Xabier (izena)

Xabier gizonezkoen izen berezia da, euskal etorkikoa. Badirudi izenaren osagaiak etxe eta berri direla. Izenaren emakumezko aldaera Xabierra da euskaraz; aski berria da, eta ez oso erabilia. Aitzitik, oso ohikoak dira Xabier izenaren Xabi, Xabiertxo, Xabitxo... aldaera txikigarri edo lagunartekoak.

Izen hau Frantzisko Xabierkoak bilakatu zuen ospetsu. Latinez, garaiko idazkietan, Franciscus Xaverius ageri da izena; Nafarroa Garaiko Xabier udalerrian dagoen eta jaiotetxea zuen Xabierko gaztelutik hartu zuen izen hori santuak. Gaur egun, Euskal Herrian oso izen hedatu eta ospetsua da, bai eta munduko beste toki askotan ere: Frantzian, Espainian, Amerikan...

 Beste aldaera batzuk 
Gaur egungo Nafarroa Garaian eta Aragoin, hogeiren bat Xabier (Javier) edo Xabierre (Javierre) leku izen daude, eta agirietan beste hainbat idazkerarekin ere azaltzen da: Exauirre, Escabierre, Exaberre, Escaberri, Exaberre, Escabier, Escabierri, Scaberri, Scauierre, Szaberri, Exabierri, Isabier, Sabier, Xavier, eta abar.Auñamendi Eusko Entziklopedia: «Xabier».

Udalerriak: Xabier, Nafarroa Garaian; Aragoin, berriz, Javierre, Javierre de Martes, Javierre del Obispo, Javierregay, Javierrelatre, eta abar.

 Izen hau beste hizkuntza batzuetan 

 Aragoieraz: Chabier
 Alemanez: Xaver
 Asturieraz: Xabel
 Extremadureraz: Haviel edo Habiel
 Frantsesez: Xavier
 Galizieraz: Xabier edo Xavier
 Gaztelaniaz: Javier
 Hungarieraz: Xavér
 Ingelesez: Xavier
 Italieraz: Saverio
 Irlanderaz: Savy
 Katalanez: Xavier
 Latinez: Xaverius
 Portugesez: Xavier
 Polonieraz: Ksawery
 Sardinieraz: Dxavier
 Txekieraz: Xaver

