Coyotes

Instagram
 Twitter
 Youtube
Coyotes Santurtzi, Santurtziko futbol amerikar-flag talde bat da 1998an sortu zena. Gaur egun, Euskal Herriko talde bakarra da tackle modalitatea praktikatzen duena. Bere partiduak Mikel Trueba kiroldegian jokatzen dituzte. Momentu honetan espainiar futbol amerikar liga profesionaleko bigarren mailan (LNFA2) jokatzen dute, konkretuki, "liga norte-Aragonesa" txapelketan daude.

 Historia 

 Sorrera eta lehenengo urteak(1998-2002) 
Kluba 1998an sortu zuten kirola maite zuten lagun batzuek. Horien artean, futbol amerikarrean aritutako jokalari batzuk zeuden, lehenago Bilbao Cougars taldean Espainiako ligan parte hartu zutenak. Baina baita kirol honetan berriak ziren pertsonak ere.

Taldeak erakustaldi-partida batzuk jokatzen hasi zen Portugaleteko Zubi Alde kiroldegian, ikusle ugari bilduz. 1999ko maiatzaren 2an, Bartzelonan ospatutako flag football txapelketa irabazi zuen. Bertan, bost talde katalanek eta Coyotesek hartu zuten parte, eta hiru partidak irabaziz gailendu ziren. Halaber, 2000. urteko Flag Football Klubeko Ligan lehiatu ziren, Kataluniako Federazioak antolatuta.

2000ko uztailean Kataluniako Selekzioaren aurkako partida bat antolatu zuten Santurtzin. Bertako taldeak maila ona erakutsi bazuen ere, kanpokoek garaipena lortu zuten.

2001ean, Kataluniako Federazioak antolatutako Ligan parte hartu zuten eta Madrilgo Komunitateko I. Trofeoan lehiatu ziren, Oviedon lagunarteko partida bat jokatzeaz gain. Urte horretan, uztailaren 14an eta 15ean, Espainiako Flag Football Txapelketa antolatu zuten gaur egun den Mikel Trueban, Foru Aldundiaren eta Bartzelonako Dragons Klubaren laguntzarekin. 14 talde bertaratu ziren, eta Canal Plus kateko "Sportmanía" saioan eman zuten.

 2002-2011 
Honen ostean, 7x7 modalitateko lehen taldea osatzea lortu zuten. Modalitate horretan, zazpi jokalarik jokatzen dute, zelai txikiago batean.

Futbol amerikano klubik ez zegoenez inguruan, Madrilgo ligetan parte hartu behar izan zuten. 2003ko ekainaren 1ean, Las Rozas Black Demons taldeari Madrilgo Finalean irabazi ondoren, bi aste beranduago Sevillako final-fourrera sailkatu ziren. Bertan, Katalunia, Valentzia eta Andaluziako ligatako irabazleekin lehiatu ziren. Final-four hori Sevillako La Cartuja estadioan jokatu zen ekainaren 3an, eta azkenean Espainiako txapeldunorde bihurtu ziren.

2003ko urriaren 25ean, Vilafranca Eagles taldeak 15. urteurrena ospatzeko gonbidatu zituen. Asteburuan zehar teknifikazio-saio bateratua egin zuten eta hurrengo goizean lagunarteko partida bat jokatu zuten, eguraldi txarra izan arren garaipena lortuz.

2004an, FEFAk (Espainiako Futbol Amerikanoaren Elkartea) sortutako LNFA 2 txapelketaren lehen edizioan parte hartu zuten. Nahiz eta final nazionala jokatu ezin izan, ekitaldia antolatzeko aukera eman zieten, eta 2004ko ekainaren 6an Santurtzin jokatu zen.

2006ko uztailaren15an lehen Euskalbowl-a sortu zen. Sortutako txapelketa hau, historikoki Euskal Herriko (Hegoaldea) taldeak Ipar Euskal Herriko (Iparraldea) taldeen aurka lehiatzen dituen txapelketa bat da. Santurtziko (Bizkaia) Coyotes eta Biarritzeko (Lapurdi) Atlantes taldeen arteko lehia eta anaitasun historikoa elkartzeko nagusiki. Hala ere 1995ko irudiak daude non euskadin talde bakarra zegoenez (Bilbao Cougars) espainiako beste taldeen aurka jokatzen zen txapelketa bat zen, baina Santurtzin jokatzen zena.

