Quebeceko lehen ministro

Quebeceko lehen ministroa Ipar Amerikako Quebeceko gobernuburua da. Bere titulu ofizial osoa "Lehen ministro eta Kontseilu betearazlearen presidentea" (fr.: Premier ministre et président du Conseil exécutif) da. Estatu mailan Kanadako probintzia izanik ere, Quebec nazio ezaugarriak dituen herrialdea da: Capitale-Nationale, Assemblée nationale du QuébecAssemblée nationale du Québec....eta horretan ados daude alderdi nagusi guztiak, soberanistak ala federalistak izan.

Gaur egun, François Legault da Quebeceko Lehen Ministro, Coalition Avenir Québec alderdikoa, 2018ko urriaren 18tik.

 Aukeraketa 
Teorian Quebeceko lotinant-gobernadoreak aukeratzen du baina praktikan Quebeceko Biltzar Nazionalerako hauteskundeetan diputatu gehien lortzen duen alderdiko buruak hartzen du kargua.

Lehen ministroa ia beti Biltzar Nazionalean diputatua den bat izaten da. Salbuespena irabazten duen alderdiko buruak bere hautesbarrutian aukeratzen ez dutenean gertatzen da; horixe da 1985ean Robert Bourassa liberalarekin suertatu zena, bere barrutian aukeratua izan ez eta geroago beste batean hauteskunde partzialetan hautatu baitzuten.

Ingelesez "premier" terminoa erabiltzen da, Kanadako beste probintzietako gobernuburuak izendatzeko erabiltzen den termino bera, baina frantsesez, "premier ministre" terminoa erabiltzen da.

