Sean Connery

Sir Thomas Sean Connery (Fountainbridge, Edinburgh, 1930eko abuztuaren 25a - Lyford Cay, Nassau, Bahamak, 2020ko urriaren 31) eskoziar zinema aktore eta ekoizlea izan zen, James Bonden rola jokatzeagatik famatu egin zena.

Oscar Sari bat, bi BAFTA sari, hiru Urrezko Globo eta Henrietta sari bat irabazi zituen. 1989an, "Bizirik zegoen gizonik sexiena" izendatu zuen People aldizkariak, eta "Mendeko gizonik sexiena" 1999an. Elisabet II.ak eskoziar zaldun izendatu zuen 2000ko uztailean.

 Biografia 
Thomas Sean Connery Edinburghen jaio zen 1930eko abuztuaren 25ean. Aita kamioilaria zuen eta ama garbitzailea: maiz onartu izan zuenez, umetan pobrezia pairatua zen. Hamahiru urterekin eskola utzi eta esne banatzaile aritu zen eta armadan zazpi urtean ibili, harik eta Mister Unibertso lehiaketan izena eman, eta Londresera egindako bidaia hura antzerkian lehen saiakerak egiteko baliatu zuen arte.

1951n, South Pacific izan zuen lehenbiziko antzerki obra, eta 1956an egin zuen lehen filma, Lewis Allenen Another Time, Another Place. James Bond agentea gorpuzteak ekarri zion ospea; 1962an egin zuen munduko espioi famatuena bihurtu zenaren lehen filma, Dr. No. 1962-1971 bitartean, serieko sei filmetako protagonista izan zen. Horiek filmatu bitartean, Alfred Hitchcockek zuzendutako Marnie filmean (1964) parte hartu zuen.

1970eko hamarkadan, hainbat genero eta estilotako filmetara eraman zuen bere talentua. Sidney Lumet zinemagilearekin hainbatetan egin zuen lan (The Anderson tapes, 1971; The Offence, 1972; Murder on the Orient Express, 1974), Michael Cainerekin eta John Hustonen aginduetara Rudyard Kiplingen Indiara joan zen (Errege nahi zuen gizona, 1975), John Miliusekin The Wind and the Lion (1975) egin zuen, eta bertan buruzagi berberea izan zen, eta iraultza aurreko Kuban ere izan zen Richard Lesterren Cuba-n. Euskal Herriarekin ere izan zuen nolabaiteko harremana, 1976an Robin and Marian Nafarroan filmatu baitzuten parte handi batean, Artaxoan, hain zuzen ere.

James Bond agentearena beste behin egin zuen 1983an: Never Say Never Again. 1988an, Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria eman zioten The Untouchables filmagatik. Aipagarriak ditu beste film hauek ere: Der Name der Rose (1986), Highlander (1986), Indiana Jones and the Last Crusade (1989), The Hunt for Red October (1990), Dragonheart (1996), The Rock (1996), eta Forrester agerira (2000).

 Bizitza personala 
Babes argia azaldu zion beti Eskoziaren independentziari eta, 2014. urtean egindako erreferendumean lehen lerroko garrantzirik hartu ez bazuen ere, kanpaina egin zuen baiezkoaren alde. Abertzaletasun hori bera igar daiteke 2008an argitaratu zuen autobiografiaren tituluan ere: Being a Scot ("Eskoziarra izanik").

Diane Cilento emazte ohiak, esaterako, elkarrekin egon ziren aldian, aktoreak behin baino gehiagotan kolpatu zuela salatu zuen bere memorietan. Aktoreak akusazioei pisua kendu nahi izan zien, eta beren harremanaren haustura ez gainditzeagatik mendeku hartzen saiatzea aurpegiratu zion.

Horrez gainera, zergak ordaintzeari izkin egin izanaren akusazioa ere beti izan zuen gainean. Suitzan egindako negozio batzuengatik ere izan zen epaitegietan, eta Espainiak ere deklaratzera deitu zuen 1999an Marbellan zuen etxearen salmentagatik. Gaixo zegoela argudiatuz saihestu zuen epaitegira joatea eta, azkenean, haren aurkako kargurik gabe itxi zuten kasua.