2007an lehenengo Training Campa atera zuten, football amerikarra sustatzeko eta jokalari berriak erakartzeko helburuarekin.

2010era arte LNFAko bigarrren mailan lehiatu ziren, eta orduan 9x9 modalitatetik futbol amerikarreko (11 jokalarirekin) modalitatera salto egin zuten, LNFAko maila gorenean lehiatuz. Urte berean, Espainiako Kopan debuta egin zuten, Valentzia Firebatsen aurka, 0-32 galduz. Denboraldia 2 garaipen eta 4 porroteko emaitzarekin amaitu zuten, azken bi partidak jokatu ezinik.

 2011-2019 
2011n, beterano eta hasiberrien nahasketa zuen talde batekin, denboraldi itxaropentsua hasi zuten: Gijón Mariners taldeari irabazi eta etxean Valentzia Giants taldearekin berdindu zuten. Hala ere, baja ugari izan zituzten eta LNFAko konferentzia nazionaleko hirugarren postuan amaitu zuten, 2 garaipen, 1 berdinketa eta 5 porrotekin.

2012ko denboraldia talde gazte eta esperientzia gutxikoa izan arren ilusio handiarekin hasi zuten. Gainera, Aitor Trabado (Espainiako futbol amerikar talde nazionaleko entrenatzaile ohia) entrenatzaile gisa sartzeak aurrerapauso garrantzitsua ekarri zuen taldearentzat. Denboraldi gogorra izan zen, 1 garaipen, 1 berdinketa eta 6 porrotekin amaitu baitzuten. Hala ere, hobekuntza nabaria izan zen defentsan, denboraldiko lehen lau partidetan puntu bakar bat ere ez jasoz.
Denboraldi horretan, flag football eta tackle junior taldeak sortu ziren. Azken hauek partida bakarra jokatu zuten, 5x5 modalitatean, Gijón Mariners junior talde indartsuaren aurka. Bestalde, flag taldeak Oviedoko txapelketan parte hartu zuen eta hirugarren postua eskuratu zuen. Ondoren, VI. Spanish Flag Bowl lehiatu zuen, 1 garaipen eta 3 porrotekin, zortzigarren postuan amaituz.

2013an XIX. edizioko Espainiako kopako azken partida jokatu zuten Las Rozas Black Demons taldearen aurka.

2017an, Jesus Blancoren eskuetan, futbol amerikar liga espainol gorenera iristea lortu zuten, LNFA A-ra

2019-Gaur egun
2019an, LNFA maila gorena utzi eta "Liga Norte de Fútbol Americano" txapelketan lehiatzen hasi ziren bigarren mailan.

Izan ere, lehenengo urte hori ikaragarria izan zen eta taldeak lehen senior txapelketa 7x7 irabazi zuen Cantabria Bisonsen aurka finalean. Horrez gain, Euskalbowl-aren XI. edizioa jokatu zuten Biarritzen, urtero bezala, Atlantes eusko-frantzes taldearen aurka.

2020 eta 2021ean, COVID-19aren ondorioz denboraldia eten egin zen.

2023an oztopo batzuen ondorioz 3 talde bakarrik jokatu zuten liga: Cambre Towers, Gijón Mariners eta Coyotes Santurtzi. Horrez gain, bisita bero bat izan zuten NFL-ko jokalari bat beraien entrenamentura joan zenean: Cameron Jordan. Eukal herrira etorri zen gure kulturaren kirol desberdinak probatzera eta nola ez, eskualdeko talde bakarra ezagutzera. Hainbat ezagutza barneratu zuten NFLko jokalariarengatik. 

2025ean LNFA 2-ko (LNFA2) Liga norte-aragonesara sartu ziren eta playoffetara iritzi ziren, baina ez zuten zorte handirik izan Guadalajarako Stings taldearen aurka Gastela-Mantxako zonaldean. Udan "Santurtzi summer flag" txapelketa sortu zuten, flag modalitateaz gozatzeko eta denboraldiko sariak banatzeko. Lehenengo edizio honetan Donosti txipis eta Rucasa Berserkers taldeak gonbidatu zituzten. Triangular bat jokatuz, Coyotes taldeak irabazi zuen lehenengo edizioa

Momentu honetan, 2026ko denboraldian, jokalariak bikoiztu dituzte eta lehian ari dira liga norte-aragonesa txapelketa irabazteko. 

