Munduko zazpi mirari berriak

Munduko zazpi mirari berriak 2007ko uztailaren 7an nazioarteko lehiaketa batean aukeratu ziren munduko zazpi tokiei deritze. Enpresa pribatu batek antolatu zuen, antzinate klasikoko munduko zazpi mirariak oinarri harturik. New Open World Corporation (NOWC) enpresa pribatuaren sortzaile Bernard Weber zinegile suitzarrak abiarazi zuen ekimena.

 Bozketa sistema 
Parte hartu nahi zuen edonork erakundearen webgunean e-posta bat erregistratu behar izan zuen eta bere gustukoak aukeratu. SMS bidez ere bozkatu ahal izan zen, baita ordaindu beharreko telefono zenbaki batera deituz ere. Praktikan, ez zegoen eragozpenik norbaitek behin baino gehiagotan bozkatzeko, beti ere, beste telefono edo helbide elektroniko bat erabiliz gero. Hautagai bakarraren alde bozka zitekeen eta, bi dolar estatubatuarren truke, ziurtagiri bat jaso. Erakundeak lehiaketarekin lotutako oroigarriak saldu zituen.

Hasieran, erakunde antolatzaileak egin zuen zerrenda luze batetik zazpi hautagai aukeratu zituen. Zerrenda gero handitu egin zen, jendeak edo herrialdeek halaxe eskatuta. Bozketaren azken hilabeteetan, ordu arte gehien jaso zituzten 21ek baino ez zuten parte hartu.

Azken etapan, Egiptoko gobernuaren kexuen ondorioz, Gizako piramideak zerrendatik kendu ziren, ohorezko hautagai titulua emanda, antolatzaileek trebeki disimulatuta, antzinate klasikoko munduko zazpi mirarietatik zutik dirauen bakarra delako.

Gizakia bizi denetik 2000 arte eraikitako eraikinak onartu ziren hautaketan, gaur egun zutik egon behar izateko baldintza soilarekin. Emaitzak 2007ko uztailaren 7an ezagutzera eman ziren, Lisboako Estádio da Luz futbol zelaian, zeremonia bikain batean. Zenbait gonbidatu berezi bertaratu ziren, besteak beste Cristiano Ronaldo futbolaria, Jennifer Lopez kantari eta aktorea, eta Hilary Swank, Ben Kingsley eta Bipasha Basu aktoreak.

 Gertaerak, kontrasteak eta zenbakiak 
 Olerki batek dioenez, antzinateko munduko zazpi mirariak Antipatro Sidongoak aukeratu zituen, K. a. 125 inguruan. Badaude aurreragoko zerrenden erreferentziak, Herodotok eta Filon Bizantziokoak eginak.
 Munduko zazpi mirari berriak aukeratzeko, ehun milioi boto baino gehiago eman ziren, bozen jatorria eta pertsona bakoitzak emandako bozen kopurua mugatu gabe, mundu osotik.
 Historiako lehendabiziko Internet, telefono eta SMS bidezko bozketa erraldoia da, mundu osoko parte hartzaileentzat irekia.
 Munduko biztanleen laurdenak (1.600 milioi lagunek inguru) zuzenean ikusi zuen 2007ko uztailaren 7an bozketaren emaitzen iragarpena, Lisboatik igorrita.
 Zazpi mirari berrien iragarpen zeremonia 160 telebista katek eman zuten 170 herrialderentzat baino gehiagorentzat.
 Zazpi mirari berrietatik, bat ere ez dago herrialde aurreratuetan.
 Telefono, ordenagailu eta Interneterako konexio gehienak herrialde aurreratuetan daude.
 Bozketaren lehen fasean, UNESCOko partaide diren herrialdeen erdiek zuten monumentu azpimarragarriren bat lehiaketan parte hartzen; horrek eraikin horiek aurkitzen diren herrialdeetako gobernuen laguntza politikoa sortu zuen.
 Zazpi mirari horietatik, UNESCOk sei jada Gizateriaren ondare izendatu ditu, 2008ko zerrendaren arabera.
 Behin munduko zazpi mirari berriak aukeratuta, orain, naturako zazpi mirari berriak aukeratzeko asmoa dago.

