Aurrekontu

Kontabilitatean, aurrekontua epe jakin baterako diruaren sartu-irtenen aurreikuspena da, familia, enpresa edo gobernu batek jarduera ekonomiko bati buruz egin beharrekoa. Aurrekontuak erakusten dituen zenbatekoak informatiboak soilik izan daitezke, edota, sartu-irtenei buruz, epean zehar bete beharreko baldintzak adieraz ditzake. Irteerak edo gastuak sarrerak baino handiagoak badira, defizita izango dela esaten da. Aitzitik, diru-sarrerak gastuak baino handiagoak badira, superabita izango dela adierazten da.

Aurrekontuak jarduera ekonomikoari dagozkion helburuak eta politikak zehazten laguntzen du, aurrekontuan barne hartzen diren proiektu ezberdinen artean atal ezberdinak osatuz eta lehentasunak ezarriz.

Merkataritzaren arloan, aurrekontua dokumentu edo txosten bat ere bada, zerbitzu batek izango duen kostua zehazten duena. Aurrekontua egiten duenak aurrekontua bete behar du, eta ezin du aldatu bezeroak zerbitzua onartzen badu (enpresa-administrazioaren osoko sistema).

 Aurrekontuen funtzioak 

 Aurrekontuen funtzio nagusia erakundearen finantza-kontrolarekin lotzen da.
 Aurrekontu-kontrola zer egiten den jakiteko prozesua da, emaitzak aldez aurretik aurrekontuan ezarritakoekin alderatuz, hau da, lorpenak egiaztatu edo desberdintasunak konpondu ahal izateko.
 Aurrekontuek eginkizun prebentiboak nahiz zuzentzaileak bete ahal izango dituzte erakundearen barruan.
 Aurrekontuak,  erakunde gehienetan, erabilgarriak dira utilitaristak (negozio-konpainiak), ez-utilitaristak (gobernu-agentziak), handiak (multinazionalak, konglomeratuak) eta enpresa txikiak direlako.
 Aurrekontuak garrantzitsuak dira erakundearen eragiketetan arriskua minimizatzen laguntzen dutelako.
 Aurrekontuen bidez, enpresaren eragiketa-plana arrazoizko muga batzuetan eusten da.
 Enpresaren politikak eta estrategiak berrikusteko eta helburu estrategikoetara bideratzeko mekanismo gisa balio dute.

Aurreikusitako helburu bat betetzera zuzendutako ekintza-plana da, finantza-balioetan eta -terminoetan adierazia eta denbora jakin batean eta aurreikusitako baldintza jakin batzuetan bete beharrekoa. Kontzeptu hori erakundearen erantzukizun-zentro bakoitzari aplikatzen zaio. Jarduera ekonomiko jakin bati dagozkion diru-sarreren eta gastuen urteko aurreikuspena jasotzen duen dokumentua da. Aurrekontua, normalean, urteko finantza-plana da.

 Beren ekintza-plan osoaren osagaiak finantza-terminoetan kuantifikatzen dituzte.
 Aurrekontuaren partidek gida gisa balio dute aldi jakin batean langile-programak gauzatzeko garaian, eta, planak eta programak osatu ondoren, konparazio-arau gisa balio dute.
 Aurrekontuek maila jakin bateko unitateen arteko eta maila batetik besterako exekutiboen arteko komunikabide gisa balio dute. Aurrekontu-zenbatespenen sare bat gorantz iragazten da ondoz ondoko mailen bidez, ondoren aztertzeko.
 Hutsuneak, bikoizteak edo horiei buruzkoak detektatu eta tratatu daitezke gerenteek aurrekontuaren bilakaeraren portaera ikusten dutenean.

Aurrekontua jarduerak, ekintza bat edo ekintza multzo bat planifikatzeko tresna bat da, diru-kopuruetan islatuta, eta horiek aldez aurretik zehazten dituzte epe jakin batean jarraituko diren ekintza-ildoak.

 Aurrekontuen helburuak 

 Kostu-zentroak koordinatzea enpresaren martxa modu integralean ziurta dadin.
 Antolakundearen emaitzak dirutan eta bolumenetan planifikatzea.
 Enpresaren diru-sarreren eta irabazien kontrola eramatea.
 Erakundearen jarduerak koordinatzea eta erlazionatzea.
 Aldizkako eragiketen emaitzak lortzea.

