Komentsalismo

Komentsalismoa bi espezieren arteko harreman ekologiko estua da: bertatik, komentsal deitutakoak onura (elikagaiak, bizitokia...) ateratzen du, baina beste kideak ez du onurarik edo kalterik jasotzen  Dualde, V.: Biología, Curso de orientación Universitaria Ed. Ecir (1987) 602-603 orr. ISBN: 84-7065-128-5   Komentsalismo ZT Hiztegi Berria, Elhuyar  .

 Etimologia 
Hitza "komentsal" hitzetik dator, hau da, "mahaikide", "jankide" gizakien interakzio sozialari erreferentzia egiten dionean. Hitz hori latinetik eratorria da, commensalis hitzetik, com- aurrizkiarekin ("elkarrekin") eta mensa ("mahai"). Hasiera batean, terminoa animaliei ematen zitzaizkien janarien soberakinei egiten zien erreferentzia, edo animalia bat dagoeneko beste batek jandakoaren soberakinetik bizi zenean.

Hitzaren esanahi biologikoa Pierre-Joseph van Benedenek sortu zuen, 1876an.

 Adibideak 
Komentsalismoaren hiru adibide dira hauek:
 Hiena bezalako animalia sarraskijaleek animalia ehiztariekin finkatzen duten harremana. Ehiztariek harrapakina hil eta jaten dute, eta hienek harrapakinaren hondarrak aprobetxatzen dituzte .
 Bakterio askok gizakiaren zein animalien hestean eratzen duten harremana. Bakterio horiek saprofito moduan bizi dira, digeritu gabeko janariez elikatuz. Ez dute inongo kalterik sortzen, eta gizakiaren heste-flora bakteriarra osatzen dute. Beste bakterio batzuk (Staphylococcus aureus, esaterako) larruazalean edo sudurreko mukosetan bizi dira, kalterik sortu gabe  Kluytmans J, van Belkum A, Verbrugh H (1997ko Uztaila) Nasal carriage of Staphylococcus aureus: epidemiology, underlying mechanisms, and associated risks. Clinical Microbiology Reviews. 10 (3): 505–20 .
 Orkideek eta goroldioak jankide-harremana mantentzen dute zuhaitzekin, adarretan edo enborrean hazten direlako, bertan argia eskura dutelako fotosintesia egin ahal izateko.

 Komentsalismo motak 

 Foresia: bi espezieren arteko harreman mota horretan, batek bestea garraiatzen du. Adibide ugari daude: esaterako, intsektu batzuek (euliek, kakalardoek, erleek...) akaroak eramaten dituzte  Phiresy, phoresis, phoretic Bugguide , edo txori batzuek, milazangoak  Tajovy, Karel, et al. (2001) "Millipedes (Diplopoda) in Dog's' nests". European Journal of Soil Biology, vol. 37, 321–323 orr. 

 Inkilinismoa: espezie batek beste baten gorputza erabiltzen du bizileku gisa, inongo kalterik sortu gabe. Adibidez, orratz-arraina itsas luzokerren barrunbe klokalean bizi da, eta bertan aterpe eta babesa aurkitzen du  Dualde, V.: Biología COU, Ed. ECIR (1987), 603 orr. ISBN: 84-7065-128-5 

 Metabiosia: Beste espezie baten gorpuzkiak, gorotzak, eskeletoak edo gorpuak aprobetxatzean datza, babesteko edo tresna gisa erabiltzeko. Adibidez, karramarro ermitauak (Pagurus), beren sabelalde biguna babesten dutenak barraskilo baten maskor hutsean sartuz.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Sinbiosi

 Kanpo estekak 

Kategoria:Elkarrekintza biologikoak