 Aukeratuak 
 Munduko zazpi mirari berriak 
 Miraria Kokapena IrudiaChichén Itzá  border|25px Yucatan, Mexiko  90px|Gaztelua, turistek eskalatuaErromako Koliseoa  border|25px Erroma, Italia  90px|Koliseoa gauez Kristo Berreroslea   Rio de Janeiro, Brasil  90px|erdian|Kristo Berreroslea Rio de JaneironTxinako Harresi Handia   Txina  90px|Harresi Handia neguanMachu Picchu  border|25px Cusco, Peru  90px|erdian|Machu Picchuren ikuspegiaPetra  border|25px Jordania  60px|erdian|Altxorra, PetranTaj Mahal  border|25px Agra, India  90px|Taj Mahal

 Ohorezkoa 
Ohorezko miraria bozketatik kanporatu zuten, antzinakoena eta Antzinako zazpi Mirarietatik zutik dirauen bakarra dela argudiatuz. Nolanahi ere, Egiptoko autoritate kulturalen oposizio gogorragatik kanporatu zen, Zahi Hawassek bezala, egiptoar gobernuko Antigoaleko Gauzen Kontseilu Goreneko idazkari orokorrak lehiaketari "publizitate operazio" hutsa iritzi baitzion.

 Miraria Kokapena IrudiaGizako piramide handia    border|25px Kairo, Egipto  90px|Keopsen piramidea

 Finalean sartutakoak 

 Hautagaiak 
Bozketa garai baten ondoren, finalerdietarako sailkatu ziren 77 eraikinak ezagutzera eman ziren, ordena honetan:

 Txinako Harresi Handia Txina
 Potala jauregia Tibet
 Taj Mahal India
 Koliseoa Italia
 Chichén Itzá Mexiko
 Pazko uharteko Moaiak Txile
 Pisako dorrea Italia
 Eiffel Dorrea Frantzia
 Machu Picchu Peru
 Moskuko Kremlina, San Basilio Katedrala eta Plaza Gorria, Errusia
 Sanaako hiri historikoa Yemen
 Versaillesko jauregia Frantzia
 Alhambra Espainia
 Angkor Wat Kanbodia
 Askatasunaren Estatua AEB
 Familia Santuaren tenplua Espainia
 Hagia Sofia meskita Turkia
 Sydney Opera House Australia
 Petra Jordania
 Golden Gate AEB
 Timbuktu Mali
 Meenakshi Ammanen tenplua India
 Kiotoko jauregi inperiala Japonia
 Empire State eraikina AEB
 Akisgrango katedrala Alemania
 Veneziako Duke Jauregia Italia
 Urrezko Tenplua India
 Atenasko Akropolia Grezia
 Brihadeshwarako Tenplua India
 Arunachaleswarako Tenplua India
 Bahubali Estatua India
 Santiago de Compostela Espainia
 Budapesteko Legebiltzarra Hungaria
 Stonehenge Erresuma Batua
 Neuschwanstein gaztelua Alemania
 Mahabalipuram India
 Göltzschtalbrücke Alemania
 Dhammakaya Cetiya Thailandia
 Koloniako katedrala Alemania
 Dresdengo Andre Mariaren eliza Alemania
 Giralda Espainia
 Gizako piramide handia Egipto
 Lotoaren Tenplua India
 Terrakotazko armada Txina
 Pragako gaztelua Txekia
 Hiri Debekatua Txina
 Kapellbrücke Suitza
 Londresko Dorrea Erresuma Batua
 Big Ben Erresuma Batua
 Petronas dorre bikiak Malasia
 Municheko Olinpiar Estadioa Alemania
 Kiyomizu-dera Japonia
 Sigiriya Sri Lanka
 Erresuma Batuko Legebiltzarra Erresuma Batua
 Kordobako Meskita Espainia
 Abu Sinbel Egipto
 Londresko San Pauloren Katedrala Erresuma Batua
 Teotihuacan Mexiko
 Londresko Begia Erresuma Batua
 Karlosen Zubia Txekia
 San Petri basilika Vatikano
 Ranakpurreko Tenplua India
 Kristo Erredentorea Brasil
 Rushmore mendia AEB
 Guggenheim Bilbao Museoa Euskal Herria
 Nazcako lerroak Peru
 Mont Saint Michel Frantzia
 Burj Al Arab hotela Arabiar Emirerri Batuak
 Kapera sistinoa Vatikano
 Madrilgo Errege Jauregia Espainia
 Greenwicheko Errege Behatokia Erresuma Batua
 CN Dorrea Kanada
 Erregeen Harana Egipto
 Newgrangeeko hilobi megalitikoa Irlanda
 Segoviako akueduktua Espainia
 Panathinaiko Estadioa Grezia
 Panamako kanala Panama

