Luis Irizar

Luis Irizar Zamora (Habana, Kuba, 1930eko maiatzaren 30a - Donostia, Gipuzkoa, 2021eko abenduaren 9a) euskal sukaldaria izan zen, euskal sukaldari ezagun askoren maisua izandakoa.

 Biografia 
Luis Irizar Habanan jaio zen, aitak aguazil bat itsasora bota eta ihes egin zuelako.El Correo: El maestro de Subijana y Arguiñano Fulgencio Batistaren Sarjentuen Matxinadak sortutako egoera zela eta, familiak Donostiara itzultzea erabaki zuen.

 Ikasketak 
Frantziskotarrekin ikasi zuen Arantzazuko santutegian. Ikasle ona bazen ere, erlijioa utzi eta arteari ekin zion. Igeldon bere familiak zuen jatetxean lan egiten hasi zen, eta, hamazazpi urte zituela, Donostiako Maria Cristina hotelaren sukaldean.Elkarrizketa Euskonews.com

Gero Frantzian, Ingalaterran eta Suitzan izan zen sukaldari hamar urte Londresko Martinez jatetxean eta gero Hilton hotelean - non Xabier Zapirain sukaldebururekin aritu zen gerora - eta hiru Parisen emanda.

 Michelin Gida 
Etxera itzuli eta Oiartzunen bertako Xabier Zapirain sukaldariarekin "Gurutze Berri" Alicia Zulueta, "Noticias de Gipuzkoa" egunkarian, 2017ko martxoaren 24an, https://web.archive.org/web/20190113062748/https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/2017/03/24/sociedad/gurutze-berri-honra-a-su-mentor [konsulta data 2018-01-12] izeneko jatetxea eraiki zuen, Donostiako "Casa Nicolasa" jatetxearekin batera Michelingo izar bat lortzeko lehendabiziko jatetxe euskalduna.
Madrilen, Hotel Alcala eta Irizar jatetxea zuzendu zituen.Corcuera, Mikel.-25 años de la Nueva cocina vasca.- Bilbo : Aizkorri argitaletxea, 2003. . 110 orr.
Adituen ustez, Luis Irizar euskal sukaldaritzaren patriarka izan zen, atzerrian ikasitakoa euskaldundu zuelako.

 Maisua 
Lehendabiziko klaseak Londresko Hilton hotelean eman bazituen ere,Diario Vasco: «Mis primeras clases de cocina las di trabajando en el Hilton de Londres» Irizar euskal sukaldari askoren maisua izan zen:Sustrai: "Luis Irizar, Maestro de maestros" ISBN 0213-330X, 83. zbk., 2008, 4-8. orr. on-line

 Euromar hotela. 1967an Zarauzko, Euromar hotelaren sukaldean lehendabiziko euskal Gastronomia Eskola eratu zuen. Pedro Subijana, gero zuzendaria ere izango zena, Karlos Argiñano, Ramón Roteta, José Ramón Elizondo, Enrique San Sebastián, Enrique San José eta beste sukaldari arrakastatsu asko izan zituen ikasle bertan.
 Luis Irizar Sukaldaritza Eskola. 1992an Donostiako portuan eskola berria eraiki zuen.Luis Irizar Eskolaren webgune ofiziala

 Sariak 
 2006: Ordiziako D'elikatuz Bizi Saria.Noticias de Gipuzkoa: Homenaje a Luis Irizar y Pedro Ramos
 2006: Dionisio Duque Fundazioaren Saria.Noticias de Gipuzkoa: La Fundación duque premia al cocinero Luis Irizar
 2007: Omenaldia Londresen.Diario Vasco: El maestro Luis Irizar

 Liburuak 
 Maestro de maestros. Abalonbooks, 2021
 "Recetas sabrosas para diabéticos". Ttartalo, 2005.Deia: Un libro del maestro Luis Irizar quiere transmitir "El placer de la cocina" a los enfermos diabéticos
 "Técnica y gestión de un oficio: cocinero" Urumea, 1998.
 "Erabateko sukaldea edo Sukalde kontutan sekula ez galtzeko jakin behar diren gauzak eta erak zerrendan idatziak" Hasier Etxeberria eta Julian Bereziartuarekin batera, Ttartalo, 1998.
 "La cocina de las aves de caza", Alianza Editorial, 1996.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Donostiako sukaldariak
Kategoria:Gipuzkoako idazleak
Kategoria:Euskal kubatarrak
Kategoria:Donostian hildakoak