Mixel Oronoz

Mixel Oronoz TricotIzen eta deiturarako topa daitezkeen bestelako aldaera franstestuetarako Michel eta Oronos dira; Euskaltzaindiaren deitura zerrendak Oronoz aholkatzen du. (Baigorri, 1935eko abuztuaren 23 – Baiona, 2023ko irailaren 23a) idazle, irakasle eta apaiz euskaltzalea izan zen. Ipar Euskal Herriko euskararen inguruko elkarte eta eragileak biltzen dituen Euskal Konfederazioaren presidentea izan zen.

 Biografia 
Baigorrin jaioa, lehen ikasketak Uztaritze eta Baionako seminarioetan egin zituen. Unibertsitateei dagokienez Teologia ikasi zuen Leuvenen (Flandria), Frantses Literatura Parisen eta Euskal Literatura Bordelen (Okzitania).

1962tik 1968ra Boli Kostan egon zen eliz katolikoarekin zerikusia duten lanetan; elizaren alorrean behin baino gehiagotan idatzi du euskararen edota zenbait joeraren zokoratzea kritikatuz. Europara itzulita Turkia eta Frantzian gazte, heldu eta langabetuen irakasle eta formazio lanetan aritu zen.

Berriro Euskal Herrian euskal kulturaren munduari atxiki zitzaion. Lauburu elkartean eta Euskal Konfederazioan aritu zen eta azken bigarren honen presidentea ere izan zen. Herria aldizkariko Administrazio Kontseiluko kidea ere izan zen"Herria" astekariak bere 3.000. zenbakia plazaratu du, Euskaltzaindiaren webgunea.. Ipar Euskal Herrirako egitura politiko baten aldeko lanean aritzen den Batera plataformaren partaidea izan zenBerria.info.Oronoz EKEren webgunean..

 Lanak 
Baigorri jaioterria beti oso presente izan zuen eta berari buruzkoak dira argitaratu dizkioten liburu gehienak.

 Frantsesez 
 La noce basque Baigorriren gaineko trilogia (Zortziko argitaletxea):
 Romances (1994).
 Atxut (1996).
 Lur-mina (1999).
 Le testament du Chanoine S. L'exclusion dans l'Eglise catholique, 1954-2008 (Golias, 2008) eliz katolikoan baztertuak izan direnezLiburuaren aurkezpenaz Garan..
 Qui a tué le douanier Tricot? (Zortziko): familiaren historian murgilduz.

 Euskaraz 
Euskaraz atera duen bakarra ere Baigorri herriari eta bertan jaiotakoei buruzkoa da:
 Oilandoiko kapera (2001, Elkarlanean, Donostia; )Liburuaren erreferentzia Elkarren webgunean..

 Ikerketak 
Euskaltzalea, zenbait ikerketa lan egin ditu:
 Le mouvement culturel basque (1951-2001) trilogian lehenaren (2002, Elkarlanean) egile bakarra eta hirugarrenaren (ateratzeko) egileetakoa da, Luzien Etxezaharreta eta Xipri Arbelbiderekin batera.
 Euskalgintzan duen lekua oinarri hartuta Ipar Euskal Herriko eremu honetako elkarteen historiaz ere idatzi zuen Euskaltzaleen Biltzarretik Euskal Konfederaziora artikuluan (Bat soziolinguistika aldizkaria, 16- alea, 1995).
 L'information religieuse en Basque dans les publications du Pays Basque Nord'' lanean 1965 eta 1977 arteko arlo horretako argitalpenak aztertu zituen.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Oilarandoi
 Baigorri
 Euskal Konfederazioa

 Kanpo estekak 
 Joseba Aurkenerena: "Mixel Oronoz, Baigorri deklinatuz", kazeta.eus, 2025/12/27.
  Orri pertsonala.

Kategoria:Euskal idazleak
Kategoria:Nafarroa Behereko idazleak
Kategoria:Nafarroa Behereko irakasleak
Kategoria:Ipar Euskal Herriko apaizak
Kategoria:Baigorriarrak
Kategoria:Baionan hildakoak