Muñagorriren bertsoak

Muñagorriren bertsoak egile ezezaguneko bertso sorta bat da, 1838an Gipuzkoan argitaratu zena, Lehen Karlistaldiaren azken aldian. Jatorrian 20 bertso baziren ere, bertsiorik ezagunena Benito Lertxundik abestutakoa da, lehenbiziko seiak hartzen dituena.

 Historia 
Jose Antonio Muñagorri 1794an jaio zen Gipuzkoako Berastegi herrian. 1833an, Lehen Karlistaldia hasi zelarik, karlisten aldekoa izan zen. Baina Zumalakarregi hiltzean, eta karlisten garaipena ezinezkoa zela ikustean, irtenbide baten bila aritu zen gerrarekin amaitzeko. Donostian lagun liberal batzuekin bildu zen, eta haiekin batera gerrari amaiera emateko agertoki berria prestatu zuen: Bakea eta Foruak. Alegia, karlisten errendizioa euskal sistema foralaren iraupenaren truke.

Bakea eta Foruak aldarria 1838ko apirilaren 19an plazaratu zuen Berastegin. Haren helburua bakea lortzea zen, gerra luzatzeak ezer onik ekarriko ez zuelako, heriotza eta miseria, besterik ez. Mezu hori zabaltzeko bertsoak erabili zituen Muñagorrik. Haren ideiak defendatzen zituzten bertsoak ahoz aho hedatu ziren eta laster arras ospetsuak egin ziren bai liberalen eta bai karlisten artean.

 Bertsoak 
Muñagorriren bertsoak Francisque Michelek argitaratu zituen, 1857ko Le Pays Basque liburuan. 20 zortziko txiki ziren, eta bertso paperaren batetik kopiatu izanen zituela uste da. 1976an, Antonio Maria Labaienek gerra denborako bertso paperaren facsímil bat argitaratu zuen, lehenbiziko sei bertsoekin. Benito Lertxundik 1981ko Altabizkar/Itzaltzuko bardoari diskoan plazaratu zuen bertsioak oso onarpen ona izan zuen Euskal Herria osoan. Lehenbiziko sei bertsoak erabili zituen, berak sortutako doinuarekin. 

Gainerako 14 bertsoak hauek dira:

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Bakea eta Foruak
 Foruen amaiera Hego Euskal Herrian

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bertsoak
Kategoria:Benito Lertxundiren abestiak
Kategoria:Lehen Karlistaldia
Kategoria:Zortziko txikiak
Kategoria:Literatura politikoa
Kategoria:1838 Euskal Herrian