Hamahiruko

n.º Hamahirukoa Lotutako jainko aztekak 1 1 Cipactli Tonacatecuhtli 2 1 Océlotl Quetzalcoatl 3 1 Mazatl Tepeyollotl, Quetzalcoatl edo Tlazolteotl 4 1 xóchitl Huehuecoyotl edo Macuilxochitl 5 1 Acatl Chalchiuhtlicue eta Tlazolteotl 6 1 Miquiztli Tonatiuh eta Tecciztecatl 7 1 Quiahuitl Tlaloc eta Chicomecoatl edo 4 Ehecatl 8 1 Malinalli Mayahuel eta Xochipilli edo Cinteotl 9 1 cóatl Tlahuizcalpantecuhtli edo Xiuhtecuhtli 10 1 Tecpatl Tonatiuh eta Mictlantecuhtli 11 1 Ozomatli Patecatl eta Cuauhtliocélotl 12 1 Cuetzpallin Itztlacoliuhqui 13 1 Ollin Ixcuina edo Tlazolteotl eta Tezcatlipoca edo Uactli 14 1 Itzcuintli Xipe Totec eta Quetzalcoatl 15 1 Calli Itzpapalotl 16 1 Cozcacuauhtli Xolotl eta Tlalchitonatiuh edo 4 Ollin 17 1 Atl Chalchiuhtototl 18 1 Ehécatl Chantico eta 1 Acatl edo 1 Cipactli 19 1 Cuauhtli Xochiquetzal eta Tezcatlipoca 20 1 Tochtli Iztapaltotec eta Xiuhtecuhtli

Hamahirukoa (gaztelaniaz Trecena) kolonaurreko ertamerikar egutegietan erabilitako hamahiru eguneko epe bat da, 260 eguneko egutegi zeremoniala hogei hamahirukotan banatzen dituena. Honen adibide bat tonalpohualli azteka da.

Batez ere aztekei ematen zaien arren, hamahirukoa beste egutegi batzuetan ere erabili zen, maia, zapoteka, mixteka, olmeka eta beste herri ertamerikar batzuetakoan kasu.

Oraindik mantentzen diren kodex ertamerikarretatik asko, Borboitar kodexa adibidez, orrialde bakoitzak hamahiruko bat irudikatzen duen 260 eguneko urtean oinarritutako egutegi igartzaileak dira.

 Ikus, gainera 
 Maia egutegia

 Kanpo estekak 

Kategoria:Egutegia