 Aurrekontuaren prestaketa 
Enpresak edo pertsonak izango dituzten gastuetan eta kostuetan oinarrituta egiten dira, eta aurrekontuko elementu horiek zenbatetsi ondoren, diru-sarrerak proiektatzen dira. Gastuetatik abiatuta egiten hasteko arrazoia, lehenik eta behin, zerbaiti ekitea edo eustea kostatzen denaz ziur egotean oinarritzen da. Aurrekontuan sartuko diren gastuetako bakoitzaren segmentazioari, 'aurrekontu-kontzeptua' esaten zaio; finantza- eta administrazio-kontrol handiagoa lortzeko, gomendagarria da aurrekontua ahalik eta zehatzen egitea; aurrekontu-kontzeptuen sorta handitzea lortzen bada, handiagoa izango da kontrola ezartzeko eta erabaki egokiak hartzeko aukera. Oso garrantzitsua da kontuan hartzea aurrekontu-kontzeptu bakoitzak kontabilitatearen kontu espezifiko bati lotuta egon beharko duela (DLFH).

 Aurrekontuaren erabilera 
Estrategia askoren plangintza-oinarria da, eta estrategia horiek tresna garrantzitsua dira arau gisa; erakunde batean beharrezkoak diren kapitala, gastuak, kostuak eta diru-sarrerak behar bezala zehazteko administrazio-bitarteko gisa erabiltzen dira, bai eta eskura dauden baliabideak unitate eta/edo sail bakoitzaren premien arabera behar bezala erabiltzea ere. Tresna hori lagungarria da, halaber, denboran zehar aldera daitezkeen xedeak zehazteko. Horrela, sailen jarduerak koordinatzen dira helburu horiek lortzeko, eta beharrezkoak ez diren kostuak eta baliabideen erabilera txarra saihesten dira. Era berean, administrazioari, aukera ematen dio  enpresaren nondik norakoen berri izateko, benetako gertaerak eta zifrak aurrekontuan eta/edo proiektuan jasotako gertakari eta zifrekin alderatuz, erakundearen jarduna zuzendu edo hobetzeko neurriak hartu ahal izateko eta, neurri handi batean, zuzentzeko edo argitzeko neurriak hartzen laguntzeko. Edozein pertsona, enpresa edo gobernurentzako, aurrekontua etorkizuneko aldirako gastu-ekintzako plana da, normalean urtebetekoa, diru-sarrera erabilgarriak kontuan hartuta. Gobernu baterako egutegiari 'urte fiskala' esaten zaio.

 Aurrekontu baten tresnak 
Finantza-terminoetan adierazten den plan integratzailea eta koordinatzailea da eta, enpresa bat osatzen duten eragiketei eta baliabideei dagokienez, aldi jakin baterako eta goi-gerentziak ezarritako helburuak lortzeko.

 Aurrekontuak administrazioak zer egin nahi duen adierazten du, enpresak goranzko aldaketa lor dezan aldi jakin batean.
 Integratzailea. Enpresaren arlo eta jarduera guztiak kontuan hartzen dituela adierazten du. Osotasun gisa ikusten den plana da, baina arlo bakoitzari ere zuzenduta dago, helburu orokorra lortzen lagun dezan. Eztabaidaezina da enpresako sail baten plana edo aurrekontua ez dela funtzionala erakundearen helburu osoarekin identifikatzen ez bada. Prozesu horri, aurrekontu nagusia deritzo, eta enpresako arloek osatzen dute.
 Koordinatzailea. Enpresako hainbat sailetarako planak batera eta harmonian prestatu behar direla esan nahi du horrek. Plan horiek koordinatzen ez badira, aurrekontu nagusia ez da zatien baturaren berdina izango, eta nahastea eta errorea sortuko ditu.
 Finantzei dagokienez, aurrekontua diru-unitatean ordezkatzearen garrantzia adierazten du, komunikabide gisa balio dezan, bestela arazoak sortuko bailirateke plan nagusiaren azterketan.
 Eragiketak. Aurrekontu baten funtsezko helburuetako bat da lortu nahi diren diru-sarrerak eta sortuko diren gastuak zehaztea. Informazio hori ahalik eta zehatzen landu behar da.
 Baliabideak. Ez da nahikoa etorkizuneko gastuak eta diru-sarrerak zehaztea; enpresak bere eragiketa-planak egiteko behar dituen baliabideak ere planifikatu behar ditu, eta hori, funtsean, finantza-plangintzarekin lortzen da, eskudiruaren aurrekontua eta aktiboen gehikuntzen aurrekontua barne hartzen dituena (inbentarioak, kobratzeko kontuak, aktibo finkoak).
 Etorkizuneko epe jakin baten barruan, aurrekontu batek beti egon behar du aldi jakin baten arabera.

