Eleberri gotiko

Eleberri gotikoa literatura generoa da, non beldurrezko eta maitasunezko eleberrien ezaugarriak agertzen diren.https://www.studysmarter.es/resumenes/literatura/novela-gotica/ Genero gisa Horace Walpole idazle ingelesak hasi omen zuen, The Castle of Otranto eleberria idatzi zuenean 1764an.https://www.bbc.com/news/magazine-30313775

 Ezaugarriak 

 1- Melodrama: Pertsonaiak eta egoerak puzten dira, efektu estetikoak .

 2- Autoreak naturaz gaindiko testuingurua sortzen du, zein bere kabuz, beldurra eta misterioa sortzeko gai dena.

 3- Baita testuinguru arkitektonikoa garrantzitsua da eta bilbea aberasteko erabiltzen da. Itzalak sentimendu melankolikoak sortzen ditu.”Iluna” diren elementuak erabiltzen dira.

 4- Beldurra eta estasiaren arteko erlazioaren goratzeaa.

 5- Heriotza, dekadentzia, behe-lainoa eta abar.

 6- Zorotasuna, irrazionala, basatia dena eta beste edozein ezaugarri ez gizatiarraren erreferentziak.

 7- Ongia eta gaitzaren arteko polarizazio argia. Normalean, txarra pertsonai baten bitartez erreperesentatzen da.

 8- Erotismoa eta exotikoa dena. Normalean eleberri gotikoak herrialde urrunetan kokatzen dira.

 Eleberri gotikoaren kronologia eta gaiak 
 Eleberri historikoak 
 1764 The Castle of Otranto , Horace Walpole
 1773 Sir Bertrand, a Fragment, John Aikin
 1777 The Old English Baron, Clara Reeve
 1785 The Recess, Sophia Lee
 1786 Vathek, William Thomas Beckford
 1795 Mysteries Elucidated, Anna Maria Mackenzie
 1796 The Haunted Cavern, John Palmer
 1796 Hubert de Sevrac, Mary Robinson
 1806 The Novice of Saint Dominick, Sydney Owenson
 1871 Carmilla, Joseph Sheridan Le Fanu
 1895 The life of Dracula, Steve Houston
 1897  Dracula, Bram Stoker

 Ann Radcliffe eta beldurrezko eleberria 
 1790 Velina de Guidova, Mary Anne Radcliffe
 1793 The Castle of Wolfenbach, Eliza Parsons
 1794 The Mysteries of Udolpho, Ann Radcliffe
 1793-7 Grasville Abbey , George Moore
 1796 Camilla, Fanny Burney
 1796 The Children of the Abbey, Regina Maria Roche
 1797 The Italian, Ann Radcliffe
 1798 The Orphan of the Rhine, Eleanor Sleath
 1798 Wieland, Charles Brockden Brown
 1803 Romance of the Pyrenees, Catherine Cuthbertson
 1806 Secrets of the Castle, David Carey
 1809 Manfroné, Mary Anne Radcliffe
 1820 Melmoth, Charles Robert Maturin
 1837 Rookwood, William Harrison Ainsworth
 1839 The Fall of the House of Usher, Edgar Allan Poe

 Gotiko ingelesa 
 1794 Things as They Are or The Adventures of Caleb Williams, William Godwin
 1796 The Monk, Matthew Lewis
 1798 The Midnight Bell, Francis Lathom
 1802 Koenigsmark the Robber, Victor Jules Sarrett
 1806 Zofloya, Charlotte Dacre
 1808 The Midnight Groan (anon.)
 1818 Frankenstein, Mary Shelley
 1819 The Vampyre, John William Polidori
 1820 Melmoth the Wanderer, Charles Maturin
 1824 The Adventure of the German Student, Washington Irving

 Literatura gotikoa euskaraz 
Urteetan zehar hainbat idazlan gotiko euskaratu da. Lanik berriena, Erroteta argitaletxearen Liburutegi Gotikoa bilduma da, Aitor Arana idazle eta itzultzaileak itzuli duena. Hauek dira bildumako orain arteko izenburuak eta egileak: 
 Frankenstein. Mary Shelley
 Ipuin ankerrak. Villiers de L'Isle-Adam
 Karmilla. Joseph Sheridan Le Fanu
 Katakunba berria eta beste ipuin batzuk. Arthur Conan Doyle 
 Otrantoko gaztelua. Horace Walpole 
 Dorian Grayren erretratua. Oscar Wilde 
 Heideggerren esperimentua eta beste ipuin batzuk. Nathaniel Hawthorne
 Hilobian Esperantozko ipuin gotikoak. Nikolaj Borovko, Eduard S. Payson, Hans Weinhengst, Mason Stuttard

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Erroteta argitaletxea

Kategoria:Beldurrezko literatura