Ekialdeko Lappi

Ekialdeko Lappi azpieskualdea (finlandieraz: Itä-Lapin seutukunta; ipar samieraz: Nuorta-Lappi guovlugielda) Lappi eskualdeko azpieskualdea da. 21.727,9 km² dauzka eta herrialdearen ipar-ekialdean dago, Errusiako mugan.

 Ingurunea 

 Kemihaarako eta Tuntsako eremu basatiak: Savukoskiren bereizgarri nagusietako bat dira udalerrian dauden bi eremu basatiak. Gune hauek natura basatia, eta bertako abeltzaintza kultura eta elur-oreinen bizilekua babesteko asmoz sortuak izan ziren 1997. urtean. Hertsiki natura erreserbak ez diren arren, arau eta debeku ugari mantentzen dira. Dena den, natura altxor hauek ezagutarazteko helburuarekin basabide eta etxola ugari egin dira azken urteotan, abenturazale asko erakarri dituztenakKemihaaran ja Tuntsan erämaa-alueet 2013.04.25.

 Maltioko eta Värriöko natura erreserba hertsiak: udalerriko fauna eta basoak babesteko sortutako eremuak dira. Hain zuzen, Maltioko Natura Erreserba Hertsia izan zen sortzen lehena, zehazki, 1956. urtean. Udalerriaren hego-ekialdean dagoen natura parkeak 147,46 km²-ko eremua hartzen du bere baitan eta hegaztien babesleku garrantzitsua da. Värriöko Natura Erreserba Hertsia, aldiz, 1981. urtean sortu zena, ipar-ekialdean dago, Salla eta Savukoski artean, eta, guztira, 125 km²-ko azalera du. Bisitariek debekatua dute nahierara ibiltzea natura parkeetan, elur-orein abeltzainek izan ezik; savukoskiarrek ere perretxikoak eta basafruituak biltzeko baimena baino ez dute izaten, sasoiaren araberakoa dena. Natura eremu hauetan elur-orein etxekotuen eta harraparien arteko harremanak ikertzen diraYmparisto - Luonto. Natura 2000 alueet Maltion luonnonpuisto. 2017.12.26Ymparisto - Luonto. Natura 2000 alueet Värriön luonnonpuisto. 2017.12.26.

 Urho Kekkonen Parke Nazionala: Inari, Sodankylä eta Savukoski udalerrien artean dagoen parke nazionala da, Lemmenjoki ondoren, herrialdeko babestutako eremu zabalena dena; guztira, 2.550 km²-ko azalera du. Parke nazionala 1983. urtean sortu zen eskualdeko arro nagusiena babesteko asmoz, izan ere, Ozeano Artikora eta Botniako Golkora doazen Lappiko ibai gehienak bertan sortzen dira. Animalia aniztasuna ere garrantzitsua da. Azken urteotan, natura parkea udalerriko ekonomiaren pisuzko osagarria bihurtu da, iaz, esaterako, 300.400 bisitari jaso baitzituen. Hala, oinezkoentzako, eskiatzaileentzako eta txirrindularientzako ibilbide ugari ireki dira, berrehun baino gehiagoMetsähallitus Käyntimäärät kansallispuistoittain 2016. 2017.11.14Urho Kekkonen kansallispuisto 2013.04.27.

 Pyhä-Luosto Parke Nazionala, Riisitunturi Parke Nazionala eta Syöte Parke Nazionala:

 Oulankako Parke Nazionala: Kuusamo eta Salla artean dagoen parke nazionala da, guztira, 290 km²-ko azalera duena. Ekialdean Paanajärvi errusiar parke nazionalarekin egiten du muga, eta 2002. urtetik biak Munduko Natura Funtsaren PAN fundazioaren parte dira. 1956. urtean sortu zen parkea Finlandia iparraldeko, hegoaldeko eta ekialdeko natura berezi eta aldakorraren eredu da. Ingurua pinudiek, hondarrezko ertzak dituzten erreka mehar eta ur-lasterrek, horiek sortzen dituzten ibar txikiek eta iparreko zohikaztegi zabalek osatzen dute, eta horietan dute babeslekua hegazti iheskorrek eta arriskuan dauden ugaztunek. Gainera, zeharkaldiak egiteko natura eremu ospetsuenetakoa da; hain zuzen, Sallan hasten dira Oulankako bi ibilbide nagusiak: 80 km-ko luzera duen Karhunkierros eta mugatik hurbil doan Keroharju. 2013an, herrialdeko laugarren parke nazional bisitatuena izan zen; denera, 174.600 naturazale izan ziren bertan Oulangan kansallispuisto Luontoon. 2014.04.26Käyntimäärät kansallispuistoittain 2013 Metsähallitus. 2014.04.26.

 Historia 

 Administrazioa 

 Banaketa 
Ekialdeko Lappi azpieskualdea hiri batek eta lau udalerrik osatzen dute:
 Ekialdeko Lappiko hiria 75px|erdian|Kemijärviko armarriaKemijärvi Ekialdeko Lappiko udalerriak 75px|erdian|Pelkosenniemiko armarria75px|erdian|Posioko armarria75px|erdian|Sallako armarria75px|erdian|Savukoskiko armarriaPelkosenniemiPosioSallaSavukoski

 Garraio azpiegiturak 
 Hezkuntza 
 Osasuna 
 Lappiko Kontseilua 

Lappiko batzar nagusiko ordezkariak eskualdea osatzen duten 21 udalerrietako udalbatzek aukeratzen dituzte. Hala, biztanle kopuruaren arabera, udalerri bakoitzak hainbat batzarkide hautatzeko aukera du; kasu honetan, Kemijärvik hiru ordezkari izendatzen ditu, Sallak bi eta Posiok bi, eta Pelkosenniemik eta Savukoskik, azkenik, bat baino ez.

Ondorengoa da Ekialdeko Lappiko udalerriek 2013-2016 aldirako Lappiko Kontseilura bidalitako ordezkaritza Lapin liitto 2013.11.15:

 Biztanleria 
 Atzerritarrak (2010) Väestö kansalaisuuden mukaan Lapin seutukunnissa 2010.12.31 Z.  Jaioterria  Biztanleak 1  552  363  154  65  56  57  38  39  310  2
 Samiak 

 Kultura 
 Armarriak 
 Elkarte eta Erakundeak 
 Museoak 
 Ondasun nabarmenak 
 Kirola 
 Ospakizun bereziak 

 Ekonomia 

 Iruditegia 
 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 
 Webgune ofiziala

Kategoria:Finlandiako azpieskualdeak