 Xabier izena duten pertsona ezagunak 

 Izen-abizenak Jarduera Jaiolekua jaiotza data heriotza data Francisco Javier Idiakez idazle Iruñea 1711-02-18 1790 XSakara musikariabeslari Bermeo 1997  Xabi Auzmendi futbolari Segura 1997-05-01  Xabi Fernández skipper Ibarra 1976-10-19  Xabi Prieto futbolari Donostia 1983-08-29  Xabi San Sebastian abeslarigitarra-jotzaile Donostia 1967  Xabi Tolosa aktoremarrazkilariirakasle Tolosa 1987-09-23  Xabier Agirre Lopetegi aktorezinema aktoretelebista-aktore Legorreta 1963  Xabier Agirre López politikaribankariadministrari laguntzailea Gasteiz 1951-04-08 2021-02-13 Xabier Agote artisauontzigileantropologoarraunlari Donostia 1964-09-09  Xabier Aldai idazle Azpeitia 1975-03-21  Xabier Aldanondo txirrindulari Segura 1967-04-06  Xabier Altube idazlekatedradun Gasteiz 1971  Xabier Altzibar irakasle Etxebarria 1951-08-18  Xabier Amuriza itzultzailebertsolariidazlepolitikari Etxano 1941-05-03  Xabier Andonegi Mendizabal apaiz Mutriku 1955-01-04  Xabier Artiagoitia idazleunibertsitateko irakaslehizkuntzalariikertzaile Bilbo 1965-05-27  Xabier Artola Zubillaga informatikariidazleargazkilariunibertsitateko irakasle Donostia 1957-05-03  Xabier Arzalluz abokatuunibertsitateko irakaslepolitikariapaiz katoliko Azkoitia 1932-08-24 2019-02-28 Xabier Azanza  Bilbo 1964-06-03  Xabier Azurmendi idazle Zegama 1935-11-21 1996-11-26 Xabier Añoveros Trías de Bes abokatukatedradunhistorialari Iruñea 1944-06-18 2024-09-04 Xabier Añua saskibaloi entrenatzaileabokatupolitikari Gasteiz 1935-05-29 2025-07-04 Xabier Bengoetxea futbolari Usurbil 1965-12-13  Xabier Benito politikarigizarte-langile Bilbo 1988-05-23  Xabier Berasaluze musikari Villabona-Amasa 1954  Xabier Berasategi txirrindulari Olaberria 2000-04-08  Xabier Beraza saskibaloiko jokalari Errenteria 1999-01-26  Xabier Burgueña futbolari Bilbo 1979-11-28  Xabier Carbayeda txirrindulari Usurbil 1966-10-05  Xabier Castillo futbolari Durango 1986-03-29  Xabier Castillo Miota egile abeslaribikoizle Durango 1948-06-08 2021-09-08 Xabier Cerro txirrindulari Galdakao 2004-12-03  Xabier Crehuet abeslarimusikari Ordizia 1993  Xabier Davalillo saskibaloiko jokalarisaskibaloi entrenatzaile Bilbo 1960-07-12  Xabier Egaña Albizu monjemargolari Areeta 1943-07-22  Xabier Eizagirre Aizpurua futbolari Mutriku 1984-01-25  Xabier Elorriaga aktoretelebista-aktorefilm-zuzendarierrealizadoregidoilari Maracaibo 1944-04-01  Xabier Elosegi idazleitzultzaile Tolosa 1937-05-23  Xabier Erize hizkuntzalariunibertsitateko irakasle Lleida 1955-09-03  Xabier Erkizia irrati-esatariekoizlemusikarikazetariproduktore Lesaka 1975-10-27  Xabier Erostarbe pilotari Urretxu 1994-05-22  Xabier Erro mendigoizale Lesaka 1946-02-05 2018-03-26 Xabier Eskurza futbolarifutbol entrenatzaile Trapagaran 1970-01-17  Xabier Etxabe idazle Zarautz 1974-12-04  Xabier Etxaniz Erle idazleunibertsitateko irakasle Oñati 1961-02-18  Xabier Etxebarrieta ikaslemilitante Bilbo 1944-10-14 1968-06-07 Xabier Etxeberria eleberrigileidazle Zarautz 1974-10-07  Xabier Etxeberria Ezponda unibertsitateko irakaslefilosofosaiakeragileidazle Iruñea 1948-03-02  Xabier Etxeita futbolari Zornotza 1987-10-31  Xabier Euzkitze bertsolarikazetariolerkari Azpeitia 1966-06-09  Xabier Flores futbolari  1980s 2012-10-24 Xabier Galan futbolari Bilbo 1989-11-23  Xabier Galarreta idazleitzultzaile Astigarraga 1961  Xabier Galartza pilotari Lemoa 1980-01-04  Xabier Galdeano kazetari Bilbo 1934-06-15 1985-03-30 Xabier Gantzarain idazle Azkoitia 1975-01-29  Xabier Gereño idazlelexikografoekonomialari Bilbo 1924-08-12 2011-04-08 Xabier Gezuraga sukaldariargazkilariespeleologo Lekeitio 1969-03-26  Xabier Gorostiaga apaiz katolikoekonomialari Bilbo 1935 2003 Xabier Gorritxategi