Egindako azterlanen arabera, aurrekontuak erabiltzen dituzten konpainiek lau alderdi gauzatzen dituzte:

 Aurrekontuarekin konprometitzen dira.
 Epe laburreko plangintza epe ertain eta luzekoarekin egiten dute. 
 Aurrekontuak egiteko prozedura zehatzak eta ulergarriak ematen dituzte. 
 Aurrekontu-aldaketak aztertu eta ekintza zuzentzaileak hartzen dituzte.

 Erakundeen diru-sarreren aurrekontu-prozesua 
Aurrekontu-prozesuak modu kuantitatiboan islatzeko joera du aurrekontuen bidez, eta enpresak epe laburrera ezarritako helburuak dagozkion programak ezartzen ditu, epe luzeko ikuspegia galdu gabe, horrek enpresaren kudeaketaren azken helburua lortzea ahalbidetuko duten planak baldintzatuko baititu.

 Aurrekontuak prestatzeko arduradunei, jarraibide orokorrak definitzea eta helaraztea.
 Planak, programak eta aurrekontuak egitea.
 Aurrekontuak negoziatzea.
 Aurrekontuak koordinatzea.
 Aurrekontuak onartzea.
 Aurrekontuen jarraipena eta eguneratzea.

 Aurrekontuen sailkapena 

 Zurrunak, estatikoak, finkoak edo esleituak:

Batzuetan, aurrekontu estatikoa deritzona plan bakar bat da, eta ez du erreserbarik egiten aurrekontua egin den aldian gerta daitezkeen aldaketetarako. Funtsean, pronostikoen zenbatespenak zuzenak izatean oinarritzen da. Adibidez:

 Aurkeztutako aurrekontua aurrekontu finko bati badagokio. Bertan, jantzigintzaren hiru hilean behingo eta urteko produkzioaren zenbatespena egiten da, baita aldi horietarako salmentena ere. Ez da inolako aurreikuspenik egiten ekoizpen-zifretan edo salmenten zenbatespenetan aldaketak egin daitezkeela uste izateko, hala nola herrialdearen egoera ekonomikoaren aldaketen emaitzak, lehengaien prezioen igoera, etab. Hau da, uste du ez dela aldaketarik gertatuko.
Ekonomia egonkorra ez duen herrialde baten kasuan, aurrekontu finkoak ez dira gomendagarrienak, denbora-tarte nahiko labur bat betetzen ez badute behintzat. Beste adibide bat:

 Ehuleek hiruhileko baterako aurrekontu finkoa egin dezakete, zeren epe horretan artilearen prezioa ez igotzea gerta bailiteke.

Hala ere, nahiz eta ziur egon gaitezkeen atorren kostuari dagokionez, alkandorak saltzeak zailtasun gehiago ditu. Artikulu horren eskaria ehuleek kontrolatzen ez duten aldagaia da, eta aldaketa handi samarrak jasan ditzake. Litekeena da udazkenean eta neguan udaberrian eta udan baino eskari handiagoa egotea. Gainera, populazioko emakumeek duten erosteko ahalmenaren mende dago, eta une zailak izanez gero, haiek eskuratzea ezeztatu edo atzeratuko dute. Hortaz, arriskutsua da hilero 100 alkandora saltzearen estimazioa ezartzea, eskari hori zehazten duten arrazoiak kalkulatzea eta aurreikustea zailagoa baita. Hortik ondoriozta dezakegu aurrekontu finkoak egokiagoak direla esku hartzen duten kontzeptuek aldaketa handirik ez duten eragiketetarako, hala nola prezio finkoak dituzten lehengai jakin batzuen kostuak eta langileen kontratuak eta soldatak konstante mantentzen diren bitartean. 

