Italiako Erresuma (1861-1946)

Italiako ErresumaEIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak. 1861ean errege Viktor Emanuel II.a buru zuen Italiaren bateraketaren (1848-1870) ondoren sortu zen estatua izan zen. Italiako Erresumak bi mundu gerretan parte hartu zuen. Hain zuzen ere, Bigarrenean parte hartu izanak eraman zuen desagerpenera, 1946an erreferendum bat egin ondoren: hor, errepublika sistema garaile irten zen monarkikoaren aurrean, azken horrek gerran zehar galdu zuen ospearen ondorioz. Azkenik, 1946ko ekainaren 2an, Italiako Errepublika aldarrikatu zen.

 Historia 
1849an, Vittorio Emmanuele II.a, Sardiniako errege eta Savoiako duke koroatua izan zen. Errege hura izan zen, penintsularen zati gehienaren bateraketaren buru izan ondoren, 1861ean Italiako errege koroatua izatea lortu zuena. Haren biloba Viktor Emanuel III.ak 1946ko maiatzean Hunberto II.a oinordekoaren mesedetan utzi zuen tronua. Urte bereko ekainean errepublika aldarrikatua zen.

1861etik 1922 arte, Italia, sufragio mugatuen bidez aukeratutako legebiltzar bat zuen monarkia konstituzionala izan zen (lehen gizonezkoen sufragio unibertsala 1913an egin zen). Lehen Mundu Gerran lortutako garaipenaren ondoren, Italiak bere lurraldea hedatu zuen, ordura arte Austriar-Hungariar Inperioarenak ziren lurraldeekin: Trieste, Trentino, Hegoaldeko Tirol eta Istria

 1922tik 1943 arte 
Benito Mussolini lehen ministro zuen diktadura faxista bihurtu zen.

Kanpo politikari dagokionez, Italiako Erresuma (berandu elkartu zelako) Afrikaren banaketatik kanporatua izan zen Berlingo konferentzian. Hala ere, koloniak ezarri zituen Libia, Etiopia, Somalia eta Eritrean.

 Hegoaldeko Erresuma 
Hegoaldeko Erresuma (), 1943ko iraila eta 1944ko ekaina arteko garaia ezagutzen da, Viktor Emanuel III.a erregea eta Pietro Badoglio Brindisin ezarri zirenean, aliatuek hartutako lurraldea. Garai hori, Italiako Errepublikaren aldarrikapenarekin amaitzen dena, beste lautan banatzen da.

 Erregeartea: 1943ko irailak 8ko arratsaldetik, Badogliok, aliatuekin armistizioa adierazten zuen aldarrikapena egin zuenean, Viktor Emanuel III.ak Erromatik ihes egin zuen unearekin bat egin zuena, erregea eta haren familia Brindisin agertu ziren arte.
 Italiako Erresuma: hiriburua Barin zuena, 1943ko irailaren 9tik 1944ko ekainaren 4a arte
 Hunberto II.a printzearen erregeordetza: 1944ko ekainaren 5etik 1946ko maiatzaren 9 arte.
 Hunberto II.aren erregealdia: 1946ko maiatzaren 9tik ekainaren 2 arte, Errepublika aldarrikatu ondoren, erregea erbesteratu zenean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:XX. mendean desagertutako herrialdeak
Kategoria:Italiako historia garaikidea
Kategoria:Desagertutako erresumak
Kategoria:Italiako Erresuma (1861–1946)
Kategoria:Estatu faxistak
Kategoria:Desagertutako Europako monarkiak