Joseph-Louis Lagrange

Joseph-Louis Lagrange —jaiotzako izen-deiturez, Giuseppe Lodovico Lagrangia— (Turin, Italia, 1736ko urtarrilaren 25a - Paris, Frantzia, 1813ko apirilaren 10a) matematikaria eta astronomoa izan zen, italiar eta frantziar jatorrikoa. Analisi matematikoan, mekanika klasikoan eta zerutiar mekanikan ekarpen nabarmenak egin zituen. Garrantzi handikoa da haren Mécanique analytique liburua.

 Bizitza 
1755. urteaz geroztik irakasle izan zen Turinen. eta 1766. urtean Berlingo Akademian sartu zen Eulerren ordez; harekin batera ikerketa lan garrantzitsuak egin zituen matematikaren arlo askotan. Mekanika teorikoan oinarrizkotzat hartzen diren ikerketak ere egin zituen, besteak beste. Aldakuntzen kalkuluan, zenbakien teorian, aljebran eta probabilitateen kalkuluan egin zituen ikerketak, halaber, garrantzi handikoak dira. Aipagarria da 1788. urtean fisika teorikoari buruz idatzi zuen Mécanique analytique liburua.

 Lagrangeren funtzioa (L) 
Mekanika teorikoan, energia zinetikoaren (T) eta potentzialaren (V) arteko diferentzia adierazten duen funtzioa da: L=T-V. Koordenatu orokortuen funtzioan adierazten da.

 Lagrangeren ekuazioak 
Mekanika analitikoaren oinarrizko ekuazioak dira. Partikula sistema baten energia zinetikoa (T), koordenatu orokortuak (qi), indar orokortuak (Qi) eta denbora (t) erlazionatzen dituen ekuazioak dira. Sistemaren askatasun gradu bakoitzeko ekuazio bat izaten da.

 Erreferentziak 

Kategoria:Turindarrak
Kategoria:Frantziako matematikariak
Kategoria:XVIII. mendeko matematikariak
Kategoria:Royal Societyko kideak
Kategoria:Ohorezko Legioko ofizial handiak
Kategoria:Zenbakien teorialariak
Kategoria:Frantziako Zientzien Akademiako kideak
Kategoria:Frantziako astronomoak
Kategoria:Lagrangeren mekanika
Kategoria:Parisko Panteoian lurperatutakoak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Zientzien Prusiar Akademiako kideak