 Lehen ministroen zerrenda 

+ Quebeceko lehen ministroen zerrenda ZenbatgarrenaLehen ministro desberdinen kontaketa, agintaldiak errepikatzen dituztenak behin baino gehiagotan kontatu gabe. Argazkia Izena Agintaldia(k)  Gertaerak Agintaldiaren luzera 1.a  75px  Pierre-Joseph-Olivier Chauveau (Konts.)  1.a2.a...  1867-1873  Kontserbadoreak 1867ko hauteskundeen harira aukeratu eta 1871ekoetan berraukeratu zituzten. Chauveauk 1873ko otsailaren 25ean dimisioa aurkeztu zuen, Kanadako senatuko presidente izendatu zutenean.  5 urte, 7 hilabete, 12 egun 2.a  75px  Gédéon Ouimet (Konts.)  ...2.a...  1873-1874  Quebeceko alderdi kontserbadorearen buru aukeratu zuten baina 1874ko irailaren 8an dimititu zuen.  Urtebete, 6 hilabete, 25 egun 3.a  75px  Charles-Eugène Boucher de Boucherville (Konts.; lehen aldiz)  ...2.a3.a...  1874-1878  Alderdiko buru bilakatua, Kontserbadoreek hauteskundeak irabazi zituzten 1875ean ostera ere. Quebeceko lotinent-gobernadorearekin izandako ika-mikaren ondorioz 1878an dimititu zuen.  Urtebete, 5 hilabete, 16 egun 4.a  75px  Henri-Gustave Joly de Lotbinière (PLQ)  ...4.a...  1878-1879  1878ko martxoaren 8an Quebeceko lotinent-gobernadoreak izendatua; bere alderdiak, Quebeceko alderdi liberalak, 1878ko hauteskundeetan irabazle atera zen. Hala ere, 1879ko urriaren 30ean Quebeceko kontseilu betearazleak bere gobernua agintetik kanpo utzi zuen.  Urtebete, 7 hilabete, 23 egun 5.a  75px  Joseph-Adolphe Chapleau (Konts.)  ...5.a...  1879-1882  1879ko azaroaren 13ko hauteskunde partzialetan diputatu bihurtu ostean izendatua. Bera buru zen Quebeceko alderdi kontserbadoreak 1881eko hauteskundeak irabazi zituen. 1882ko uztailaren 29an gobernu federalean sartzeko dimititu zuen.  2 urte, 8 hilabete, 28 egun 6.a  75px  Joseph-Alfred Mousseau (Konts.)  ...5.a...  1882-1884  Kontserbadoreen buru berria. 1882ko abuztuaren 26an hauteskunde partzialean aukeratua; 1883ko maiatzaren 7an hauteskunde hauek baliogabetu zituzten. Berriro 1883ko irailaren 26an hautatua, 1884ko urtarrilaren 22an Quebeceko Gorte Gorenan epaile izendatu zutelako dimititu zuen.  Urtebete, 5 hilabete, 22 egun 7.a  75px  John Jones Ross (Konts.)  ...6.a...  1884-1887  1884an Alderdi kontserbadoreko lider berria bilakatuta, 1886ko hauteskundeetan irabazi ez bazuen ere 1887ko urtarrilaren 25 arte ez zuen kargua utzi.  3 urte eta 2 egun 8.a  75px  Louis-Olivier Taillon (Konts.; lehen aldiz)  ...6.a...  1887  Kontserbadoreen buru berria, aurrekoaren egoera ezegonkorra heredatu zuen; bere gobernua 1887ko urtarrilaren 27an atzera bota zuten.  4 egun 9.a  75px  Honoré Mercier (PLQ)  ...7.a...  1887-1891  1887ko otsailaren 12ko hauteskunde partzialetan aukeratuta. 1890ekoetan Quebeceko alderdi liberalak berriro irabaztea lortu zuen. 1891eko abenduaren 16an Quebeceko lotinent-gobernadoreak kargugabetu zuen.  4 urte, 10 hilabete, 24 egun 3.a  75px  Charles-Eugène Boucher de Boucherville (Konts.; bigarren aldiz)  ...8.a...  1891-1892  Lotinent-gobernadoreak izendatua. Kontserbadoreek 1892ko hauteskundeak irabazi zituzten. 1892ko abenduaren 16an dimititu zuen.  11 hilabete, 25 egun 8.a  75px  Louis-Olivier Taillon (Konts.; bigarren aldiz)  ...8.a...  1892-1896  Kontserbadoreen lider berria. 1896ko maiatzaren 11n kargua utzi zuen gobernu federalean sartzeko.  3 urte, 4 hilabete, 25 egun 10.a  75px  Edmund James Flynn (Konts.)  ...8.a  1896-1897  Alderdiko buru bilakatua. Kontserbadoreek 1897ko hauteskundeak galdu zituzten.  Urtebete, 13 egun 11.a  75px  Félix-Gabriel Marchand (PLQ)  9.a...  1897-1900  S1897ko hauteskundeetan irabazle atera ziren liberalen buru berria zen. Karguan zebilela 1900eko irailaren 25ean hil zen.  3 urte, 4 hilabete, 1 egun 12.a  75px  Simon-Napoléon Parent (PLQ)  ...9.a10.a11.a...  1900-1905  Liberalen buru izendatua. 1900 eta 1904ko hauteskundeetan berraukeratu zuten. 1905eko martxoaren 21ean dimititu zuen.  4 urte, 5 hilabete, 20 egun 13.a  75px  Lomer Gouin (PLQ)  ...11.a12.a13.a14.a15.a...  1905-1920  Liberalen lider berria. 1908, 1912, 1916 eta 1919ko hauteskundeetan kargurako berriro aukeratu zuten. 1920ko uztailaren 8an dimititu zuen.  15 urte, 3 hilabete, 16 egun 14.a  75px  Louis-Alexandre Taschereau (PLQ)  ...15.a16.a17.a18.a19.a... 1920-1936  Liberalen buru berria. 