Juan Paredes

Juan Paredes Manot, Txiki (Zalamea de la Serena, Badajoz, 1954ko otsailaren 20a - Cerdanyola del Vallès, Bartzelona, 1975eko irailaren 27a), ETA politiko-militarreko kidea izan zen Francisco Francoren diktaduraren garaian.

Angel Otaegirekin eta FRAP erakunde armatuko José Luis Sánchez Bravo, Ramón García Sanz eta Xosé Humberto Baenarekin batera fusilatu zuten 1975eko irailaren 27an. Fusilatze horiek frankismo garaiko azken heriotza-zigorrak izan ziren. Gertaera horiek protesta eta gaitzespen ugari sortu zuten Euskal Herrian, Espainian eta nazioartean.

 Bizitza 
Extremadurako familia batean jaioa, zazpi anai-arreben artean bigarrena zen. Badajoz-eko herri batekoa zen, baina 1964an, 10 urterekin Zarautzera joan zen familiarekin urte haietako miseria eta pobrezia aurrera eraman ahal izateko, nabarmentzekoa da bera eta bere anai-arreba guztiak Zarautzen oso ondo integratu zirela, sozialki onartuak ziren eta euskara ikasi zuten.Aurretik, aitona-amonek gauza bera egin zuten, Gerra Zibila amaitu eta gutxira, Mikel anaia zaharrenak ere bai.

14 urte arte ikasi zuen Zarauzko eskola publikoan, eta herrian hasi zen lanean plastiko lantegi batean. Joseba Zubiaurrek eraginda, Zumaiako Inda-Mendi elkartean ibili zen.

Jon Paredes kontzientzia politiko prozezu batean murgildu zen, 70eko hamarkada hasieran, urte korapilatsuak, bereziki Euskadin, horrek danak eragiten du Jon ETA-ko kidea izatera, 1971an 17 urterekin. 

EGIn sartu zen 1972an, eta hortik ETAra igaro; Hasieran, beste ETA-ko kideak bezala, manifestazioetan parte hartzen du, ikurrinak mendi tontorretan jartzen ditu... baina 1974tik aurrera komando batean sartzen da, eta bere lehenetariko  zeregin bat izango da “Pilar de Borbon” espiatzea (Juan Carlos I.aren arreba), berak Zarautzen igarotzen zituelako oporrak: 

Haren helburua (komandoaren helburua) zen Pilar de Borbon atxilotzea edo erreskate bat eskatzea diruaren truke (presoentzat). Handik aurrera tentsio politikoak eta poliziaren presioak eragin zuten Txiki eta beste ETA-kokide asko ihes egin behar zuten ipar Euskal Herrira (Tolosa, Hendaia...). Garai hartan, Paredesek familiarekin izandako harremanek emozio konplexuak sortzen zituzten: elkarrengana hurbiltzeko poza, eta aldi berean, arriskuaren eta ihesaldiaren egoera iraunkorra. Momentu hartan familiak bazekien haren semea zertan zebilen, nahiz eta haien elkarretaratzeak poztasuna ekarri, bereziki Txikiren amarentzat. Bitxia zen, haien elkartzeakegiteko, Txiki mozorrotzen zen, haren 1,5m-harekin eta zeukan gorputz txikiarekin, ume baten antza lor zezaken, inork ezebez susmatu gabe.   Hurrengo urtean, antza, fronte militarrean zebilen komando legal baten kide moduan. 1974ko urtarrilaren 12an Zarauztik ihes egin eta klandestinitatera pasatu zen. Espainiako errege-erreginen senide baten aurkako atentatua prestatzen ari zirela, Goardia Zibilak topatu baina ihes egiten lortu eta Ipar Euskal Herrira gurutzatu zuen. 

1974ko azaroan Txiki ETA politiko-militarraren barruan sartu zen, eta bikotea egin zuen Jose Manuel Bujandarekin Goierrin eta Iruñean. Garai hartan euskalduntzeari ekin zion kidearen eskutik. “Txiki” ezizena bere itxura fisikotik dator,   garai hartako poliziak identifikatu gabe zeuden bi militanteei “Tip y Coll”  izenez egiten zienerreferentzia  bata oso altua eta bestea oso baxua zirelako. Jon Paredes  bikoteko kiderik txikiena zen, eta horregatik hasi ziren “Txiki” deitzen. Ezizena azkar hedatu zen, eta bere identitate politikoaren parte bihurtu zen.Hurrengo urtean, komando berezietan sartu eta Apalarekin bat egin zuen.  

