2011ko Sendaiko lurrikara eta tsunamia

8,9ko magnitudearekin, Japonian inoiz ikusitako lurrikara handiena da, eta munduko 7.a.8.9 Earthquake in Japan, Tsunami Warning to Russia, Taiwan and South East AsiaJapan quake – 7th largest in recorded history Baliteke Japonian azken 1.200 urtean izandako lurrikararik handiena izatea.US says Japan earthquake left billions in damage

 Lurrikara 
2011ko Sendaiko lurrikara Honshuko kostaldetik gertu izan zuen epizentroa. Falla batean emandako konpresioagatik gertatu zen, Ipar Amerikako plaka eta Ozeano Bareko plakaren subdukzio zonatik gertu edo subdukzio eremuan bertan. Lurrikara honen latitudean Pazifikoko plaka mendebalderantz mugitzen da, Ipar Amerikako plakarekiko 83 mm/urteko abiaduran. Pazifikoko plaka Japoniaren azpian sartzen da Japoniako fosan eta mendebaldean Eurasiaren azpian sartzen da. Lurrikara honen kokapena, sakonera eta mekanismo fokala kontuan harturik subdukzio eremuan gertaturiko bultzadaren ondorioz sorturiko lurrikara izan zela esan daiteke. Okhotskeko plakak eta Amuriako plakak ere rolen bat joka dezakete lurrikara hura ulertzeko garaian.

Martxoaren 11ko lurrikarak lehenago mugimendu txikiagoak izan zituen. Martxoaren 9an 7,2ko magnitudeko beste lurrikara bat gertatu zen Sendaiko lurrikaratik 40 kilometrora eta egun berean beste 3 lurrikara gertatu ziren 6 Mw baino handiagoak. Lurrikara hau baino minutu bat lehenago Lurrikaren Abisu Goiztiarrak telebista bidezko abisua eman zuen. Litekeena da milioika pertsonek neurriak hartu izana eta bizitza asko salbatu izana.

Lurrikara gertatu ondoren hainbat erreplika egon dira. Japonian 15:06ak zirenean 7.0ko magnitudea zuen lurrikara gertatu zen, 7,4koa 15:15tan eta 7,2koa 15:26tan. Horren ostean 4,5eko magnitudea baino handiagoa izan zuten 300 lurrikara baino gehiago gertatu ziren. Hasiera batean 7,9ko magnitudea eman bazioten ere USGSk magnitudea igo zuen 8,8 eta 8,9 ingurura. Beste iturri batzuek 9,0 eta 9,1era igo zuten magnitudea.

1973tik Japoniako fosak 7 Mw baino handiagoak diren 9 lurrikara izan ditu. Orain arte handiena 1994ko abenduan izan zen, 7,8ko lurrikara batek 3 hildako eta 700 zauritu eragin zituenean, lurrikara hau baino 260 kilometro iparralderago. 1978ko ekainak 7,7ko lurrikara batek 22 hildako eta 400 zauritu eragin zituen.

 Energia 
Lurrikara honek askatu zuen lurrazaleko energia (Me) 1.9±0.5×1017 joule izan zen. Energia hori lurrikara eta tsunamian disipatua izan zen eta 2004ko Indiako ozeanoko lurrikararen bikoitza izan zen. Lurrikara hark 230.000 pertsona hil eta Apung 1 itsasontzia, 2.600 tonakoa, 2-3 kilometro mugitu zuen lur barnerantz. Marcia McNutt USGSko zuzendariaren esanetan lurrikara honek askatutako energiak Los Angeles bezalako hiri bat urtebetez argitu ahal izango luke. Askatutako energia osoa (Mw) hori baino 200.000 aldiz handiagoa izan zen eta USGSren WPhase Moment Solution tresnak 3.9×1022 jouletan kalkulatu zuen, 2004ko Sumatrako lurrikara baino pixka bat gutxiago. Energia hau 9.32 teraton TNT bezlaakoa lizateke, gutxi gorabehera 600.000.000 Hiroshimako bonba edo 186.400 aldiz inoiz egondako leherketarik handiena .