Enpresaren etorkizunari buruzko iragarpenak oso fidagarriak direnean ere erabil daitezke. Adibidez, matrikula, gutxi gorabehera, finkoa duten ikastetxeak; ospitaleak, eskaera, gutxi gorabehera, kalkulatuta dutenak. Baina ezingo lirateke erabili, adibidez, nekazaritza funts batean, uztaren emaitzei buruzko iragarpenak ez baitira beti fidagarriak. Kontingentzia askoren mende daude, eta, ondorioz, batzuetan, emaitza ezin da aurreikusi.

 Malguak edo aldakorrak
Hainbat jarduera-mailatarako egiten dira, eta inguruneko egoera aldakorretara egokitu daitezke. Oso onargarriak dira aurrekontu-eremu modernoan. Dinamiko-moldagarriak dira, baina konplikatuak eta garestiak. Horiek manufaktura- edo merkataritza-eragiketen tamainaren araberako diru-sarrerak, kostuak eta gastuak erakusten dituzte. Aplikazio zabala dute kostuen, zeharkako fabrikazio-gastuen, administrazio-gastuen eta salmenten aurrekontu-eremuan.

Aurrekontu malgua eragiketa-maila desberdinetarako egiten da, aldagai kritikoen bolumen desberdinetarako proiektatutako informazioa emanez, bereziki murrizketa edo faktore baldintzatzailea osatzen dutenak. Horren ezaugarria da aurrekontu nagusiaren – estatikoaren – zurruntasuna saihesten duela, lan-maila finkoa baitakar, eta tresna dinamiko bihurtzen du hainbat eragiketa-mailarekin jarduera-maila bakoitzaren aurreikusitako emaitzen gaineko inpaktua ezagutzeko, kostuek haien aurrean dituzten erreakzioen ondorioz. Horrek gutxieneko baten eta handiagoko baten arteko bolumen-tarte jakin baterako egiten dela esan nahi du, enpresaren gehieneko jarduera-mailaren arabera.

 Estaltzen duten aldiaren arabera 
Aurrekontuek hartuko duten tartea zehaztea, hala, enpresak egiten dituen eragiketen araberakoa izango da, baita nahi den zehaztasun eta xehetasun handiagoaren eta txikiagoaren araberakoa ere; izan ere, zenbat eta denbora luzeago, orduan eta zehaztasun eta analisi txikiagoa egin beharko da. Beraz, aurrekontuak egon daitezke:

 Epe motzera

Urte bateko eragiketen zikloan, erakundearen plangintza estaltzeko egiten direnak dira. Sistema hori inflazio-ekonomiak dituzten herrialdeetara egokitzen da.

 Epe luzera: ahal den neurrian

Aurrekontu mota horiek estatuek eta enpresa handiek, eskuarki, hartzen dituzten garapen-planei dagozkie.

 Enpresako aplikagarritasun-eremuaren arabera 

 Aurrekontu nagusia
 Aurrekontu operatiboak.
 Inbertsioen aurrekontuak.

 Salmenten aurrekontua 
Oro har, enpresa batek 3 eta 10 urte arteko eperako aurreikusten dituen salmenten aurreikuspena da; kalkulu hori egungo eta etorkizuneko eskariaren datuen bidez egiten da.

 Motibazio-ikerketa

Merkatua ikertzeko teknika bereziak landu dira, motibazio-ikerketa deitzen direnak, bezeroaren motibazioa neurtzeko. Ikuspegi hori jokabide-zientzien mende dago neurri handi batean, bereziki psikologiaren, soziologiaren eta antropologiaren mende. Konpainia askok produktuen salmenten urteko kalkuluak prestatzea eskatzen diete beren saltzaileei, hobeto ezagutzen baitituzte tokiko baldintzak eta bezeroen potentziala. 

 Oharrak 
Salmenta-aurrekontuaren eta aurrekontu nagusiaren gainerako zatien oinarria, izan ere, salmenten iragarpena da. Iragarpen hori arretaz eta zehatz egin bada, aurrekontu-prozesuan eman beharreko hurrengo urratsak askoz ere fidagarriagoak izango lirateke, adibidez: salmenta-iragarpenak honako aurrekontu hauen gastuak hartzen ditu kontuan:

 Ekoizpena.
 Erosketak.
 Salmenta-gastuak.
 Administrazio-gastuak.

Salmenta-pronostikoa, hala, salmenta-estimatuen prestaketarekin hasten da, saltzaile bakoitzak egina, eta, ondoren, estimatutako horiek unitateko kudeatzaile bakoitzari igortzen zaizkio. Salmenta-aurrekontua oinarrizko aurrekontu batekin hasten da. Kontzeptu bererako hainbat produktu-lerro ditu, eta kontzeptu hori hiruhileko bakoitzeko salmenta-iragarpen gisa proiektatzen da.

