Taxkent

Taxkent (,  ahoskatua; ,  ahoskatua) Uzbekistango hiriburua da, Taxkent probintzian. 2008an 2.180.000 biztanle zituenCommittee on Statistics of Uzbekistan, nahiz eta iturri ez ofizialen arabera 4,45 milioi dituela adieraziTashkent UzbekTourism.

Egungo izena turkmenieratik datorkio eta harrizko hiria esan nahi du (taš, "harri" + kand, kent, "hiri"). Antzina beste izen batzuk izan zituen: Txatx, Xax eta Binkent, lehenengo biak taš ("harri") izenarekin lotuak. XVI. mendetik aurrera, Txtxkand/Txaxkand izena Taxkand bihurtu zen eta errusieraren eraginez Taxkent itxura hartu zuen. Urteetan zehar, Asia eta Europa lotzen zituen Zetaren Bidean igarobide garrantzitsua izan zen.

Nahiz eta Uzbekistango beste hiri batzuen balio historikoa ez eduki, hala nola Bukhara, Samarkanda edo Khiva hiriena, Tashkent herrialdeko erdigune ekonomiko eta kulturala da. Bertan daude Uzbekistango kultura-gune nagusiak (antzokiak, liburutegiak, akademiak...) eta nazioarteko enpresen egoitzak ere bai.

 Klima 

 Barrutiak 
Taxkent egungo honako barrutitan (tuman) banaturik dago:

 Zbk. Barrutia Biztanleria  (2009) Tashkenteko barrutien estatistikak Azalera  (km²) Dentsitatea  (area/km²) Mapa1Bektemir 27.500 20,5 1.341 50px2Txilanzar 217.000 30,0 7.233 50px3Hamza 204.800 33,7 6.077 50px4Mirobod 122.700 17,1 7.175 50px5Mirzo Ulugbek 245.200 31,9 7.687 50px6Sergeli 149.000 56,0 2.661 50px7Xaijontohur 285.800 27,2 10.507 50px8Olmazar 305.400 34,5 8.852 50px9Uxtepa 237.000 28,2 8.404 50px10Jakkasarai 115.200 14,6 7.890 50px11Junusabad 296.700 41,1 7.219 50px

 Ikustekoak 
Errusiar Iraultzaren garaian eta 1966ko lurrikaran, antzinako hiria suntsitu zen eta horregatik eraikin historiko gutxi geratzen dira Taxkenten. Hala ere, hiriak monumentu eta sobietar garaiko monumentu ugari ditu.

 Kukeldax madrasa. Abdullah Khan-en agintaldikoa (1557–1598), zaharberritze prozesuan dago. Museo bihurtzeko asmoa dute, baina oraingoz meskita da.
 Txorsu bazarra, Kukeldax madrasatik hurbil dago. Aire zabaleko bazar erraldoi hau Taxkent zaharreko erdigunea da.
 Teliaxajak meskita (Khast Imam meskita). Uthman Qur'an delakoa dago bertan, munduko koran zaharrena. 655ekoa da eta eraildako Uthman kalifaren odolez zikindua dago, Tamerlanek Samarkandara eraman zuena eta gero errusiarrek San Petersburgoran eraman zutena. Uzbekistanera 1914an itzuli zuten.
 Junus Khan mausoleoa. XV. mendeko mausoleo multzoa da, XIX. mendean zaharberritua. Handiena Junus Khan-en hilobia da, Mogol Inperioa sortu zuen Babur-en aitonarena.
 Romanov printzearen jauregia. XIX. mendena, Nikolai Konstantinovitx duke handia, Alexandro III.a Errusiakoaren lehengusua, Taxkentera erbesteratu zuten, Errusiak Koroaren Bitxien inguruko afera ilun batengatik. Haren jauregia oraindik hiri erdialdean dago eta behiala museo izandakoa, orain Kanpo Arazoetarako Ministerioa da.
 Alixer Navoi opera eta ballet antzokia, Aleksei Stxusev arkitektoarena da, Leninen hilobia egin zuenarena.
 Arte Ederren museoa. Errusiar-aurreko arte bilduma garrantzitsua du, horien artean sogdiar horma-irudiak, estatua budistak eta zoroastrismoko artea. XIX eta XX. mendeko arte aplikatua ere erakusgai dago. Interes handiagoa dute Romanov printzeak Hermitage museotik "mailegatu" zituen margolanak, erbesteko jauregia apaintzeko eta inoiz itzuli ez zituena.
 Arte Aplikatuen museoa.
 Amir Timur muesoa.

 Garraioa 
 Taxkenteko metroa, Asia Erdialdeko bakarra (Astanakoa eta Almatyko eraikitzen ari dira oraindik)
 Taxkent Nazioarteko Aireportua herrialdeko handiena da.
 Trolebus sarea 2010an itxi zen.

 Hiri senidetuak 
Taxkent hiri hauekin senidetua dago:
 Seattle ()
 Tunis ()
 Istanbul ()
 Karatxi ()
 Berlin ()
 Dnipro ()
 Kortrijk ()

 Garraioa 
 Taxkenteko metroa

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


Kategoria:Zetaren Bideko hiriak
Kategoria:Asiako hiriburuak