Hitz berdeak

Hitz berdeak Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako poesia liburua da.

Azurmendik landutako hiru koaderno desberdinetatik bildutako poesiekin osatua dago liburua. Liburuaren antolaketa Paulo Iztuetak hasi eta Jesus Mari Zabaletak amaitu zuen. Liburuak hamarkada bateko lan poetikoa biltzen du. Lehen koadernoko poesiak Azurmendi Erriberrin ikasle zela idatzitakoak dira, 1962a baino lehenagokoak. Hirugarren koadernoak 1965etik aurrerako poemak biltzen ditu, Erroman idatziak gehienak eta bakarren bat Alemanian.

Edukiari eta formari dagokienez euskal poesiari berritasuna ekarri zioten 1950-60ko belaunaldiaren baitan kokatzen da liburua (Federiko Krutwig, Jon Mirande, Gabriel Aresti...). Alaitz Aizpuru ikertzailearen arabera Azurmendiren poesian zeruko eta lurreko jainkoen aurka jotzen da eta, Camusen eraginarekin,  eszeptizismo edo pesimismo aktibotik jarduten da.Aizpuru, Alaitz (2016): Joxe Azurmendi 60ko poesiaren eraberritzean, HEA.

Azurmendiren poesiak helburu praktikoa du, komunikazioa bilatzen du, espresiobide berriak, esan ezin zitekeena esaten hasteko. Ildo horretan alegoria luze bat da Hitz berdeak.

Poema ezagunenak Manifestu atzeratua eta Poema beltzaren arbola dira. Liburuko hitzaurrean Bitoriano Gandiagak idatzi zuen Manifestu atzeratua kendu egin zutela zentsuraren beldurrez, ondoren argitaratu bada ere.

Joxe Azurmendi hil ondoren, Susa argitaletxeak bultzatuta, 102 kulturgilek liburuko olerkiak errezitatu eta grabatu egin zituzten. Audio-liburu hori 2025eko urriaren 1ean, Azurmendi hil zela hiru hilabete betetzean, sareratu zuten.Urdangarin, Mikel: Joxe Azurmendiren ‘Hitz berdeak’, ehundik gora kulturgileren ahotsean (Naiz 2025/10/12)

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Agirre, Lorea: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
 Agirre, Manex (2025): Ez da sakratu, ez da ezer, Jakin (269/270): 14, 15.
 Agirrebaltzategi, Paulo (2010): Azurmendi, B. Gandiagaren editore "iradokitzailea", Hegats, 45: 43-58.
 Aizpuru, Alaitz (2013): Suak erreko ez balu (I), hAUSnART, 3: 102-121.
 Aizpuru, Alaitz (2016): Joxe Azurmendi 60ko poesiaren eraberritzean, HEA.
 Borda, Itxaro (2025): Poesiaren indarra, Jakin (269/270): 58, 59.
 Cano, Harkaitz (2025): Bere poemak maite ez zituen gizona, Jakin (269/270): 60, 61.
 Estankona, Igor (2010): Artean gazte eta berde: Azurmendiren Hitz berdeak eta Manifestu atzeratua, Hegats, 45: 71-83.
 Izagirre, Koldo (2000): “Sarrera” in XX. mendeko poesia kaierak: Joxe Azurmendi,  Zarautz, Susa. 
 Sudupe, Pako (2026): Joxe Azurmendi eta erlijioa, Jakin.
 Urdangarin, Mikel (2024): Gizaberetxo komunitario burujabea: Joxe Azurmendi eta feminismoak subjektuaren inguruko elkarrizketan, Doktore tesia, EHU. 67-76 or.
 Zulaika, Joseba (2020): Arbola beltzaren poema: Azurmendi, euskal mende hautsiaren lekuko, Jakin, 237/38: 15-28.

 Ikus, gainera 
 Olerkigintza

 Kanpo estekak 
 Hitz berdeak irakurgai armiarma webgunean.
 Hitz berdeak audio liburua entzungai armiarma web orrian.
  Manifestu atzeratua-n oinarritutako Aginako zero bat entzungai Euskadi Irratiko Lizardiren baratza saioan.
 Hitz berdeak poema-liburuko Prometeo mixerablea poema Imanol Ubedak musikatua.

Kategoria:1971ko liburuak
Kategoria:Euskarazko poesia liburuak
Kategoria:Joxe Azurmendiren poesia liburuak
Kategoria:Joxe Azurmendi