 Tsunamia 
 Tsunamiaren eragina, beste herrialde batzuetan 
 Eskualdea  Ebakuazioa  Tsunami alerta  Tsunamiaren altuera  Hildakoak  Iturria Taiwan  Bai  Bai  10 cm  0  Tsunami passes over Taiwan, Indonesia braces for impact • TheJournal Zeelanda Berria  Ez  Bai  40 cm  0  Tsunami Warning for New Zealand. Guam, AEB  Bai  Bai  40 cm  0  Japan earthquake and tsunami: what happened and whyGuam, Marinas lifts tsunami warningWOSU: Some Pacific tsunami alerts lifted after Japan quake (2011-03-11) Marianak, AEB  Bai Bai  40 cm  0   Hawaii AEB  Bai  Bai 2.1 m  0 Tsunami waves sweep Hawaii, No major damage yet | Detroit Free PressHawaii orders evacuations in Pacific tsunami threat Filipinak  Bai  Bai  Metro 1  0  Tsunami spares Philippines, Indonesia: News24: World: NewsSmall tsunami waves hit PhilippinesPalau BaiBai11 cm0Easy 2 Use File HostingDamage after Tsunami in Palau?UPDATE 7-Some Pacific tsunami alerts lifted after Japan quakeSome Pacific tsunami alerts lifted after Japan quake - Yahoo!Xtra NewsNanumea, TuvaluBaiBai "Bi olatu txiki"0Waiting for the tsunami | Klima-Tuvalu Ipar Sulawesi eta Molukak, Indonesia Bai  Bai  10 cm  0  Indonesia says tsunami hit without damage | Deccan Chronicle | 2011-03-11Okhotsk itsasoaren kostaldea, Errusia  Ezezaguna  Ezezaguna  3.3 m  0  Japan earthquake sparks Russian tsunami fears | RUSSIAKurilak, Errusia Bai  Bai  3,3 m  0 Tsunami: Russia moves 11,000 - UK News - News Midway Atoloia Ez  Ez 1.5 m  0  www.msnbc.msn.com . Maui, Hawaii, AEB  Bai Bai  2.1 m  0  Tsunami waves hit U.S. mainland coast Shemya, Alaska, AEB  Bai Bai  1.5m  0   Aleutian Islands, Alaska, AEB  Bai Bai  1.5m  0   Kona kostaldea, Hawaii, AEB  Bai Bai  3.7m  0   Wake, AEB  Bai Bai  1.8m  0   Kalifornia, AEB  Bai  Bai  2m  0  Waves sweep 4 out to sea in Crescent City as tsunami surges reach west coastCrescent City, Santa Cruz hit hard by tsunami from Japan quakeOzeano Bareko kosta, Mexiko  Ez  Bai  70 cm  0  Mexico detects first, moderate tsunami sea riseBritainiar Kolunbia, Kanada  Bai  Bai  50 cm  0  First waves from Japan disaster have little effect on B.C.Tahiti, Fantziar Polinesia  Bai  Bai  40 cm  0  Tsunami reaches French PolynesiaAlerte Tsunami en Polynésie françaisePazko uhartea, Txile  Bai  Bai  30 cm  0  Tsunami alert sparks evacuations from Hawaii to Easter Island

 Istripu nuklearra 

2011ko Sendaiko lurrikarak Japoniako zentral nuklear guztiak geldiarazi zituen, baina epizentrotik hurbilen zegoen Fukushima I zentral nuklearraren kasuan, lehen eta hirugarren erreaktoreen hozte sistemak akatsa izan zuen eta leherketa izan zen 2011ko martxoaren 12anhttps://web.archive.org/web/20130517033211/http://paperekoa.berria.info/harian/2011-03-13/002/001/Lurrikarak_istripu_nuklear_bat_eragin_du_Japonian_historiako_larrietan_hirugarrena.htm Berria egunkariko albistea., eta zentralaren inguruan bizi ziren 100.000 pertsona euren etxeetatik atera behar izan zituzten.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Lurrikarari buruz USGSek argitaratutako erreportaia.
 Tsunamia Miyagi herrian.
 Tsunamiaren bilakaera erakusten duen bideoa.

Kategoria:2011 Japonian
Kategoria:Japoniako lurrikarak
Kategoria:Tsunamiak