 Ekoizpen aurrekontua 
Salmenta-aurrekontuarekin eta nahi den inbentario-mailarekin lotura estua duten zenbatespenak dira. Egia esan, ekoizpen-aurrekontua proiektatutako salmenta-aurrekontua da, inbentarioaren aldaketak doitutakoa. Lehenik eta behin, enpresak salmenta-aurrekonturako proiektatutako kopuruak ea ekoitzi ditzakeen zehaztu behar da okupatutako eskulanaren gehiegizko kostua saihesteko.

 Osagaiak 

 Langileria
 Beharrezko ordu kopurua
 Ordu-unitateko balioa

 Ekoizpen gastuaren aurrekontua 
Zuzenean edo zeharka zenbatesten dira, eta produkzio-prozesuaren etapa guztietan esku hartzen dute; produktuaren kostuari kargatu beharreko gastuak dira. Garrantzitsua da mantentze-gastuen aurrekontua kontuan hartzea, eta horrek ekoizpen-gastuetan ere eragiten du.

 Euskarria 

 Behar diren gizon-orduak
 Makinen eta ekipoen eraginkortasuna
 Osagarri eta lubrifikatzaileen stocka

 Ekoizpen kostuaren aurrekontua 
Espezifikoki produktu baten fabrikazio unitarioko prozesu osoan esku hartzen duten kalkuluak dira. Horrek esan nahi du errekeritutako  materialen aurrekontu osotik behar den kantitatea kalkulatu behar dela  lerro motaren arabera eta ekoizpen aurrekontuarekin bat etorri behar duela.

 Ezaugarriak 

 Lerro edo molde bakoitzerako behar diren materialak bakarrik hartu behar dira kontuan.
 Kostua kalkulatu behar da.
 Denek ez dituzte material berberak behar.
 Balioak bat etorri behar du produkzio-kostuan ezarritako kostu unitarioarekin.

 Material eskaeren aurrekontua 
Material eskaeren aurrekontuak ekoizpen-baldintza normaletan prestatutako materialak erosteko kalkuluak dira, materialik ez dagoen bitartean. Horrek aukera ematen du kantitatea, produktu mota bakoitzerako, estandar jakin baten gainean finkatu ahal izateko, bai eta lerro bakoitzerako aurrekontuko kantitatea ere. Produkzio-eskakizunei erantzun behar die. Erosketa-sailak ekoizpen-aurrekontuarekin bat datorren programa prestatu behar du. Eskaera handiagoa egin behar izanez gero, lehen aurrekontuaren malgutasuna hartuko da behar bezala handitzeko eta, horrela, produkzio-eskakizunak betetzeko. Erosketa-punturik onena aurkitzeko, garrantzitsua da nazioarteko merkatuen aldaketak egiaztatzea. 

 Administrazio gastuen aurrekontua 
Administrazio-gastuen aurrekontua (AGA) aurrekontu ororen muin-zatitzat hartzen da, aurrekontu gehiena bideratzen baitu; betetzen dute, gutxi gorabehera, unitate guztietarako langile mota guztiak edukitzeko berehalako beharra sistemari eraginkortasuna emateko asmoz. Ahalik eta zorrotzena izan behar du, eta horrek ez du zertan atzerapenik ekarri behar enpresaren plan eta programen erabileran.

 Aurrekontu baten datuak eta egitura 

 Harremanetarako datuak (enpresaren izena, IFZ, mugikorra edo telefonoa, posta elektronikoa).
 Jaulkipen-data eta baliozkotasuna.
 Produktuaren/zerbitzuaren izena duen kontzeptua.
 Azken kostua.
 Ordainketaren formatua.

 Finantza-aurrekontua 
Salmenta-inbertsioko zenbatetsiak eta hainbat diru-sarrera finkatzen dira azkenean enpresaren egoera ekonomikoa eta erreala neurtuko duen kutxa-fluxua egiteko. Barne hartzen ditu:

 Diru-sarreren aurrekontua (guztizko gordina gastuak deskontatu gabe).
 Diru-Irteeren aurrekontua (likidoa edo garbia zehazteko).
 Fluxu garbia (sarreren eta irteeren arteko aldea).
 Bukaerako kutxa.
 Hasierako kutxa.
 Gutxieneko kutxa.

