Lextarre

Lextarre Zuberoako antzinako udalerria izan zen. 1841ean Maulerekin batera Maule-Lextarre udalerria osatu zuen. Uhaitzandiren mendebaldean dagoen eremua da. Zuberoako bilgune historikoa Lextarreko Gortea izan zenez, garai batean herrialdeko hiriburuaren funtzioak bete izan zituen.

 Toponimia 
Frantsesezko toponimoa Licharre da. "Lextarre" toponimoaPaul Raymond: "Dictionnaire topographique Béarn-Pays Basque", berriz, itxura hauek ditu: lo noguer de Lixarre, hau da lieu d'assemblée judiciaire sous un noyer edo "intxaurrondo baten menpean egiten zen batzar judizialaren lekua" (1385, Duchesne Bilduma CXIV LiburukiaDuchesne Bilduma, 99 - 114. Liburukiak, Oihenarten paperak, - Bibliothèque nationale de France),
Sent-Johan de Lixare eta la font de Sent-Johan de Lixare edo "Donibane-Lextarreko iturria" (1470 eta 1481 hurrenez hurren, Ohixen kontratuakXV. mendeko Zuberoako notarioa zen Ohixen kontratuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques),
Lixarra (1508, Baionako kapituluaBaionako kapitulua - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques) eta Lixarre (1650).

 Historia 
Lextarren Zuberoa osoko epaitegi gorena zegoen, "Lextarreko Gortea" izenekoa. Epaitegi honen erabakiak Akizeko Auzitegietan eta Guienako sénéchal aurrean apelatu zitezkeen.

"Lextarreko Gortea" osatzen zuten epaileak Mauleko gazteluzaina, Zuberoako hamar ahaldunak edo potestats eta kapareak ziren. Zuberoako ohituraren arabera,"Coutume de Soule de 1520", 1760ean Pauen argitaratua 1520an hauek ziren hamar ahaldunak:

 Biztanleriaren bilakaera 

Iturria : Cassini proiektuaEHESS: Cassini proiektua

 Jakingarriak 
Gaur egun Maule-Lextarreko gunerik inportanteena da eta horregatik askotan Mauletzat hartzen da.Matalazen martirioaren urratsetan, Allande Sokarros, Argia. Bertan Herriko Etxea, pilota plaza handia, Andurain gaztelua, San Joan Bataiatzailearen eliza eta XVI. mendeko Kürütxe Xuria daude.

Mendililia Irratia, tren geltoki zaharra (gaur egun ondoan hiriko autobus geltoki nagusia ere badago), Ondarearen Etxea, Hebentik kultura elkartearen egoitza eta adar elebiduna duen Basse-Villeko eskola publikoa ere Lextarren kokatuta daude.Lehen mailako eskolak Zuberoako Herri Elkargoaren webgunean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Zuberoako lehengo udalerriak
Kategoria:Maule-Lextarreko auzoak
Kategoria:Pirinio Atlantinkoetako udalerri ohiak