Ikonostasi

IkonostasiIkonostasi da, eta ez *Ikonostasio (ikus Euskalterm eta Zehazki hiztegiak). bat (grezierazko εἰκονοστάσι(-ον), eikonostási(-on), "ikono tokia") erlijiozko margolan eta ikonoz osatutako horma da, eliza batean nabea eta santutegia banatzen dituena. Bizantziar errituko elizetan erabiltzen da, batez ere Eliza Ortodoxoan. Katolizismoan erretaula esaten zaionaren parekidea da, nolabait.

Aldarea eta eukaristiaren ospakizuna ezkutatzen ditu elizan bildu direnengandik, eta ikono sorta erakutsi ordena jakin bat jarraituz.

 Historia 

Jatorrian, Antzinaro Berantean, balustrada txiki batek banatzen zituen presbiterioa (aldarea) eta nabea, batzuetan gortina batek estalia. 843tik aurrera, irudien gurtza berrezartzean, balustrada honen gainean ikonoak ipintzen hasi ziren.

Baina badirudi ikonostasiaren garapena geroago izan zela, Eskandinaviako eta Errusiako zurezko elizak eraiki ahala. Eliza hauek ezin zuten Bizantzion garatutako fresko edo mosaiko lanak zurezko hormetan jaso, harrizko eta adreiluzko hormetarako pentsatuak. Horrela, programa teologiko nagusia ikonostasian biltzen hasi zen.

XIV eta XIX. mende artean, ikonostasiak asko garatu ziren, batzuetan hamabost ikono errenkada izateraino. Egun ordean, hiru errenkada da ohikoena, nahiz eta bakarreko ugari ere izan.

 Egitura 
Ikonostasian hiru ate daude:
 Erdiko atea, Ate santua edo Erregezko atea deitua
 Alboko ateak, Ate diakonalak deituak:

Ikonostasi bakoitzean, Kristo eta Ama Birjinaren ikonoak agertu behar dira gutxienez.

Errusiar Eliza Ortodoxoan ikonostasiak bost ikono ordena izatea da ohikoena:
 Aitalehenak
 Profetak
 Jaiegunak
 Santuak (Deesis, "otoitza"), Kristo Pantokratorraren inguran otoitzean
 Tokiko ikonoak (jaiegunaren arabera aldatzen doazenak)

 iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Errusiar ikonostasioaren ikonografia

Kategoria:Arkitektura elementuak
Kategoria:Ekialdeko Eliza Ortodoxoa
Kategoria:Kristau ikonografia
Kategoria:Eliz arkitektura elementuak
Kategoria:Erretaula motak