Fase honetan Paredes-ek ardura garrantzitsuagoak zituen, informazio politiko eta militarra behar bezala transmititzea, ekintza batzuk prestatzen laguntzea eta taldearen mugimenduak koordinatzea.  Klandestinitateanegoteak eta etengabeko ihesaldiak arrisku handia zekartzaten, baina Txiki bera oso gaztea zen 20 urte inguru eta garai hartako giro politiko eta sozialak militantzia handiago batera eramaten zuen, ibilbide horrek guztiakazaldu egiten du zergatik bihurtu zen poliziaren helburu nagusietako bat. 1975eko apirilaren 1ean José Díaz Linares polizia subinspektorearen erailketa leporatu zioten Txikiri, argi gelditu ez bazen ere. Maiatzean Kataluniara joan zen Iñaki Pérez Beotegi "Wilson"-ekin, eta uztailaren 30ean biak atxilotu zituzten Bartzelonan. Paredes Manot bost egunez egon zen komisaldegi nagusian, legeak esaten zuenaren aurka, eta torturak jasaten. Bosgarren egunean Modelo kartzelean sartu zuten. Bertan, gose grebari ekin zion Garmendia eta Otaegi etakideei ezarritako kondenengatik protesta gisa.

Abuztuaren 22an hasi zen Txikiren aurkako epaibidea eta irailaren 19an gerra kontseilua egin zioten, erruduntzat hartuta, Ovidio Díaz López poliziaren hilketa zela-eta (ekainaren 6an Bartzelonan hil zuten). Heriotza-zigorra ezarri eta 1975eko irailaren 27an 8:30etan fusilatu zuten Cerdanyolaren hilerriaren ondoan Otaegi eta FRAPeko hiru kide bezala. "Gora Euskadi askatuta. Aberria ala hil!" izan ziren Txikiren azken hitzak, tirokatua izan aurretik.

Hala ere, Paredes-ek ezeztatu zuen ekintzan parte hartu izana, epaiketaren zeitumeak eta defentsak zehaztu zuten prozesuan haren parte-hartzea arbuiatu bazuten ere, auzia funtsean ekintza armatu eta indarkeriaren esparruarekin lotuta egon zen, eta hori izan zen 1975eko irailaren 19an egin zioten gerra-kontseiluan eta geroago bere heriotza-zigorrean eragina izan zuena. 

Jon Paredes izan zen ETA-ko kideen artean heriotza zigorra bete zitzaion azkenetariko militantea, frankismoa bukatu baino bi hilabete lehenago fusilatu zuten.

Azkenik Zarautzen hileta elizkizuna egin zuten parrokia elizan irailaren 29an, 4.000 pertsona baino gehiagoren aurrean, agintariak eragozten saiatu ziren arren. Halaber, Bartzelonan lurperatu bazuten ere, Zarautzera eraman zuten gorpua urte bat geroago. Haren hilarrian hitz hauek irakur daitezke: "eta behar dudan denbora baino lehen hiltzen banaute nere hortzetan den azken antzia beste batenetan loratuko den lehen irria izango da."

 Familiaren aurkako erasoa 
1975eko azaroaren 4an, hilabete pasatxo Txiki fusilatu zutenetik, ultraeskuindarrek Txiki-ren familiari eraso egin zioten Zarautzen. Haien etxean indarrez sartu eta Txiki-ren ama eta anai-arrebak jipoitu zituzten, baita haien etxean bisitan zen fraide bat ere. Antonia Maria Manotek bizilaguna ohartarazi eta honek oihuka auzokideen laguntza eskatu zuen. Zalapartak uxatu egin zituen erasotzaileak.Miel Anjel Elustondo, “Semearena gertatu baino lehen ere, jendeak ikaragarri lagundu zidan hemen” - Antonia Manoti elkarrizketa, Argia, 2014ko irailak 14a.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Frankismoko azken exekuzioak

Paredes Manot, Juan
Paredes Manot, Juan
Paredes Manot, Juan
Kategoria:Fusilatuak
Kategoria:Diktadura frankistak hilaraziak
Paredes Manot, Juan
Paredes Manot, Juan
Kategoria:Exekutatutako aktibistak