Seleukotar Inperioa

Seleukotar Inperioa (, Basileía tōn Seleukidōn) estatu helenistikoa izan zen, K.a. 312-64 bitartean seleukotar dinastiak bere mende izan zuena. Traziatik Indiako mugarainoko lurraldea hartu zuen unerik gorenean.
 Historia 
Seleuko I.a Nikator, Alexandro Handiaren jeneral nagusietako bat, izan zen dinastiaren sortzailea. Alexandroren inperioaren zatiez jabetzearren pizturiko diadokoen arteko gerretan Demetrio garaiturik, Babilonia hartu zuen mendean. K.a. 305etik aurrera erresuma hedatzen hasi zen, hala ekialdera, Indus ibai aldera, nola mendebaldera, Siria eta Anatolia aldera. K.a. 281ean, Seleuko I.a hil zen urte berean, Asia Txikiko eta itsasarteko hiri greziarrak erresumaren barne zeuden. Ondorengo errege seleukotarrek Alexandrok ezarritako administrazioaren moldeak aldatu zituzten; hala, aginpide bikoitzak, zibilak eta militarrak, zekartzan arazoak ezabatzearren, buru bakarra ezarri zuten probintzia bakoitzean.

Seleukotar Inperioak garrantzi eta eragin handia izan zuen politikan, ekonomian eta kulturan. Taurusko mendateak mendean izanik, Anatoliaren eta Siriaren arteko merkataritzaren kontrola zuten beren esku; gauza bera gertatzen zen Helesponton, Traziaren eta Anatoliaren artean. Helenismoa zabaldu zuten inperio osoan, bertako kulturen aurrean greziar kulturaren nagusitasuna bermatuz, eta xede hartan hiri autonomoen eraikuntza lagungarri izan zuten: Seleuzia Tigrisekoa, Seleuzia Pieria, Seleuzia Kalikadnos, Antiokia, Laodizea, Dura Europos, Beroeia, Apamea. Inperioaren ardatza orduko Siriak, Mesopotamiak eta Eufrates ibaiaren eta itsasoaren arteko lurraldeak osatzen zuten.

K.a. III. menderako hasi zen lurralde zabalak galtzen. Seleukotarren benetako gainbehera K.a. 190ean hasi zen, erromatarrek Termopiletan garaitu zituztenean. Mendeko herriak seleukotarren kontra matxinatzen hasi ziren Erromaren laguntzarekin. Partiarrak, Mitridates I.aren garaian (171-138), Iranez jabetu ziren. Ondoren Mesopotamia eta geroago Palestina galdu zuten. K.a. 64an erromatarrek behin betiko garaipena lortu zutenean, Siria eta ekialdeko Zilizia besterik ez zeuden seleukotarren mende.

 Seleukotar dinastiako agintariak 
+Seleukotar agintariakErregea Agintaldi hasiera (K.a.)Agintaldi amaiera (K.a.)Seleuko I.a Nikator  305  281Antioko I.a Soter  281  261Antioko II.a Theos  261  246Seleuko II.a Kaliniko  246  225Seleuko III.a Soter Zerauno  225  223 Antioko III.a Megas  223  187Seleuko IV.a Filopator  187  175Antioko IV.a Epifanes 175  164Antioko V.a Eupator  164  162Demetrio I.a Soter  162  150Alexandro Balas  154  145Demetrio II.a Nikator  145  138Antioko VI.a Dioniso  145  140?Antioko VII.a Evergetes  138  129Demetrio II.a Nikator  129  126Seleuko V.a Filometor  126  125Antioko VIII.a Grifo  125  96Antioko IX.a Eusebio  114  96Seleuko VI.a Epifanes  96  95 Antioko XI.a Epifanes  95  92Demetrio III.a Eukarios  95  88Antioko X.a Eusebio  95  83Filipo I.a Filadelfo  95  83Antioko XII.a Dioniso  87  84Antioko XIII.a Asiarra  69  64Filipo II.a Filorromano  65  63</center>

 Oharra: Atal honetako urte guztiak Kristo aurrekoak dira.

 Bibliografia 
 Historia Universal Oriente y Grecia, Ch. Seignobos. Editorial Daniel Jorro, Madrid 1930.
 Grecia cuna de Occidente de Peter Levi. Ediciones Folio S.A. ().
 La Historia y sus protagonistas, Ediciones Dolmen, 2000.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


Kategoria:Anatolia klasikoa
Kategoria:Desagertutako inperioak