Australiako errugbi selekzioa

Australiako errugbi selekzioa edo Wallabiak Australiaren ordezkaria da gizonezkoen errugbi partida ofizialetan. Munduko talde onenen artean dago, eta bi aldiz irabazi du Munduko Errugbi Kopa: 1991n eta 1999an. Urtero The Rugby Championship txapelketan parte hartzen du, Argentina, Hegoafrika eta Zeelanda Berriarekin.

 Historia 
1839ko uztailaren 25ean jokatu zen lehenbiziko errugbi partida Australian. Federazioa, Southern Rugby Football Union, 1874an eratu zen,1893an hartu zuen egungo izena: New South Wales Rugby Union eta 1899an jokatu zuen Australiako selekzioak lehenbiziko partida, biran zebilen British and Irish Lions selekzioaren aurka, eta baita irabazi ere: 13-3. Birako beste hiru partidetan, ordea, britainiarrak gailendu ziren.

1903an jokatu zuen Australiak lehenbiziko test-partida All Blacksen aurka, Sydneyn, 30.000 ikusleren aitzinean; Zeelanda Berriak irabazi zuen, 3 eta 22. 1907an, Hegoaldeko Gales Berriko hamahiruko errugbiko liga sortu zen. 1908an, Australiako selekzioak lehenbiziko bira egin zuen Britainia Handian eta Ipar Amerikan barrena. Kazetari ingelesek "untxiak" ezizena ipini zieten, baina australiarrek "wallabiak" deitzea nahiago izan zuten.  

Lehen Mundu Gerrak oso eragin negatiboa izan zuen Australiako errugbian. Hegoaldeko Gales Berrian eta Queenslanden hamabosteko errugbiko lehiaketa guztiak bertan behera geratu ziren, jokalari anitz armadan erroldatu zirelako: 5000 errugbilari inguru joan ziren gerrara, eta 500 hil ziren. Hamahiruko errugbiko lehiaketek, berriz, ez zuten etenik izan eta, bai jokalarien, bai zaleen arreta lortu zuten. Harrezkero, hamahiruko errugbia nagusi da Australiako bi estatu horietan.    

Queenslanden 1929 arte ez ziren lehiaketak berriz hasi, eta Hegoaldeko Gales Berriko Waratahs izan zen Australiako ordezkari bakarra 1920ko hamarkada osoan. Australiaren eta Zeelanda Berriaren arteko lehia funtsezkoa izan zen zaleen interesa bizirik mantentzeko. 1932an, Bledisloe Kopa jokatzen hasi zen bi selekzioen artean. 

280px|thumb|Australiaren eta Hegoafrikaren arteko lehenbiziko partida, Lurmutur Hiria, 1933ko uztailak 8
1933an egin zuten Wallabiek lehenbiziko bira Hegoafrikan. Bost test-partida jokatu zituzten bertako selekzioaren aurka: hiru galdu eta bi irabazi. Hurrengo urtean, aurreneko aldiz irabazi zuten Bledisloe Kopa, 25 eta 11, Sydneyn. 1939an, Britainia Handira joan ziren zenbait partida jokatzera, baina Bigarren Mundu Gerraren hasierak bertan behera utzarazi zuen bira.

Bigarren Mundu Gerraren ondoan, jokalari batzuk hamahiruko errugbira pasatu baziren ere, hamabostekoak hainbatean eutsi zion. Ozeano Bareko herrialdeetan talde indartsuak sortu baitziren, partida interesgarriak jokatzeko aukerak handitu zitzaizkion Australiako selekzioari. 1952an, fijiarrek Sydneyko errugbizaleak liluratu zituzten beren joko bizi eta ez ortodoxoarekin,Bi partida jokatu zituzten Australiak eta Fijik 1952an, biak Sydneyn. Lehenbizikoan Wallabiek 15 eta 9 irabazi zuten, eta bigarrenean fijiarrek, 15 eta 17. eta 1973an Australiak lehenbiziko test-partida jokatu zuen Tongaren aurka. 1979an, berriz, Wallabiek aurreneko bira egin zuten Argentinan.

280px|thumb|Australia eta Argentinaren arteko partida, Velez Sarsfield, 1987ko azaroak 7.
1980an, Bledisloe Kopa laugarren aldiz irabazi zuen Australiako taldeak. Garai bikain baten hasiera izan zen. 1984an Europan zehar egindako itzulian, bere lehenbiziko Grand Slama erdietsi zuen, Ingalaterra, Eskozia, Gales eta Irlanda azpiraturik. Besteak beste, Mark Ella, David Campese, Michael Lynagh, Nick Farr-Jones eta Simon Poidevin zeuden talde gazte hartan. 1987an Australiak eta Zeelanda Berriak antolatu zuten lehenbiziko Munduko Errugbi Kopa; finalera iristeko faboritoak baziren ere, Frantziak kanporatu zituen Wallabiak finalerdietan.

1990eko hamarkada urrezko aroa izan zen Australiako talde nazionalarentzat. 1991n Ingalaterran jokatu zen Munduko Errugbi Kopa irabazi zuen, etxeko taldea 12 eta 6 mendean harturik. John Eales, Tim Horan, Jason Little, Phil Kearns eta Willy Ofahengaue aritu ziren Campese, Lynagh, Farr-Jones eta Poidevin beteranoen ondoan final gogoangarri hartan.