1923, 1927, 1931 eta 1935eko hauteskundeetan berraukeratu zuten. 1936ko ekainaren 1ean kargua utzi zuen.  15 urte, 10 hilabete, 22 egun 15.a  75px  Adélard Godbout (PLQ; lehen aldiz)  ...19.a  1936  Liberalen lider berria. Alderdiak ezin izan zuen 1936ko hauteskundeetan irabazi.  2 hilabete, 15 egun 16.a  75px  Maurice Duplessis (UN; lehen aldiz)  20.a  1936-1939  1936ko hauteskundeetan garaile, 1939koetan oposiziora bueltatu behar izan zuen.  3 urte, 2 hilabete, 12 egun 15.a  75px  Adélard Godbout (PLQ; bigarren aldiz)  21.a  1939-1944  1939ko hauteskundeetan irabazle baina 1944koetan garaitu zuten.  4 urte, 9 hilabete, 22 egun 16.a  75px  Maurice Duplessis (UN; bigarren aldiz)  22.a23.a24.a25.a...  1944-1959  1944ko hauteskundetan aukeratuta. 1948, 1952 eta 1956koetan berriro garaile. 1959ko irailaren 7an karguan zebilela hil zen.  15 urte, 7 egun 17.a  75px  Paul Sauvé (UN)  ...25.a  1959-1960  UNko buru berria. 1960ko urtarrilaren 2an karguan zebilela hil zen.  3 hilabete, 22 egun 18.a  75px  Antonio Barrette (UN)  ...25.a  1960  UNko lider berria, bere alderdiak 1960ko hauteskundeak galdu zituen.  5 hilabete, 27 egun 19.a  75px  Jean Lesage (PLQ)  26.a27.a  1960-1966  1960ko hauteskundeetan garaile, 1962koetan ere irabaztea lortu zuen. Alderdi liberalak 1966koetan galdu zuen boterea.  5 urte, 11 hilabete, 11 egun 20.a    Daniel Johnson (aita) (UN)  28.a...  1966-1968  1966ko hauteskundeetako irabazlea, 1968ko irailaren 26an karguan zebilela hil zen.  2 urte, 3 hilabete, 10 egun 21.a    Jean-Jacques Bertrand (UN)  ...28.a  1968-1970  UNko lider berria. Alderdiak 1970eko hauteskundeetan boterea galdu zuen.  Urtebete, 7 hilabete, 10 egun 22.a  75px  Robert Bourassa (PLQ; lehen aldiz)  29.a30.a  1970-1976  1970eko hauteskundeetan garaile. 1973koetan berraukeratua. Liberalek, ordea, 1976koak galdu zituzten.  6 urte, 6 hilabete, 13 egun 23.a  75px  René Lévesque (PQ)  31.a32.a...  1976-1985  Quebectar alderdiak 1976ko hauteskundeetan irabazi zuen estrainekoz. 1981ekoetan berraukeratuta. 1985eko ekainaren 20an dimititu zuen. Burujabetzaren gaineko lehen erreferenduma bultzatu zuen.  8 urte, 10 hilabete, 8 egun 24.a    Pierre Marc Johnson (PQ)  ..32.a  1985  PQko buru berria. 1985eko hauteskundeetan ezin izan zuen gobernua gorde.  2 hilabete, 9 egun 22.a  75px  Robert Bourassa (PLQ; bigarren aldiz)  33.a34.a...  1985-1994  PLQk 1985eko hauteskundeak irabazi zituen; Bourassa bera 1986ko urtarrilaren 20ko hauteskunde partzialean hautatu zuten diputatu. 1989koetan berraukeratua, 1993ko irailaren 14an dimititu zuen.  8 urte, 29 egun 25.a    Daniel Johnson (semea) (PLQ)  ...34.a  1994  PLQko lider berria. Alderdiak boterea galdu zuen 1994ko hauteskundeetan.  8 hilabete, 15 egun 26.a  75px  Jacques Parizeau (PQ)  35.a...  1994-1996  PQ 1994ko hauteskundeetako garailea izan zen. 1995eko urriaren 25ean dimititu zuen. burujabetzaren gaineko bigarren erreferendumaren ostean.  Urtebete, 4 hilabete, 2 egun  27.a  75px|erdian  Lucien Bouchard (PQ)  ...35.a36.a]...  1996-2001  PQren buru bihurtua, 1996ko otsailaren 19 hauteskunde partzialean aukeratu zuten diputatu. 1998ko hauteskundeak ere irabazi zituen eta 2001eko martxoaren 8an dimititu zuen.  5 urte, hilabete 1, 9 egun 28.a  75px|erdian  Bernard Landry (PQ)  ...36.a  2001-2003  PQren lidergoan izendatua, alderdiak 2003ko hauteskundeak galdu zituen.  2 urte, hilabete 1, 21 egun 29.a  75px|erdian  Jean Charest (PLQ)  37.a38.a39.a  2003-2012  Liberalek 2003ko hauteskundeak irabazi zituztenetik Quebeceko lehen ministroa, 2007 eta 2008an berriro aukeratua izan zen.   9 urte, 4 hilabete, 21 egun 30.a  75px|erdian  Pauline Marois (PQ)  40.a  2012-2014  PQren lidergoan izendatua, gutxiengoa.  Urtebete, 7 hilabete, 4 egun 31.a  75px|erdian  Philippe Couillard (PLQ)  41.a  2014-egun  Liberalek 2014ko hauteskundeak irabazi zituztenetik bera da Quebeceko lehen ministroa   

 Alderdien laburdurak 
 "Konts" = Quebeceko alderdi kontserbadorea (Parti conservateur du Québec).
 PLQ = Quebeceko alderdi liberala (Parti libéral du Québec)
 UN = Batasun nazionala (Union nationale)
 PQ = Quebectar alderdia (Parti québécois)

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Lehen ministro
 Quebec

 Kanpo estekak 
  Quebeceko lehen ministroaren webgune ofiziala.

Kategoria:Quebeceko lehen ministroak