eskasia dago).

Erakunde edo pertsona baten balantzeak saldo negatiboa duenean dago defizita, hau da, defizitarioa denean. Egoera horretan, diru-sarrerak ez dira nahikoak gastuei aurre egiteko, edo, bestela esanda, diru-sarrerak biltzeko gaitasuna txikiagoa da eskura ditugun kargak baino.

(Defizita: diru-sarrerak < Gastuak)

Oro har, termino hori lotuta dago erakunde edo administrazio publiko baten ekonomiarekin eta ekonomia- eta finantza-egoerarekin denbora-tarte jakin batean, normalean urtebete, hiruhilekoa edo hilabetea. Aplikazio zabalduena enpresen eta estatuen merkataritza-munduarekin lotzen da, baina defizit mota asko daude.

Defizit terminoa aldizka erabiltzen da administrazio baten kontu publikoetarako. Beraz, defizitaren egoera ekonomikoa negatibotzat jo ohi da, administrazioaren gastuak ezin baitira estali. Gobernu batek zorrak murriztea lortzen ez badu, diru gehiago mailegatzen ez diotelako edo ordainketei aurre egiteko erreserbarik ez duelako, defizita herrialde horretako banku zentralarekin zorpetzearen bidez soilik zuzendu dezake.

Hala ere, finantzatzeko modu iraunkor bat dagoenean, defizitak ez du zertan txarra izan. Herrialde askok defizita dute, baina kalitate handiko ongizate-estatuan inbertitzeko finantzaketa-formulak dituzte.

Kontrako egoera superabita da, non diru-sarrerak handiagoak diren diru-sarrerak baino.

 Defizit motak 

 Kontabilitatearen arabera 

 Aurrekontu-defizita 
Superabit fiskala da, gobernuak hurrengo urteko aurrekontua egiten duenean aurreikusten duena.

 Defizit fiskala 
Administrazio publikoarekin zuzenean lotuta dago. Administrazio horrek bere gastuei aurre egiteko diru-kopuru jakin bat biltzeko gaitasun nahikorik ez duenean gertatzen da. Administrazio batek beste batetik jasotzen duen diruarekin ere lotuta dago.

 Lehen mailako defizita 
Aurreko finantzaketen kostuak bere gain hartzen ez dituen defizit fiskala da, eta horrek esan nahi du ez dituela kostu horiek bere gain hartu aurretik lortu ziren zorren interesak. Beraz, superabita edo guztizko defizita dei dakioke.

 Kanpo-defizita 
Herrialde batek atzerriarekin lotuta dituen diru-sarreren eta gastuen artean dagoen aldea da; ordainketa-balantzako kontuetan edozein defizit sor daiteke. Hona hemen horietako batzuk:

 Kapital-defizita: hori gertatzen da atzerrian diru nazionalarekin inbertsio gehiago egiten direnean, herrialdearen lurraldearen barruan atzerriko inbertsioak egiten direnean baino.
 Merkataritza-defizita: herrialde baten inportazio-kostuak esportazioenak baino askoz handiagoak direnean gertatzen da.
 Finantza defizita: herrialde bateko herritarrek jasotzen dutena baino diru gehiago bidaltzen dutenean gertatzen da hori.

 Defizit publikoa 
Es el que realiza la administración en su totalidad de un país, asociado con la contabilidad nacional.

 Egoeraren arabera 

 Eskatu ahalako defizita 
Gobernuan egiten diren politika ekonomikoek baldintzatzen dute.

 Joera-defizita 
Egituraketa normal eta automatikoen arabera gertatzen da, jaiotza-indizearen hazkundearen eta, aldi berean, biztanleriaren hazkundearen ondorioz.

 Egiturazko defizita 
Oso garrantzitsua da zuzentzen saiatzea, etengabe eta modu independentean sortzen baita, aldi ekonomikoaren eraginez.

 Egoeraren araberako defizita edo defizit ziklikoa 
Aldi baterako gertatzen den egoera da, aldi ekonomikoak direla eta; beraz, ez da beharrezkoa izango kostuen egiturarekin eta administrazio-finantzaketarekin zerikusia duten neurriak ezarri behar izatea.

 Beste defizit mota batzuk 

 Elikadura-defizita 
Produktu eta elikagaien gabeziagatik zuzenean erlazionatzen da.

 Defizit pribatua 
Enpresa edo familia batek dituen zorren gehiegikeriagatik bere gastu finantzarioak ordaintzeko behar besteko diru-sarrerarik ez duenean sor daiteke.

 Defizitaren eta zorraren arteko aldea 
Defizitaz eta zorraz hitz egiten denean, elkarrekin egon daitezkeen bi adierazleren artean dagoen harremana da, baina desberdinak dira.

Administrazioen eta gizarte-segurantzaren fakturei aurre egin ezin bazaie, eta biltzen dena baino gastu handiagoak egiten direnez, maileguak egiten zaizkie atzerriko merkatuei, eta zor gisa ezagutzen duguna sortzen da.

Defizitaren eta zorraren artean dagoen erlazio nagusia da defizita sortzen denean, nahiz eta txikiagoa izan, zorra mailaz igotzen dela.

Zor hori Estatuak hirugarrenei mailegu gisa eskatu dien diru globala izango da, eta hori izango da merkatuak finantzatzeko modua, haren diru-sarrerak lortutakoaren azpitik baitaude eta ez baitira nahikoak.

Defizita estatuko kontuetan adieraz daiteke, urtebetez zehazki, eta diru-sarreretan gehiegizko gasturik izan den neur daiteke. Horrek esan nahi du defizit bat zeroan edo positiboan badago, ez dela diru-sarreretatik gorako gasturik egin.

Aldiz, defizita negatiboa bada, gehiegizko gastuak egin direla esan du. Beraz, gastuak murriztu behar dira gehiegizko defizitak saihesteko eta, horrela, zorren hazkundea murrizteko.

 Defizit ekonomikoaren eta kontabilitate-defizitaren arteko aldeak 
Ekonomian, aurrekontuaren eta gobernuaren defizita galerak dira, edo gobernuarenak edo gobernu orokorrarenak. Lehen mailako defizita zorraren interesak ordaindu aurretik ere galerak dituen herrialde baten aurrekontu-defizita da.

Kontabilitatean, defizita kontabilitate-galera bat da, mozkin baten inbertsioa, gastuen eta sarreren arteko saldo negatiboa.

Bi kontabilitate-osagai horiek diru-fluxu edo sarrera soilak dira, hala nola kontu publikoen eta kontu nazionalen kasuan (galerak eman merkataritza-balantzan) edo, enpresa baten galdu-irabazien kontuaren kasuan bezala, sarrera errealak (jasotako fakturak) eta sarrera elkartuak (jasotzeagatiko fakturak, aldez aurretik ordaindutako gastuak), gastu errealak (ordaindutako erosketak) eta kalkulatutako kostuak (balio-galera, hornidurak, fakturak)...

 Defizitaren kalkulua 
Diru-sarreren eta gastuen arteko aldea kalkulatzeak defizitaren presentzia edo gabezia definitzea ahalbidetzen du. Bestela esanda, Defizit sarrerak – Gastuak = saldo negatiboa da.

 Kanpo estekak 




Kategoria:Finantza-terminologia