Itsas armada

Itsas armada edo itsas gudarostea  herrialde bat itsasoz edo lurrez defendatzeaz arduratzen den zerbitzu armatua da. Horretarako, destruktoreekin, fragatekin, korbetekin, balizatzeko ontziekin, atoiontziekin, minaketariekin, eraso anfibioko ontziekin eta, batzuetan, hegazkinak, urpekoak eta minisubmarinoak erabiltzen ditu. Gainera, itsas abiazio bat dute, itsas infanteriako indar bat, operazio anfibioetarako, komunikabideetarako, entrenamendurako eta abarretarako erabiltzen dena, eta hori langile guztiei gehitzen zaie, militarrei zein zibilei.
Armada baten ofentsiba funtzio estrategikoa herrialde baten kostaldeaz haraindiko eremuetan indarra proiektatzea da (adibidez, itsas ibilbideak babesteko, pirateriari aurre egiteko, tropak garraiatzeko edo beste armatuei, portuei edo kostaldeko instalazioei erasotzeko). Armada baten helburu estrategiko defentsiboa etsaien indarraren itsas proiekzioa zapuztea da. Armadaren zeregin estrategikoak disuasio nuklearra ere barne har dezake, itsaspekoetatik jaurtitako misil balistikoak erabiliz. Itsasontzi-eragiketak, oro har, ibai- eta itsasertz-aplikazioen (ur marroien armada), itsaso zabaleko aplikazioen (ur urdinen armada) eta tarteko aplikazio batzuen (ur berdeen armada) artean bana daitezke, nahiz eta bereizketa horiek irismen estrategikoari gehiago lotzen zaizkion banaketa taktikoari edo operatiboari baino.

 Historia 
Itsas gerra gizakiak lehen aldiz uretako ontzietatik borrokatu zuenean garatu zen. Kanoia eta haiek eramateko behar adinako gaitasuna zuten itsasontziak sartu aurretik, itsas gerra eraso eta abordatzeetan oinarritzen zen nagusiki. Antzinako Greziaren eta Erromatar Inperioaren garaian, ontzi luze eta estuetan oinarritzen zen itsas gerra. Arraunlarien bankuek bultzatuak izaten ziren itsasontziak , etsaien ontziak jo eta hondoratzeko edo haien ondoan jartzeko diseinatzen ziren okupatzaileei buruz buru eraso ahal izateko. Itsas gerrak ildo horretan jarraitu zuen Erdi Aroan, harik eta kanoia arrunt bihurtu zen arte, eta borroka berean berrerabiltzeko bezain azkar kargatzeko gai.

Antzinako Txinan, itsas gudu handiak ezagutzen ziren Qin dinastiatik (ikus Labar Gorrien Gudua, 208), Han dinastian ihien gerra erabiliz. Hala ere, Txinako lehen armada ofizial iraunkorra ez zen Hegoaldeko Song dinastiara arte ezarri, XII. mendean, bolbora gerrarako aplikazio berri eta iraultzailea zen garaia. Chola dinastiak, India hegoaldean, itsasoz haraindiko armadak garraiatzen zituzten merkataritza-ontziz osatutako armada bat zuen. Chola Armadak goia jo zuen Rajendra I.aren pean, eta batez ere, Sri Lankako eta Asiako hego-ekialdeko inbasioetan erabili zen.

 Itsas armada ospetsuak 

 Eusko Itsas Gudarostea
 Itsas Armada Garaiezina

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Itsas-armadak