Lurda

Lurda (okzitanieraz Lorda, frantsesez Lourdes) Frantziako Okzitania eskualdean dagoen udalerria da. Katolizismoaren erromesaldi-gunea, urtero 5 milioi bisitari ikusia da.

 Historia 
Erdi Aroan, Lurda herri gotortua izan zen, eta bere kokapen geografikoaren ondorioz, Bigorre konderriko gotorleku garrantzitsua. Bere gaztelua XIV. mendekoa da, XVI. mendean berreraikia. Plaza hau ingelesei eman zitzaien Bretignyko itunaren bidez, eta  1360an eta 1406 arte ez zen berreskuratu.

1789ko Frantziako Iraultzaren ondoren, Bigorre konderria Pirinio Garaietako departamendu berrian sartzen du gobernuak; Lurda kantonamendu barruti buru egiten da 1790ean, baina ez suprefetura, Argeles-Gazost udalerriari emango zaiona, haranaren barrualderago kokatua.

Gaur egun, bere santutegiari esker, turismo erlijiosoko gune gorenetako bat da Europan.

 Euskara 
Piriniotako beste hainbat lekutan bezala, Lurdan, erromatar garaiko eusko-akitanierazko inskripzioak daude. Berez, dokumentazioa oso ugaria da erdialdeko Pirinioetan (Tarbes edo Lurdatik Saint-Gironseraino, Aturri, Neste, Aure, Luchon eta Garonako haranetatik pasatuz, historikoki garrantzitsuak izan diren Bagnères de Bigorre, Bagnères de Luchon edo Saint-Bertrand-de-Comminges bezalako herriekin), mendebaldera eta iparraldera goazen heinean jaisten doana latindar inskripzio gutxiago daudelako.

 Okzitaniera 
Bernadette Soubirousen ama hizkuntza Pirinioetako okzitanieraren gaskoina zenez, Ama Birjinak hizkuntza horretan hitz egin zitzaion (fededunen arabera). Horregatik, iturburu miragarria okzitanieraz markatua dago orain, esaldi honekin: «Que sòi era immaculada concepciou» (jatorrizko ortografian «Que soy immaculada councepciou», -Sortzez Garbia Amabirjina naiz-). XXI. mendearen hasieratik, hizkuntza askotara itzulitako kartel batek Ama Birjinaren beste hitz batzuk aipatzen ditu: «Zoaz iturrira edatera eta garbitu zaitez han» («Anat béouè en a hount et vi laoüa» idatzia).

 Ondarea 
 Lurdako santutegia
 Lurdako gaztelua

 Alkateak 
 Alkateen zerrenda Legealdia Izena Alderdi politikoa2001–2014 Jean-Pierre Artiganave UMP1989–2000 Philippe Douste-Blazy UDF1971–1989 François Abadie PRG1965–? Justin Lacaze 1960–? Noël Viron 1952–1960 Antoine Beguere 1945-1952 Georges Dupierris 1944-? Albert Borde 1941-? Auguste Brenjot 1929-? Lucien Gazagbe 1926-? Lucien Latapie 1925-? Justin Lacaze 1794-? Dufo 1790-? Normande 1789-? Abadie 

 Galeria 

 Hiri eta herri senidetuak 


 Bitxikeriak 
 Donostian bada Lourdes Txiki izeneko santutegia, Ama Birjina agertu zeneko jatorrizko leizea eskala txikiagoan agertzen dena.
 Lurdak Biscaye deitutako auzo bat du, Euskal Herrian eta inguruan oso zabaldutako lekuizena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Santutegiaren webgune ofiziala