Agote  Eibar 1954-01-31 1980-02-01 Xabier Gurutzeta futbolari Eibar 1970-03-15  Xabier Gutiérrez sukaldariidazlepsikologo Donostia 1960  Xabier Irala ekonomialaribankari New York 1947  Xabier Iriondo musikari Milan 1971-02-09  Xabier Irujo Ametzaga unibertsitateko irakaslehistorialarifilologofilosofo Caracas 1967-01-29  Xabier Isasa Larrañaga txirrindulari Urretxu 2001-08-24  Xabier Isasi Balanzategi unibertsitateko irakaslepsikologoestatistikari Bilbo 1956-09-06  Xabier Izaga idazle Gasteiz 1960  Xabier Kalparsoro militante politiko Zumaia 1966-12-07 1993-09-26 Xabier Kaltzakorta filologo Markina-Xemein 1961-03-22  Xabier Kintana idazleitzultzailelexikografokatedradunfilologo Bilbo 1946-10-13  Xabier Laka eskultore Ondarroa 1954-06-17  Xabier Lapitz kazetari Hondarribia 1965-12-09  Xabier Larena politikarikatedradun Santurtzi 1945-10-30  Xabier Lete Bergaretxe abeslariidazleolerkarikantugile Oiartzun 1944-04-05 2010-12-04 Xabier Letona kazetari Arrasate 1966  Xabier Losantos futbol arbitroabokatu Deustu 1960-03-05  Xabier López-Arostegi saskibaloiko jokalari Getxo 1997-05-19  Xabier Madariaga kazetari Bilbo 1981-06-03  Xabier Madina abeslarimusikari Bilbo 1945 2016-09-07 Xabier Mantzizidor futbolarigoalkeeper coach Pasaia 1970-05-24  Xabier Markiegi politikariirakasle Bilbo 1938-12-30 2021-03-29 Xabier Mendiguren Bereziartu idazleitzultzaile Ezkio 1945-07-13 2023-10-02 Xabier Mendiguren Elizegi idazleeditoreantzerkigile Beasain 1964-05-03  Xabier Mikel Errekondo politikari Usurbil 1964-08-12  Xabier Monasterio idazleitzultzailehizkuntzalari Bilbo 1959  Xabier Montoia idazlegitarra-jotzailemusikari Gasteiz 1955-09-24  Xabier Morrás margolari Iruñea 1943-01-28  Xabier Mujika idazle Donostia 1946  Xabier Navarro disko-ekoizlesoinu-ingeniari Alegia 1963  Xabier Olano politikari Altzo 1959-08-30  Xabier Olarra idazleitzultzaile Tolosa 1953-09-05  Xabier Olaso idazleirakasle Otxandio 1964-05-13  Xabier Oleaga kazetari Erandio 1956-05-14  Xabier Oroz saskibaloiko jokalari Azkoitia 1996-01-19  Xabier Otaegi pailazo Donostia 1952-06-21  Xabier Otermin futbolari Zarautz 1977-08-31  Xabier Paya bertsolariitzultzaile Getxo 1982-10-24  Xabier Perurena aktore Leitza 1987-02-08  Xabier Peña idazle Tolosa 1914-06-30 1980-10-01 Xabier Peñalver arkeologo Donostia 1952-12-221952  Xabier Portugal idazleirakaslepolitikari Pasaia 1951 2008-09-02 Xabier Ramos Garate futbolari Getxo 1966-12-07  Xabier Saldias abeslari Azpeitia 1951-03-14  Xabier San Sebastián txirrindulari Tolosa 1995-11-13  Xabier Sanchez Erauskin kazetariunibertsitateko irakasle Gasteiz 1935-03-07  Xabier Santxotena olerkarieskultore Bozate 1946-10-05  Xabier Saralegi Alzate mendigoizale Lesaka  2007-01-13 Xabier Sarasa konpositorehorn player Donostia   Xabier Sarasola konpositoreabesbatza-zuzendari Beasain 1960-01-231960  Xabier Soubelet abeslariidazlemargolari Ziburu 1953-05-20  Xabier Sukia irrati-esataritelebista aurkezlebertsolari Orio 1976-06-01  Xabier Tolosa pilotari Anoeta 1995-10-24  Xabier Urberuaga pilotari Aulesti 1981-06-04  Xabier Usabiaga txirrindularitelebista aurkezle Asteasu 1969-02-27  Xabier Zabala musikarikonpositore Zarautz 1967-04-09  Xabier Zabalo txirrindulari Olatzagutia 1987-09-02  Xabier Zabaltza historialarisaiakeragile Tutera 1966  Xabier Zandio txirrindulari Iruñea 1977-03-17  Xabier Zeberio biolin-jotzailekonpositore Tolosa 1978  Xabier Zubieta mendigoizale Bera 1973 2007-01-13 Xabier Zubizarreta Lasagabaster politikariidazle Aretxabaleta 1944-10-18  Xabier Zumalde metalurgiako langileespeleologoofizier Zornotza 1938-08-27 2023-11-05 Xabier de Antoñana politikari Viana 1933-08-11 2021-04-08

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal pertsona-izenak