Egiptoko XV. dinastia

Egiptoko XV. dinastiak, K.a. 1650etik K.a. 1530 arte iraun zuen, eta Egiptoko bigarren tarteko aroaren barnean dago. Hiksoek gobernatu zuten, herrialdearen iparraldea kontrolatu zutenak. Manetonen arabera, sei erregek gobernatuko zuten dinastia honetan. Euren izenak, Turineko Errege Kanoneko hamargarren zutabean idatziak daude.

 XV. dinastiaren historia 
Asiar langileen etengabeko etorrerak, batez ere Amenemhat III.aren erregealdian, herrialdearen iparraldean oreka demografikoa hautsi zuen. Hauek, hikso atzerritarrak dira, heqa Jasut "atzerriko herrialdeetako buruzagi"ak, zenbait belaunaldi lehenago Niloren deltan ezarritako jatorri asiarreko herria, Ekialde Hurbiletik datozen migrazio berriak probesten dituztenak euren eragina hedatu eta, pixkana-pixkana, Egipto iparraldean sendotzeko.

Errege hiksoek, askoz aurreratuagoa zen egiptoar zibilizazioarekin kontaktuan, bertako protokoloa eta errege tituluak hartzen dituzte. Egipton gobernatu zuten garaian, ordurarte existitzen zen antolaketa administratiboa mantendu zuten. Izan ere, eurek erabiliko dituzte egiptoar funtzionarioak. Hauek, atzerritik etorritako erregeen baldintzazko basailuak zirenak, hala ere, euren harrotasun nazionala oso-osorik mantentzen dute, baita euren jainkoekiko debozioa ere.

Hiksoen dominazioa, modu ezberdinetan egin zen. XV. dinastiako erregeek, Deltaren ekialdean erabateko kontrola dute, Avarisetik, eta, deltaren gainontzeko zatian, buruzagi bezala, asiar basailuak uzten dituzte. Egipto Ertainean mendeko egiptoarrek kontrolatutako domeinu txikiak sortzen dituzte. Mendeko hauek, Egiptoko XVI. dinastia osatzen dute. Lurralde guzti hauek, zerga biltzaileak dituzte, altxorraren zuzendari bezala ezagutzen direnak.

Garaikide zuten Egiptoko XVII. dinastiako gobernariei euren autoritatea ezarri zieten, Goi Egiptoren zati bat kontrolatzen zutena (Elefantina eta Abidosen artean aurkitzen ziren lehen zortzi nomoak), goarnizioren batzuk toki estrategikoetan ezarriz. Hiksoek, euren domeinua areagotu zuten Nubiarekin aliatuz, tebastar gobernariak ahuldu eta herrialde osoa euren agintepean kontrolatzeko.

Hala ere, XVII. dinastian jatorria zuten egiptoar batzuk osatutako talde bat, gobernari atzerritarren domeinuaren aurkako matxinadaren buru jarri zen. Euren buruzagiek, beharbada Taa II.agandik, hiksoei aurre egingo diete, eta Egipto osoa domeinatzea lortuko dute.

Ziuraski, garai honetan iritsi zen Bibliako Jose ospetsua Egiptora.

 Gobernariak 
 Ohiko izena Iruzkinak ErregealdiaSalitis  –  –Bnon  –  –Apaknan  –  –Iannas  –  –Apofis I.a  –  –Apofis II.a (?)  –  –Khamudy  –  –

 XV. dinastiako gobernariak antzinako testuetan 
Tronu izenaSa-Ra izenaFlavio JosefoUrteakSexto Julio AfrikanoUrteakJurgi SintzeloUrteakSejaenraSharekSalitis19Saites 19Silites19MaaibraSheshiBnon44Bnon44Baion44MeruserraYaqebhorApaknan *37Paknan61Apaknas36SeuserenraJyanIannas *50Staan 50Sethos50AauserraApepiApofis61Afofis *61Aiofis61NejyraJamudyAssis49Arcles *49

 Oharra Alderantzizko ordenan idatziak (*)

 Dinastiaren kronologia 
Lehen faraoia: Salitis

 K.a. 1630-K.a. 1615 (Franke)

Azken faraoia: Jamudy

 K.a. 1565-K.a. 1555 (Redford)
 K.a. 1545-K.a. 1535 (Dodson)
 K.a. 1541-K.a. 1540 (Ryholt)
 K.a. 1525 (Jürgen von Beckerath, Heck)

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antzinako Egiptoko dinastiak