Gabarra

Atal nagusiak 

 Hondo laua: ontziaren behealdea oso laua da, sakonera txikiko uretan nabigatzea errazten du.
 Karga-eremua: zama astunak eramateko, zabalera handiko eremua da. 
 Amarralekuak: sokak eta kateak lotzeko erabiltzen den tokia, gabarra portuan edo beste ontzi batekin lotzeko. 
 Atoi-puntuak: bultzatzen duen atoiontzia konektatzen den edo bertatik tira egiten duen tokia.

Materialari dagokionez, gabarra gehienak  egurrez edo altzairuz eginak izaten dira, erabilera eta garaiaren arabera. 

 Historia eta erabilera tradizionala 
Gabarrak XIX. eta XX. mendeetan izan zuten erabilera handiena. Historian zehar, hainbat gabarra mota erabili izan dira Euskal Herriko portu eta ibaietan, tamainaren eta funtzioaren arabera. Portu txikietan - Donostia, Pasaiako badian edo Ondarroako itsasadarrean - gabarra arinagoak erabiltzen ziren, zamaketa arinak egiteko eta mugikortasun handiagoa izateko. 

Bilbon, berriz, handiagoak ziren. Bilboko portuan, esaterako, gabarrak funtsezkoak ziren burdina, ikatza eta bestelako zamaren garraiorako. Itsasadarraren bidez, zamak portutik barrualderaino eramaten zituzten, edo alderantziz. Langile askok horietan lan egiten zuten, eta Bilbo industrialaren irudi ohikoetako bat ziren.

1960ko hamarkadara arte, gabarrek eginkizun garrantzitsua izan zuten Bilboko portuko jardueran. Teknologia berrien eta garraio-sistemaren modernizazioaren ondorioz, erabilera gutxituz joan zen.

 Gaur egungo erabilera 
Gaur egun, gabarrak ia ez dira erabiltzen garraio praktikoetarako, garraio modernoagoak (kamioiak, trenak eta itsasontzi handiagoak) nagusitu direlako. Hala ere, hainbat lekutan gabarrak helburu turistiko edo kulturaletarako egokitu dira.

Zenbait hiritan, antzinako gabarren antzeko ontziekin ibaian zehar bidaiak eskaintzen dira, eta beste batzuetan ontzi hauek zaharberrituta erakusgai jartzen dira museoetan, bertako industria eta portuko historia ezagutarazteko.

 Kultura 
Gabarrek industria garaiko bizimodua eta lan egiteko moduak irudikatzen dituzte. Herri askotan, batez ere portuetan hazitako komunitateetan, gabarrak eguneroko bizitzaren parte ziren. Gabarrari lotutako ogibideak ere bazeuden: gabarrari, zamaketari edo ontziolak, besteak beste.

Gaur egun, gabarra batzuk kontserbatuta daude ondare historiko eta kultural gisa. Museoetan ikus daitezke, eta herri askotan erakusketak edo festa bereziak egiten dira gabarrek eta portuko bizitzak izan zuten garrantzia gogoratzeko.

 Non ikus daitezkeen gaur egun 
Gabarrak hainbat lekutan ikus daitezke:

 Bilboko Itsas Museoa (Euskal Herria): bertan, gabarra bat ikus daiteke, bere erabilera industrialaren inguruko informazioarekin.
 Seinako Kanala (Frantzia) eta Thames ibaia (Erresuma Batua): leku hauetan gabarrak oso ohikoak ziren, eta gaur egun ere batzuk ikus daitezke helburu turistiko edo historikoekin.
 Beste herrialde batzuetan ere, gabarrak museo-ontzi edo paseo turistiko gisa erabili izan dira.
 Athletic Club eta lehen gabarra 
1960an, Gabarra nº 1 izeneko ontzia eraiki zuten Erandion, Bilboko porturako. Hasieran, lanetarako ontzi sinple bat zen, portu-lanak erraztea zen helburua. Ontziak ez zuen motorrik eta atoiontzi baten beharra zuen mugitzeko. Bere lana portuan zama eta mantentze-lanak egitea zen. 

1983an, Athletic Clubek Liga eta Errege Kopa irabazi zituenean gabarra Bilboko ikur bihurtu zen. Garaipen historiko hori ospatzeko, jokalariak gabarra honetan igo ziren eta Bilboko itsasadarrean zehar ibili ziren. Milaka lagunek ontzia jarraitu zuten ibaiaren bi ertzetatik. Ordutik, garaipenak ospatzeko jokalariak gabarra honetara igotzen dira. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Itsasontzi motak
Kategoria:Bidalketa