 Filmografia hautatua 
 Urtea  Filma  Pertsonaia  Oharrak 2003  The League of Extraordinary Gentlemen   Allan Quatermain  2000  Finding Forrester  William Forrester  1999  Entrapment  Robert MacDougal  Ekoizlea ere 1998  Playing by Heart  Paul  1998  The Avengers  Sir August de Wynter  1996  The Rock  John Patrick Mason  Ekoizle zuzendaria ereDragonheart  Draco  Dragoiaren ahotsa 1995  First Knight  King Arthur Just Cause  Paul Armstrong  1994  A Good Man in Africa  Alex Murray doktorea  1993  Rising Sun  John Connor kapitaina  Ekoizle zuzendaria ere 1992  Medicine Man  Robert Campbell doktorea  1991  Robin Hood: Prince of Thieves  Rikardo Lehoi Bihotza  Krediturik gabeHighlander II: The Quickening  Juan Sanchez Vila-Lobos Ramirez  1990  The Russia House  Bartholomew 'Barley' Scott Blair The Hunt for Red October  Marko Ramius kapitaina  1989  Family Business  Jessie McMullen Indiana Jones and the Last Crusade  Henry Jones prefesorea  1988  The Presidio  Alan Caldwell eniente kolonela  1987  The Untouchables  Jim Malone  1986  Der Name der Rose  William Baskervillegoa Highlander  Juan Sanchez Vila-Lobos Ramirez  1984  Sword of the Valiant: The Legend of Sir Gawain and the Green Knight  Zaldun Orlegia  1983  Never Say Never Again  James Bond Sean Connery's Edinburgh  Bere burua antzeztuz  Agerpen laburra 1982  Wrong Is Right  Patrick Ale Five Days One Summer  Douglas Meredith G'ole!  Narratzailea  Dokumentala 1981  Time Bandits  Agamemnon erregea/Suhiltzailea Outland  O'Niel  1979  Cuba  Robert Dapes maiorra Meteor  Paul Bradley profesorea The First Great Train Robbery Edward Pierce/John Simms/Geoffrey  1977  A Bridge Too Far  Roy Urquhart jeneral maiorra  1976  The Next Man  Khalil Abdul-Muhsen  Robin and Marian  Robin Hood  1975  Errege nahi zuen gizona  Daniel Dravot The Wind and the Lion  Mulay Achmed Mohammed o-Raisuli Bikaina The Dream Factory  Bere burua antzeztuz  DokumentalaRansom  Nils Tahlvik  1974  Murder on the Orient Express  Arbuthnot koronela Zardoz  Zed  1973  The Offence  Johnson detektibe sarjentua  1972  A Spain Golf Course  Bere beurua antzeztuz  Agerpen laburra 1971  Diamonds Are Forever  James Bond The Anderson Tapes  John Anderson Krasnaya palatka  Roald Amundsen  1970  The Molly Maguires  Jack Kehoe  1969  The Bowler and the Bonnet  Bere burua antzeztuz  Dokumentalaren zuzendaria 1968  Shalako  Moises Zebulon 'Shalako' Carlin  1967  You Only Live Twice  James Bond  1966  A Fine Madness  Samson Shillitoe A New World  Bere burua antzeztuz  Kameoa 1965  Thunderball James BondThe Hill  Trooper Joe Roberts  1964  Goldfinger  James Bond Marnie  Mark Rutland  1963  From Russia with Love  James Bond  1962  Dr. No  James Bond 

