Batasun Agiria (1800)

1800go Batasun Agiria (ingelesez Union Act; halaber 1801eko Batasun Agiria deitua) Britainia Handiko Erresuma eta Irlandako Erresumaren arteko batasuna erresuma berri batean gauzatu zuen agiria izan zen: erresuma horei Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua deitu zitzaion. Batasun horren ondorioz, ehun biltzarkide irlandarrek Erresuma Batuko Legebiltzarreko Komunen Ganberan eserlekuak eskuratu zituzten.

Agiria Britainiar Legebiltzarrak nahiz Irlandakoak baietsi zuten. Irlandarrek Ingalaterraren mendeetako zapalkuntzaren ostean 1782ko Konstituzioarekin independentzia lortu zuten. Irlandarren gehiengoak Britainia Handiarekiko Batasuna ez zuen ongi ikusten, eta aurretik 1799ko batasun mozio bat atzera botea izan zen. Halere, 1801ean britainiar gobernuaren kanpainia gogorrak eta 1781eko irlandar matxinadak batasunaren onarpenaren bidea erabat erraztu zuten. Irlandako Legebiltzarreko bere igarotzea arrakatsua izan zen: legebiltzarkideen gehiengo sinple batez onartua izan zen, britainiar gobernuak baiezkoa eman zuten biltzarkideei britainiar nobleziako tituluak, lurrak eta bestelako prebendak eman zizkien.

Batasunak irlandarren gehiengoa ziren katolikoak erakartzeko asmoz haien aurkako lege penalak ezeztatzea eta emantzipazio zibila hitzematen zien. Esan zenez, Batasun Agiriaren hitzetan, Irlanda ehun biltzarkidek ordezkatu behar ziten, eta San Patrizioren semeen abantaila garrantzitsu bat irlandar biltzarkide katolikoak onartuak izango zirela zen, nahiz eta gerora eskubide hori Jurgi III.aren erregealdian ezeztatu, errege horrek Ingalaterrako Eliza defendatzeko bere zinaren aurka zihoalako arrazoiketa aipatu baitzuen. Britainiar Legebiltzarrean katolikoen partaidetza ez zen 1829 arte berrezarri.

Batasun horretatik agertu zen bandera berria, Union Jack izenaz ezaguna, Ingalaterrako San Jurgiren gurutzea (gurutze gorria, hondo zuria), Eskoziako San Anderren gurutzea (ixa zuria, hondo urdina) eta Irlandako San Patrizioren gurutzea (ixa gorria, hondo zuria) elkartzen ditu. Gaur egun eta nahiz eta 1949an Irlandako Errepublika sortu, ikurra oraindik ere britainiar bandera da.

 Kanpo estekak 

 Batasun Agiriaren Liburutegi Bistuala 
 Batasun Agiria – jatorrizko testu osoa irakurgai 

Kategoria:Erresuma Batuko historia
Kategoria:Irlandako historia
Kategoria:1800