 Kritikak 
Egitasmoa hainbat arrazoirengatik kritikatu da.

 UNESCOk kanpaina ez bermatzea erabaki zuela adierazi zuen, kontu mediatikoa izan zela uste izan baitzuen, eta Weberren izen pertsonalean egina. Adierazi zuenez, ez da nahikoa monumentuen balio sentimentala edonolako zerrenda batean sartzeko. Horrez gain, bozketa ez zela unibertsala esan zuen, kanpoan uzten baitzituen Interneterako konexiorik ez duten milioika pertsona, eta hautagaien zerrenda irizpide ez oso zientifiko eta ez hezitzaileen arabera egin zela. Bestalde, UNESCOren estatutuek ez dute erakundea munduko mirari izendatzeko ahalbidetzen, baina bai toki edo monumenturen bat Gizateriaren Ondare izendatzeko.
 Batzuen ustez, xede ekonomikoko egitasmoa izan zen (telefonoz bozkatzeko ordaindu behar izateagatik, adibidez), Bernard Weberrek egitasmo horretako irabaziak monumentuak eraberritzeko erabiliko zirela esan zuen arren.
 Arte aditu batzuek beste kritika bat egin zuten, zazpi mirariak bozketa bidez aukeratu izanagatik, meritu artistikoa hala aukeratzen ez denean, are gutxiago, ezagutza artistikorik ez dutenek erabakitzen badute.
 Beste batzuek (Chichen Itzako zuzendariak), adibidez, halako ekimenek diskriminazioa eta lehiakortasuna bultzatzen dutela jakinarazi zuten.
 Egipton, zenbait jendek Gizehko piramideek Sydneyko Opera Antzokiaren moduko eraikin modernoekin ez dutela zertan leihatu uste dute: egitasmoa zentzugabea dela diote eta Bernard Weber kritikatu dute, halaber.
 Jende askok Internetik, telefonorik edo dirurik ez izatea ere kritikatu zen.

 Bibliografia 
 Cox, Reg, and Neil Morris, "The Seven Wonders of the Modern World". Chelsea House Publications: Library. Octubre de 2000. ISBN 079106048
 Cox, Reg, Neil Morris, and James Field, "The Seven Wonders of the Medieval World". Chelsea House Publications: Library. Octubre de 2000. 
 D'Epiro, Peter, and Mary Desmond Pinkowish, "What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists". Anchor. 1 de diciembre de 1998. 
 Morris, Neil, "The Seven Wonders of the Natural World". Chrysalis Books. 30 de diciembre de 2002. 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Monumentuak
Kategoria:Antzinate klasikoko munduko zazpi mirariak
Kategoria:Munduko mirari berriak

de:Weltwunder#Die „Neuen 7 Weltwunder“