 Filmen zuzendaria eta izenburuak 
Filmen zuzendaria eta itzuli bada beste hizkuntza batera (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera) beste izenburu batekin taula honetan ikus daiteke:
UrteaFilmaZuzendariaBeste izenburu batzuk 1954Lilacs in the SpringHerbert Wilcox gaztelaniaz: La reconciliación frantsesez: Voyage en Birmanie 1957Time LockGerald Thomas gaztelaniaz: Tumba de acero 1957Hell DriversCy Endfield gaztelaniaz: Ruta infernal frantsesez: Train d'enfer katalanez: Ruta infernal 1957Action of the TigerTerence Young gaztelaniaz: La frontera del terror frantsesez: Au bord du volcan 1957No Road BackMontgomery Tully 1958Another Time, Another PlaceLewis Allen gaztelaniaz: Brumas de inquietud frantsesez: Je pleure mon amour 1958A Night to RememberRoy Ward Baker gaztelaniaz: La última noche del Titanic frantsesez: Atlantique, latitude 41° katalanez: L'última nit del Titanic 1959Darby O'Gill and the Little PeopleRobert Stevenson gaztelaniaz: Darby O'Gill y el rey de los duendes frantsesez: Darby O'Gill et les Farfadets 1959Tarzan's Greatest AdventureJohn Guillermin gaztelaniaz: La gran aventura de Tarzán frantsesez: La Plus Grande Aventure de Tarzan 1961The Frightened CityJohn Lemont gaztelaniaz: La ciudad bajo el terror frantsesez: L'Enquête mystérieuse 1961On the FiddleCyril Frankel gaztelaniaz: Operación Snafu frantsesez: Deux des commandos 1961Anna KareninaRudolph Cartier katalanez: Anna Karènina 1961MacbethPaul Almond 1962Dr. NoTerence Young frantsesez: James Bond 007 contre Dr No katalanez: Agent 007 contra el Dr. No galizieraz: 007 contra o doutor No 1962The Longest DayKen Annakin gaztelaniaz: El día más largo frantsesez: Le Jour le plus long 1963From Russia with LoveTerence Young gaztelaniaz: Desde Rusia con amor frantsesez: Bons Baisers de Russie katalanez: Des de Rússia amb amor galizieraz: Desde Rusia con amor 1964Woman of StrawBasil Dearden gaztelaniaz: La mujer de paja frantsesez: La Femme de paille 1964MarnieAlfred Hitchcock frantsesez: Pas de printemps pour Marnie 1965The HillSidney Lumet gaztelaniaz: La colina frantsesez: La Colline des hommes perdus 1965ThunderballTerence Young gaztelaniaz: Operación Trueno frantsesez: Opération Tonnerre katalanez: Operació Tro galizieraz: Operación Trono 1965GoldfingerGuy Hamilton galizieraz: James Bond contra Goldfinger 1966A Fine MadnessIrvin Kershner gaztelaniaz: Un loco maravilloso frantsesez: L'Homme à la tête fêlée 1966Un monde nouveauVittorio De Sica gaztelaniaz: El mundo joven 1967The Bowler and the BunnetSean Connery 1967You Only Live TwiceLewis Gilbert gaztelaniaz: Sólo se vive dos veces frantsesez: On ne vit que deux fois katalanez: Només es viu dues vegades galizieraz: Só se vive dúas veces 1968ShalakoEdward Dmytryk 1969The Red TentMikhail Kalatozov gaztelaniaz: La tienda roja frantsesez: La Tente rouge 1970The Molly MaguiresMartin Ritt gaztelaniaz: Odio en las entrañas frantsesez: Traître sur commande katalanez: Odi a les entranyes 1971The Anderson TapesSidney Lumet gaztelaniaz: Supergolpe en Manhattan frantsesez: Le Dossier Anderson katalanez: Gran robatori a Manhattan 1971Diamonds Are ForeverGuy Hamilton frantsesez: Les diamants sont éternels katalanez: Diamants per a l'eternitat galizieraz: Diamantes para a eternidade 1973The OffenceSidney Lumet gaztelaniaz: La ofensa katalanez: El delicte galizieraz: A ofensa 1974ZardozJohn Boorman 1974RansomCaspar Wrede gaztelaniaz: Aeropuerto: S.O.S. vuelo secuestrado frantsesez: Un homme voit rouge 1974Murder on the Orient ExpressSidney Lumet gaztelaniaz: Asesinato en el Orient Express frantsesez: Le Crime de l'Orient-Express katalanez: Assassinat a l'Orient Express galizieraz: Asasinato no Orient Express 1975The Wind and the LionJohn Milius gaztelaniaz: El viento y el león frantsesez: Le Lion et le Vent katalanez: El vent i el lleó 1975The Man Who Would Be KingJohn Huston gaztelaniaz: The man who would be king frantsesez: L'Homme qui voulut être roi euskaraz: « Errege nahi zuen gizona » katalanez: L'home que volia ser rei galizieraz: O home que puido reinar 1976The Next ManRichard C. Sarafian frantsesez: Meurtre pour un homme seul 1976Robin and MarianRichard Lester gaztelaniaz: Robin y Marian frantsesez: La Rose et la Flèche katalanez: Robin i Marian 1977A Bridge Too FarRichard Attenborough frantsesez: Un pont trop loin katalanez: Un pont massa llunyà 1978The First Great Train RobberyMichael Crichton gaztelaniaz: El primer gran asalto al tren frantsesez: La Grande Attaque du train d'or katalanez: El gran robatori del tren 1979CubaRichard Lester 1979MeteorRonald Neame gaztelaniaz: Meteoro 1981Time BanditsTerry Gilliam frantsesez: Bandits, bandits katalanez: Els herois del temps galizieraz: Os heroes do tempo 1981OutlandPeter Hyams gaztelaniaz: Atmósfera cero katalanez: Atmosfera zero galizieraz: Atmosfera cero 1982Five Days One SummerFred Zinnemann gaztelaniaz: Cinco dias un verano frantsesez: Cinq Jours, ce printemps-là 1982G'olé!Tom Clegg 1982Wrong Is RightRichard Brooks frantsesez: Meurtres en direct katalanez: Objectiu mortal 1983Never Say Never AgainIrvin Kershner gaztelaniaz: Nunca digas nunca jamás frantsesez: Jamais plus jamais katalanez: Mai diguis mai més galizieraz: 007: Nunca digas endexamais 1984Sword of the ValiantStephen Weeks gaztelaniaz: El caballero verde (1984) frantsesez: L'Épée du vaillant katalanez: L'espasa del cavaller 1986The Name of the RoseJean-Jacques Annaud gaztelaniaz: El nombre de la rosa frantsesez: Le Nom de la rose euskaraz: « Der Name der Rose » katalanez: El nom de la rosa galizieraz: O nome da rosa 1986HighlanderRussell Mulcahy 1987The UntouchablesBrian De Palma frantsesez: Les Incorruptibles katalanez: Els intocables d'Elliot Ness galizieraz: Os intocables de Eliot Ness 1988Memories of MeHenry Winkler 1988The PresidioPeter Hyams gaztelaniaz: Más fuerte que el odio frantsesez: Presidio, base militaire, San Francisco katalanez: Més fort que l'odi 1989Indiana Jones and the Last CrusadeSteven Spielberg gaztelaniaz: Indiana Jones y la última cruzada frantsesez: Indiana Jones et la Dernière Croisade katalanez: Indiana Jones i l'última croada galizieraz: Indiana Jones e a última cruzada 1989Family BusinessSidney Lumet gaztelaniaz: Negocios de familia katalanez: Negocis de família 1990The Russia HouseFred Schepisi gaztelaniaz: La casa Rusia frantsesez: La Maison Russie katalanez: La casa Rússia 1990The Hunt for Red OctoberJohn McTiernan gaztelaniaz: La caza del Octubre Rojo frantsesez: À la poursuite d'Octobre rouge katalanez: La caça de l'Octubre Roig 1991Robin Hood: Prince of ThievesKevin Reynolds gaztelaniaz: Robin Hood, príncipe de los ladrones frantsesez: Robin des Bois, prince des voleurs katalanez: Robin Hood: Príncep dels lladres galizieraz: Robin Hood, príncipe dos ladróns 1991Highlander II: The QuickeningRussell Mulcahy frantsesez: Highlander, le retour katalanez: Els immortals 2: El desafiament galizieraz: Os inmortais II 1992Medicine ManJohn McTiernan 1993Rising SunPhilip Kaufman gaztelaniaz: Sol naciente frantsesez: Soleil levant katalanez: Sol naixent 1994A Good Man in AfricaBruce Beresford gaztelaniaz: Un buen hombre en África frantsesez: Un Anglais sous les tropiques katalanez: Un bon home a l'Àfrica 1995First KnightJerry Zucker frantsesez: Lancelot, le premier chevalier 1995Just CauseArne Glimcher frantsesez: Juste Cause 1996DragonheartRob Cohen frantsesez: Cœur de dragon 1996The RockMichael Bay gaztelaniaz: La Roca frantsesez: Rock 1998Playing by HeartWillard Carroll gaztelaniaz: Jugando con el corazón frantsesez: La Carte du cœur 1998The AvengersJeremiah S. Chechik gaztelaniaz: Los vengadores frantsesez: Chapeau melon et bottes de cuir katalanez: Els venjadors 1998Junket WhoreDebbie Melnyk 1999EntrapmentJon Amiel gaztelaniaz: La trampa frantsesez: Haute Voltige 2000Finding ForresterGus Van Sant gaztelaniaz: Descubriendo a Forrester frantsesez: À la rencontre de Forrester katalanez: A la recerca d'en Forrester 2002Catch Me If You CanSteven Spielberg gaztelaniaz: Atrápame si puedes frantsesez: Arrête-moi si tu peux 2003The League of Extraordinary GentlemenStephen Norrington frantsesez: La Ligue des gentlemen extraordinaires katalanez: La lliga dels homes extraordinaris 2009Massimo Spano 2011Infinite Space: The Architecture of John LautnerMurray Grigor 

