Punjabera

Punjabera (Shahmukhi idazkera: پنجابی; Gurmukhi idazkera: ਪੰਜਾਬੀ ) Pakistan eta Indiako Punjabeko biztanleek hitz egiten duten indoariar hizkuntza da. Haren hiztunak musulmanak, sikhak eta hinduak badira ere, XX. mendean sikhismoak punjabera bere hizkuntzatzat hartu du Paul R. Brass "Language, Religion and Politics in North India" iUniverse, 2005 .

 Ofizialtasuna 
Indian punjabera 22 hizkuntza ofizialetako bat da: lehendabizikoa Punjaben eta Chandigarhen eta bigarrena Haryana, Himachal Pradesh eta Delhin. Pakistanen, berriz, ez da ofiziala eta Punjabeko eskualdeko hizkuntzatzat hartzen da. Hala ere, herrialde hartako biztanleriaren % 44,15aren hizkuntza da.

Punjabdarren diasporak hizkuntza Estatu Batuetara, Australiara, Erresuma BaturaBritainiar Parlamentua: "Punjabi Community" eta KanadaraTimes of India: "Punjabi is 4th most spoken language in Canada" eraman zuen.

Hona hemen hiztunak 2005ean:
 Pakistan: 63.000.000
 India: 29.109.672
 Erresuma Batua: 1.600.000
 Kanada: 800.000
 Arabiar Emirerri Batuak: 720.000.
 Ameriketako Estatu Batuak: 700.000.
 Saudi Arabia: 640.000.
 Hong Kong: 270.000.
 Frantzia: 180.000.
 Australia: 120.000.
 Malaysia: 100.000.

Lahore punjaberazko hiztun gehien duen hiria da (biztanleriaren % 86).

 Dialektoak 
Hona punjaberaren dialektoakPatialako unibertsitatea:
 Awankari
 Baar di Boli
 Banwali
 Bhattiani
 Bherochi
 Chacchi
 Chakwali
 Chambiali
 Chenavri
 Dhani
 Doabi
 Dogri
 Ghebi
 Gojri
 Hindko
 Jatki
 Jhangochi
 Kangri
 Kachi
 Lubanki
 Malwai
 Pahari
 Pothohari / Pindiwali
 Powadhi
 Punchi
 Rathi
 Swaen
 Thalochri
 Wajeerawadi

 Dialektoen adibideak 
 Euskara Majhi, Lahori / Amritsari Pothohari Dogri Pahari Zer ari zara egiten? (gizon-gizon) Ki karda ae? Ka karne uo? Ke karde o? Ke (kay) peya kare-nanh?  Zer ari zara egiten? (gizon-emakume) Ki kardi aa? Ka karani ay?  Ke karani ae? Ke (kay) pai (payi) kare-neenh? Zelan zaude? Ki haal hai.  Keh aal e? Ke aal a? Tudda ke haal e (eh)? Punjaberaz hitz egiten duzu? Tusin Punjabi Bol laende ho? Punjabii bolne uo? Punjabi bolde o? Punjabi uburne o?  Nongoa zara? Tusin kidhar to ho?Tusi kidron aaye ho? Tusa kudhr nay aiyo? Tus kudhr to o? Kathe ne o? Urte askotarako! Tuhanu mil ke bahut khushi hoyi. Tusan milay tay boo khushi oye. Tusan nu miliye bahut khusi oyi. Tussan mil ke khushi thi. Nola duzu izena? Tuhada naam ki e? Tusan naa ke aa? Tusan da naa kay ai? Tudda ke naanh ve? Nire izena ... da. Mera naam ... e. Mara naa ... e. Mera naa ... e. Mainda naanh ... eh. Zein da zure herriaren izena? Tuhade pind/graan da naam ki hai?Tuhada pind/graan kehda hai? Tusane graana naa ke aa? Tusan da graan kay aa? Tudde gerayenh na ke naanh ve? Bai Haan Ahoo Ah Hanh Ez Nahin Naa Naa Nainh Gozoki batzuk jan nahi dituzu? Mithaee lainee aa?  Mithaee Khaauge? Mithaee Kaso? Mithaee khaani e? Kuj mitha khaine o? Maite zaitut. Main tainu pyar kardaa. Mai tuki pyar karna. Mai tusi pyar karna. Main tuhan pyar kare-nanh. Zinemara joan ginen. Assi cinema gaye sige. Assa cinema gaye saa.  Assi cinema gaye ayan. Nora joan behar nuke?  Mainu kitthe jana chahida hai? Mai kudhar jaa.  Manh kathe wanjnanh chainaa.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Bhardwaj, Mangat Rai (2016), Panjabi: A Comprehensive Grammar, Routledge, doi:10.4324/9781315760803, {{ISBN|9781138793859}}.
 Bhatia, Tej K. (2008), "Major regional languages", in Braj B. Kachru; Yamuna Kachru; S.N. Sridhar (eds.), Language in South Asia, Cambridge University Press, pp. 121–131, doi:10.1017/CBO9780511619069.008, {{ISBN|9780511619069}}.
 Grierson, George A. (1916). Linguistic Survey of India. Vol. IX Indo-Aryan family. Central group, Part 1, Specimens of western Hindi and Pañjābī. Calcutta: Office of the Superintendent of Government Printing, India.
 Jain, Dhanesh (2003), "Sociolinguistics of the Indo-Aryan Languages", in Cardona, George; Jain, Dhanesh (eds.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, pp. 46–66, {{ISBN|978-0-415-77294-5}}.
 Masica, Colin (1991), The Indo-Aryan Languages, Cambridge: Cambridge University Press, {{ISBN|978-0-521-29944-2}}.
 Nayar, Baldev Raj (1966), Minority Politics in the Punjab, Princeton University Press, {{ISBN|9781400875948}}.
 Shackle, Christopher (2003), "Panjabi", in Cardona, George; Jain, Dhanesh (eds.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, pp. 581–621, {{ISBN|978-0-415-77294-5}}.
 Bhatia, Tej. 1993 and 2010. Punjabi : a cognitive-descriptive grammar. London: Routledge. Series: Descriptive grammars. Gill H.S. [Harjit Singh] and Gleason, H.A. 1969. A reference grammar of Punjabi. Revised edition. Patiala, Punjab, India: Languages Department, Punjab University.
 Chopra, R. M., Perso-Arabic Words in Punjabi, in: Indo-Iranica Vol.53 (1–4).
 Chopra, R. M.., The Legacy of The Punjab, 1997, Punjabee Bradree, Calcutta.
 Singh, Chander Shekhar (2004). Punjabi Prosody: The Old Tradition and The New Paradigm. Sri Lanka: Polgasowita: Sikuru Prakasakayo.
 Singh, Chander Shekhar (2014). Punjabi Intonation: An Experimental Study. Muenchen: LINCOM EUROPA.

 Kanpo estekak 

 Punjabera-ingeles hiztegia
 Punjabiera ikasteko materiala
 Irratia punjaberaz
 Biblia punjaberaz