Iruñeko planetarioa

Iruñeko planetarioa Nafarroako Iruñea hiriburuko zientzia eta teknologiaren hedapenerako kulturgune bat da.

 Historia 
1990eko arkitekturako ideia-leihaketa  Iñaki Aurrekoetxea, Josu Aurrekoetxea eta Iñigo Viar arkitektoek irabazi zuten. 1993ko azaroaren 26an inauguratua izan zen. Nafarroako Gobernuaren eskutik eraiki zen, 600.000 euro inguruko aurrekontu batekin. Planetario de Pamplona, S.A. enpresa publikoak kudeatzen du eta zuzendaria Javier Armentia astrofisiko gasteiztarra da.

 Deskribapena 
Eraikina estilo modernoan diseinatu zen, baina proportzio klasikoak mantentzen ditu. Adreilu gorriz egindako zilindro batek eta paralelepipedo batek osatzen dute. Hogei metroko diametroko kupula du, munduko handienetako bat, Tornamira eraikinean. Izarren proiektoreaz gain, beste 70 proiektore eta ikus-entzunezko sistema ere dauzka.

Atalak:

 Erdisotoa: 1.723m2-ko azalera du eta bertan lantegien gela, bi ikasgela eta liburutegia daude.
 Lehen solairua: 1.945m2-ko azalera du eta erabilera anitzeko harreraren inguruan antolatzen da. Tornamira izeneko proiekzio gela, erakusgela nagusia (400m2), denda eta 240 ikusle har ditzakeen hitzaldietarako erabiltzen den aretoa daude.

Planetarioa Yamaguchi parkean integraturik dago, Mendebaldea auzoan.

 Aktibitateak 
Erakusketaz gain, hainbat jarduera eskaintzen dira; hitzaldiak, ikastaroak, kongresuak, batzarrak, erakusketak, ekitaldiak, lantegiak, kontzertuak, mintegiak...

 2025eko sutea 
2025eko urtarrilaren 14an, sute bat piztu zen Iruñeko Planetarioan, arazo elektriko baten ondorioz.https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20250121/un-fallo-en-el-sistema-electrico-desencadeno-el-incendio-del-planetario-de-irunea 07:15 aldera, bizilagun batek eman zuen abisua Nafarroako larrialdietarako zerbitzuetan, eraikinaren barrutik kea ateratzen ari zelako. Suak Planetarioko areto nagusia suntsitu zuen. Lehen ikerketen arabera, proiekzioen gunean sortu zen. Sugarrek ke ugari eragin zuten, eta eraikinaren kupularen zati bat hondoratu egin zen; osorik erortzeko arriskua zegoela ohartarazi zuten suhiltzaileek. Planetarioa itxita zegoen, eta ez zegoen inor bertan. Zauriturik ez da egon.https://www.berria.eus/euskal-herria/kontrolpean-dute-iruneko-planetarioko-sutea_2136002_102.html

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 
 Iruñeko Kultura Ondasun zerrenda

 Kanpo estekak 

 Iruñeko planetarioa 
 2025eko sutearen bideoa EITBren webgunean.

Kategoria:Yamaguchi parkea
Kategoria:Euskal Herriko planetarioak
Kategoria:Iruñeko museoak
Kategoria:Mendebaldeko eraikinak (Iruñea)
Kategoria:Iruñeko kultura ondasunak
Kategoria:1997an amaitutako eraikinak