Benito Ansola

Benito Ansola Erkiaga (Lekeitio, Bizkaia, 1928ko abuztuaren 13a) apaiza eta zinemazalea da.

 Biografia 
Benito Ansola Erkiaga Abizena Ansola idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Antsola onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia., askok On Benito bezala ezagutzen dutena, Lekeitioko Atxabal kalean jaio zen 1928ko abuztuaren 13an, Alfred Hitchcock zinegile handia jaio zen egun berean; zortzi neba-arreben famili batean. Bere umezaroa jaioterrian pasatu ondoren, Gerra Zibilaren ondorioz, Bilbora ihes egin behar izan zuten, 1937ko udaberrian, aldean jarrita zeukatenarekin: barku bat hartu eta Bizkaiko hiriburura jo zuten babes bila. Hasiera batean Urazurrutiako kalean bizi izan zen familiarekin

 Bilboko bizimodua eta zinezaletasuna 
Arestian aipatutako liburuan, Miren Agur Meabe idazleari adierazi zion bezala, "Bilbon etxerik etxe ibili ginan. Ez dakit itxasontzitik non lurreratu ginan baina esnatu eta Ideal Zinema ikusi neban". Eta hiri horretan zeuden zinema tokiak txundituta utzi zuten Benito gaztea.

Francoren tropak sartu ondoren, aita kartzelan sartu zuten; eta semea janaria eramatera zihoala, Salon Vizcaya, Ideal Cinema, Coliseo Albia, Campos Eliseos... ikusten zituen; eta berauetan ematen zituzten pelikulen kartelak ere. Bere gaztaroan sarri bisitatu zituen zinema horiek eta Olimpia, Gran Via, Cinema Trueba, Gayarre, Buenos Aires, Actualidades... Benitoren ustez bere "zinezaletasuna, hortxe hasi zen".

 Ikasketak 
Hamairu urtekin Bergarako seminariora joan zen: etxean euskaraz bakarrik eginda, gaztelania oraindik ongi menperatu gabe.

Handik Gasteizera joan zen ikasketak jarraitzera, 3 urte Filosofia, 5 urte Humanidades eta 4 urte Teologia; baita latina ere ikasi zuen.

 Apaiza 
1953an Bilboko Santiago katedralean apaiz ordenatu zen, 24 urte zituelarik; biharramonean, San Pedro egunez, bere lehen meza eman zuen San Anton elizan, Casimiro Morcillo apezpikua zenean.

Bere lehen destinoa Lea-Artibai eskualdean izan zen Etxebarriako parrokian. Urte t'erdi pasa ondoren Markina-Xemeingo auzo batera destinatu zuten: Barinagara hain zuzen ere. Hantxe ezagutu zuen Jose Maria Arizmendiarrieta apaiza, bere bizitzan eragina izango zuena.

Barinagan zegoela Markinako Eskola Laboralean klaseak ematen hasi zen, eta estatu osoan lehen aldiz, zinema klaseak ematen hasi zen; baita zineklub saioak ere egiten zituzten, herrian bertan: aintzindaria izan zela esan daiteke.

Irakasle zegoen artean, urte batez Madrilera joan zen psikopedagogia ikastera.

 Jaioterrira itzulita 
1977an Lekeitiora destinatu zuten, bertoko parrokoa izanez 24 urtez. Bere ama Sebastianak esaten zuenez "ikurrina kendu zanian joan eta ikurrina ipini danian bueltatu". 

Zinemazale amorratua izanik, euskal zinema bultzatu zuen bere herrian, lagun batzuekin batera; 1978an, Euskal Zinema Bilera antolatzen hasi zen Lekeition, ikasle ohi batzuekin: 30 urtez egin zuten antolaketa lan hori, udalaren eskuetan utzi arte.

2017an Euskal Zinema eta Bideo Bilerak 40 urte bete zituen. 

Markinako zine-kluba eta Euskadiko beste zenbait herritakoak ere zuzendu ditu.

2005ean, Amalur saria eman zioten Donostiako Zinemaldian.

2010ean, Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak Benito Ansola izena jarri die euskarazko zinemagintza sustatzeko sortu dituen bekei.

2015ean Angel Mari Unzuetak bultzatuta, Bizkaiko Elizbarrutiak "Karmelo Etxenagusia" ohorezko aipamena eman zion euskaraz egindako zineman aitzindaria izateagatik eta kulturaren bitartez kristau fedea zabaltzeko ahaleginengatik.  

