Aracilum

Aracilum edo Aracaeli Antzinako Erromaren garaian baskoien lurraldean izan zen herrixka izan zen. Kokapenaren inguruan eztabaida handia egon da, Uharte Arakil zein Corellatik gertu dagoen Araciel aipatuz.

 Kokapenaren inguruko eztabaida 
Mansio Aracaeli, Ab Asturica Burdigalam bidean.|thumb
Aracilum edo Aracaeli non egon zen eztabaida handia izan da. Egile askok Uharte-Arakilen kokatu dute, ez soilik izenak antza duelako, baizik eta lekua Antoninoren Ibilbidean  moduan agertu zelako., Asturica Augusta eta Burdigala artean (hau da, Astorga eta Bordele artean) bazen Mansio Aracaeli izeneko leku bat, Alantonera iritsi aurretik (Atondo). Hala ere, azken ikerketetan arabera, bide garrantzitsu honetan Uharte-Arakilen zegoena ez zen herri edo hiri bat, baizik eta Mansio sinple bat.
Beranduago, Merobaudesek bagaudak garaitu zituenean aipatzen den Aracellinatorum frangit insolentiam Bacaudarum horretako Aracellinatorumen kokapena ez dago argi. Historikoki defendatu da Uharte Arakil zela, baina beste ikerlari batzuek diote Araciel izango zela, Corellatik gertu. Interpretazio horren alde egiten du aipamenaren testu bakarrean, Hidaziok idatzi zuena, esaten dela 449an Basiliok berriro batu zituela bagaudak eta Tarazonari eraso ezin ziotela, eta apezpikua hil. Ebro inguruko eskualdean egindako mugimenduak dira horiek.

2016an argitaratutako doktoretza tesi baten arabera, Aracilumen aipamen hori Uharte-Arakili dagokio. Tesiak defendatzen duenez, bagaudak bidea zaintzearen arduradun ziren rustici armada lokala ziren, ondoren baskoi gisa agertuko zirenak VI. eta VII. mendeetako dokumentazioan.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Araciel
 Euskal Herria erromatarren garaian
 Zamartze

 Kanpo estekak 

Kategoria:Baskoien hiriak
Kategoria:Euskal Herriko erromatar hiriak
Kategoria:Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Ab Asturica Burdigalam