 Taldea eta inpaktua 
Taldeak esperientzia handiko langile teknikoak eta urteetako eskarmentua duten laguntzaile ugari ditu. Gaur egun, zuzendaritza batzordea futbol amerikanoan esperientzia handia duen talde batek osatzen du. Honek hainbatetan jokalariak eta baita staff-ak ere eman dizkio Espainiako Selekzio Nazionalari kontzentrazio eta partidetan parte hartzeko. Azkeneko urteetan, Senior mailako taldean hiru jokalari eta Junior taldean lau jokalari izan ziren, baita bi staff kide ere. 

Helburuetako bat inguruko jokalari berriak kirola probatzera erakartzea izaten da. Horretarako, hainbat Training Camp antolatzen dituzte 2007tik, ekainean eta irailean. Sare sozialen bidez eta publizitatearen bidez gonbidatzen dituzte horietan parte hartzera. Kirolaren arauak eta jokatzeko modua ezagutzeko eta lehen kontaktu bat izateko aukera ona izaten da.

Kluba urte osoan zehar ekitaldietan eta Santurtziko elkarteekin elkarlanean aritzen da. 20 urte baino gehiagoko ibilbidearekin, Coyotes, talde bat baino gehiago da, zelai barruan eta egunerokoan, futbol amerikarrarekin bizi eta arnasten duen familia.

Euskal Herrian beste talde batzuk egon dira tackle modalitatea jokatu dutena, baina gaur egun Coyotes bakarrik gelditzen da gure autonomia erkidegoan: Bilbao Steel Knight, Bilbao Cougars, Abanto Mineiro eta Bilbao Akerrak.

 Identitatea 
Armarria eta Izena

Klubak Coyotes izena hartu zuen, amerikar futbolaren tradizioari jarraituz: animalia harrapariak erabiltzea, jokoan abiadura, maltzurkeria eta oldarkortasuna gogorarazten dutenak. Urte batzuk geroago armarri ofizialak keinu oldarkorra eta begirada desafiatzailea duen koiote baten buruaren profila erakusten du, jatorrian kolore lauetan diseinatua (laranja eta beltza) 90eko hamarkadaren amaierako kasko eta uniformeetan errazago inprimatzeko.thumb|Coyotes taldeko kaskoa beraien koloreekinKoloreak

Santurtziko kirol tradizioan ez bezala, non kolore morea nagusitzen den (Sotera arraun klubarekin eta CD Santurtzirekin lotutakoa), Coyoteek nortasun bisual erabat bereizia aukeratu zuten, non Cleveland Browns NFLko taldearen identitate koloretan oinarritu ziren:

 Laranja: Kamiseta titularraren kolore nagusia eta klubari nortasuna ematen diona da. Futbol amerikar nazionalaren inguruan, askotan kolore hori Coyoteekin lotzen da, eta erabiltzen duen iparraldeko talde bakarrenetakoa da.

 Beltza: Praka eta xehetasunetan erabiltzen da kontrastea sortzeko.

 Zuria: Kolore sekundarioa zenbakientzat eta bisitarien ekipazioarentzat.

Hautu kromatiko horri esker, taldeak bisualki nabarmendu ahal izan zuen Espainiako iparraldeko belar- eta lokatz-zelaietan, eta marka propio bat sortu zuen, itsas hiribilduko beste kirol-klub batzuekiko independentea.

Ezizenak eta kultura

 "Coyotes": Izen ofizialaren ezizen laburtua
 "La Manada": Bere sare sozialetan eta barne komunikazioetan, klubak sarritan "La Manada" gisa aipatzen ditu bere jokalariak eta zaleak, talde-lanaren kontzeptua indartuz.

 Txapelketak 

 2003: LNFA 2ko txapeldun ordeak
 2016: Liga norteko junior txapeldunak
 2017: Liga norteko junior txapeldunak
 2017: Junior nazioarteko txapelketako txapeldun ordeak
 2017: LNFA Seria A ligara igoera
 2019: Liga norteko 7x7 Txapeldunak

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 FAFA Liga Aragonesa tackle 
 Coyotesen Web-orrialdea
 FEFA non jokatu futbol amerikarra espainian

Kategoria:Euskal Herriko futbol amerikarreko taldeak
Kategoria:Santurtziko kirola
Kategoria:1998 kirolean