1995eko Munduko Errugbi Kopan ipurdikoa hartu zuen, Ingalaterrak kanporatu baitzuen final laurdenetan. Porrot hark min handia egin zion. Taldeak prestaketa areagotu, 1991n aritu ziren jokalariengan oinarrituta, eta lau urte geroago, Galesen, kopa berriz irabaztea lortu zuen.

280px|thumb|Australia eta Eskoziaren arteko partida 2017an; Will Geniak darama baloia.
XXI. mendean ere emaitza onak lortu ditu, besteak beste, palmaresean dituen lau The Rugby Championship txapelketak, azkena 2015ekoa. Munduko Kopetan, berriz, 2011koan hirugarren egin zuen, eta 2015ekoan finalera iritsi zen arren, Zeelanda Berria nagusitu zitzaion, 34 eta 17.

 Uniformea 
Hasierako urteetan hainbat uniforme erabili zituen, baina gehienetan elastiko urdin argia eta galtza urdinak.   1928an, Hegoaldeko Gales Berriko eta Queenslandeko federazioek erabaki zuten elastiko horia eta galtza berdeak izatea Australiako talde amateurren kolore ofizialak. Hurrengo urtean, ordea, Zeelanda Berriaren aurka jokatzerakoan kolore berdeko elastikoa erabili zuen, eta hurrengo hamarkadetan ere berdearekin jarraitu zuen. 1961ean hartu ziren gaur egungo koloreak, txapelketetan Hegoafrikako selekziotik bereizteko.

 Palmaresa 
 Munduko Errugbi Kopa
Munduko Errugbi KopaUrteaPostua  1987  Laugarrena  6  4  0  2  186  108     1991 Irabazlea  6  6  0  0  126  55   1995  Final laurdenak  4  2  0  2  109  66  1999  Irabazlea 6  6  0  0  221  73  2003 Finalista 7  6  0  1  345  78   2007 Final laurdenak  5  4  0  1  225  53  2011  Hirugarrena  7  5  0  2  211  95  2015  Finalista  7  6  0  1  222  118  2019  Final laurdenak  5  3  0  2  152  108  2023  Multzo fasea  4  2  0  2  90  91 Denera57440131887845  Irabazlea   Finalista   Hirugarrena   Laugarrena

 The Rugby Championship 
Honako hauek dira The Rugby Championshipen lortutako emaitzak:
 Txapelduna (4): 2000, 2001, 2011, 2015
 Bigarrena (12): 1998, 1999, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2010, 2012, 2016, 2019
 Bledisloe Kopa (12): 1934, 1949, 1979, 1980, 1986, 1992, 1994, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002
 Zeelanda Berria 52 -Australia 12
 Mandela Challenge Plate (13): 2000, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018, 2021, 2022
 Australia 13 - Hego Afrika 8
 Puma Trophy (13): 2000, 2002, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022
 Australia 13 - Argentina 2

 Jokalarien errekorrak 
 Partida gehien 
#JokalariaPostuaUrteakPartidak 1  James Slipper harroin  2010-  141 2  George Gregan uztartze-erdilari  1994-2007  139 3  Stephen Moore orpokatzaile  2005-2017  129 4  Michael Hooper  hirugarren lerroko hegal 2012-2023  125 5  Adam Ashley-Cooper  erdiko-hegaleko  2005-2019  121 6  Nathan Sharpe  bigarren lerroko  2002-2012  116 7  George Smith  hirugarren lerroko hegal  2000-2013  111 8  Sekope Kepu  harroin  2008-2019  110Will Genia uztartze-erdilari  2009-2019  10  Rob Simmons  bigarren lerroko 2010-2020  106

2024ko azaroaren 30ean eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

 Entsegu gehien 
#IzenaPostuaUrteak 1  David Campese  hegaleko-atzelari  1982-1996  101  64 2  Chris Latham  hegaleko-atzelari  1998-2007  78	 40      3  Adam Ashley-Cooper  erdiko-hegaleko  2005-2019  121  39 4  Israel Folau  erdiko-hegaleko  2013-2018  73  37 5  Drew Mitchell  hegaleko-atzelari  2005-2016  71  34 6  Tim Horan  erdiko  1989-2000  80  30 Joe Roff  hegaleko-atzelari  1995-2004  86      Lote Tuqiri  hegaleko  2003-2008  67 Matt Giteau  zabaltzaile-erdiko  2002-2016  103 10  Matt Burke  atzelari  1993-2004  81  29 Stirling Mortlock  erdiko  2000-2009  80

2024ko azaroaren 30ean eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

 Tanto gehien 
#IzenaPostuaUrteak 1  Michael Lynagh   zabaltzaile  1984-1995  72  911 2  Matt Burke  atzelari   1993-2004  81  878       3  Matt Giteau  zabaltzaile-erdiko  2002-2016  103  698 4  Bernard Foley  zabaltzaile-atzelari  2013-2023  76  670 5  Stirling Mortlock  erdiko  2000-2009  80  489         6  David Campese  hegaleko-atzelari  1982-1996  101  315 7  James O'Connor  zabaltzaile-erdiko  2008-  64  276 8  Paul McLean  zabaltzaile-atzelari  1974-1982  30  260       
|-
| 9 || Joe Roff || hegaleko-atzelari || 1995-2004 || 86 || 244|-
| 10 ||	Quade Cooper || zabaltzaile || 2008-2023 || 79 || 208'''

2024ko azaroaren 30ean eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Australiako errugbi federazioa

Kategoria:Australiako errugbi taldeak
Kategoria:Ozeaniako errugbi selekzioak