Margarita Valoiskoa

Margarita Frantziakoa edo Margarita Valoiskoa (Saint-Germain-en-Laye, 1553ko maiatzaren 14 – Paris, 1615eko maiatzaren 27), Margot erregina ezizenaz ere ezaguna, Nafarroako erregina ezkontidea izan zen 1572-1599 bitartean, eta Frantziako erregina 1589-1599 bitartean. Kultura handiko emakumea zen eta oroitzapen liburu bat (Mémoires) eta poemak idatzi zituen.

 Bizitza 
Henrike II.a Frantziakoaren eta Katalina Mediciren zazpigarren alaba zen. Haren hiru neba Frantziako errege izan ziren: Frantzisko II.a, Karlos IX.a eta Henrike III.a. Ahizpa bat, Elisabet, Filipe II.a Espainiakoaren hirugarren emaztea izan zen, eta beste bat, Klaudia, Karlos III.a Lorenakoarekin ezkondu zen.

Nafarroako errege Henrike III.arekin ezkondu zen 1572ko abuztuan. Sei egun geroago San Bartolome eguneko sarraskia gertatu zen, eta badirudi berari esker irten zela senarra bizirik ataka hartatik. Senar-emazteak bereizirik bizi izan ziren luzaroan, eta guztiz ospetsuak bihurtu ziren Parisen Margot erreginaren amodiozko ibilerak. Eskandalu haiek ezin eramanik, Auverniako Ussongo gazteluan itxiarazi zuen senarrak 1587an, zeuzkan maitale guztien izenak banan-banan esanarazi ondoren. 1605 arte eduki zuten itxirik. 

1599an egin zuten senarra Frantziako errege, Henrike IV.a izenez, eta 1600ean lortu zuen dibortzioa errege berriak, emazteak ondorengorik eman ez ziola eta. 1605ean utzi zuten aske Margarita eta Parisen bizi izan zen azken urteetan.

 Ezkontza eta seme-alabak 
1572ko abuztuaren 18an, Parisen, Henrike III.a Nafarroakoarekin, Frantziako Henrike IV.a izango zenarekin ezkondu zen. Bien arteko harremana txarra zen eta ez zuten seme-alabarik izan. 1600an Henrikek ezkontza banatzeko baimena lortu zuen. Horren ondoren ez zen berriro ezkondu.

 Artea 
Liburu eta film asko haren bizitzan oinarriturik daude:
 Alexandre Dumasen La Reine Margot (1845)
 Camilla de Morlhonen La Reine Margot filma (1909), Berthe Bovyka antzeztua.
 Jean Drevilleen La Reine Margot filma (1954), Jeanne Moreauka antzeztua.
 Rene Lucoten La Reine Margot telefilma (1961).
 Patrice Chéreauren La Reine Margot filma (1994), Isabelle Adjanik antzeztua.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
Jimenez, Jon (2024): “Euskal Herriko pentsamenduaren historiaz” in Haritz Azurmendi, Alba Garmendia eta Jon Mentxakatorre (argtz.):  Euskal pentsamenduaren garabideak, Bilbo, UEU. 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroako errege-erreginen ezkontideak
Kategoria:Frantziako erregina ezkontideak
Kategoria:Frantziako Erlijio Gerrak
Kategoria:Frantziako dukesak
Kategoria:Frantziako printzesak
Kategoria:Frantziako Borboi etxea
Kategoria:Pneumoniak hildakoak
Kategoria:Erregeen alabak