 Diruzaintzako aurrekontua 
Kutxan, bankuetan eta diru erraz bihur daitezkeen baloreetan erabilgarri dauden funtsen kalkuluarekin egiten da. Kutxa- edo diru-aurrekontua ere esaten zaio diru-funtsen sarrerarekin lotutako transakzioak sendotzen dituelako (eskurako salmentak, zor-berreskuratzeak, finantza-sarrerak, etab.) edo funts likidoen irteerarekin lotutakoak, hala nola zorren izozteak; kredituen edo hornitzaileen amortizatzeak, edo nomina, zergak edo dibidenduen ordaintzeak eragindakoak. Bi aldi laburretarako egiten da: hilabeterako edo hiruhilekorako.Kutxako aurrekontua gastatu beharreko zenbatetsitako kontrolean oinarritzen dela esan daiteke.

 Kapitaliza daitezkeen inbertsioen aurrekontua 
Aktibo finkoetan egiten diren inbertsioak kontrolatzen ditu, hala nola lursailak erostea, eraikinak eraikitzea edo handitzea, eta makineria eta ekipoak erostea. Inbertsio-aukera posibleak ebaluatzeko balio du, bai eta eskatutako funtsen zenbatekoa eta denboran duten erabilgarritasuna ezagutzeko ere. Horien bidez jakin dezakezu noiz eskatuko den informazioa plana garatzeko aukera bideragarrienak noiz hartuko diren jakin ahal izateko.

 Aurrekontu publikoa 

Gobernuek, estatuek, udalek, enpresa deszentralizatuek eta abarrek egiten dituzte beren mendekotasunen finantzak kontrolatzeko. Horietan, erakunde eta entitate ofizialen zor publikoaren ohiko eragiketak, inbertsioak eta zerbitzuak behar dituen baliabideak kuantifikatzen dira.

 Diru-sarrera publikoak eta horien sailkapena 
Baliabide publikoak (diru-sarrerak) taldekatzeko, antolatzeko eta aurkezteko moduak dira, aldi jakin batean behar diren analisi eta proiekzio ekonomiko eta finantzarioak egiteko. Sailkapena, izan ere, egin nahi den analisi edo azterketa motaren araberakoa da; hala ere, eskuarki, hiru sailkapen erabiltzen dira:

 Aldizkakotasunaren arabera 
Zergak jasotzen dituen maiztasunaren arabera multzokatzen ditu diru-sarrerak. Ohikoak eta apartekoak dira, eta ohikoak aldizka eta modu iraunkorrean biltzen direnak dira, iturri tradizionaletatik datozenak, hau da zergek, tasek eta Estatuaren aldizkako beste finantzabide batzuek eratutakoak. Esklusiogatiko aparteko diru-sarrerak baldintza horiek betetzen ez dituztenak izango lirateke.

 Ekonomikoa 
Sailkapen horren arabera, diru-sarrera publikoak honela sailkatzen dira: korronteak, kapital-baliabideak eta finantza-iturriak. Sarrera arruntak zerga-sarreretatik datozenak, zergen sarreretatik ez datozenak eta gastu arruntak finantzatzeko jasotako transferentzietatik datozenak dira. Kapital-baliabideak honako hauek dira: erabilerako ondasunak, ondasun higigarriak eta higiezinak saltzeagatik sortzen direnak, jabetzan izandako galera edo kalteengatiko kalte-ordainak, emandako maileguen kobrantzak, izakinen murrizketa, eta abar.

Finantza-iturriak sortzen dira finantza-aktiboak gutxitzeagatik (erabilgarritasunak erabiltzea, bonuak eta akzioak saltzea, maileguak berreskuratzea, etab.), eta pasiboak gehitzeagatik (maileguak lortzea, ordaintzeko kontuak handitzea, etab.).

Gastu publikoak eta horien sailkapena
Horiek dira aurrekontuan aurreikusitako diru-irteera publikoak aurkezteko moduak horiek aztertzeko, eta, gainera, informazioa ematen dute erakunde publikoak, aldi jakin baterako, ezarri asmo duen ekonomiaren eta politika ekonomikoaren azterketa orokorrerako. Jarraian, aurrekontu publikoan aurreikusitako gastu publikoa sailkatzeko moduak aurkezten dira:

Erakunde-sailkapena
Horren bidez, epe jakin batean, aurrekontu-kredituak esleitzen zaizkien erakundeen edo bulegoen gastu publikoak antolatzen dira beren helburuak betetzeko.