 Filmografia 
alt=Benito Ansola Mikel Zarateren dokumentalean grabatuta|thumb|Benito 2019an elkarrizketatua|349x349px
Ansolak hainbat film labur zuzendu ditu, besteak beste honako hauek:

 Mendexa-Lekeitioko goitiberak (1978) 15' 
 Beranduegi (1979)
 Asarre eguna (1980)
 Kaskiñak eta kaskidunak (1982) 13' 
 XV. mendeko eretaula (dokumentala), (1983)
 Uste bako historioa (1984) 
 Sorgin etxea (1985) 
 Itsas ontzigintza (dokumentala) (1986) 20' 
 Indar Komandoa (1986) 25' 
 Bakardadea (1987)
 Ostirala 13 (1990)
 Biak bat (1994)
 Biak bat II (1995)
 Bakearen guda (1999) 27' 

Gainera, paper txiki bat ere izan zien Imanol Uribe zuzendariaren Mikelen heriotza film luzean, 1983an Lekeition grabatu zena.

Bilboko Zinebi zine labur eta dokumentalen 62. edizioan estreinatu zen Mikel Zarate idazleari buruzko dokumentalean ere, Bihotz Zabaleko Ameslaria izenburu zuena, Ansolak parte hartu zuen informante bezala, adierazpen esanguratsuak egiten.

2022 urtean Zinebiren 63 edizioan "El Tesoro de Benito: semblanza de Benito Ansola" dokumentala estreinatu zen Josi Sierrak zuzenduta: "Master-Class moduko bat da, Euskal Zinemaren bultzatailea eta Lekeitioko Euskal Zine Bileraren fundatzailea den Benito Ansolarekin solasean. J. J. Bakedanoren galderak erantzunez ekoizpenetako kontuak azaltzen ditu".

2022ko Lekeitioko Zinebileraren 45. edizioan Maitasunaren Indarrez fima estreinatu zen Benitoren bizitzako gertakizunak eta sentipenak azalduz.  Lehendabiziko proiekzioa, Lekeitioko Ikusgarri zineman estreinatu zen 2022ko Urriaren 20an, herriko jendeaz inguratuta eta familiartekoak, Josi Sierra Orrantia filmaren zuzendariarekin batera. 

2024ko irailan Donostiako Zinemaldiaren 72garren edizioan "Zortzitik Infinitura" filma estreinatzen da, Benitorekin eta Benito Ansolaren bizitza azaltzen, eta paraleloan azken hamarkadetako Euskal Zinemagintzaren historia kontatuz. Film honetan Benito Ansola Erkiagaren bizitza eta ibilbide komentatuz, hainbat zinegile eta zinemazale azaltzen dira: Zinemaldiko zuzendaria José Luis Rebordinos Miramón, Estibaliz  Urresola Solaguren, Ramón Barea Monge, Aitor Arregi Galdos, Jon Garaño Arzallus, Paul Urkijo Alijo, Imanol  Uribe Bilbao, Mireia Gabilondo Garitaonandia, Asier Altuna Iza, Begoña Vicario Calvo, Iratxe  Fresneda Delgado, Arantza Lauzirika Morea eta Gotzon Txopitea Plaza.

Honela laburbiltzen du Urko Aristi kazetariak EITBko kronikan:Zinemaldiko Zinemira atalean, Naia Lakak zuzendu duen dokumentala aurkeztu dute. Miren Agur Meaberen kontakizunak gidatuta, euskal zinemaren historian zehar mugituko da ikuslea, Benito Ansola lekeitiar apaiz  zinemazalearen presentzia lagun. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
Eleizbarrutiaren ohorezko aipamenaren berria Deia egunkarian https://www.deia.eus/bizkaia/2015/10/30/felix-benito-gurutzi-tres-vidas-5087700.html

Ansolaren datuak Auñamendi entziklopedian: https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/ansola-erkiaga-benito/ar-18073/

Ansola zinemagile amateur bezala: https://www.amateurcinema.org/index.php/filmmaker/benito-ansola-erkiaga

Benito Ansolaren fitxa IMDB zinema munduko datubasean https://www.imdb.com/name/nm8311637/

"El Tesoro de Benito" dokumentala Zinebi 63an estreinatuta  Youtuben ikusgai: https://www.youtube.com/watch?v=3mzXp7Umje4

Kategoria:Lekeitiarrak
Kategoria:Bizkaiko apaizak
Kategoria:Bizkaiko zinema zuzendariak
Kategoria:Bizkaiko irakasleak
Kategoria:Argizaiola saridunak