Kodex

Kodex (latinez caudex, "zuhaitzaren enborra") eskuz idatzitako dokumentu zahar bat da, elkarri jositako eta koadernatutako kaierez osatua.

Erromatarrek asmatu zuten bere taulak lotzeko eta pixkanaka-pixkanaka biribilkia ordezkatu zuen.Roberts, Colin H.; Skeat, T. C. (1983), The Birth of the Codex, Londres: Oxford University Press, }} Kristautasunarekin batera zabaldu zen, Eliza kristauak formatu hau hautatu baitzuen Bibliarako.

Nahiz eta teknikoki edozein koadernaketa moderno kodexa izan, egun hitza eskuizkribuentzat baino ez dugu erabiltzen, batez ere Berant Antzinaroko eta Erdi ArokoentzatDavid Diringer, The Book Before Printing: Ancient, Medieval and Oriental, Courier Dover Publications, New York 1982, . Liburu hauek ikertzen dituen zientziak kodikologia du izena; antzinako agiriak ikertzen dituena, berriz, paleografia.

 Zenbait kodex 
Normalean kodexek dauden tokien izena hartu dute, hiri batena, liburutegi batena. Hauek dira ezeagunetariko batzuk:

 Europako kodexak 
 Donemiliaga Kukulako Becerro Galicano. (c. 1196).
 Codex Abrogans edo Abrogans Kodexa. VIII. mendean idatzia. (765-775).
 Codex Aleppo.
 Codex Alexandrinus.
 Codex Alimentarius.
 Codex Alimentarius Austriacus.
 Codex Amiatinus.
 Codex Argenteus.
 Codex Astensis.
 San Emmeram Codex Aureus.
 Rodako Kodexa. X. mendekoa.
 Lorschgo Codex Aureus.
 Codex Batres.
 Codex Berolinensis.
 Codex Bezae.
 Codex biblicus legionensis.
 Codex Calixtinus. XII. mendekoa.
 Codex Claromontanus.
 Codex Cumanicus.
 Codex Ephraemi Rescriptus. V. mendekoa.
 Codex Euricianus.
 Codex Exoniensis.
 Codex Flatoiensis.
 Codex Frisianus.  XIV. mendekoa. Islandia.
 Codex Gigas. XIII. mendekoa.
 Codex Hammer.
 Codex Hierosolymitanus.
 Codex Iustinianus.
 Codex Leicester.
 Codex Manesse.
 Codex Maximilianeus bavaricus civilis.
 Codex Pisanus.
 Codex Regius. XIII. mendekoa. Islandia.
 Codex Runicus.
 Codex Sinaiticus.
 Codex Theodosianus. (429-438) Erromatar zuzenbidea.
 Codex Usserianus Primus
 Codex Wallerstein.
 Codex Zamoscianus.
 Codex ms. 3227a.
 Leningrad Kodexa.
 Rohonczi Kodexa.
 Albaceteko Kodexa.
 Cantigas de Santa María. Alfontso X.a Jakintsuak  bildutako kantuak, galaikoportugesez idatzia.
 Codex Vaticanus.

 Ameriketako kodexak 
Hona hemen ezagunenak:

 Kolon aurreko kodexak 
Espainiarren konkista baino lehen sortutakoak dira hauek:"Códices prehispánicos", 14-15 or.
 Kodex mexikak:
 Mendoza Kodexa
 Borboitar Kodexa
 Boturini Kodexa

 Maia kodexak:
 Dresdengo Kodexa
 Madrilgo Kodexa
 Codex Peresianus edo Parisko Kodexa
 Grolier Kodexa: espezialista guztiek ez dute kodex hau benetakoa bezala onartzen.

 Borgia multzoko kodexak:
 Borgia Kodexa
 Codex Laud
 Vaticanoko B Kodexa
 Cospi Kodexa
 Fejérváry Mayer Kodexa

 Azteka kodexak
 Codex Borbonicus
 Tonalamatl Aubin

 Mixteka kodexak
 Becker Kodexa
 Bodley Kodexa
 Kodex Colombinarra
 Codex Vindobonensis
 Codex Nuttall
 Selden Kodexa

 Mexikoko Kolonialismo garaietako Kodexak 
XVI. mendean eginiko kodexak dira. Asko dira; hemen bakan batzuk jasoko ditugu:"Códices prehispánicos", 64-69 or.
 Kingsborough Kodexa
 Xolotl Kodexa
 Florentziako Kodexa
 Rmyal Kodexa
 Ramírez Kodexa
 Telleriano-Remensis Kodexa
 Ríos Kodexa
 Cuauhximalpan Kodexa

 Bibliografia 
 Arqueología Mexicana aldizkaria: "Códices prehispánicos" monografikoa. IV.liburukia, 23.zk. 2.berrinprimatzea, Mexiko Hiria, 2002.
 Miguel León-Portilla: Literaturas indígenas de México''. Mexiko Hiria, FCE, 1992. ISBN: 9789681638771.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Liburu motak
Kategoria:Eskuizkribuak
Kategoria:Bibliotekonomia
Kategoria:Erdi Aroko agiriak
Kategoria:Italiako asmakizunak