 Gastuaren izaeraren araberako sailkapena 
Aurrekontuan aurreikusitako esleipenekin eskuratzen diren ondasunak eta zerbitzuak eta transferentzien xedea identifikatzeko aukera ematen du transferentzien eta transferentzien ordena sistematiko eta homogeneo baten bidez, horien eta sektore publikoak bere produkzio-prozesuaren garapenean aplikatzen dituen aktiboen eta pasiboen aldaketen bidez.

 Sailkapen ekonomikoa 
Gastu publikoak kontu nazionalen sistemaren oinarrizko egituraren arabera antolatzen ditu transakzio publikoen emaitzak sistemarekin egokitzeko, eta, gainera, jarduera publikoak ekonomia nazionalean dituen ondorioak aztertzeko aukera ematen du.

Sailkapen ekonomikoaren kontzeptu nagusien deskribapena:

 Gastu arruntak: kontsumo- edo ekoizpen-gastuak, jabetza-errenta eta sistema ekonomikoko beste osagaiei ezaugarri horietako gastuak finantzatzeko emandako transakzioak dira.
 Kapital gastuak: inbertsio errealera bideratutako gastuak eta helburu horrekin sistema ekonomikoaren adierazgarrietara egiten diren kapital-transferentziak dira.

Sektoretako sailkapena
Gastu publikoa aurkezten du, sektore ekonomiko eta sozialen arabera bereizita, eta sektore horietan du eragina. Garapen-planen eta erakundearen aurrekontuaren arteko koordinazioa erraztea du helburu.

Programen araberako sailkapena
Horrek gastu publikoa aurkezten du sektore ekonomiko eta sozialen arabera bereizita, eta sektore horietan du eragina. Garapen-planen eta erakundearen aurrekontuaren arteko koordinazioa erraztea du helburu. Hau da, programen araberako aurrekontua da etorkizun hurbilean erabilgarri dauden baliabideak epe laburreko helmugekin konbinatzeko helburua betetzen duen tresna, epe luzeko eta ertaineko helburuak gauzatzeko sortuak.

Eskualde sailkapena
Gastua ematen zaion eskualde-helburuaren arabera ordenatzeko aukera ematen du. Sektore publikoak eskualde-eremuan egiten dituen ekintzen zentzua eta norainokoa islatzen du.

Jarduera bakoitzerako aurrekontua
Aurrekontuaren jardunari buruzko informazioa jasotzen du, bere ikuspegiaren aurrekontuaren prozesua intsumoetan birbideratzeko, intsumo horien erabileraren bidez lortutako ekoizpena ere barne hartuko duen baterantz.

Sailkapen mistoa
Gastu publikoen konbinazioak dira, eta aztertzeko eta erabakiak hartzeko egiten dira. Sailkapen horri esker, interes handiko alderdi batzuk erakuts daitezke, gastu publikoaren azterketa sistematikoa eta aldi jakin baterako aurrekontu-politika zehaztea ahalbidetzen dutenak. Honako hauek dira sailkapen misto erabilienak:
 Instituzionala, programaren arabera.
 Instituzionala, gastuaren izaeragatik.
 Instituzionala, ekonomikoa.
 Instituzionala, sektoreko.
 Gastu ekonomikoaren xedearen arabera.
 Ekonomikoa, sektoreko.
 Programaren eta gastuaren izaeraren arabera.

 Pribatuak 
Enpresa partikularrek beren administrazioaren tresna gisa erabiltzen dituzten aurrekontuak dira. Elementu ekonomiko eta finantzario berberak dituzte, oro har, sektore publikoko aurrekontuei dagokienez, eta aldaera batzuk dituzte aurrekontu-esleipeneko partiden edo kontuen ikuskeran.

 Ikus gainera 

 Aurrekontu publiko

 Kanpo estekak 

 Programen araberako aurrekontutik jardunaren araberako aurrekontura: sortzen ari diren merkatuetako ekonomientzako erronka
 Europako Parlamentua: aurrekontuen glosarioa

Kategoria:Kontabilitatea
Kategoria:Administrazio publikoa
Kategoria:Finantzak