Perspektiba

Perspektiba bolumenak —hiru dimentsioko objektuak— planoan —bi dimentsioko gainazalean— marrazteko artea da, sakontasuna eta objektuen kokaleku erlatiboa irudikatzeko balio duena. Marrazki batean, perspektibak sakontasuna eta txikitze efektuak ematen ditu.

Era berean ikusleak duen ilusio bisuala da, hainbat distantziatan sakontasuna eta objektuen kokalekua zehazten laguntzen duena. Hainbat perspektiba mota bereizten dira (ikus: Perspektiba motak).

 Historia 
Perspektibaren legeak, espazioa eta bolumena irudikatzeko antzea sortu zutenak, Errenazimentuan eman ziren (Brunelleschi, Alberti, Masaccio, Van Eyck); lege horiek aplikatuz, koadro bateko gauzakiak batzuk besteak baino urrutiago (edo gertuago) zeudela adierazteko, urrunekoa gertukoa baino txikiagoa irudikatzen zuten; zenbat eta urrunago egon orduan eta txikiagoa izaten zen gauzakia, eta ikuslearen ikuspuntuari zegokion irudizko gune batean biltzen ziren lerro sistema baten arabera moldatzen zuten irudia. Errenazimentuko perspektibak eragin handia izan zuen, Mendebaldean batez ere, eta perspektibaz lortutako emaitza bikainei esker Mendebaldeko arteak Ekialdekoaren maila gainditu zuen.

Lerro sisteman oinarritutako perspektiba, artean ez ezik, arkitekturan, ingeniaritzan eta beste zenbait alorretan ere oso erabilia da, eraikuntza edo dena delakoa egiten hasi aurretik amaitzean nolakoa izango den ikusteko aukera ematen duelako. Aipatzekoa da beste perspektiba mota bat, perspektiba atmosferikoa, perspektiba koloreen eta argi-itzalen kontrastearen bidez adierazten duena.

XX. mendean perspektibak orain arte izan duen indarra galdu du; kubismoaz geroztik irudiak plano bakar batean irudikatzeko joera nagusitu da, erlatibitatearen teoriaren eta artea hizkuntza dela eta ez errealitatearen irudikapena dioen joera estetikoaren bidez.

 Perspektiba motak 
AurkezpenaTipoaAzpi-tipoaKonikoaHainbat perspektiba mota eta ihes puntuZilindrikoa edo AxonometrikoaOrtogonalaIsometrikoa (hiru angelu berdin (120º), txikitzeko koefizienteak ere berdinak)Dimetrikoa (bi angelu berdin, bi koefiziente ezberdin)Trimetrikoa (hiru angelu eta koefiziente ezberdin)ZeiharraKabalier perspektiba ZeiharraMilitar perspektibaZeiharraAltzari perspektiba
 Perspektiba konikoa 
600px|erdian|Ametsetako hiria (1475), Piero della Francesca.
 Puntu bakarreko perspektiba konikoa 

 Bi puntuko perspektiba konikoa 

 Hiru puntuko perspektiba konikoa 
 Zero puntuko perspektiba 
Zero puntuko perspektibako marrazkietan lerroak ez dira ihes puntu batean elkartuko. Airetiko ikuspegi askok, paisaia askok, zero puntuko ikuspegia izan ohi dute.

 Perspektiba axonometrikoa edo zilindrikoa 
 Perspektiba ortogonala 
 Perspektiba isometrikoa 

 Perspektiba dimetrikoa 

 Perspektiba trimetrikoa 

 Perspektiba zeiharra edo perspektiba eslaia 
 Kabalier perspektiba 
Kabalier perspektiba edo kabalier ikuspegiaJon Agirrek eta Ander Irizarrek ItzuL posta zerrendan proposaturiko euskal ordainak. perspektiba zeihar mota bat da.

 Militar perspektiba 

 Altzari perspektiba, zurginen perspektiba 

 Ikus, gainera 
 Proiekzio

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Perspektiba
Kategoria:Hautematea
Kategoria:Margolaritza-teknikak
Kategoria:Italiako asmakizunak