Jakutia

Sakhako Errepublika (,  ahoskatua; ) edo Jakutia () Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Ekialde Urruneko Barruti Federalean. Errusiar federazioko errepublika autonomo zabalena da, 3.083.523 km²ko eremuarekin, eta 2010ean 958.528 biztanle zituen«Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru. Hiriburua Jakutsk da.

 Geografia 
ezkerrera|thumb|220px
Sakhako Errepublika Siberiako ipar-ekialdean dago. Ozeano Artikora doazen Lena, Jana, Indigirka eta Kolyma ibai-arroak hartzen ditu, eta baita Siberia Berriko uharteak ere. Iparraldean Ozeano Artikoa du, ekialdean Txukotka, Magadan oblasta, Khabarovsk kraia, hegoaldean Amur oblasta, Zabaikalski kraia eta Irkutsk oblasta, eta mendebaldean Krasnoiarsk kraia.

Mendiek hartzen dituzte Sakhako ekialdea (Verkhoiansk eta Txerski mendikateak) eta hegoaldea (Stanovoi). Lautadak hedatzen dira erdialdean, eta ibaiek (Lena, Indigirka, Kolyma) sakonune luzeak eratzen dituzte. Jakutsk, hiriburua, Mirny, Neriungri, Niurba eta Pokrovsk dira hiri nagusiakSakha Berriaren estilo Liburua. Berria.info.

Sakhako klima kontinentala oso gogorra da, eta urtaroen arteko aldeak erabatekoak (muturreko balioak: -43,5 °C urtarrilean eta 50 °C uztailean).

 Historia 
XVII. mendera arte, abeltzain, ehiztari eta arrantzaleak ziren sakhak. Hara jo zuten errusiar nekazariek hasi zituzten laborantza-lanak. XIX. mendearen bukaeran, Siberian zeharreko burdinbidearekin eta Lena ibaiko merkataritzarekin iritsi ziren Sakhara lehen industria-moldeak. Sakhan Iraultza sobietarra 1918an nagusitu zen eta Jakutiako Errepublika Autonomoa 1922an sortu zen.

 Ekonomia 
Sakhako basoak aberatsak dira (lurraldearen % 70). Meatzeetan, harrikatza, eztainua, wolframa, urrea eta diamanteak erauzten dira. Arrantza, abere-hazkuntza (behi-azienda eta elur-oreinak) eta, hegoaldean, laborantza (garia, garagarra eta lekadunak) ere aipagarriak dira.

 Demografia 
2010ean Sakhako Errepublikak 958.528 biztanle zituen. % 49,9 sakha etniakoak ziren eta % 37,8 errusiarrak.

 Taldeetnikoa 1926ko errolda 1939ko errolda 1959ko errolda 1970ko errolda 1979ko errolda 1989ko errolda 2002ko errolda 2010ko errolda Kopurua % Kopurua % Kopurua % Kopurua % Kopurua % Kopurua % Kopurua % Kopurua % Sakhak235.926%81,6 233.273 %56,5 226.053 %46,4 285.749%43,0 313.917%36,9 365.236%33,4 432.290%45,5 466.492%49,9 Dolganak 0 %0,0 10%0,0 64%0,0 408%0,0 1.272%0,1 1.906%0,2 Evenkak 13.502%4,7 10.432%2,5 9.505%2,0 9.097%1,4 11.584%1,4 14.428%1,3 18.232%1,9 21.008%2,2 Evenak738%0,3 3.133%0,8 3.537%0,7 6.471%1,0 5.763%0,7 8.668%0,8 11.657%1,2 15.071%1,6 Jukaghirrak396%0,1 267%0,1 285%0,1 400%0,1 526%0,1 697%0,1 1.097%0,1 1.281%0,1 Txuktxiak1298 %0,4 400%0,1 325%0,1 387%0,1 377%0,0 473%0,0 602%0,1 670%0,1 Errusiarrak30.156%10,4 146.741%35,5 215.328%44,2 314.308%47,3 429.588%50,4 550.263%50,3 390.671%41,2 353.649%37,8  Ukrainiarrak138%0,0 4.229%1,0 12.182%2,5 20.253%3,0 46.326%5,4 77.114%7, 34.633%3,6 20.341%2,2  Tatariarrak 1.671%0,6 4.420%1,1 5.172%1,1 7.678%1,2 10.976%1,3 17.478%1,6 10.768%1,1 8.122%0,9  Besteak5.260%1,8 10.303%2,5 14.956%3,1 19.770%3,0 32.719%3,8 59.300%5,4 48.058%5,1 46.124%4,9

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


Kategoria:Errusiako Ekialde Urruna
Kategoria:Ipar-ekialdeko Asiako geografia