Aleksandr Solzhenitsin

Aleksandr Isaievitx Solzhenitsin (,  ahoskatua; Kislovodsk, 1918ko abenduaren 11 – Mosku, 2008ko abuztuaren 3a)В Москве скончался Александр Солженицын, Gazeta.ru  Errusiako eleberrigile, antzerkigile eta historialaria izan zen. Gulag artxipelagoa eta Egun bat Ivan Denisovitxen bizitzan bere eleberriei esker, mundu osoan sobietar gulag edo espetxe-sistemaren bizitza ezagutarazi zuen. Bigarren Mundu Gerran aritu ondoren, sobietarren aurkako propaganda idazteagatik atxilotu eta bertan zenbait urte eman zituen. 1970ean Literaturako Nobel Saria eman zioten. 1974an SESBetik kanporatua izanik ere, 1994an itzuli zen.

 Bizitza eta literatura ekinbidea 

Matematika ikasketak egin zituen. Bigarren Mundu Gerran artilleria kapitain izan zen. 1945ean atxilo hartu zuten, gutun batean Stalin kritikatzeagatik, eta kontzentrazio esparru batean eduki zuten hamaika urtez. Askatasuna lortu zuenean, Riazanen jarri zen bizitzen, eta irakasle gisa lan egin zuen 1962 urtera arte. Urte hartan bertan Egun bat Ivan Denisovitxen bizitzan eleberri laburra argitaratu zuen, kontzentrazio esparru bateko preso baten egun arrunt baten kontakizuna. Obra hori halako mugarria izan zen XX. mendeko errusiar literaturaren historian, hura izan baitzen lehena Stalinen kontzentrazio esparru batean gertatzen zena aipatzen. Hilabete batzuk geroago beste bi kontakizun argitaratu zituen: Matrionaren etxea eta Kretxetovka-ko ezezaguna. Hasitako ildoari jarraituz, Minbiziaren pabiloia (1967) eta Lehen zirkulua (1969) obretan Stalinen garaiko izua deskribatu zuen. Obra horiek Mendebaldean baino ez ziren argitaratu, eta Sobietar Batasunaren mugetatik kanpo izan zuten oihartzunagatik Literaturako Nobel saria jaso zuen 1970ean. 1970eko hamarkadan ziklo historiko baten kontakizuna idazten hasi zen, 1917ko iraultzaz geroztik bere herrialdean izandako aldaketen berri emanez. Zikloari Gurpil gorria izena jarri zion eta hiru eleberri hauez osatuta zegoen: 1914ko abuztua (1971); 1916ko azaroa (1984) eta 1917ko martxoa. Bien bitartean, 1974an beste obra erraldoi baten lehen atala argitaratu zuen: Gulag uhartedia (1973-1978). Obra horretan, berriro ere, datu eta dokumentu pila batez lagundurik, Stalinen kontzentrazio esparruetako bidegabekeriak deskribatu zituen. Urte hartan bertan, 1974an, Errusiatik egotzi zuten. Zurichen jarri zen bizitzen eta bere Oroitzapenak (1975) eta Lenin Zurichen (1976) argitaratu zituen. 1976an, Estatu Batuetan egindako bisitaldi batean, han egindako hitzaldiak argitaratu zituen: Ameriketako diskurtsuak. Azkenik, Estatu Batuetan geratu zen bizitzen, Vermonten.

 Lanak 
 , euskaraz: Egun bat Ivan Denisovitxen bizitzan






 , euskaraz: Gulag artxipelagoa (oraingoz euskara itzuli gabe).





 , Irina Albertik ingelesera itzulia.
















 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Stavropol kraiko jendea
Kategoria:Literaturako Nobel Saridunak
Kategoria:Errusierazko idazleak
Kategoria:Sobietar Batasuneko idazleak
Kategoria:Gizon historialariak
Kategoria:Errusiako ipuingileak
Kategoria:Errusiako eleberrigileak
Kategoria:Errusiako saiakeragileak
Kategoria:Errusiar nazionalistak
Kategoria:Sobietar Batasuneko disidenteak
Kategoria:Errusiako ekialdeko ortodoxoak
Kategoria:Ekialdeko ortodoxiara konbertituak
Kategoria:Aberrigabeak
Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Bihotz-gutxiegitasunaren ondorioz hildakoak
Kategoria:Errusiako antikomunistak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako sobietar militarrak