Ylitornioko eliza

Ylitornioko eliza edo Andreen eliza () Ylitornio udalerri tornetarreko eliza nagusia da. Torne ibarra azpieskualdeko eliza nagusi eta handiena da eta guztira, 550 fededunentzako eserlekua dauka. Eliza, Finlandiako Eliza Ebanjelio-luteranoa erakundeko kidea da eta Ylitornioko elizatearen izatea da.

Gaur egungo eraikina Bigarren Mundu Gerra bitartean eraiki zen. Dena den, Ylitornion eliza baten lehenbiziko testigantza 1482. urtekoa da, Suediar Finlandiaren garaikoa. 1809. urtean Finlandia Errusiar Inperioak bereganatu zuenean, finlandiar aldean eliza bat eraikitzea adostu zuten herritarrek. Honela, 1818tik 1939ra erabili zuten eliza eraiki zen. Hala ere, neguko hotzetik ylitornioarrak babestuko zituen beste eraikin bat eraikitzen hasi ziren. Hain zuzen, 1939. urtean eraikitzen hasi ziren, baina Neguko Gerrak eraikuntza-lan hauek eten egin zituen. Udalerriko gizonak finlandiar gudarosterakin bat egin zuten bitartean, emakumeak eliza eraikitzeaz arduratu ziren; ondorioz, Naisten kirkko izenaz ezaguna da eliza, gutxi gorabehera euskaraz Andreen eliza esan nahi duena Naisten kirkko.

Eliza zuria bi eraikinetan banatua dago, elizaren eraikina eta ezkilategia. Eraikin nagusi eta handienean dago eliza. Betoizko eraikin horren barruan, 550 eserleku eta Jean Hedman artistak margotutako erretaula edo oholtza ospetsua daude. Teilatu marroia lehenengo solairuraino jaisten da eta Lappiko elizek duten estiloaren adibide argia da. Ezkilategia edo kanpandorrea bestalde, elizaren sarreratik hamar bat metrora dago. Estilo desberdinekoa da, antzinako elizak zuen zurezko dorre gorria berreskuratzea erabiki baitzuten herritarrek; ondorioz, hau, udalerri osoko eraikin zaharrena da. Elizaren hilerrian, Bigarren Mundu Gerran hildako 222 ylitornioarren gorpuak daude Seurakunnan historiaa.

Hauek izan dira elizako bikarioak 1820. urtetik Ylitornion seurakunta:
 1820-49: Karl Arvid Castren
 1850-80: Albert Heickel
 1881-11: Antti Holmström
 1912-21: Juho Kiviharju
 1922-52: L. P. Tapaninen 1953-65: Hannes Leinonen
 1966-72: Timo Kökkö
 1973-83: Lauri Mustakallio
 1983-99: Heikki Koivisto
 1999- : Matti Salminen
 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Finlandiako Eliza Ebanjelio-luteranoa
 Meltosjärviko eliza

 Kanpo estekak 
 Ylitornioko eliza 
 Ylitornioko parrokia 

Kategoria:Ylitornioko eraikinak
Kategoria:Lappiko eliza luteranoak
Kategoria:1940an amaitutako eraikinak