Txoria txori

Txoria txori euskal poema eta abesti herrikoia da. Hitzak Joxean Artzek idatziak dira; doinua, berriz, Mikel Laboak sortua. Artzek, Donostiako Alde Zaharreko Juani Mendiola aktorearen Aurrera tabernan, paperezko ezpainzapi batean idatzi zuen poema; Laboaren emazte Marisol Bastidari gustatu egin zitzaion; eta Mikel Laboak ezpainzapia etxera eraman eta musika jarri zion. Askatasun ukatuari egindako abestia da.«Nola sortu zuten Artzek eta Laboak 'Txoria txori' abestia?», Tumatxak telebista saioko zati bat, EITB, 2013-09-11.

Lehendabizikoz Astoria antzokian jo zuenetik ospetsu bilakatu zen, izan ere, 2005eko Euskal Kanturik Onena saioan bosgarren hautatu zuten. Geroago ere bai, 'Euskal abesti herrikoien' artean 2. bisitatuena izan da Wikipedian (2015-2023).

Txoria txori kanta ederra da, baina horrek soilik ez du sortutako fenomenoa azaltzen. Denis Laborde etnologoak aztertu du kantuaren fenomeno hori eta orokorrean Mikel Laboaren adierazkortasuna “Gutako bakoitzari hitz egin zion gizona. Txoria txori eta euskal kantuaren etengabeko asmakuntza” lanean. Laborderen ikerketaren arabera ezaugarri batzuk beharrezkoak dira halako fenomenoetan: erraza behar du izan kantatzeko eta, batez ere, gure belarritik eztarrira doan bide hori –erraiak tarteko– inongo oztoporik gabe egiteko ahala ukan. Taldeak berezko dituen promesak bideratzeko adostasuna berresten da honelako kantuak abestean.

 Hitzak 
Hegoak ebaki banizkio
nerea izango zen,
ez zuen alde egingo.

Hegoak ebaki banizkio
nerea izango zen,
ez zuen alde egingo. 

Bainan, honela
ez zen gehiago txoria izango

Bainan, honela
ez zen gehiago txoria izango

eta nik...
txoria nuen maite

eta nik...
txoria nuen maite.

 Bertsioak 
ArtistaIzenburuaAlbumaUrteaEkoizleaMikel LaboaTxoria txoriBat-hiru1974ElkarlaneanL'ArcusgiEgoakResistenza1988RicorduHegoakHegoakHegoak1989AgorilaEtsaiakTxoria txoriGerra Zikina1990Esan OzenkiAngel KatarainTxoria txori (Lekeitio)Txerokee, Mikel Laboaren Kantak1990ElkarErramun MartikorenaHegoakOlerkarien oihartzun1993ElkarJoan BaezTxoria txoriDiamonds & Rust in the Bullring1998Gold CastlePortobello BonesHasta cierto puntoRefuse to keep silence1998PBB/Crash DiscErrobi KantaTxoria txori - Oi gu hemenEuskal Kulturaren Mezulari - Baiona1998Idol/Agorila2B2RL'auzel (Hegoak)"D'aïci, d'ailleurs"2003Ester FormosaTxoria txoriPerquè vull i altres cançons imprescindibles. 2004Ventilador Music OntuakHegoakHola Festa !2004Idol/AgorilaGontzal MendibilTori yo Tori / Txoria txoriArrupe, nire isiltasun hau-Arrupe, mi silencio2007KeinuMaialen Errotabehere, Mixu eta XabaltxHegoakMMX2008AgorilaJohn Kelly & Maite Itoiz, The Kelly FamilyTxoria txoriThe Blue Elf'S Dream - The Live Show2009Kepa Junkera (Pablo Milanésekin batera)Txoria txoriKalea2009WarnerHak'AmarraTxoria txoriBidaian2011ElkarAnne Etxegoien eta AizkoaAnne Etchegoyen & Le chœur Aizkoa - YoutubeHegoak (Les ailes)Les Voix Basques2013Otentik Produons /Sony Music Battista AcquavivaHegoak - Txoria TxoriLes chants de libertés2015Decca Records / Universal Music GroupSonakayTxoria Txori2018 NAO«Txoria txori»Ata que o lume se apague2018Estudios Garate Salvador Sobral «Txoria txori»2018Moonshine Wagon«Txoria txori»Straight from the Mud2019Moonshine WagonIsseo & Dodosound«Txoria txori»Same Love2019Mundo ZurdoIseo«Txoria txori»Etxean20192019Egilea editoreKalakan«Txoria txori»Ahotsez2022SaroiaMikel Laboa«Txoria txori»Ikimilikiliklik2022

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Ni ez naiz MIkel Laboa (komiki liburua)
 Aurrera taberna

 Kanpo estekak 
 Mikel Laboa Txoria txori abestuz entzungai
 Txoria txori poemaren hitzak irakurgai

Kategoria:Euskal abesti herrikoiak
Kategoria:Mikel Laboaren abestiak
Kategoria:Gipuzkoako abestiak
Kategoria:1974ko abestiak
Kategoria:Hegaztiei buruzko abestiak