 Sariak 
 Urtea Saria Kategoria Filma  Erref.1987  Oscar Sariak  Taldeko gizonezko aktore onena  The Untouchables    1987 British Academy Film Awards  Gizonezko aktore onena  Der Name der Rose    Taldeko gizonezko aktore onena  The Untouchables    1989  Indiana Jones and the Last Crusade    1990  Gizonezko aktore protagonista onena  The Hunt for Red October    1998  BAFTA Fellowship     1965 Urrezko Globo Sariak Henrietta Award (World Film Favorite – Gizonezkoa)     1968     1972     1987 Taldeko gizonezko aktore onena  The Untouchables    1989  Indiana Jones and the Last Crusade    1995  Cecil B. DeMille saria     

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Sean Connery aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 
 Sean Connery aktorearen webgune ofiziala 

Kategoria:Edinburgoarrak
Kategoria:Eskoziako aktoreak
Kategoria:James Bond antzeztu duten aktoreak
Kategoria:Erresuma Batuko zinema ekoizleak
Kategoria:Gizonezko aktore onenaren Oscar sariaren irabazleak
Kategoria:Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sariaren irabazleak
Kategoria:Erresuma Batuko katolikoak
Kategoria:Ohorezko Legioko zaldunak
Kategoria:Kennedy Sarien irabazleak
Kategoria:Knights Bachelor