Ostegun Santua

Ostegun Santua, Ostegun Saindua edo Eguen Gurena Berpizkunde-igandearen aurreko ostegunean ospaturiko jaieguna da, kristau Aste Santuan. Hirurren Paskoalaren lehendabiziko eguna da. Egun horretan Eliza Katoliko Erromatarrak Jesusen Azken Afarian Eukaristiaren ezarpena eta apaizgoa ospatzen ditu.

 Eguna 
Eguna urtero aldatzen da Berpizkunde-igandea udaberriko ekinokzio osteko ilbete pasa eta hurrengo igandea delako. Izaera aldakor horren adibide gisa, hona hemen azken urteetako Ostegun Santuak:
 Urtea  Data   2000  Apirilaren 20a 2001  Apirilaren 12a 2002  Martxoaren 28a 2003  Apirilaren 17a 2004  Apirilaren 8a 2005  Martxoaren 24a 2006  Apirilaren 13a 2007  Apirilaren 5a 2008  Martxoaren 20a 2009  Apirilaren 9a 2010  Apirilaren 1a 2011  Apirilaren 21a 2012  Apirilaren 5a 2013  Martxoaren 28a 2014  Apirilaren 17a 2015  Apirilaren 2a 2016  Martxoaren 24a 2017  Apirilaren 13a 2018  Martxoaren 29a 2019  Apirilaren 21a 2020  Apirilaren 9a

 Ohiturak 
Aste Santuko egun santuetan lehena da Ostegun Santua, Jesusek Azken Afaria ospatu zuenekoa bere dizipulu apostoluekin. Eukaristiaren jatorria beraz, egun honekin lotua dago, eta liturgia katolikoan esangura berezia izan du horrek: egun horretan elizan sagaratutako ogi eta ardoa, Jesusen gorputz eta odola kristautasunaren arabera, gordetzen zen elizan ezarritako kapera berezi batean, monumentua esaten zitzaiona. Monumentu delakoan arka edo ontzi berezi batean gordetzen ziren ostiak, Ostegun Santuko ontzian, hurrengo egunerako edo prozesioetarako gordeak.  

Euskal Herrian ohitura izan da eliza batzuetan Ostegun Santuko gauean gazte batzuk elizan geratzea beila egiten. Euskal Herriko Aste Santuko prozesioen artean Ostegun Santuan izaten dira batzuk, hala nola Guardian.

 Irakurketak 
 Mateoren Ebanjelioa 

 Mt 26:3-5. Jesus nola atxilotuko: "Orduan, apaizburu eta herriko zaharrak Kaifas zeritzan apaiz nagusiaren jauregian bildu ziren, eta Jesus maltzurkeriaz atxilotzea eta hiltzea erabaki zuten. Baina hau zioten: Ez gero jaiegunean, herrian iskanbilarik gerta ez dadin".

 Mt 26:6-12. Emakume batek Jesus ukenduz igurtzi: "Jesus Betanian Simon legendunaren etxean zegoela, emakume bat etorri zitzaion, hartzurizko ontzian ukendu baliotsua zekarrela. (…) Ukendu hau nire gorputzean isuriz, hilobiratua izateko prestatu nau aurrez".

 Mt 26:17-18. Azken afarirako prestaketak: "". Legamigabeko Ogien Jaiko lehen egunean, ikasleak hurbildu ziren Jesusengana, galdetuz: Non egin behar ditugu Pazko-afarirako prestaketak? (…) Zoazte hirira, halakoren etxera, eta esaiozue: Maisuak dio hurbil dela bere ordua, eta zuenean ospatu nahi duela Pazkoa bere ikasleekin". 

 Markoren Ebanjelioa 

 Mk 14:32-40. Getsemaniko otoitz larria: "Getsemani izeneko landa batera iritsi ziren, eta Jesusek esan zien bere ikasleei: Zaudete hemen, nik otoitz egin bitartean. (…) Hiltzeko zorian nago tristuraz. Gelditu hemen eta zaudete erne. (…) Abba, Aita! Zure esku dago guztia; urrun ezazu niregandik edari samin hau! Baina egin bedi zure nahia, ez nirea. (…) Berriro itzulirik, lo aurkitu zituen, begiak astun baitzituzten; haiek ez zekiten zer esan".

 Lukasen Ebanjelioa 
 Lk 22:14-20. Azken afaria: hona nire gorputz-odolak. "Ordua etorri zenean, Jesus mahaian jarri zen apostoluekin. Eta esan zien: Banuen gogoa sufritu aurretik Pazko-afari hau zuekin egiteko. (…) Eta, kopa harturik, esker onezko otoitza egin eta esan zuen: Hartzazue eta eman elkarri. Zeren, egia esan, ez baitut gaurdanik gehiago ardorik edango Jainkoa errege izaten hasi arte. (…) Gero, ogia hartu zuen eta, esker onezko otoitza egin ondoren, zatitu eta ikasleei eman zien, esanez: Hau nire gorputza da, zuentzat ematen dena. Egizue hau nire oroigarri".

 Joanen Ebanjelioa 

 Jn 13:1-5. Jesus bere ikasleen oinak garbitzen: "Pazko Jaia gainean zen. Jesusek bazekien mundu hau utzi eta Aitarengana joateko ordua iritsi zitzaiona. (…) Afaltzen ari zela (…) ura konketara bota eta ikasleei oinak garbitzen hasi zen, eta gerrian zuen eskuzapiaz lehortzen."

 Jn 13:21-27. Jesusek Judasen saldukeria iragarri: "(…) Bene-benetan diotsuet: Zuetariko batek salduko nau. (…) Ogi-puska bustia emango diodana, huraxe da. (…) Orduan, Jesusek esan zion: Egin behar duzuna, egizu lehenbailehen"

 Jn 13:33-35. Jesusen agindu berria: "(…) Ez zait denbora asko gelditzen zuekin egoteko. Nire bila ibiliko zarete, baina (…) ni noan tokira zuek ezin zarete joan. Agindu berria ematen dizuet: elkar maite dezazuela. Nik maite zaituztedan bezala, maitatu zuek ere elkar. Honetan ezagutuko dute guztiek zuek nire ikasleak zaretela: zuek elkar maite izatean".

 Jn 13:36-38. Jesusek Pedroren ukoak iragarri: "(…) Niregatik zure burua emango duzula? Bene-benetan esaten dizut: Oilarrak jo baino lehen, hiru bider ukatuko nauzu."

 Jn 16:16-20. Tristura poz bilakatuko: "Gutxi barru ez nauzue gehiago ikusiko, baina pixka bat geroago berriro ikusiko nauzue (…) Bene-benetan diotsuet: Negar egingo duzue eta aiene; mundua, ordea, poztu egingo da".

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
Pasio Biziduna Balmasedan 2017an: Ostegun Santua.

Kategoria:Aste Santua
Kategoria:Osteguna
Kategoria:Martxoko ospakizunak
Kategoria:Danimarkako jaiegunak
Kategoria:Apirileko ospakizunak